៩. អធិករណវូបសមនសមថកថា

២២៨. ចតុវគ្គករណេ កម្មេតិ សីមសម្មុតិអាទិកម្មេ. បញ្ចវគ្គករណេតិ បច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ ឧបសម្បទាទិកម្មេ. ទសវគ្គករណេតិ មជ្ឈិមេសុ ជនបទេសុ ឧបសម្បទកម្មេ. វីសតិវគ្គករណេតិ អព្ភានកម្មេ. កម្មប្បត្តាតិ កម្មស្ស បត្តា យុត្តា អនុរូបា.

២៣០. សម្បដិច្ឆិតព្ពន្តិ បដិគ្គណ្ហិតព្ពំ. សម្បដិច្ឆិត្វា ច បន អតិក្កាមេតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. ភណ្ឌកន្តិ ចីវរាទិភណ្ឌកំ. មាននិគ្គហត្ថាយាតិ ភណ្ឌនជាតានំ មានស្ស និគ្គហត្ថាយ. កតិបាហន្តិ កតិបយាហំ, ទ្វីហតីហន្តិ អត្ថោ.

២៣១. អនន្តានិ ចេវ ភស្សានីតិ ឯត្ថ អនន្តសទ្ទោ អបរិមាណសទ្ទេន អត្ថតោ ឯកោតិ អាហ ‘‘អបរិមាណានី’’តិ. ‘‘វចនានី’’តិ ឥមិនា ភស្សសទ្ទោ វចនបរិយាយោតិ ទស្សេតិ. ឧព្ពាហិកាយ សម្មនិតព្ពោតិ កេន សម្មនិតព្ពោតិ អាហ ‘‘អបលោកេត្វា វា’’តិអាទិ. ឥមិនា អបលោកនកម្មេន វា ញត្តិទុតិយកម្មេន វា សម្មនិតព្ពោតិ ទស្សេតិ. អនន្តានិ ភស្សានិ ធម្មកថិកំ ឧទ្ធរិត្វា ពាហតិ បដិសេធេតិ ឥមាយ សម្មុតិយាតិ ឧព្ពាហិកា, តាយ. ឯវំ សម្មតេហិ បន ភិក្ខូហិ វិនិច្ឆិតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. វិសុំ និសីទិត្វា តស្សាយេវ បរិសាយ និសីទិត្វា វាតិ យោជនា. អញ្ញេហីតិ សម្មតភិក្ខូហិ អញ្ញេហិ.

២៣៣. តត្រស្សាតិ ឯត្ថ តត្រ អស្សាតិ បទវិភាគំ កត្វា តសទ្ទោ បរិសវិសយោ បសិទ្ធវិសយោ, អស្សសទ្ទោ អាខ្យាតិកោតិ អាហ ‘‘តស្សំ បរិសតិ ភវេយ្យា’’តិ. ‘‘នេវ សុត្តំ អាគត’’ន្តិ សាមញ្ញតោ វុត្តេបិ ‘‘នោ សុត្តវិភង្គោ’’តិ វក្ខមានត្តា មាតិកំ សន្ធាយ វុត្តន្តិ អាហ ‘‘ន មាតិកា អាគតា’’តិ. វិនយោបីតិ ខន្ធកវិនយោបិ. បិសទ្ទេន សុត្តវិភង្គំ អបេក្ខតិ. ព្យញ្ជនច្ឆាយាយាតិ ឯត្ថ ឆាយាសទ្ទោ បដិពិម្ពេ ច បភាយ ច ហោតីតិ អាហ ‘‘ព្យញ្ជនមត្តមេវា’’តិ, ព្យញ្ជនបដិពិម្ពិកព្យញ្ជនបភាវន្តភូតំ អត្ថំ អគ្គហេត្វា ព្យញ្ជនបដិពិម្ពព្យញ្ជនបភាមត្តមេវ គហេត្វាតិ អធិប្បាយោ. ‘‘បដិសេធេតី’’តិ ឥមិនា បដិពាហសទ្ទោ បដិសេធត្ថោយេវ, ន មទ្ទនត្ថោតិ ទស្សេតិ. បដិពាហនាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ជាតរូបរជតខេត្តវត្ថុបដិគ្គហណាទីសូ’’តិអាទិ. កិន្តិ កេន ការណេន, កស្មា ការណា វា. ឥមេតិ ជាតរូបាទិបដិគ្គាហកេ ភិក្ខូ. ការេថាតិ តុម្ហេ ការេយ្យាថ. ឯយ្យាថស្ស ហិ ឯថាទេសោ. បុច្ឆាយំ សត្តមីវិភត្តិ ហោតិ. សុត្តេតិ សុត្តន្តបិដកេ. អបរោ ធម្មកថិកោ វទតីតិ សម្ពន្ធោ. ឥមេសន្តិ ឱលម្ពេត្វា និវាសេន្តានំ. ឯត្ថាតិ ឱលម្ពេត្វា និវាសនេ.

