១. ធាតុនានត្តសុត្តវណ្ណនា

៨៥. បឋមន្តិ ឥមស្មិំ និទានវគ្គេ សំយុត្តានំ បឋមំ សំគីតត្តា. និស្សត្តដ្ឋសុញ្ញតដ្ឋសង្ខាតេនាតិ ធម្មមត្តតាយ និស្សត្តតាសង្ខាតេន និច្ចសុភសុខអត្តសុញ្ញតត្ថសង្ខាតេន. សភាវដ្ឋេនាតិ យថាភូតសភាវដ្ឋេន. តតោ ឯវ សភាវស្ស ធារណដ្ឋេន ធាតូតិ លទ្ធនាមានំ. នានាសភាវោ អញ្ញមញ្ញវិសទិសតា ធាតុនានត្តំ. ចក្ខុសង្ខាតោ បសាទោ ចក្ខុបសាទោ. សោ ឯវ ចក្ខនដ្ឋេន ចក្ខុ, និស្សត្តសុញ្ញតដ្ឋេន ធាតុ ចាតិ ចក្ខុធាតុ. ចក្ខុបសាទវត្ថុំ អធិដ្ឋានំ កត្វា បវត្តំ ចក្ខុបសាទវត្ថុកំ. សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោ. ទ្វេ សម្បដិច្ឆនមនោធាតុយោ, ឯកា កិរិយា មនោធាតូតិ តិស្សោ មនោធាតុយោ មនោធាតុ ‘‘មននមត្តា ធាតូ’’តិ កត្វា. វេទនាទយោ…បេ… និព្ពានញ្ច ធម្មធាតុ វិសេសសញ្ញាបរិហារេន សាមញ្ញសញ្ញាយ បវត្តនតោ. តថា ហេតេ ធម្មា អាយតនទេសនាយ ‘‘ធម្មាយតន’’ន្តេវ ទេសិតា. ន ហិ នេសំ រូបាយតនាទីនំ វិយ វិញ្ញាណេហិ អញ្ញវិញ្ញាណេន គហេតព្ពតាការោ អត្ថិ. សព្ពម្បីតិ ឆសត្តតិវិធំ មនោវិញ្ញាណំ. កាមាវចរា កាមធាតុបរិយាបន្នត្តា. អវសានេ ទ្វេតិ ធម្មធាតុមនោវិញ្ញាណធាតុយោ. អយមេត្ថ សង្ខេបោ, វិត្ថារោ បន វិសុទ្ធិមគ្គេ តំសំវណ្ណនាសុ ទដ្ឋព្ពោ.

ធាតុនានត្តសុត្តវណ្ណនា និដ្ឋិតា.