១០. សមិទ្ធិសុត្តំ

២០. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ តបោទារាមេ. អថ ខោ អាយស្មា សមិទ្ធិ រត្តិយា បច្ចូសសមយំ បច្ចុដ្ឋាយ យេន តបោទា តេនុបសង្កមិ គត្តានិ បរិសិញ្ចិតុំ. តបោទេ គត្តានិ បរិសិញ្ចិត្វា បច្ចុត្តរិត្វា ឯកចីវរោ អដ្ឋាសិ គត្តានិ បុព្ពាបយមានោ. អថ ខោ អញ្ញតរា ទេវតា អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណា កេវលកប្បំ តបោទំ ឱភាសេត្វា យេន អាយស្មា សមិទ្ធិ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា វេហាសំ ឋិតា អាយស្មន្តំ សមិទ្ធិំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘អភុត្វា ភិក្ខសិ ភិក្ខុ, ន ហិ ភុត្វាន ភិក្ខសិ;

ភុត្វាន ភិក្ខុ ភិក្ខស្សុ, មា តំ កាលោ ឧបច្ចគា’’តិ.

‘‘កាលំ វោហំ ន ជានាមិ, ឆន្នោ កាលោ ន ទិស្សតិ;

តស្មា អភុត្វា ភិក្ខាមិ, មា មំ កាលោ ឧបច្ចគា’’តិ.

អថ ខោ សា ទេវតា បថវិយំ [បឋវិយំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] បតិដ្ឋហិត្វា អាយស្មន្តំ សមិទ្ធិំ ឯតទវោច – ‘‘ទហរោ ត្វំ ភិក្ខុ, បព្ពជិតោ សុសុ កាឡកេសោ, ភទ្រេន យោព្ពនេន សមន្នាគតោ, បឋមេន វយសា, អនិក្កីឡិតាវី កាមេសុ. ភុញ្ជ, ភិក្ខុ, មានុសកេ កាមេ; មា សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវី’’តិ.

‘‘ន ខ្វាហំ, អាវុសោ, សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវាមិ. កាលិកញ្ច ខ្វាហំ, អាវុសោ, ហិត្វា សន្ទិដ្ឋិកំ អនុធាវាមិ. កាលិកា ហិ, អាវុសោ, កាមា វុត្តា ភគវតា ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា; អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ. សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនេយ្យិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្ពោ វិញ្ញូហី’’តិ.

‘‘កថញ្ច, ភិក្ខុ, កាលិកា កាមា វុត្តា ភគវតា ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា, អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ? កថំ សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនេយ្យិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្ពោ វិញ្ញូហី’’តិ?

‘‘អហំ ខោ, អាវុសោ, នវោ អចិរបព្ពជិតោ អធុនាគតោ ឥមំ ធម្មវិនយំ. ន តាហំ [ន ខ្វាហំ (សី. បី.)] សក្កោមិ វិត្ថារេន អាចិក្ខិតុំ. អយំ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ រាជគហេ វិហរតិ តបោទារាមេ. តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆ. យថា តេ ភគវា ព្យាករោតិ តថា នំ ធារេយ្យាសី’’តិ.

‘‘ន ខោ, ភិក្ខុ, សុករោ សោ ភគវា អម្ហេហិ ឧបសង្កមិតុំ, អញ្ញាហិ មហេសក្ខាហិ ទេវតាហិ បរិវុតោ. សចេ ខោ ត្វំ, ភិក្ខុ, តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆេយ្យាសិ, មយម្បិ អាគច្ឆេយ្យាម ធម្មស្សវនាយា’’តិ. ‘‘ឯវមាវុសោ’’តិ ខោ អាយស្មា សមិទ្ធិ តស្សា ទេវតាយ បដិស្សុត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នោ ខោ អាយស្មា សមិទ្ធិ ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘ឥធាហំ, ភន្តេ, រត្តិយា បច្ចូសសមយំ បច្ចុដ្ឋាយ យេន តបោទា តេនុបសង្កមិំ គត្តានិ បរិសិញ្ចិតុំ. តបោទេ គត្តានិ បរិសិញ្ចិត្វា បច្ចុត្តរិត្វា ឯកចីវរោ អដ្ឋាសិំ គត្តានិ បុព្ពាបយមានោ. អថ ខោ, ភន្តេ, អញ្ញតរា ទេវតា អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណា កេវលកប្បំ តបោទំ ឱភាសេត្វា យេនាហំ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា វេហាសំ ឋិតា ឥមាយ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘អភុត្វា ភិក្ខសិ ភិក្ខុ, ន ហិ ភុត្វាន ភិក្ខសិ;

