៧១. សីមានុជាននកថា

១៣៨. និមិត្តា កិត្តេតព្ពាតិ និមិត្តានិ កិត្តេតព្ពានិ. និការស្ស ហិ អាការោ. និមិត្តំ កតោតិ ឯសោ បព្ពតោ និមិត្តំ កតោតិ យោជនា. ឯសេវ នយោ បរតោបិ. ‘‘ឯសេវ នយោ’’តិ ឥមិនា ‘‘បុរត្ថិមាយ ទិសាយ កិំ និមិត្តំ? បាសាណោ ភន្តេ, ឯសោ បាសាណោ និមិត្ត’’ន្តិ អត្ថំ អតិទិសតិ. ឯសេវ នយោ សេសេសុបិ. កេវលំ បន វនឧទកេសុ ‘‘ឯតំ វនំ, ឯតំ ឧទក’’ន្តិ វត្តព្ពំ. នទិយំ ‘‘ឯសា នទី’’តិ វត្តព្ពា. ឯត្ថ បនាតិ ឯតិស្សំ ឧត្តរាយំ អនុទិសាយំ បន. ហីតិ ផលជោតកោ. តត្ថាតិ ‘‘និមិត្តា កិត្តេតព្ពា’’តិ វចនេ. សីមមណ្ឌលន្តិ សីមពិម្ពំ. សម្ពន្ធន្តេនាតិ បុរិមនិមិត្តេន បច្ឆិមនិមិត្តំ សម្ពន្ធន្តេន. ឥមិនា ឯកន្តរិកាទិវសេន និមិត្តកិត្តនំ ន វដ្ដតិ និមិត្តេនបិ និមិត្តានំ សម្ពន្ធាភាវតោតិ ទស្សេតិ. បុរិមនិមិត្តេន បច្ឆិមនិមិត្តស្ស សម្ពន្ធេ សតិ អជ្ជ ឯកំ និមិត្តំ កិត្តេត្វា ស្វេ ឯកំ និមិត្តំ កិត្តេត្វាតិ ឯវំ កាលន្តរេបិ និមិត្តំ កិត្តេត្វា សម្មនិតុំ វដ្ដតីតិ វទន្តិ.

បព្ពតោតិ ឯត្ថ បព្ពំ វុច្ចតិ ផឡុ, តំ ឯតស្មិំ អត្ថីតិ បព្ពតោ. វាលិករាសិស្ស សុទ្ធបំសុបព្ពតបសង្គត្តា វុត្តំ ‘‘វាលិករាសិ បន ន វដ្ដតី’’តិ. ឥតរោបីតិ វាលិករាសិតោ អញ្ញោបិ តិវិធោ បព្ពតោ. ហត្ថិប្បមាណតោតិ អឌ្ឍដ្ឋមរតនហត្ថិបមាណតោ. ចតូសុ ទិសាសូតិ វិហារស្ស ចតូសុ ទិសាសុ. ចតូហិ វា តីហិ វាតិ ឯត្ថ វាសទ្ទេន តតោ អធិកានិបិ គហេតព្ពានិ. ឯកេន វា និមិត្តេនាតិ យោជនា. ឥតោតិ បព្ពតនិមិត្តតោ. តស្មាតិ យស្មា ឯកេន និមិត្តេន ន វដ្ដតិ, តស្មា. តន្តិ បព្ពតំ. តស្មាតិ ឯកស្សេវ និមិត្តស្ស កិត្តិតត្តា. យោ បព្ពតោ អត្ថិ, តំ បព្ពតន្តិ យោជនា. អន្តោតិ បព្ពតស្ស អន្តោ.

តតិយភាគំ វាតិ ឯត្ថ វាសទ្ទេន បឋមភាគោបិ ឯកទេសោបិ គហេតព្ពោ. តស្សាតិ តត្តកស្ស បទេសស្ស. តតិយភាគាទិតោ អបរំ សព្ពបព្ពតំ អន្តោកត្វា សម្មតំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ’’តិអាទិ.

បាសាណនិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. បសតិ ឃនភាវេន ពន្ធតីតិ បាសាណោ. អយគុឡោបិ បាសាណសង្ខមេវ គច្ឆតិ តេន តស្ស សទិសត្តា. អយគុឡោបីតិ ឯត្ថ បិសទ្ទេន តម្ពកំសវដ្ដលោហសុវណ្ណរជតាទយោបិ សង្គណ្ហាតិ. យោ កោចីតិ សិលាបវាឡមណិអាទីសុ យោ កោចិ. ទ្វត្តិំសបលគុឡបិណ្ឌបរិមាណតា សណ្ឋានតោ គហេតព្ពា, ន តុលិត្វា គណនវសេន. ខុទ្ទកតរោ បាសាណោតិ យោជនា. យោ បិដ្ឋិបាសាណោ វា យោ ឧដ្ឋិតបាសាណោ វាតិ យោជនា កាតព្ពា – ឧត្តរវាក្យេ តសទ្ទស្ស អនិយមនិទ្ទេសវចនត្តា ‘‘បាសាណសង្ខំយេវា’’តិ ឯត្ថ ឯវការេន ‘‘ន បព្ពតសង្ខ’’ន្តិ អត្ថំ ទស្សេតិ. មហតោ បិដ្ឋិបាសាណស្សាតិ អាយាមវិត្ថារុព្ពេធតោ មហន្តស្ស បិដ្ឋិបាសាណស្ស សក្កស្ស បណ្ឌុកម្ពលបិដ្ឋិបាសាណស្ស វិយ. តន្តិ បិដ្ឋិបាសាណំ. ន វដ្ដតីតិ កិត្តេតុំ ន វដ្ដតិ. ហីតិ លទ្ធទោសជោតកោ. តន្តិ បិដ្ឋិបាសាណំ. សីមាយាតិ សីមតោ. វិហារោបីតិ ន កេវលំ និមិត្តមេវ, វិហារោបិ. បិដ្ឋិបាសាណោ ន កិត្តេតព្ពោតិ សម្ពន្ធោ. កិត្តេត្វាតិ ឯត្ថ ‘‘បិដ្ឋិបាសាណ’’ន្តិ យោជេតព្ពំ.

វននិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. វនិយតិ មយូរកោកិលាទីហិ សត្តេហិ សម្ភជិយតីតិ វនំ, វនន្តិ សម្ភជន្តិ ឯត្ថាតិ វា វនំ. តចោ ឯវ សារោ ឯតេសន្តិ តចសារោ, តាលនាឡិកេរាទយោ. អាទិសទ្ទេន វេណុអាទយោ សង្គណ្ហាតិ. អន្តោ សារោ ឯតេសន្តិ អន្តោសារា, សាកសាលាទយោ. អាទិសទ្ទេន ខទិរាទយោ សង្គណ្ហាតិ. អន្តោសារមិស្សកានន្តិ អន្តោសារេហិ រុក្ខេហិ មិស្សកានំ. រុក្ខានំ វនន្តិ ឯត្ថ អវយវអវយវិភាវេន សម្ពន្ធោ វេទិតព្ពោ. ឥមិនា តិណវនំ រុក្ខវនន្តិ ឯត្ថ ‘‘តិណានំ វន’’ន្តិ វា ‘‘រុក្ខានំ វន’’ន្តិ វា អត្ថំ ទស្សេតិ. តិណមេវ វនំ, រុក្ខោយេវ វនន្តិ អត្ថោបិ យុជ្ជតេវ. ចត្តារោ វា បញ្ច វា រុក្ខាតិ ចតុបញ្ចរុក្ខា, តេ មត្តំ បមាណមេត្ថាតិ ចតុបញ្ចរុក្ខមត្តំ វនំ, តតោតិ ចតុបញ្ចរុក្ខមត្តតោ. ឯកទេសន្តិ វនស្ស ឯកទេសំ. វនមជ្ឈេតិ វនស្ស វេមជ្ឈេ, វនស្សូបរីតិ អត្ថោ. រុក្ខន្តរេសុ ឯវ ហិ វិហារំ ករោន្តិ. ឯកទេសន្តិ វនស្ស ឯកទេសំ. តត្ថាតិ វនេ. ‘‘ឋិតវន’’ន្តិ បទំ ‘‘កិត្តេត្វា’’តិ បទេ អវុត្តកម្មំ, ‘‘ន កិត្តេតព្ព’’ន្តិ បទេ វុត្តកម្មំ.

រុក្ខនិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. រុក្ខិយតិ ផលាទិកាមេហិ សំវរិយតិ រក្ខិយតីតិ រុក្ខោ, មហិយំ រុហតីតិ វា រុក្ខោ. ជីវមានកោតិ លោកវោហារវសេន មូលង្កុរាទិហរិតសង្ខាតជីវមានកោ. បរិណាហតោតិ វិសាលភាវតោ. សូចិទណ្ឌកបមាណោតិ សូចិយា លេខនិយា ទណ្ឌភូតវេឡុបមាណោ. សោ វេឡុ កនិដ្ឋង្គុលិបមាណោតិ ទដ្ឋព្ពោ. តតោតិ អដ្ឋង្គុលុព្ពេធសូចិទណ្ឌកបមាណបរិណាហរុក្ខតោ. វំសនឡកសរាវាទីសូតិ វំសោ ច នឡកោ ច សរាវោ ច វំសនឡកសរាវា, តេ អាទយោ យេសំ កបាលាទីនន្តិ វំសនឡកសរាវាទយោ, តេសុ. តតោតិ វំសាទិតោ. តំខណម្បីតិ តស្មិំ និមិត្តក្ខណេបិ. អការណន្តិ អបមាណំ. ឯតន្តិ នវមូលសាខានិគ្គមនំ. វត្តុំ វដ្ដតីតិ សាមញ្ញនាមេនបិ វិសេសនាមេនបិ វត្តុំ វដ្ដតិ. ឥមិនា បព្ពតាទីសុបិ ‘‘បព្ពតោ’’តិ សាមញ្ញនាមេនបិ ‘‘វង្កបព្ពតោ វេបុល្លបព្ពតោ’’តិ វិសេសនាមេនបិ វត្តុំ វដ្ដតីតិ ទស្សេតិ.

មគ្គនិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. មគ្គិយតិ បថិកេហិ, មគ្គមូឡ្ហេហិ វា អន្វេសិយតីតិ មគ្គោ. យោ យាទិសោ ជង្ឃមគ្គោ វា សកដមគ្គោ វា វិនិវិជ្ឈិត្វា ទ្វេ តីណិ គាមន្តរានិ គច្ឆតិ, សោ តាទិសោ ជង្ឃមគ្គោ វា សកដមគ្គោ វា វដ្ដតីតិ យោជនា. ឧក្កមិត្វាតិ បក្កមិត្វា. យោ ជង្ឃមគ្គោ ឱតរតិ, សោ ន វដ្ដតីតិ យោជនា. អវឡញ្ជាតិ អបរិភោគា. គមនំ ជនេតីតិ ជង្ឃោ. ជណ្ណុគោប្ផកានំ មជ្ឈបទេសោ. សហ អត្ថេន បណិយធនេនាតិ សត្ថោ, ជង្ឃេន វិចរន្តោ សត្ថោ ជង្ឃសត្ថោ. សកតិ សមត្ថេតិ ភារំ វហិតុន្តិ សកដោ, តេន វិចរន្តោ សត្ថោ សកដសត្ថោ. ជង្ឃសត្ថោ ច សកដសត្ថោ ច ជង្ឃសកដសត្ថា, តេហិ. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. ឯតន្តិ និមិត្តំ.

កោណន្តិ វិហារកោណំ. គតំ បន មគ្គន្តិ យោជនា. បរភាគេតិ វិហារំ បរិក្ខិបិត្វា គច្ឆន្តេហិ ចតូហិ មគ្គេហិ បរភាគេ. ទសសុ នាមេសូតិ សតិបដ្ឋានដ្ឋកថាទីសុ អាគតេសុ ‘‘មគ្គោ បន្ថោ បថោ បជ្ជោ’’តិអាទីសុ, អភិធានាទីសុ (ទី. និ. អដ្ឋ. ២.៣៧៣; ម. និ. អដ្ឋ. ១.១០៦) ច អាគតេសុ ‘‘មគ្គោ បន្ថោ បថោ អទ្ធា’’តិអាទីសុ ទសសុ មគ្គនាមេសុ. យេន កេនចិ នាមេនាតិ ឥមិនា បព្ពតាទីសុបិ ‘‘បព្ពតោ គិរិ សេលោ អទ្ទិ នគោ អចលោ សិលុច្ចយោ សិខរី ភូធរោ’’តិអាទីសុ អនេកេសុ នាមេសុ យេន កេនចិ នាមេន កិត្តេតុំ វដ្ដតីតិ ទស្សេតិ.