២៣៤. ពហុតរា ភិក្ខូតិ ឯត្ថ ទ្វិគុណតិគុណាទិនា អធិកា ឯវ ពហុតរា នាមាតិ អាហ ‘‘ឯកេនបិ អធិកា ពហុតរាវា’’តិ. ‘‘កោ បន វាទោ’’តិអាទិនា ‘‘ឯកេនបី’’តិ ឯត្ថ បិសទ្ទស្ស គរហត្ថំ ទស្សេតិ.

តិវិធសលាកគ្គាហកថា

២៣៥. សញ្ញត្តិយាតិ ឯត្ថ សញ្ញាបនំ សញ្ញត្តិ, តទត្ថាយាតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សញ្ញាបនត្ថាយា’’តិ. គូហិតព្ពោតិ គូឡ្ហោ, សោយេវ គូឡ្ហកោ, សលាកគ្គាហោ កាតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ. វិវរិតព្ពោតិ វិវដោ, សោយេវ វិវដកោ. សស្ស អត្តនោ កណ្ណសមីបេ ជប្បីយតិ កថីយតីតិ សកណ្ណជប្បោ, សោយេវ សកណ្ណជប្បកោ. ‘‘និមិត្តសញ្ញំ អារោបេត្វា’’តិ ឥមិនា វណ្ណាវណ្ណាយោ កត្វាតិ ឯត្ថ វណ្ណសទ្ទោ សណ្ឋានវាចកោតិ ទស្សេតិ. សុសណ្ឋានទុសណ្ឋានា សលាកាយោ កត្វាតិ អត្ថោ. តតោតិ វិសភាគករណតោ បរំ គហេតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ. សព្ពាបិ តា សលាកាយោតិ យោជនា. កត្វាតិ បក្ខិបនំ កត្វា. វុត្តនយេនាតិ ‘‘អលជ្ជុស្សន្នាយា’’តិអាទិនា វុត្តនយេន. ‘‘យាវតតិយ’’ន្តិ ឥមិនា បច្ចុក្កឌ្ឍិតព្ពន្តិ ឯត្ថ បុនប្បុនំ ឧទ្ធំ កឌ្ឍិតព្ពន្តិ អត្ថំ ទស្សេតិ. អតិរេកជាតេតិ អធម្មវាទីហិ អតិរេកតោ ជាតេ សតីតិ សម្ពន្ធោ. យាវតតិយម្បីតិ បិសទ្ទោ តតោ ឩនេ ឯកទ្វេវារេ បន កា នាម កថាតិ ទស្សេតិ.

សកណ្ណជប្បកេ បន ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. សចេ សង្ឃត្ថេរោ គណ្ហាតីតិ សម្ពន្ធោ. សោតិ សង្ឃត្ថេរោ. វយោអនុប្បត្តាតិ បច្ឆិមវយំ អនុប្បត្តា. ឯតន្តិ អធម្មវាទិសលាកំ. អស្សាតិ សង្ឃត្ថេរស្ស. ឥតរា សលាកាតិ អធម្មវាទិសលាកាហិ អញ្ញា ធម្មវាទិសលាកា. សោតិ សង្ឃត្ថេរោ. តន្តិ ធម្មវាទិសលាកំ. តតោតិ នេវ អវពុជ្ឈនការណា. វុត្តនយមេវាតិ គូឡ្ហកេ វុត្តនយមេវ. វិវដោ អត្ថោ ឥមស្សាតិ វិវដត្ថោ.

តស្សបាបិយសិកាវិនយកថា

២៣៨. បារាជិកសាមន្តំ នាមាតិ បារាជិកស្ស អាសន្នំ នាម. អទិន្នាទានាទីសូតិ អាទិសទ្ទេន មនុស្សវិគ្គហ ឧត្តរិមនុស្សធម្មបារាជិកេ សង្គណ្ហាតិ. និព្ពេឋយមានន្តិ វេឋនរហិតំ, តមេនំ ភិក្ខុន្តិ សម្ពន្ធោ. ឥមិនា និព្ពេឋេន្តន្តិ ឯត្ថ អន្តសទ្ទោ មានសទ្ទបរិយាយោតិ ទស្សេតិ. អតិវេឋេតីតិ ឯត្ថ កេហិ អតិវេឋេតីតិ អាហ ‘‘ឥង្ឃាយស្មាតិអាទិវចនេហី’’តិ. តេនាតិ ចោទកេន. មន្តិ មមំ. អាហាតិ ចុទិតកោ អាហ. ឯតស្សាតិ អវជាននបដិជាននាទិការកស្ស បាបិយស្ស បុគ្គលស្ស. សីលវា ភវិស្សតីតិ បាបិយោ បុគ្គលោ សចេ សីលវា ភវិស្សតិ. បដិប្បស្សទ្ធិន្តិ បាបិយភាវតោ បដិប្បស្សម្ភនំ. នោ ចេតិ សីលវា នោ ភវិស្សតិ ចេ. តថា នាសិតោតិ តេន តស្ស បាបិយសិកកម្មករណេន នាសំ គតោ ភវិស្សតិ. សព្ពត្ថាតិ សព្ពស្មិំ សមថក្ខន្ធកេ.

ឥតិ សមថក្ខន្ធកវណ្ណនាយ យោជនា សមត្តា.