ភុត្វាន ភិក្ខុ ភិក្ខស្សុ, មា តំ កាលោ ឧបច្ចគា’’តិ.

‘‘ឯវំ វុត្តេ អហំ, ភន្តេ, តំ ទេវតំ គាថាយ បច្ចភាសិំ –

‘‘កាលំ វោហំ ន ជានាមិ, ឆន្នោ កាលោ ន ទិស្សតិ;

តស្មា អភុត្វា ភិក្ខាមិ, មា មំ កាលោ ឧបច្ចគា’’តិ.

‘‘អថ ខោ, ភន្តេ, សា ទេវតា បថវិយំ បតិដ្ឋហិត្វា មំ ឯតទវោច – ‘ទហរោ ត្វំ, ភិក្ខុ, បព្ពជិតោ សុសុ កាឡកេសោ, ភទ្រេន យោព្ពនេន សមន្នាគតោ, បឋមេន វយសា, អនិក្កីឡិតាវី កាមេសុ. ភុញ្ជ, ភិក្ខុ, មានុសកេ កាមេ; មា សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវី’’’តិ.

‘‘ឯវំ វុត្តាហំ, ភន្តេ, តំ ទេវតំ ឯតទវោចំ – ‘ន ខ្វាហំ, អាវុសោ, សន្ទិដ្ឋិកំ ហិត្វា កាលិកំ អនុធាវាមិ; កាលិកញ្ច ខ្វាហំ, អាវុសោ, ហិត្វា សន្ទិដ្ឋិកំ អនុធាវាមិ. កាលិកា ហិ, អាវុសោ, កាមា វុត្តា ភគវតា ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា; អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ. សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនេយ្យិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្ពោ វិញ្ញូហី’’’តិ.

‘‘ឯវំ វុត្តេ, ភន្តេ, សា ទេវតា មំ ឯតទវោច – ‘កថញ្ច, ភិក្ខុ, កាលិកា កាមា វុត្តា ភគវតា ពហុទុក្ខា ពហុបាយាសា; អាទីនវោ ឯត្ថ ភិយ្យោ? កថំ សន្ទិដ្ឋិកោ អយំ ធម្មោ អកាលិកោ ឯហិបស្សិកោ ឱបនេយ្យិកោ បច្ចត្តំ វេទិតព្ពោ វិញ្ញូហី’តិ? ឯវំ វុត្តាហំ, ភន្តេ, តំ ទេវតំ ឯតទវោចំ – ‘អហំ ខោ, អាវុសោ, នវោ អចិរបព្ពជិតោ អធុនាគតោ ឥមំ ធម្មវិនយំ, ន តាហំ សក្កោមិ វិត្ថារេន អាចិក្ខិតុំ. អយំ សោ ភគវា អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ រាជគហេ វិហរតិ តបោទារាមេ. តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆ. យថា តេ ភគវា ព្យាករោតិ តថា នំ ធារេយ្យាសី’’’តិ.

‘‘ឯវំ វុត្តេ, ភន្តេ, សា ទេវតា មំ ឯតទវោច – ‘ន ខោ, ភិក្ខុ, សុករោ សោ ភគវា អម្ហេហិ ឧបសង្កមិតុំ, អញ្ញាហិ មហេសក្ខាហិ ទេវតាហិ បរិវុតោ. សចេ ខោ, ត្វំ ភិក្ខុ, តំ ភគវន្តំ ឧបសង្កមិត្វា ឯតមត្ថំ បុច្ឆេយ្យាសិ, មយម្បិ អាគច្ឆេយ្យាម ធម្មស្សវនាយា’តិ. សចេ, ភន្តេ, តស្សា ទេវតាយ សច្ចំ វចនំ, ឥធេវ សា ទេវតា អវិទូរេ’’តិ.