វម្មិកនិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. ឧបចិកាហិ វមិយតិ, សរពូឃរគោលិកាទយោ សត្តេ វមតីតិ វា វម្មិកោ. តំទិវសជាតោតិ តស្មិំ និមិត្តកិត្តិតទិវសេ ជាតោ. តតោតិ អដ្ឋង្គុលុព្ពេធគោវិសាណបមាណវម្មីកតោ.

នទីនិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. នទតិ សន្ទតីតិ នទី, នទន្តោ ឯតិ គច្ឆតីតិ វា នទី. យស្សាតិ នទិយា, សោតន្តិ សម្ពន្ធោ. ‘‘អន្វទ្ធមាស’’ន្តិអាទិនា ឯកបក្ខេ តិក្ខត្តុំ ឯកមាសេ ឆក្ខត្តុំ វស្សន្តភាវំ ទីបេតិ. វិគតមត្តេ សតីតិ សម្ពន្ធោ. ‘‘ឦទិសេ’’តិ ឥមិនា ‘‘អន្វទ្ធមាស’’ន្តិអាទិអត្ថំ អតិទិសតិ. តិមណ្ឌលន្តិ ហេដ្ឋា ជាណុមណ្ឌលំ, ឧបរិ នាភិមណ្ឌលន្តិ តិមណ្ឌលំ. យត្ថ កត្ថចីតិ តិត្ថេ វា អតិត្ថេ វា. ឧទកេន តេមិយតីតិ យោជនា, តិន្តិយតីតិ អត្ថោ. ន កេវលំ និមិត្តេយេវ អយំ នទី ហោតិ, អថ ខោ នទីបារគមនាទិកេបីតិ អាហ ‘‘ភិក្ខុនិយា’’តិអាទិ. ឥទំ ‘‘នទីបារគមនេបី’’តិ បទេនេវ សម្ពន្ធិតព្ពំ.

យា បនាតិ នទី បន, គតាតិ យោជនា. តន្តិ នទិំ. វតិន្តិ បាឡិំ. រុក្ខបាទេតិ រុក្ខស្ស មូលេ. ឧទកញ្ច អាវរណំ អជ្ឈោត្ថរិត្វា បវត្តតិយេវាតិ យោជនា. យថាតិ យេនាការេន. អបវត្តមានា ហោតីតិ សម្ពន្ធោ.

ទុព្ពុដ្ឋិកាលេតិ គិម្ហសទិសេ ទុព្ពុដ្ឋិកាលេ. ‘‘និរុទកភាវេនា’’តិ ឥមិនា ‘‘អាវរណភាវេនា’’តិ វិសេសនំ និវត្តេតិ. សាតិ ឧទកមាតិកា. សម្បាទេន្តី ហុត្វា និច្ចំ បវត្តតីតិ យោជនា. និមិត្តំ កាតុំ ន វដ្ដតីតិ មនុស្សេហិ នីហដត្តា, សយញ្ច អគមនត្តា ន វដ្ដតិ. យា បនាតិ ឧទកមាតិកា បន. មូលេតិ បឋមកាលេ. កាលន្តរេន នទី ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. តន្តិ ឧទកមាតិកំ.

ឧទកនិមិត្តេ ឯវំ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោតិ យោជនា. ឧទតិ បសវតីតិ ឧទកំ. ភូមិគតមេវ ឧទកន្តិ សម្ពន្ធោ. តញ្ចាតិ ភូមិគតឧទកញ្ច. អាវាដ…បេ… សមុទ្ទាទីសុ ឋិតំ អបវត្តនកឧទកន្តិ យោជនា. ឧក្ខេបិមន្តិ ឧក្ខិបិត្វា គហិតំ. តន្តិ វចនំ. សូករខតាយបីតិ សូករេហិ ខតាយ វាបិយាបិ. តំខណញ្ញេវាតិ តស្មិំ និមិត្តេ កិត្តនក្ខណេយេវ. អាវាដោយេវ ខុទ្ទកដ្ឋេន អាវាដកំ. តន្តិ និមិត្តសញ្ញាករណំ. កាតុញ្ចាតិ សយំ កាតុញ្ច. ការាបេតុញ្ចាតិ បរេហិ ការាបេតុញ្ច. កស្មា លាភសីមាយំ ន វដ្ដតិ? លាភសីមា ហិ អញ្ញេសំ បីឡនំ ករោតីតិ. ឥតិ ឥមមត្ថំ នយតោ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សមានសំវាសកសីមា’’តិអាទិ. ឯត្ថាតិ សមានសំវាសកសីមាយំ.

អដ្ឋទិសំ សន្ធាយ អដ្ឋ និមិត្តានិ វុត្តានីតិ ទដ្ឋព្ពំ. សាតិ សីមា. ឯកេន វា និមិត្តេនាតិ យោជនា. តិណ្ណំ និមិត្តានំ កិត្តនេ និមិត្តានំ ឋិតទិសំ សល្លក្ខេត្វា ‘‘បុរត្ថិមាយ ទិសាយា’’តិអាទិនា កិត្តេតព្ពំ. និមិត្តានំ សតកិត្តនេ សីមាយ អដ្ឋទិសំ សល្លក្ខេត្វា ឯកិស្សាយបិ ទិសាយ ពហុនិមិត្តានិ កិត្តេតព្ពានិ. សិង្ឃាដកសណ្ឋានាតិ តិណ្ណំ មគ្គានំ សមាគមដ្ឋានេ សិង្ឃាដកសណ្ឋានា, តិកោណា នាម ហោតីតិ អធិប្បាយោ. ចតុរស្សាតិ សមចតុរស្សា. សិង្ឃាដកសណ្ឋានាតិ ចតុន្នំ មគ្គានំ សមោធានដ្ឋានេ សិង្ឃាដកសណ្ឋានា. អឌ្ឍចន្ទមុទិង្គាទិសណ្ឋានា បន និមិត្តានំ ឋិតសណ្ឋានេន ហោតីតិ ទដ្ឋព្ពា. តន្តិ សីមំ. ពន្ធិតុកាមេហិ និស្សញ្ចារសមយេ ពន្ធិតព្ពាតិ សម្ពន្ធោ. ពទ្ធសីមវិហារានន្តិ ពទ្ធា សីមា ឯតេសូតិ ពទ្ធសីមា, តេ ឯវ វិហារាតិ ពទ្ធសីមវិហារា, តេសំ. ទិសាចារិកភិក្ខូនន្តិ ទិសាសុ ចារិកភិក្ខូនំ. តត្ថាតិ តស្មិំ ឯកគាមខេត្តេ, ភិក្ខូនំ បេសេតព្ពន្តិ សម្ពន្ធោ. ឯកជ្ឈន្តិ ឯកតោ. អញ្ញានិបីតិ សីមពន្ធគាមខេត្តតោ អញ្ញានិបិ. មហាបទុមត្ថេរោ បន អាហាតិ យោជនា. តតោតិ តេហិ នានាគាមខេត្តេហិ. អាគន្តព្ពន្តិ សាមីចិទស្សនវសេន វុត្តំ. តេនាហ ‘‘អាគមនម្បិ អនាគមនម្បិ វដ្ដតី’’តិ. ឯកសីមភាវតោ វុត្តំ ‘‘អន្តោនិមិត្តគតេហិ អាគន្តព្ព’’ន្តិ.

ឯវំ សន្និបតិតេសុ សន្តេសុ សីមា ពន្ធិតព្ពាតិ សម្ពន្ធោ. បរិយន្តំ កត្វាតិ ហេដ្ឋិមបរិយន្តំ កត្វា.

បព្ពជ្ជូបសម្បទាទីនន្តិ ឯត្ថ ភណ្ឌុកម្មាបុច្ឆនំ (មហាវ. អដ្ឋ. ៩៨; វិ. សង្គ. អដ្ឋ. ១៤៤) សន្ធាយ បព្ពជ្ជាគហណំ វុត្តំ. ខណ្ឌសីមាតិ វិហារបច្ចន្តំ ខណ្ឌិតំ វិយ ឆិន្ទិតំ វិយ បវត្តា សីមា ខណ្ឌសីមា. តន្តិ ខណ្ឌសីមំ. វត្តំ ជានិតព្ពន្តិ ឯត្ថ វត្តំ វិត្ថារេន្តោ អាហ ‘‘សចេ ហី’’តិអាទិ. សីមន្តិ ខណ្ឌសីមំ. យថាតិ យេនាការេន ពន្ធិយមានេតិ សម្ពន្ធោ. តស្សា បមាណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សា’’តិអាទិ. សាតិ ខណ្ឌសីមា. អព្ភានកម្មេ សទ្ធិំ កម្មារហេន វីសតិ ភិក្ខូ សន្ធាយ វុត្តំ ‘‘ឯកវីសតិ ភិក្ខូ’’តិ. តតោតិ ឯកវីសតិភិក្ខុតោ. គណ្ហន្តីបីតិ ឯត្ថ បិសទ្ទោ សហស្សតោ ឱរំ បន បគេវាតិ ទស្សេតិ. សហស្សតោ អធិកំ គណ្ហន្តីបិ វិហារបច្ចន្តេ ខណ្ឌិតេ ខណ្ឌសីមាយេវ នាម. តន្តិ ខណ្ឌសីមំ.

តត្រាតិ ខណ្ឌសីមមហាសីមាសុ អាធារេ ភុម្មំ. អថាតិ អនន្តរំ. ឯវន្តិ ឥមាយ អវិប្បវាសកម្មវាចាយ សម្មនិយមានេ. ហីតិ ផលជោតកោ. សីមន្តិ សមានសំវាសកសីមំ. ន សក្ខិស្សន្តីតិ បឋមំ អវិប្បវាសំ អសមូហនិត្វា សីមំ សមូហនិតុំ ន សក្ខិស្សន្តិ. សីមន្តរិកបាសាណាតិ ទ្វិន្នំ សីមានំ អន្តរេ វេមជ្ឈេ ឋបិតា បាសាណា. ចតុរង្គុលបមាណាបីតិ បិសទ្ទោ ឯកង្គុលិបមាណាបិ វដ្ដតីតិ ទស្សេតិ.

សមន្តាតិ ខណ្ឌសីមាយ សមន្តា. អនុបរិយាយន្តេហីតិ អនុក្កមេន ខណ្ឌសីមបរិយាយន្តេហិ ភិក្ខូហីតិ សម្ពន្ធោ. តតោតិ តេហិ សីមន្តរិកបាសាណេហិ, ទ្វិន្នំ សីមានំ និមិត្តានិ បឋមំ កិត្តេត្វា បច្ឆា តាសុ យំ ឥច្ឆន្តិ, តំ ពន្ធិតព្ពភាវំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ. យថិច្ឆិតំ ពន្ធិតុំ វដ្ដន្តោបិ បោរាណាចិណ្ណំ ទស្សេតុំ វុត្តំ ‘‘ឯវំ សន្តេបី’’តិអាទិ. ឧភិន្នម្បីតិ ទ្វីសុ សីមាសុ ឋិតានំ ឧភិន្នម្បិ កម្មន្តិ សម្ពន្ធោ. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា.

ចសទ្ទោ វាក្យារម្ភជោតកោ. ឯសា សីមា នាមាតិ យោជនា. តត្ថាតិ បិដ្ឋិបាសាណាទីសុ បញ្ចសុ ឋានេសុ. និមិត្តបាសាណា យថាឋានេ ន តិដ្ឋន្តីតិ បិដ្ឋិបាសាណស្សុបរិ និមិត្តបាសាណំ ឋបិតមត្តំ សន្ធាយ វុត្តំ. បិដ្ឋិបាសាណំ បន វិជ្ឈិត្វា និមិត្តបាសាណំ តត្ថ និខណិត្វា យថា ឋានា ន ចាវេន្តិ, តថា ឋបេន្តិ. ឯវំ សន្តេ យថាឋានេ តិដ្ឋន្តិយេវាតិ ទដ្ឋព្ពំ. ន សីមាតិ សីមាយ បថវិសន្ធារកំ ឧទកំ បរិយន្តំកត្វា គតត្តា សីមា ន ឈាយតិ.

