៥. ចីវរបដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា

៥០៨-៥១០. អបញ្ញត្តេ សិក្ខាបទេតិ ឯត្ថ ‘‘គណម្ហា ឱហីយនសិក្ខាបទេ’’តិ លិខិតំ. អរញ្ញវាសីនិសេធនសិក្ខាបទេ អបញ្ញត្តេតិ ឯកេ, ‘‘តំ ន សុន្ទរ’’ន្តិ វទន្តិ. វិហត្ថតាយាតិ អាយាសេន.

៥១២. ឧបចារោតិ ទ្វាទសហត្ថោ. មហាបច្ចរិយំ, កុរុន្ទិយញ្ច វុត្តន្តិ ឯត្ថ រត្តិភាគេ ធម្មកថិកស្ស ភិក្ខុនោ ពហូសុ ចីវរេសុ មហាជនេន បសាទទានវសេន បដិក្ខិត្តេសុ បុនទិវសេ ‘‘ឧបាសកានំ បសាទទានានិ ឯតានី’’តិ សុទ្ធចិត្តេន គណ្ហន្តស្ស ទោសោ នត្ថិ, ‘‘ភិក្ខុនីហិបិ ទិន្នានិ ឥធ សន្តី’’តិ ញត្វា គណ្ហតោ ទោសោ. តំ អចិត្តកភាវេនាតិ ភិក្ខុនីហិ ទិន្នភាវំ ញត្វា ពហូសុ តស្សា ចីវរស្ស អជាននេនាតិ អត្ថោ. បំសុកូលំ អធិដ្ឋហិត្វាតិ ‘‘ភិក្ខុនីហិ នុ ខោ ទិន្នំ សិយា’’តិ អវិកប្បេត្វា ‘‘បំសុកូលំ គណ្ហាមី’’តិ គណ្ហន្តស្ស វដ្ដតិ. កុរុន្ទិអាទីសុ វុត្តោបិ អត្ថោ អយមេវ, ឯកំ, ‘‘អចិត្តកភាវេនា’’តិ វចនេន ‘‘យថា តថា គណ្ហិតុំ វដ្ដតី’’តិ ឧប្បថោវ បដិសេធិតោតិ អបរេ. ឯវំ ធម្មសិរិត្ថេរោ ន វទតិ, ឧជុកមេវ វទតីតិ បបញ្ចិតំ. តស្សេវ វិសយោ, តស្សាយំ អធិប្បាយោ – យថា ‘‘បំសុកូលំ គណ្ហិស្សតីតិ ឋបិតំ កាមំ ភិក្ខុនិសន្តកម្បិ អវិកប្បេត្វា បំសុកូលំ អធិដ្ឋហិត្វា គហេតុំ វដ្ដតី’’តិ វុត្តំ, តថា ធម្មកថិកស្ស ភិក្ខុនិយា ទិន្នម្បិ អបញ្ញាយមានំ វដ្ដតីតិ, តស្មា តំ វុត្តំ មហាបច្ចរិយំ, កុរុន្ទិយញ្ច អចិត្តកភាវេន ន សមេតីតិ. បដិក្ខេបោ បន វិកប្បគ្គហណេ ឯវ រុហតិ. អញ្ញថា បុព្ពាបរំ វិរុជ្ឈតីតិ. តំ ន យុត្តំ បំសុកូលេន អសមានត្តា. បំសុកូលភាវេន សង្ការកូដាទីសុ ឋបិតំ ភិក្ខុនីហិ, ន តំ តស្សា សន្តកំ ហុត្វា ឋិតំ ហោតិ. អស្សាមិកញ្ហិ បំសុកូលំ សព្ពសាធារណញ្ច, អញ្ញោបិ គហេតុំ លភតិ. ឥទំ បុព្ពេវ ‘‘ភិក្ខុនីនំ ចីវរ’’ន្តិ ជានិត្វាបិ បំសុកូលិកោ គហេតុំ លភតិ តទា តស្សា អសន្តកត្តា. ‘‘បំសុកូលំ អធិដ្ឋហិត្វា’’តិ សល្លេខក្កមនិទស្សនត្ថំ វុត្តំ. មំសំ ទទន្តេន តថាគតេន សល្លេខតោ កប្បិយម្បិ ភុត្តំ និស្សគ្គិយំ ចីវរមាហ យោ មំសំ កថន្តិ សយមាទិសេយ្យាតិ.

