២. បបាតសុត្តំ
១១១២. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ គិជ្ឈកូដេ បព្ពតេ. អថ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អាយាម, ភិក្ខវេ, យេន បដិភានកូដោ តេនុបសង្កមិស្សាម ទិវាវិហារាយា’’តិ. ‘‘ឯវំ, ភន្តេ’’តិ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. អថ ខោ ភគវា សម្ពហុលេហិ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ យេន បដិភានកូដោ តេនុបសង្កមិ. អទ្ទសា ខោ អញ្ញតរោ ភិក្ខុ បដិភានកូដេ មហន្តំ បបាតំ. ទិស្វាន ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘មហា វតាយំ, ភន្តេ, បបាតោ សុភយានកោ, ភន្តេ, បបាតោ. អត្ថិ នុ ខោ, ភន្តេ, ឥមម្ហា បបាតា អញ្ញោ បបាតោ មហន្តតរោ ច ភយានកតរោ ចា’’តិ? ‘‘អត្ថិ ខោ, ភិក្ខុ, ឥមម្ហា បបាតា អញ្ញោ បបាតោ មហន្តតរោ ច ភយានកតរោ ចា’’តិ.
‘‘កតមោ បន, ភន្តេ, ឥមម្ហា បបាតា អញ្ញោ បបាតោ មហន្តតរោ ច ភយានកតរោ ចា’’តិ? ‘‘យេ ហិ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, ‘អយំ ទុក្ខសមុទយោ’តិ យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, ‘អយំ ទុក្ខនិរោធោ’តិ យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យថាភូតំ នប្បជានន្តិ, តេ ជាតិសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរមន្តិ, ជរាសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរមន្តិ, មរណសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរមន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរមន្តិ. តេ ជាតិសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរតា ជរាសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរតា មរណសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរតា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អភិរតា ជាតិសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរោន្តិ, ជរាសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរោន្តិ, មរណសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរោន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរោន្តិ. តេ ជាតិសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរិត្វា ជរាសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរិត្វា មរណសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរិត្វា សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អភិសង្ខរិត្វា ជាតិបបាតម្បិ បបតន្តិ, ជរាបបាតម្បិ បបតន្តិ, មរណបបាតម្បិ បបតន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសបបាតម្បិ បបតន្តិ. តេ ន បរិមុច្ចន្តិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ. ‘ន បរិមុច្ចន្តិ ទុក្ខស្មា’តិ វទាមិ’’.
‘‘យេ ច ខោ កេចិ, ភិក្ខវេ, សមណា វា ព្រាហ្មណា វា ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យថាភូតំ បជានន្តិ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យថាភូតំ បជានន្តិ, តេ ជាតិសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ នាភិរមន្តិ, ជរាសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ នាភិរមន្តិ, មរណសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ នាភិរមន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ នាភិរមន្តិ. តេ ជាតិសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អនភិរតា, ជរាសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អនភិរតា, មរណសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អនភិរតា, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេសុ សង្ខារេសុ អនភិរតា, ជាតិសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ នាភិសង្ខរោន្តិ, ជរាសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ នាភិសង្ខរោន្តិ, មរណសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ នាភិសង្ខរោន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ នាភិសង្ខរោន្តិ. តេ ជាតិសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អនភិសង្ខរិត្វា, ជរាសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អនភិសង្ខរិត្វា, មរណសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អនភិសង្ខរិត្វា, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសសំវត្តនិកេបិ សង្ខារេ អនភិសង្ខរិត្វា, ជាតិបបាតម្បិ នប្បបតន្តិ, ជរាបបាតម្បិ នប្បបតន្តិ, មរណបបាតម្បិ នប្បបតន្តិ, សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសបបាតម្បិ នប្បបតន្តិ. តេ បរិមុច្ចន្តិ ជាតិយា ជរាយ មរណេន សោកេហិ បរិទេវេហិ ទុក្ខេហិ ទោមនស្សេហិ ឧបាយាសេហិ. ‘បរិមុច្ចន្តិ ទុក្ខស្មា’តិ វទាមិ’’.
‘‘តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ‘ឥទំ ទុក្ខ’ន្តិ យោគោ ករណីយោ…បេ… ‘អយំ ទុក្ខនិរោធគាមិនី បដិបទា’តិ យោគោ ករណីយោ’’តិ. ទុតិយំ.