កុដិគេហេបីតិ ឯត្ថ កុដីតិ ច គេហន្តិ ច អគារស្សេវ នាមំ. អគារញ្ហិ សីតាទិទុក្ខស្ស កុដនដ្ឋេន ឆិន្ទនដ្ឋេន ច នានាទព្ពសម្ភារស្ស គហណដ្ឋេន ច កុដិគេហន្តិ វុច្ចតិ. កុដិ ឯវ គេហំ កុដិគេហំ, តស្មិម្បិ. ភិត្តិំ អកិត្តេត្វាតិ ឥទំ ឥដ្ឋកទារុមយំ ភិត្តិំ សន្ធាយ វុត្តំ. សចេ សិលាមយា ភិត្តិ និមិត្តូបគា ភវេយ្យ, ភិត្តិបិ កិត្តេតព្ពា. អន្តោ ករិត្វាតិ កុដិគេហស្ស ភិត្តិយា វា អន្តោ កត្វា. បមុខេតិ កុដិគេហស្ស អាលិន្ទេ. និព្ពោទកបតនដ្ឋានេតិ និគ្គលិត្វា ឧទកស្ស បតនដ្ឋានេ. ឯវំ សម្មតាយ សីមាយាតិ យោជនា.

‘‘កុដ្ដំ អកិត្តេត្វា’’តិ ឥទំ បុរិមនយេនេវ វេទិតព្ពំ. អន្តោតិ លេណស្ស, កុដ្ដស្ស វា អន្តោ. ឱកាសេតិ ឯកវីសតិយា ភិក្ខូនំ ឱកាសេ. ឯវន្តិ ឥមិនាការេន សម្មនិយមានេ. អន្តោតិ ភិត្តិយា អន្តោ.

ហេដ្ឋា ន ឱតរតីតិ ហេដ្ឋា អាកាសតលត្តា ន ឱតរតិ. ននុ ថម្ភេ អនុសារិត្វា ឱតរណោ ភវេយ្យ, កស្មា ន ឱតរតីតិ? ថម្ភានមុបរិ ឯកវីសតិយា ភិក្ខូនំ ឱកាសាភាវតោតិ ទដ្ឋព្ពំ. ហេដ្ឋា ឱតរណាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ. តុលានន្តិ ថម្ភានមុបរិ តិរិយវសេន ឋិតានំ រុក្ខវិសេសានំ. ឧដ្ឋហិត្វាតិ ភូមិតោ ឧដ្ឋហិត្វា. តុលារុក្ខេហីតិ តុលាសង្ខាតេហិ រុក្ខេហិ. ‘‘ឯកសម្ពន្ធោ’’តិ ឥមិនា ន កេវលំ តុលារុក្ខេហេវ ឯកសម្ពន្ធោ, ចតូសុ ទិសាសុ ចតុន្នំ ភិត្តីនំ អញ្ញមញ្ញម្បិ សម្ពន្ធោតិ ទស្សេតិ. ហេដ្ឋាបិ ឱតរតីតិ ភិត្តីនមុបរិ ឯកវីសតិយា ភិក្ខូនំ ឱកាសបហោនកត្តា វុត្តំ. សចេ ថម្ភមត្ថកេ…បេ… ហោតីតិ ឥមិនា ពហូហិ ថម្ភេហិ កតបាសាទស្ស ឯកេកស្មិំ ថម្ភមត្ថកេ ឯកវីសតិយា ភិក្ខូនំ ឱកាសេ សតិ ហេដ្ឋា ឱតរតីតិ ទស្សេតិ. និយ្យូហកាទីសូតិ នាគទន្តកាទីសុ. អាទិសទ្ទេន ភិត្តិខិលាទយោ សង្គណ្ហាតិ. ភិត្តិ ចាតិ ឥដ្ឋកទារុមយា ភិត្តិ ច. សចេ សិលាមយា ភិត្តិ ច ថម្ភា ច ហោន្តិ, កិត្តេតព្ពា. ភិត្តិលគ្គេតិ ភិត្តីសុ លគ្គេ, ភិត្តីនំ វា លគ្គដ្ឋានេ. ហេដ្ឋាបាសាទស្សាតិ ហេដ្ឋាបាសាទេ ‘‘ឋិត’’ឥតិ បទេ សម្ពន្ធោ. ហេដ្ឋាបាសាទស្ស វា ថម្ភានន្តិ យោជនា. ហេដ្ឋា សម្មតាយ សីមាយ ឧបរិ អារោហនាការំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ. និព្ពោទកបតនដ្ឋានេតិ ឆទនកោដិយំ.

តត្ថាតិ តស្មិំ តលេ. បិដ្ឋិបាសាណេ សីមំ ពន្ធន្តិ វិយ ពន្ធន្តីតិ យោជនា. តេនេវ បរិច្ឆេទេនាតិ តេនេវ តលបរិច្ឆេទេន. តាលមូលបព្ពតេបីតិ ឯត្ថ តាលមូលំ នាម ហេដ្ឋា មហន្តំ ហុត្វា អនុបុព្ពេន តនុកំ ហោតិ, តេន សទិសេ បព្ពតេបិ. វិតានសណ្ឋានោតិ ឧល្លោចស្ស សណ្ឋានោ. ចតូសុ ទិសាសុ និគ្គតសាខរុក្ខសណ្ឋានោ វា ខុជ្ជរុក្ខសណ្ឋានោ វា ហោតិ. យថា បព្ពតោ វិតានសណ្ឋានោ ហោតិ, ឯវំ មុទិង្គសណ្ឋានោ វា ហោតិ បណវសណ្ឋានោ វាតិ យោជនា. តត្ថ មុទិង្គោ មជ្ឈេ ថូលោ ហោតិ, មូលេ ច អន្តេ ច តនុកោ. បណវោ មជ្ឈេ តនុកោ ហោតិ, មូលេ ច អគ្គេ ច ថូលោ. តេសំ សណ្ឋានោ មុទិង្គសណ្ឋានោ វា បណវសណ្ឋានោ វា. ហេដ្ឋា វាតិ មុទិង្គសណ្ឋានស្ស បព្ពតស្ស ហេដ្ឋា វា. មជ្ឈេ វាតិ បណវសណ្ឋានស្ស មជ្ឈេ វា. ទ្វេ កូដានីតិ ទ្វេ សិខរានិ. កូដន្តរន្តិ កូដានំ មជ្ឈំ. ចិនិត្វា វាតិ ឥដ្ឋកសិលាហិ ចិនិត្វា វា. បូរេត្វា វាតិ បំសុវាលិកាហិ បូរេត្វា វា.

