(៣) បាចិត្តិយវណ្ណនា

៤៧៦. បញ្ច ភេសជ្ជានីតិ សព្ពិអាទីនិ បញ្ច ភេសជ្ជានិ. ឥមំ អាបត្តិន្តិ សម្ពន្ធោ. បច្ឆា អាបន្នោតិ យោជនា.

ឯកំ កពឡន្តិ ឯកំ អាលោបំ, តុម្ហមូលេតិ តុម្ហំ សន្តិកេ.

យថាវត្ថុកន្តិ វត្ថុអនុលោមំ, អាបត្តិយោ ទេសិតាវ ហោន្តីតិ យោជនា.

កោកាលិកាទីនន្តិអាទិសទ្ទេន កដមោទកតិស្សកាទយោ (បារា. ៤១៧) សង្គណ្ហាតិ. បាបិកាយ ទិដ្ឋិយា អប្បដិនិស្សគ្គេ បាចិត្តិយញ្ច ចណ្ឌកាឡិកាយ ភិក្ខុនិយា បាចិត្តិយញ្ចាតិ យោជនា. បយុត្តវាចាបច្ចយាតិ វិញ្ញត្តិនិមិត្តាទីហិ បការេន យុត្តាយ វាចាយ បច្ចយា. អាបត្តិ បារាជិកស្សាតិ បារាជិកស្ស អាបជ្ជនំ. អថវា បារាជិកស្សាតិ អស្ស ភិក្ខុស្ស បារាជិកា អាបត្តិ ហោតីតិ វា បារាជិកា អាបត្តិ អស្ស ភវតីតិ វា យោជនា កាតព្ពា. ឥតីតិ ឥមា ឆ អាបត្តិយោ អាបជ្ជតីតិ យោជនា.

ភោជនំ គហេត្វា អជ្ឈោហរមានាតិ សម្ពន្ធោ. តថេវាតិ យថា ខាទនេ, តថេវ មំសំ លសុណំ អជ្ឈោហរមានាតិ យោជនា. ‘‘បណីតភោជនានី’’តិ ច ‘‘អកប្បិយមំស’’ន្តិ ច បទានិ ‘‘អជ្ឈោហរមានា’’តិ បទេន សម្ពន្ធិតព្ពានិ.

បញ្ច ឋានានីតិ បញ្ច អាបត្តិសង្ខាតានិ ឋានានិ. តត្ថាតិ បញ្ចសុ សហធម្មិកេសុ. ទ្វិន្នន្តិ ភិក្ខុភិក្ខុនីនំ. តេសន្តិ សិក្ខមានាទីនំ. បញ្ចន្នមេវាតិ សហធម្មិកានំយេវ. វិនិច្ឆយវោហារោតិ វិនិច្ឆយវចនំ. ឥមិនា ចត្តារិ អធិករណានិ បដិក្ខិបតិ. អឌ្ឌកម្មំ នាមាតិ អភិយុញ្ជន្តានំ កម្មំ នាម.

‘‘សហធម្មិកាន’’ន្តិ ឥមិនា បញ្ជន្នំ វិនិច្ឆយោតិ ឯត្ថ បញ្ចសរូបំ ទស្សេតិ. សោភណភាវំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘កតវីតិក្កមោ ហី’’តិអាទិ. អព្ភុណ្ហសីលោតិ អភិនវុប្បន្នសីលោ. អព្ភុណ្ហសីលោ នាម អត្ថតោ បាកតិកសីលោតិ អាហ ‘‘បាកតិកោ’’តិ, បកតិសីលេន និយុត្តោតិ អត្ថោ.

‘‘កាយទ្វារសម្ភវា’’តិ ឥមិនា កាយិកាតិ បទស្ស តទ្ធិតភាវំ ទស្សេតិ. មុខំ ឱលោកេតព្ពន្តិ ឯត្ថ វុត្តាតិ សម្ពន្ធោ.

ចតុន្នំ ទេសនាយ ចាតិ ឯត្ថ ‘‘ទេសនាយា’’តិ បទំ អាទិបទលោបន្តិ អាហ ‘‘អច្ចយទេសនាយា’’តិ. សាតិ អច្ចយទេសនា. អភិនិលីយិត្វា ធនុនា មារេន្តីតិ អភិមារា.

ឆេជ្ជំ ហោតីតិ ឯត្ថ ឆេជ្ជំ នាម បារាជិកាបជ្ជនមេវាតិ អាហ ‘‘ទេវទត្តោ វិយ បារាជិកំ អាបជ្ជតី’’តិ. ឥមា បន អាបត្តិយោតិ បារាជិកថុល្លច្ចយាបត្តិយោ.