អចិត្តកត្តា កថំ បំសុកូលំ វដ្ដតីតិ ចេ? តាយ តស្ស អទិន្នត្តា, ភិក្ខុនាបិ តតោ ភិក្ខុនិតោ អគ្គហិតត្តា ច. អស្សាមិកម្បិ ហិ បំសុកូលំ អញ្ញិស្សា ហត្ថតោ គណ្ហាតិ, ន វដ្ដតិ ‘‘អញ្ញាតិកាយ ភិក្ខុនិយា ចីវរំ បដិគ្គណ្ហេយ្យា’’តិ វុត្តលក្ខណសម្ភវតោ. អញ្ញាតិកាយ សន្តកំ ញាតិកាយ ហត្ថតោ គណ្ហាតិ, វដ្ដតីតិ ឯកេ. យថា សិក្ខមានសាមណេរាទីនំ ហត្ថតោ បដិគ្គណ្ហន្តស្ស អនាបត្តិ, តថា កង្ខាវិតរណិយញ្ច ‘‘អញ្ញាតិកាយ ហត្ថតោ គហណ’’ន្តិ (កងខា. អដ្ឋ. ចីវរប្បដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា) អង្គំ វុត្តំ. តថា ញាតិកាយ សន្តកំ សិក្ខមានាយ, សាមណេរិយា, ឧបាសកស្ស, ឧបាសិកាយ, ភិក្ខុស្ស, សាមណេរស្ស សន្តកំ អញ្ញាតិកាយ ភិក្ខុនិយា ហត្ថតោ គណ្ហន្តស្ស ច អនាបត្តិ ឯវំ យថាវុត្តលក្ខណាសម្ភវតោតិ ឯកេ, តេនេវ ‘‘ឯកតោឧបសម្បន្នាយ ចីវរំ បដិគ្គណ្ហាតី’តិ អវត្វា ‘ហត្ថតោ បដិគ្គណ្ហាតិ អញ្ញត្រ បារិវត្តកា, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’តិ (បារា. ៥១៣) វុត្តំ, តស្មា អញ្ញាតិកាយ សន្តកម្បិ ឯកតោឧបសម្បន្នាយ ហត្ថតោ បដិគ្គណ្ហន្តស្ស ទុក្កដ’’ន្តិ វទន្តិ, ឧភោបេតេ ន សារតោ ទដ្ឋព្ពា, ការណំ បរិយេសិតព្ពំ.

៥១៤. កោ បន វាទោ បត្តត្ថវិកាទីសូតិ អនធិដ្ឋាតព្ពេសុ ពហូសុ បដលេសុ. តេនេវាហ មាតិកាដ្ឋកថាយំ ‘‘បត្តត្ថវិកាទិម្ហិ អនធិដ្ឋាតព្ពបរិក្ខារេ’’តិ. អធិដ្ឋានុបគេសុ វា តេសំ បរិក្ខារត្តា ភិសិឆវិយា វិយ អនាបត្តិ. កិំ បដបរិស្សាវនំ បរិក្ខារំ ន ហោតីតិ? ហោតិ, កិន្តុ តំ កិរ និវាសនាទិចីវរសណ្ឋានត្តា ន វដ្ដតិ. តស្មា ឥធ និវាសនាទិចីវរសាធនំ វិកប្បនុបគបច្ឆិមំ ចីវរំ នាម. អនន្តរាតីតេ និវាសនបារុបនុបគមេវាតិ សន្និដ្ឋានំ. ឯវំ សន្តេ កង្ខាវិតរណិយំ (កង្ខា. អដ្ឋ. ចីវរប្បដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា) កប្បនុបគបច្ឆិមតា, បារិវត្តកាភាវោ, អញ្ញាតិកាយ ហត្ថតោ គហណន្តិ តីណេវ អង្គានិ អវត្វា អបរិក្ខារតាតិ ចតុត្ថមង្គំ វត្តព្ពន្តិ ចេ? ន វត្តព្ពំ, ឥមស្មិំ សិក្ខាបទេ បត្តត្ថវិកាទិបរិក្ខារស្ស អចីវរសង្ខ្យត្តា. បឋមកថិនាទីសុ វិកប្បនុបគតា បមាណំ, ឥធ កាយបរិភោគុបគតាតិ. ‘‘អញ្ញំ បរិក្ខារ’’ន្តិ ឧទ្ធរិត្វា ‘‘បត្តត្ថវិកាទិំ យំកិញ្ចី’’តិ វុត្តត្តា វិកប្បនុបគម្បិ បត្តត្ថវិកាទិំ គណ្ហិតុំ វដ្ដតិ, ‘‘បដបរិស្សាវនម្បី’’តិ វុត្តដ្ឋានេ ច ‘‘ចីវរំ នាម វិកប្បនុបគបច្ឆិម’’ន្តិ វចនតោ បដបរិស្សាវនំ ចីវរមេវ, ន បរិក្ខារំ. ‘‘កោ បន វាទោតិ និគមនវចនម្បិ សាធក’’ន្តិ កេចិ វទន្តិ, បណ្ណត្តិំ អជាននតោ អចិត្តកំ, ន វត្ថុំ, ‘‘អញ្ញាតិកាយ ភិក្ខុនិយា សន្តកភាវាជាននតោ, ចីវរភាវាជាននតោ ច អចិត្តក’’ន្តិ អនុគណ្ឋិបទេ វុត្តំ.

ចីវរបដិគ្គហណសិក្ខាបទវណ្ណនា និដ្ឋិតា.