សប្បផណសទិសោតិ សប្បស្ស ផណេន សទិសោ, ខុជ្ជោ បព្ពតោតិ អត្ថោ. អាកាសបព្ភារន្តិ ភិត្តិយា អបរិក្ខិត្តំ អាកាសសង្ខាតំ បព្ភារំ. សីមប្បមាណោតិ សទ្ធិំ អន្តោសុសិរេន សីមប្បមាណោ. អគ្គកោដិន្តិ អគ្គសង្ខាតំ កោដិំ. សចេ បន បព្ពតស្ស ហេដ្ឋា អន្តោលេណំ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. ឧបរិមស្សាតិ អន្តោលេណស្ស ឧបរិ ឋិតស្ស. បារតោតិ ពាហិរតោ. អស្សាតិ បព្ពតស្ស ពហីតិ សម្ពន្ធោ. ឱរតោតិ អន្តតោ. លេណំ ហោតីតិ សម្ពន្ធោ. កិត្តកំ មហន្តន្តិ អាហ ‘‘សីមាបរិច្ឆេទមតិក្កមិត្វា ឋិត’’ន្តិ. កិត្តកំ ខុទ្ទកន្តិ អាហ ‘‘សព្ពបច្ឆិមសីមាបរិមាណ’’ន្តិ. តន្តិ ខុទ្ទកំ លេណំ. អតិខុទ្ទកន្តិ សព្ពបច្ឆិមសីមាបរិមាណាភាវតោ អតិខុទ្ទកំ. តតោតិ ឧបរិសីមតោ. ពហីតិ សីមតោ ពហិ. ‘‘យទិ សីមប្បមាណំ, សីមា ហោតិយេវា’’តិ ឥមិនា យទិ ន សីមប្បមាណំ, ន សីមា ហោតិយេវាតិ ទស្សេតិ.

តន្តិ ខណ្ឌសីមំ. បូរេត្វាតិ ឥដ្ឋកមត្តិកាទីហិ បូរេត្វា. អដ្ដំ ពន្ធិត្វាតិ អដ្ដាលកំ ពន្ធិត្វា. ឧមង្គនទីតិ ឯត្ថ ឧការោ ឱការវិបរីតោ, តស្មា បថវិយំ ឱតរិត្វា បវិសិត្វា មង្គតិ គច្ឆតីតិ ឧមង្គាតិ អត្ថោ ទដ្ឋព្ពោ. ឧមង្គាច សា នទី ចេតិ ឧមង្គនទី. តត្ថាតិ ឧមង្គនទិយំ. ហេដ្ឋាបថវិតលេ ឋិតោតិ សីមាយ ហេដ្ឋាបថវិតលេ ឥទ្ធិយា ឋិតោ.

សីមាមាឡកេតិ ខណ្ឌសីមាយ មាឡកេ. វដរុក្ខោតិ និគ្រោធរុក្ខោ. តតោតិ វដរុក្ខតោ. និគ្គតបារោហោតិ បវទ្ធំវ ហុត្វា រុក្ខោ អារោហតិ អនេនាតិ បារោហោ, ឯកោ មូលវិសេសោ. និគ្គតោ បារោហោ និគ្គតបារោហោ. មហាសីមំ សោធេត្វាតិ ឯត្ថ សោធនំ នាម មហាសីមគតានំ ភិក្ខូនំ ហត្ថបាសានយនំ, សីមតោ វា ពហិករណំ. ពហិទ្ធាតិ ទ្វីហិ សីមាហិ ពហិទ្ធា. ‘‘ពហិដ្ឋា’’តិបិ បាឋោ. ពហិ ឋិតា កាតព្ពាតិ អត្ថោ. អនាហច្ចាតិ មហាសីមាយ បថវីតលំ វា តត្ថជាតរុក្ខាទីនិ វា ន អាហនិត្វា. ឯវន្តិ យថា ខណ្ឌសីមាយ, ឯវំ តថាតិ អត្ថោ. សីមាមាឡកេតិ ខណ្ឌសីមាមាឡកេ.

សីមាមាឡកេតិ ទ្វិន្នំ សីមានំ អង្គណេ. សីមាមាឡកស្សាតិ កម្មស្ស កតដ្ឋានស្ស សីមាមាឡកស្ស. វេហាសដ្ឋិតសាខាយាតិ កម្មស្ស អកតដ្ឋានេ សីមាមាឡកេ ឧដ្ឋិតាយ វេហាសេ ឋិតាយ សាខាយ. តស្សាតិ ភិក្ខុនោ បាទា វា និវាសនបារុបនំ វាតិ សម្ពន្ធោ. បុរិមនយេបីតិ ‘‘សីមាមាឡកេ វដរុក្ខោ ហោតី’’តិអាទិនា វុត្តេ បុរិមនយេបិ. តត្រាតិ បុរិមនយេ. ឧក្ខិបាបេត្វា កាតុំ ន វដ្ដតីតិ ទ្វីហិ សីមាហិ ឧដ្ឋិតរុក្ខស្ស សាខា វា តតោ និគ្គតបារោហោ វា ទ្វីសុ សីមាសុ បថវីតលំ វា តត្ថ ជាតរុក្ខាទីនិ វា អាហច្ច ឋិតត្តា ឧក្ខិបាបេត្វា កាតុំ ន វដ្ដតិ. អានេតព្ពោតិ ឯត្ថ ទ្វិកម្មិកាយ នីធាតុយា អបធានកម្មស្សេវ វុត្តត្តា ‘‘ភិក្ខូ’’តិ បធានកម្មំ អជ្ឈាហរិតព្ពំ. អព្ភុគ្គច្ឆតីតិ អព្ភំ អាកាសំ ឧគ្គច្ឆតិ. តត្រាតិ បព្ពតេ. កស្មា អានេតព្ពោតិ អាហ ‘‘ពជ្ឈមានាយេវ ហី’’តិអាទិ. តត្ថ ពជ្ឈមានាយេវាតិ កម្មវាចាយ ពជ្ឈមានាយេវ. ឥមិនា អពទ្ធសីមា បមាណរហិតំ ទេសំ ឱតរតីតិ ទស្សេតិ. យំកិញ្ចីតិ យំកិញ្ចិ បព្ពតាទិ. យត្ថ កត្ថចីតិ យស្មិំ កស្មិំចិ ឋានេ. ឯកសម្ពន្ធេនាតិ ពទ្ធសីមាយ ឯកសម្ពន្ធេន. ឥតីតិ តស្មា អានេតព្ពោតិ យោជនា.

១៤០. តីណិ យោជនានិ តិយោជនំ. ‘‘បមាណ’’ន្តិ ឥមិនា បរមសទ្ទស្ស អតិរេកឧត្តមត្ថេ និវត្តេតិ. ឯតិស្សាតិ សីមាយ. សម្មនន្តេន ភិក្ខុនាតិ សម្ពន្ធោ. កោណតោ មិនិតំ កោណន្តិ យោជនា. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. អាបត្តិញ្ចាតិ ទុក្កដាបត្តិញ្ច.