ឯវំ វុត្តេ, សា ទេវតា អាយស្មន្តំ សមិទ្ធិំ ឯតទវោច – ‘‘បុច្ឆ, ភិក្ខុ, បុច្ឆ, ភិក្ខុ, យមហំ អនុប្បត្តា’’តិ.

អថ ខោ ភគវា តំ ទេវតំ គាថាហិ អជ្ឈភាសិ –

‘‘អក្ខេយ្យសញ្ញិនោ សត្តា, អក្ខេយ្យស្មិំ បតិដ្ឋិតា;

អក្ខេយ្យំ អបរិញ្ញាយ, យោគមាយន្តិ មច្ចុនោ.

‘‘អក្ខេយ្យញ្ច បរិញ្ញាយ, អក្ខាតារំ ន មញ្ញតិ;

តញ្ហិ តស្ស ន ហោតីតិ, យេន នំ វជ្ជា ន តស្ស អត្ថិ;

សចេ វិជានាសិ វទេហិ យក្ខា’’តិ [យក្ខីតិ (បី. ក.)].

‘‘ន ខ្វាហំ, ភន្តេ, ឥមស្ស ភគវតា សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានាមិ. សាធុ មេ, ភន្តេ, ភគវា តថា ភាសតុ យថាហំ ឥមស្ស ភគវតា សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ ជានេយ្យ’’ន្តិ.

‘‘សមោ វិសេសី ឧទ វា [អថវា (សី. បី.)] និហីនោ,

យោ មញ្ញតី សោ វិវទេថ [សោបិ វទេថ (ក.)] តេន;

តីសុ វិធាសុ អវិកម្បមានោ,

សមោ វិសេសីតិ ន តស្ស ហោតិ;

សចេ វិជានាសិ វទេហិ យក្ខា’’តិ.

‘‘ឥមស្សាបិ ខ្វាហំ, ភន្តេ, ភគវតា សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស ន វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានាមិ. សាធុ មេ, ភន្តេ, ភគវា តថា ភាសតុ យថាហំ ឥមស្ស ភគវតា សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស វិត្ថារេន អត្ថំ ជានេយ្យ’’ន្តិ.

‘‘បហាសិ សង្ខំ ន វិមានមជ្ឈគា, អច្ឆេច្ឆិ [អច្ឆេជ្ជិ (ស្យា. កំ. ក.)] តណ្ហំ ឥធ នាមរូបេ;

តំ ឆិន្នគន្ថំ អនិឃំ និរាសំ, បរិយេសមានា នាជ្ឈគមុំ;

ទេវា មនុស្សា ឥធ វា ហុរំ វា, សគ្គេសុ វា សព្ពនិវេសនេសុ;

សចេ វិជានាសិ វទេហិ យក្ខា’’តិ.

‘‘ឥមស្ស ខ្វាហំ, ភន្តេ, ភគវតា សង្ខិត្តេន ភាសិតស្ស ឯវំ វិត្ថារេន អត្ថំ អាជានាមិ –

‘‘បាបំ ន កយិរា វចសា មនសា,

កាយេន វា កិញ្ចន សព្ពលោកេ;

កាមេ បហាយ សតិមា សម្បជានោ,

ទុក្ខំ ន សេវេថ អនត្ថសំហិត’’ន្តិ.

នន្ទនវគ្គោ ទុតិយោ.

តស្សុទ្ទានំ –

នន្ទនា នន្ទតិ ចេវ, នត្ថិបុត្តសមេន ច;

ខត្តិយោ សណមានោ ច, និទ្ទាតន្ទី ច ទុក្ករំ;

ហិរី កុដិកា នវមោ, ទសមោ វុត្តោ សមិទ្ធិនាតិ.