៤. ចតុត្ថបារាជិកសិក្ខាបទំ

៦៧៥. ចតុត្ថេ មេថុនរាគេន អវស្សុតា នាធិប្បេតា, កាយសំសគ្គរាគេន អវស្សុតាវាធិប្បេតាតិ អាហ ‘‘កាយសំសគ្គរាគេន អវស្សុតា’’តិ. ‘‘បុរិសបុគ្គលស្សា’’តិបទំ ន ហត្ថសទ្ទេន សម្ពន្ធិតព្ពំ, គហណសទ្ទេនេវ សម្ពន្ធិតព្ពន្តិ ទស្សេន្តោ អាហ ‘‘យំ បុរិសបុគ្គលេនា’’តិអាទិ. តន្តិ គហណំ, ‘‘ហត្ថគ្គហណ’’ន្តិ វុត្តវចនំ ឧបលក្ខណមត្តមេវាតិ អាហ ‘‘អញ្ញម្បី’’តិអាទិ. តត្ថ ‘‘អញ្ញម្បី’’តិ ហត្ថគហណតោ ឥតរម្បិ. អបារាជិកក្ខេត្តេតិ ឧព្ភក្ខកេ អធោជាណុមណ្ឌលេ. អស្សាតិ ‘‘ហត្ថគ្គហណ’’ន្តិបទស្ស. ឯត្ថាតិ ‘‘អសទ្ធម្មស្ស បដិសេវនត្ថាយា’’តិបទេ. កាយសំសគ្គោតិ កាយសំសគ្គោ ឯវ. តេន វុត្តំ ‘‘ន មេថុនធម្មោ’’តិ. ហីតិ សច្ចំ, យស្មា វា. ឯត្ថាតិ កាយសំសគ្គគហណេ. សាធកន្តិ ញាបកំ.

តិស្សិត្ថិយោតិ ភុម្មត្ថេ ចេតំ ឧបយោគវចនំ. តីសុ ឥត្ថីសូតិ ហិ អត្ថោ, តិស្សោ ឥត្ថិយោ ឧបគន្ត្វាតិ វា យោជេតព្ពោ. ឯសេវ នយោ បរតោបិ. យំ មេថុនំ អត្ថិ, តំ ន សេវេតិ យោជនា. ន សេវេតិ ច ន សេវតិ. តិការស្ស ហិ ឯការោ. តយោ បុរិសេតិ តីសុ បុរិសេសុ, តេ វា ឧបគន្ត្វា. តយោ ច អនរិយបណ្ឌកេតិ តីសុ អនរិយសង្ខាតេសុ ឧភតោព្យញ្ជនកេសុ ច បណ្ឌកេសុ ច, តេ វា ឧបគន្ត្វាតិ យោជនា. ន ចាចរេ មេថុនំ ព្យញ្ជនស្មិន្តិ អត្តនោ និមិត្តស្មិំ មេថុនំ ន ច អាចរតិ. ឥទំ អនុលោមបារាជិកំ សន្ធាយ វុត្តំ. ឆេជ្ជំ សិយា មេថុនធម្មបច្ចយាតិ មេថុនធម្មការណា ឆេជ្ជំ សិយា, បារាជិកំ ភវេយ្យាតិ អត្ថោ. កុសលេហីតិ បញ្ហាវិសជ្ជនេ ឆេកេហិ, ឆេកកាមេហិ វា. អយំ បញ្ហោ អដ្ឋវត្ថុកំ សន្ធាយ វុត្តោ.

បញ្ហាវិសជ្ជនត្ថាយ ចិន្តេន្តានំ សេទមោចនការណត្តា ‘‘សេទមោចនគាថា’’តិ វុត្តា. វិរុជ្ឈតីតិ ‘‘ន មេថុនធម្មោ’’តិ វចនេន ‘‘ឆេជ្ជំ សិយា មេថុនធម្មបច្ចយា’’តិ វចនំ វិរុជ្ឈតិ, ន សមេតីតិ អត្ថោ. ឥតិ ចេ វទេយ្យ, ន វិរុជ្ឈតិ. កស្មា? មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគត្តាតិ យោជនា. ឥមិនា មេថុនធម្មស្ស បុព្ពភាគភូតោ កាយសំសគ្គោវ ឧបចារេន តត្ថ មេថុនធម្មសទ្ទេន វុត្តោ, ន ទ្វយំទ្វយសមាបត្តីតិ ទីបេតិ. ហិសទ្ទោ វិត្ថារជោតកោ. បរិវារេយេវ វុត្តានីតិ សម្ពន្ធោ. វណ្ណាវណ្ណោតិ សុក្កវិសដ្ឋិ. ធនមនុប្បាទានន្តិ សញ្ចរិត្តំ. ‘‘ឥមិនា បរិយាយេនា’’តិ ឥមិនា លេសេន សមីបូបចារេនាតិ អត្ថោ. ឯតេនុបាយេនាតិ ‘‘ហត្ថគ្គហណំ សាទិយេយ្យា’’តិបទេ វុត្តឧបាយេន. សព្ពបទេសូតិ សព្ពេសុ ‘‘សង្ឃាដិកណ្ណគ្គហណំ សាទិយេយ្យា’’តិអាទីសុ បទេសុ. អបិ ចាតិ ឯកំសេន, វិសេសំ វក្ខាមីតិ អធិប្បាយោ. ‘‘ឯវំនាមកំ ឋាន’’ន្តិ ឥមិនា ‘‘ឥត្ថំនាមំ ឥមស្ស ឋានស្សា’’តិ វចនត្ថំ ទីបេតិ.

៦៧៦. ឯកន្តរិកាយ វាតិ ឯត្ថ វាសទ្ទេន ទ្វន្តរិកាទីនិបិ សង្គយ្ហន្តិ. យេន តេនាតិ យេន វា តេន វា. ទ្វិតិចតុប្បញ្ចឆវត្ថូនិ បេយ្យាលវសេន វា វាសទ្ទេន វា គហេតព្ពានិ. អបិ ចាតិ កិញ្ច ភិយ្យោ, វត្តព្ពវិសេសំ វក្ខាមីតិ អធិប្បាយោ. ឯត្ថាតិ ‘‘អាបត្តិយោ ទេសេត្វា’’តិ វចនេ. ហីតិ សច្ចំ. វុត្តន្តិ បរិវារេ វុត្តំ. តត្រាតិ បុរិមវចនាបេក្ខំ. ទេសិតា អាបត្តិ គណនូបិកាតិ យោជនា. ឯកំ វត្ថុំ អាបន្នា យា ភិក្ខុនីតិ យោជនា. ធុរនិក្ខេបំ កត្វាតិ ‘‘ឥមញ្ច វត្ថុំ, អញ្ញម្បិ ច វត្ថុំ នាបជ្ជិស្សាមី’’តិ ធុរនិក្ខេបំ កត្វា. យា បន សឧស្សាហាវ ទេសេតីតិ យោជនាតិ. ចតុត្ថំ.

សាធារណាតិ ភិក្ខុនីហិ សាធារណា. ឯត្ថាតិ ‘‘ឧទ្ទិដ្ឋា ខោ អយ្យាយោ’’តិអាទិវចនេ.

ឥតិ សមន្តបាសាទិកាយ វិនយសំវណ្ណនាយ

ភិក្ខុនិវិភង្គេ បារាជិកកណ្ឌវណ្ណនាយ យោជនា សមត្តា.