បារយតីតិ អជ្ឈោត្ថរតិ. ‘‘កិតកាភិធេយ្យលិង្គា’’តិ (កច្ចាយនសារេ ៤៥ គាថាយំ) វចនតោ អភិធេយ្យភូតំ សីមំ សន្ធាយ ឥត្ថិលិង្គវសេន បារាតិ វុត្តំ. នទិយាតិ ឧបយោគត្ថេ សាមិវចនំ. នទិន្តិ ហិ អត្ថោ. នទិំ អជ្ឈោត្ថរមានំ សីមន្តិ សម្ពន្ធោ. ឯត្ថាតិ នទិបារសីមាយំ. យត្ថស្សាតិ ឯត្ថ យត្ថ អស្សាតិ បទវិភាគំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យត្ថ នទិយា’’តិអាទិ. ‘‘នទិយា’’តិ ឥមិនា យំសទ្ទស្ស វិសយំ ទស្សេតិ. ធុវនាវាតិ ឯត្ថ ធុវសទ្ទោ និច្ចត្ថោតិ អាហ ‘‘និច្ចសញ្ចរណនាវា’’តិ. ឥមិនា ធុវេន និច្ចេន សញ្ចរណនាវា ធុវនាវាតិ វចនត្ថំ ទស្សេតិ. អស្សាតិ ហោតិ, ភវេយ្យ វា. នាវាយ បមាណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យា’’តិអាទិ. តត្ថ យាតិ នាវា. បាជនបុរិសេនាតិ ឯត្ថ បាជនំ នាម ឯកោ នាវាយ គមនូបករណវិសេសោ. សោ ហិ បជតិ នាវា គច្ឆតិ អនេនាតិ បាជនន្តិ វុច្ចតិ. ជការស្ស ចការំ កត្វា បាចនន្តិបិ យុជ្ជតេវ. តស្ស គាហកេន បុរិសេន សទ្ធិន្តិ អត្ថោ. សា នាវា នីតាតិ សម្ពន្ធោ. ឧទ្ធំ វា អធោ វាតិ នទិយា បដិសោតំ វា ហេដ្ឋាសោតំ វា. ថេនេហិ វាតិ ចោរេហិ វា. កិញ្ចាបិ ហដា, បន តថាបិ អវស្សំ លព្ភនេយ្យា, ធុវនាវាវ ហោតីតិ យោជនា. វាតេន វាតិ មាលុតេន វា ‘‘ឆិន្ន’’ឥតិ សម្ពន្ធោ. វីចីហីតិ តរង្គេហិ. តរង្គោ ហិ វិចិត្តាការេន ចិនោតិ វឌ្ឍតីតិ វីចីតិ វុច្ចតិ. កិញ្ចាបិ នទីមជ្ឈំ នីតា, បន តថាបិ អវស្សំ អាហរិតព្ពា, ធុវនាវាវ ហោតីតិ យោជនា. ឱគតេតិ ឱតរិត្វា គតេ. ថលំ ឧស្សារិតាតិ ថលំ ឧក្ខិបិត្វា សារិតា បាបិតា នាវាបីតិ សម្ពន្ធោ. វិសង្ខតបទរាតិ សង្ខតវិរហិតផលកា វា. ធុវនាវាវ ហោតីតិ និមិត្តកិត្តនកាលេ និច្ចសញ្ចរណនាវត្តា ធុវនាវាវ ហោតីតិ អធិប្បាយោ. តត្រាតិ ‘‘ធុវនាវា’’តិវចនេ. និមិត្តំ វា សីមា វា កម្មវាចាយ គច្ឆតីតិ ឯត្ថ កិញ្ចាបិ ន និមិត្តំ កម្មវាចាយ គច្ឆតិ, សីមាយ បន អវិនាភាវតោ វុត្តំ ‘‘កម្មវាចាយ គច្ឆតី’’តិ. តស្មាតិ យស្មាវ នាវាយ អាគច្ឆន្តាបិ ភគវតា អនុញ្ញាតា, តស្មា.

យត្ថាតិ នទិបារសីមសម្មននដ្ឋានេ. រុក្ខសង្ឃាដមយោតិ រុក្ខសមូហេន កតោ. បទរពទ្ធោតិ ផលកេហិ ពទ្ធោ. សញ្ចរណយោគ្គោតិ សញ្ចរណក្ខមោ. បាឡិយំ ‘‘អស្សា’’តិ ឋានេ អដ្ឋកថាយំ ‘‘អត្ថី’’តិ វុត្តត្តា ‘‘អស្សា’’តិបទស្ស ហោតីតិ អត្ថោយេវ ទដ្ឋព្ពោ. តំខណញ្ញេវាតិ តស្មិំ និមិត្តកិត្តក្ខណេយេវ. រុក្ខំ ឆិន្ទិត្វា កតោតិ សម្ពន្ធោ. ឯកបទិកសេតូតិ ឯកេន បទេន គមនយោគ្គោ ឯកបទិកោ, សោយេវ សេតូតិ ឯកបទិកសេតុ. អកប្បិយសេតុំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ បនា’’តិអាទិ. តេនាតិ សេតុនា. សញ្ចរិតុំ ន សក្កា ហោតីតិ យោជនា.

យត្ថាតិ យស្មិំ នទិបារសីមសម្មននដ្ឋានេ. អភិមុខតិត្ថេយេវាតិ សីមាយ អភិមុខតិត្ថេ ឯវ. ធុវនាវា វា ធុវសេតុ វា អភិមុខតិត្ថតោ ឦសកំ ឧទ្ធំ អារោហន្តោបិ អធោ ឱរោហន្តោបិ កប្បតីតិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘សចេ’’តិអាទិ. ឦសកន្តិ ឯកឧសភ ទ្វិឧសភាទិវសេន មនំ អប្បមត្តំ. ឧទ្ធំ វាតិ អភិមុខតិត្ថតោ ឧបរិ វា. អធោ វាតិ តតោ ហេដ្ឋា វា. គាវុតមត្តព្ភន្តរេតិ គាវុតបមាណស្ស ឋានស្ស អព្ភន្តរេ.

