៦៨. សន្និបាតានុជាននាទិកថា

១៣២. ឧបោសថក្ខន្ធកេ តរន្តិ ឱតរន្តិ ឯត្ថាតិ តិត្ថំ, ឧទកតិត្ថំ, តិត្ថំ វិយាតិ តិត្ថំ, លទ្ធីតិ អាហ ‘‘តិត្ថំ វុច្ចតិ លទ្ធី’’តិ. លទ្ធិ ហិ ពហូនំ លទ្ធិកានំ ឱតរណដ្ឋានត្តា តិត្ថំ នាម. អញ្ញន្តិ សាសនិកលទ្ធិតោ អញ្ញំ. ឯតេសន្តិ បរិព្ពាជកានំ. ឥតោតិ ឥមស្មា សាសនិកលទ្ធិតោ. យន្តិ យំ ធម្មជាតំ. តេសន្តិ អញ្ញតិត្ថិយានំ បរិព្ពាជកានំ. តេ លភន្តីតិ ឯត្ថ តសទ្ទោ មនុស្សវិសយោតិ អាហ ‘‘តេ មនុស្សា’’តិ. មូគសូករាតិ ឯត្ថ ថូលសរីរស្ស សូករស្ស សទ្ទមត្តស្សាបិ អភាវតោ មូគសូករោ នាមាតិ អាហ ‘‘ថូលសរីរសូករា’’តិ.

១៣៥. អស្សាតិ ភិក្ខុនោ. សោតិ សម្បជានមុសាវាទោ. កិន្តិ កិំ អាបត្តិ. ទុក្កដន្តិ បទស្ស ទុក្កដំ កម្មន្តិ អាសង្កា ភវេយ្យាតិ អាហ ‘‘ទុក្កដាបត្តី’’តិ. សា ច ខោ ទុក្កដាបត្តិ មុសាវាទលក្ខណេន ន ហោតីតិ យោជនា. កេន ហោតីតិ អាហ ‘‘ភគវតោ បន វចនេនា’’តិ. វចនេនាតិ ច ‘‘សម្បជានមុសាវាទេ កិំ ហោតិ? ទុក្កដំ ហោតី’’តិ (មហាវ. ១៣៥) វចនេន. អកិរិយសមុដ្ឋានាតិ អាវិ កត្តព្ពាយ អាបត្តិយា អករណេន អកិរិយសមុដ្ឋានា.

មនុជេនាតិ មនុស្សេន. វាចាតិ វាចាយ. យការស្ស ហិ លោបោ. គិរន្តិ សទ្ទំ. បរេតិ អញ្ញេ បុគ្គលេ. វាចសិកន្តិ វាចាតោ សមុដ្ឋិតំ. អយំ បនេត្ថ យោជនា – ភិក្ខុ កេនចិ អាសន្នេ ឋិតេន មនុជេន វាចាយ អនាលបន្តោ ហោតិ, បរេ ទូរេ ឋិតេ បុគ្គលេ សន្ធាយ គិរំ មហាសទ្ទំ នោ ច ភណេយ្យ, ឯវម្បិ វាចសិកមេវ អាបជ្ជេយ្យាតិ.

អន្តរាយិកោតិ ឯត្ថ ករោត្យត្ថេ ណិកបច្ចយោតិ អាហ ‘‘អន្តរាយករោ’’តិ. ‘‘កិមត្ថាយា’’តិ ឥមិនា កិស្សាតិ ឯត្ថ តទត្ថេ ចតុត្ថីតិ ទស្សេតិ, ហេត្វត្ថោបិ យុជ្ជតេវ. សព្ពត្ថាតិ សព្ពេសុ ‘‘ទុតិយស្ស ឈានស្ស អធិគមាយា’’តិអាទីសុ. ឥតីតិអាទិ និគមនំ. ឧទ្ទេសតោ ចាតិ ‘‘សុណាតុ មេ ភន្តេ សង្ឃោ’’តិអាទិឧទ្ទេសតោ ច. និទ្ទេសតោ ចាតិ ‘‘បាតិមោក្ខន្តិ អាទិមេត’’ន្តិអាទិនិទ្ទេសតោ ច.

១៣៦. ទេវសិកន្តិ ឯត្ថ ណិកបច្ចយោ វិច្ឆត្ថេ ហោតីតិ អាហ ‘‘ទិវសេ ទិវសេ’’តិ. តតិយេ ច សត្តមេ ច បក្ខេតិ ឯកស្ស ឧតុនោ អដ្ឋសុ បក្ខេសុ តតិយេ ច សត្តមេ ច បក្ខេ. ‘‘វចនតោ’’តិ បទំ ‘‘វដ្ដតី’’តិ បទេ ញាបកហេតុ. តថារូបេ បច្ចយេតិ តថារូបេ វិកតិចារិត្តសង្ខាតេ បច្ចយេ. អនុវត្តិតព្ពន្តិ អនុមតិំ វត្តិតព្ពំ. វចនតោបីតិ បិសទ្ទោ បុព្ពេ ញាបកហេតុំ សម្បិណ្ឌេតិ. ឯតន្តិ ‘‘យស្មិំ តស្មិំ ចាតុទ្ទសេ វា បន្នរសេ វា ឧទ្ទិសិតុំ វដ្ដតី’’តិ វចនំ.