៥០. វិបស្សនានិទ្ទេសវណ្ណនា

៤៧១-២. នាមរូបន្តិ ចិត្តចេតសិកសង្ខាតំ នាមញ្ច អដ្ឋវីសតិវិធំ រូបញ្ច. ‘‘នមនលក្ខណំ នាមំ, រុប្បនលក្ខណំ រូបំ, នាមរូបតោ ន អញ្ញោ អត្តាទិកោ កោចិ អត្ថី’’តិ ឯវំ ឈានលាភី ចេ, ឈានតោ វុដ្ឋាយ ឈានគតំ វា វិបស្សនាយានិកោ ចេ, បកិណ្ណកភូតំ នាមរូបំ បរិគ្គហេត្វា. បាតិមោក្ខសំវរាទិ សីលវិសុទ្ធិ, ចតុរារក្ខវសេន ទីបិតា សោបចារសមាធិសង្ខាតា ចិត្តវិសុទ្ធិ ច វុត្តាវ នាមាតិ ឥមិនា ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ កថិតា. តតោ តស្ស បច្ចយញ្ច បរិគ្គហេត្វាតិ សម្ពន្ធោ. តស្ស បច្ចយន្តិ ‘‘បដិសន្ធិក្ខណេ នាមរូបទ្វយមេវ អវិជ្ជាតណ្ហាឧបាទានកម្មេហិ ឧប្បជ្ជតិ, ន ឥស្សរាទិការណេនា’’តិអាទិនា តស្ស ការណំ, ឥមិនា កង្ខាវិតរណវិសុទ្ធិ ទស្សិតា.

ហុត្វា អភាវតោ អនិច្ចាតិ សព្ពេបិ នាមរូបសង្ខារា ឧប្បជ្ជិត្វា អភាវាបជ្ជនតោ អនិច្ចា. ឧទយព្ពយបីឡនា ទុក្ខាតិ ឧប្បាទនិរោធវសេន បីឡនតោ ទុក្ខា. អវសវត្តិត្តា អនត្តាតិ អត្តនោ វសេ អវត្តនតោ អនត្តាតិ ឯវំ សង្ខារេហិ សទ្ធិំ តិលក្ខណំ អារោបេត្វា. បុនប្បុនំ សម្មសន្តោតិ យថាវុត្តនយេន សម្មសន្តោ សមថយានិកោ វិបស្សនាយានិកោ ច យោគាវចរោ. ឥមិនា មគ្គាមគ្គញាណទស្សនវិសុទ្ធិ, បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ ច ទស្សិតា. សង្ខារានមេវ ហិ ឧទយព្ពយាទិនានុបស្សនតោ ឧទយព្ពយភង្គភយអាទីនវនិព្ពិទាមុញ្ចិតុកម្យតាបដិសង្ខានុបស្សនាស- ង្ខារុបេក្ខាញាណសង្ខាតស្ស អដ្ឋវិធស្ស ញាណស្ស វសេន សិខាប្បត្តំ វិបស្សនាញាណំ បដិបទាញាណទស្សនវិសុទ្ធិ នាម. អនុបុព្ពេន សព្ពសំយោជនក្ខយំ បាបុណេយ្យាតិ ឥមិនា ញាណទស្សនវិសុទ្ធិ ទស្សិតា. សព្ពសំយោជនក្ខយន្តិ ឱរម្ភាគិយានំ បញ្ចន្នំ សំយោជនានំ ហេដ្ឋា មគ្គត្តយេន ខេបិតត្តា, ឥតរេសំ ឧទ្ធម្ភាគិយានំ សំយោជនានំ ខេបិតត្តា ច សព្ពេសំ សំយោជនានំ ខយន្តេ ជាតំ អរហត្តមគ្គំ.

និគមនកថាវណ្ណនា

៤៧៣. យស្មា ការណា យា សិក្ខនា, អយំ ភិក្ខុកិច្ចំ, អតោ តស្មា ការណាតិ អត្ថោ.