សហនិមិត្តកិត្តនវិធិនា សម្មនិតព្ពវិធិំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘ឥមញ្ច បនា’’តិអាទិ. ទ្វីសុ តីរេសុ ឋាតុមសក្កុណេយ្យត្តា វុត្តំ ‘‘ឯកស្មិំ តីរេ ឋត្វា’’តិ. តតោតិ និមិត្តតោ. អត្តានន្តិ និមិត្តកិត្តនំ វិនយធរំ សន្ធាយ វុត្តំ. បរិក្ខិបន្តេនាតិ បរិយាយន្តេន. តស្សាតិ តត្តកស្ស បរិច្ឆេទស្ស. សម្មុខដ្ឋានេតិ អធោសោតេ នទិតីរេ ឋិតស្ស និមិត្តស្ស សម្មុខដ្ឋានេ. តតោតិ និមិត្តតោ. តស្សាតិ តត្តកស្ស បរិច្ឆេទស្ស. សម្មុខា នទិតីរេ និមិត្តំ អត្ថីតិ សម្ពន្ធោ. សង្ឃដេតព្ពន្តិ សម្ពន្ធិតព្ពំ. អថាតិ និមិត្តកិត្តនតោ បច្ឆា. ‘‘សព្ពនិមិត្តានំ អន្តោ ឋិតេ ភិក្ខូ ហត្ថបាសគតេ កត្វា’’តិ ឥទំ សព្ពំ ឯកំ គាមខេត្តំ ព្យាបេត្វា សម្មនិតភាវំ សន្ធាយ វុត្តំ. សចេ សកលំ គាមខេត្តំ អព្យាបេត្វា ឯកទេសេ សម្មនិតំ ហោតិ, និមិត្តតោ ពហិ ឋិតេ ភិក្ខូបិ ហត្ថបាសគតេ កត្វា សម្មនិតព្ពា. កម្មន្តិ សីមសម្មុតិកម្មំ. ‘‘ឋបេត្វា នទិ’’ន្តិវចនស្ស ការណំ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘នទី បន ពទ្ធសីមសង្ខ្យំ ន គច្ឆតី’’តិ.

ទីបកោ ហោតីតិ ឯត្ថ ទីបោតិ អន្តរទីបោ. សោ ហិ យស្មា ជលមជ្ឈេ ទិប្បតិ, យស្មា ច ទ្វិធា អាបោ ឯត្ថ សន្ទតិ, តស្មា ទីបោតិ វុច្ចតិ, សោយេវ ខុទ្ទកដ្ឋេន ទីបកោ. កការោ ហិ ខុទ្ទកត្ថវាចកោ. តន្តិ ទីបកំ. អត្តនាតិ វិនយធរេន. ឱរិមន្តេ ច បារិមន្តេ ចាតិ អធោសោតេ នទិតីរេ ឋិតស្ស និមិត្តស្ស សម្មុខេ ឱរិមន្តេ ច បារិមន្តេ ច. បរតីរេ និមិត្តំ កិត្តេត្វាតិ សម្ពន្ធោ. កិស្ស សម្មុខដ្ឋានេ និមិត្តន្តិ អាហ ‘‘នទិយា ឱរិមតីរេ និមិត្តស្ស សម្មុខដ្ឋានេ’’តិ. តតោតិ និមិត្តតោ. សម្មុខា និមិត្តំ អត្ថីតិ សម្ពន្ធោ. បារិមន្តេ ច ឱរិមន្តេ ចាតិ បរតីរេ ឧបរិសោតេ ឋិតស្ស និមិត្តស្ស សម្មុខេ បារិមន្តេ ច ឱរិមន្តេ ច. បឋមកិត្តិតនិមិត្តេនាតិ ឱរិមតីរេ ឧបរិសោតេ បឋមំ កិត្តិតេន និមិត្តេន. ឯកា សីមា ឥមស្សាតិ ឯកសីមោ, ទីបកោ. ‘‘តីរទ្វយញ្ចា’’តិ បទមបេក្ខិត្វា ‘‘ឯកសីម’’ន្តិ សម្ពន្ធិតព្ពំ. វច្ចមនបេក្ខិត្វា ‘‘ឯកសីមា’’តិបិ និច្ចឥត្ថិលិង្គវសេន បាឋោ អត្ថិ.

ឧទ្ធំ វា អធោ វាតិ ឯត្ថ វាសទ្ទោ អនិយមវិកប្បត្ថោ. អថាតិ តស្មិំ អធិកតរេ សតីតិ យោជនា. វិហារសីមបរិច្ឆេទនិមិត្តស្ស ឧជុកមេវាតិ សចេ ទីបកោ អធោ អធិកតរោ ហោតិ, ឱរិមតីរេ អធោសោតេ ឋិតស្ស វិហារសីមបរិច្ឆេទនិមិត្តស្ស ឧជុកមេវ. សិខរន្តិ សិង្គំ. តញ្ហិ សិខំ មត្ថកំ រាតិ គណ្ហាតីតិ សិខរន្តិ វុច្ចតិ. តតោតិ ទីបកស្ស បារិមន្តនិមិត្តតោ. បរតីរនិមិត្តានិ កិត្តេត្វាតិ សម្ពន្ធោ. អយំ ទីបកស្ស វិហារសីមបរិច្ឆេទតោ អធោ អធិកតរេ វិនិច្ឆយោ. ឧទ្ធំ អធិកតរេបិ ឥមិនានុសារេន វេទិតព្ពោតិ សោ ន ទស្សិតោ. បព្ពតសណ្ឋានាតិ បព្ពតេន សមំ ឋានំ ឯតិស្សាតិ បព្ពតសណ្ឋានា.

ឧទ្ធម្បិ អធោបីតិ បិសទ្ទោ សមុច្ចយត្ថោ. ឧភោបិ សិខរានីតិ ឧទ្ធំ សិខរំ, អធោ សិខរន្តិ ឧភោបិ សិខរានិ. មុទិង្គសណ្ឋានាតិ មូលេ ច អគ្គេ ច តនុកស្ស មជ្ឈេ ថូលស្ស មុទិង្គស្ស សណ្ឋានា.

សព្ពបឋមេន នយេនាតិ ឧទ្ធំ អធិកនយស្ស, អធោ អធិកនយស្ស, ឧទ្ធំអធោអធិកនយស្ស ចាតិ សព្ពេសំ នយានំ បឋមេន វិហារសីមទីបកានំ សមេន នយេន. បណវសណ្ឋានាតិ មូលេ ច អគ្គេ ច ថូលស្ស មជ្ឈេតនុកស្ស បណវស្ស សណ្ឋានា.