៤៧៤. និច្ចសោ លោកវិចារិនោតិ និច្ចំ លោកេ វិចរតោ. មាលុតស្សេវ បរិស្សមោ ន សម្ភោតីតិ យោជនា. មាលុតស្សេវាតិ វាតស្ស ឥវ. ន សម្ភោតីតិ ន ហោតិ.

៤៧៥-៦. តម្ពបណ្ណិ ឯវ តម្ពបណ្ណិយោ, កេតុ វិយ កេតុ, តម្ពបណ្ណិយេ កេតូតិ តប្បុរិសោ. តេន រចិតា ធម្មវិនយញ្ញុបសំសិតា អយំ ខុទ្ទសិក្ខា បរិមាណតោ គាថានំ បញ្ចមត្តេហិ សតេហិ ឯត្តាវតា និដ្ឋានមុបាគតាតិ សម្ពន្ធោ.

និគមនកថាវណ្ណនា និដ្ឋិតា.

និគមនកថា

ការាបិតេតិរុចិរេ បវរេ វិហារេ;

មានាធិការិបុរិនា គរុនា គុណេន;

វស្សំ វសំ ទមិឡសោ វិធហំ អកាសិំ;

អាកង្ខដីក ជិនសាសនសម្បវុទ្ធិំ.

បុញ្ញេន សត្ថរចនាជនិតេន តេន;

សម្ពុទ្ធសាសនវរោទយការណេន;

លោកាមិសេសុ បន មេ សមយំ អលគ្គោ;

សម្ពុទ្ធសាសនវរោទយមាចរេយ្យំ.

អត្ថេសុ អក្ខរបទេសុ វិនិច្ឆយេសុ;

បុព្ពាបរេសុ លិខិតំ ខលិតំ យទត្ថិ;

ឱហាយ ខន្តុមរហន្តិ វទន្តុ សន្តា;

ទិដ្ឋាបរាធមថ វា កិមុលាលនេន.

យេនន្តតន្តរតនាករមន្ថនេន;

មន្ថាចលោល្លសិតញាណវរេន លទ្ធា;

សារាមតាតិសុខិតា សុខយន្តិ ចញ្ញេ;

តេ មេ ជយន្តិ គរវោ គរវោ គុណេហិ.

បរត្ថសម្បាទនតោ, បុញ្ញេនាធិគតេនហំ;

បរត្ថសម្បាទនកោ, ភវេយ្យំ ជាតិជាតិយំ.

សិស្សោ អាហ –

បរមប្បិច្ឆតានេកសន្តោសោបសមេសិនំ;

សុចិសល្លេខវុត្តីនំ, សទារញ្ញនិវាសិនំ.

សាសនុជ្ជោតការីនំ, អាចេរត្តមុបាគតំ;

ឧទុម្ពរគិរិខ្យាតយតីនំ យតិបុង្គវំ.

មេធង្ករ ឥតិ ខ្យាតនាមធេយ្យំ តបោធនំ;

ថេរំ ថិរទយាមេធានិធានំ សាធុបូជិតំ.

សិស្សំ សហាយមាគម្ម, កល្យាណមិត្តមត្តនោ;

សោធេតុំ សាសនំ សត្ថុ, បរក្កមមកាសិ យោ.

សុសទ្ទសិទ្ធិំ យោ យោគនិច្ឆយំ សព្ភិ វណ្ណិតំ;

អកា សុពោធាលង្ការំ, វុត្តោទយមនាកុលំ.

សង្ឃរក្ខិតនាមេន, មហាថេរេន ធីមតា;

និវាសភូតេនានេកគុណានប្បិច្ឆតាទិនំ.

តេនេវ រចិតា សាធុ, សាសនោទយការិនា;

ខុទ្ទសិក្ខាយ ដីកាបិ, សុមង្គលប្បសាទនី.

និគមនកថា និដ្ឋិតា.

ឥតិ សុមង្គលប្បសាទនី នាម

ខុទ្ទសិក្ខា-អភិនវដីកា សមត្តា.

នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស