នមោ តស្ស ភគវតោ អរហតោ សម្មាសម្ពុទ្ធស្ស

សំយុត្តនិកាយោ

សគាថាវគ្គោ

១. ទេវតាសំយុត្តំ

១. នឡវគ្គោ

១. ឱឃតរណសុត្តំ

១. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. អថ ខោ អញ្ញតរា ទេវតា អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណា កេវលកប្បំ ជេតវនំ ឱភាសេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវន្តំ ឯតទវោច – ‘‘‘កថំ នុ ត្វំ, មារិស, ឱឃមតរី’តិ? ‘អប្បតិដ្ឋំ ខ្វាហំ, អាវុសោ, អនាយូហំ ឱឃមតរិ’ន្តិ. ‘យថា កថំ បន ត្វំ, មារិស, អប្បតិដ្ឋំ អនាយូហំ ឱឃមតរី’តិ? ‘យទាខ្វាហំ, អាវុសោ, សន្តិដ្ឋាមិ តទាស្សុ សំសីទាមិ; យទាខ្វាហំ, អាវុសោ, អាយូហាមិ តទាស្សុ និព្ពុយ្ហាមិ [និវុយ្ហាមិ (ស្យា. កំ. ក.)]. ឯវំ ខ្វាហំ, អាវុសោ, អប្បតិដ្ឋំ អនាយូហំ ឱឃមតរិ’’’ន្តិ.

‘‘ចិរស្សំ វត បស្សាមិ, ព្រាហ្មណំ បរិនិព្ពុតំ;

អប្បតិដ្ឋំ អនាយូហំ, តិណ្ណំ លោកេ វិសត្តិក’’ន្តិ. –

ឥទមវោច សា ទេវតា. សមនុញ្ញោ សត្ថា អហោសិ. អថ ខោ សា ទេវតា – ‘‘សមនុញ្ញោ មេ សត្ថា’’តិ ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា បទក្ខិណំ កត្វា តត្ថេវន្តរធាយីតិ.

២. និមោក្ខសុត្តំ

២. សាវត្ថិនិទានំ. អថ ខោ អញ្ញតរា ទេវតា អភិក្កន្តាយ រត្តិយា អភិក្កន្តវណ្ណា កេវលកប្បំ ជេតវនំ ឱភាសេត្វា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ អដ្ឋាសិ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘ជានាសិ នោ ត្វំ, មារិស, សត្តានំ និមោក្ខំ បមោក្ខំ វិវេក’’ន្តិ?

‘‘ជានាមិ ខ្វាហំ, អាវុសោ, សត្តានំ និមោក្ខំ បមោក្ខំ វិវេក’’ន្តិ.

‘‘យថា កថំ បន ត្វំ, មារិស, ជានាសិ សត្តានំ និមោក្ខំ បមោក្ខំ វិវេក’’ន្តិ?

‘‘នន្ទីភវបរិក្ខយា [នន្ទិភវបរិក្ខយា (ស្យា. កំ.)], សញ្ញាវិញ្ញាណសង្ខយា, វេទនានំ និរោធា ឧបសមា – ឯវំ ខ្វាហំ, អាវុសោ, ជានាមិ សត្តានំ និមោក្ខំ បមោក្ខំ វិវេក’’ន្តិ.

៣. ឧបនីយសុត្តំ

៣. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘ឧបនីយតិ ជីវិតមប្បមាយុ,

ជរូបនីតស្ស ន សន្តិ តាណា;

ឯតំ ភយំ មរណេ បេក្ខមានោ,

បុញ្ញានិ កយិរាថ សុខាវហានី’’តិ.

‘‘ឧបនីយតិ ជីវិតមប្បមាយុ,

ជរូបនីតស្ស ន សន្តិ តាណា;

ឯតំ ភយំ មរណេ បេក្ខមានោ,

លោកាមិសំ បជហេ សន្តិបេក្ខោ’’តិ.

៤. អច្ចេន្តិសុត្តំ

៤. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘អច្ចេន្តិ កាលា តរយន្តិ រត្តិយោ,

វយោគុណា អនុបុព្ពំ ជហន្តិ;

ឯតំ ភយំ មរណេ បេក្ខមានោ,

បុញ្ញានិ កយិរាថ សុខាវហានី’’តិ.

‘‘អច្ចេន្តិ កាលា តរយន្តិ រត្តិយោ,

វយោគុណា អនុបុព្ពំ ជហន្តិ;

ឯតំ ភយំ មរណេ បេក្ខមានោ,

លោកាមិសំ បជហេ សន្តិបេក្ខោ’’តិ.

៥. កតិឆិន្ទសុត្តំ

៥. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘កតិ ឆិន្ទេ កតិ ជហេ, កតិ ចុត្តរិ ភាវយេ;

កតិ សង្គាតិគោ ភិក្ខុ, ឱឃតិណ្ណោតិ វុច្ចតី’’តិ.

‘‘បញ្ច ឆិន្ទេ បញ្ច ជហេ, បញ្ច ចុត្តរិ ភាវយេ;

បញ្ច សង្គាតិគោ ភិក្ខុ, ឱឃតិណ្ណោតិ វុច្ចតី’’តិ.

៦. ជាគរសុត្តំ

៦. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘កតិ ជាគរតំ សុត្តា, កតិ សុត្តេសុ ជាគរា;

កតិភិ [កតីហិ (សី.)] រជមាទេតិ, កតិភិ [កតីហិ (សី.)] បរិសុជ្ឈតី’’តិ.

‘‘បញ្ច ជាគរតំ សុត្តា, បញ្ច សុត្តេសុ ជាគរា;

បញ្ចភិ [បញ្ចហិ (សី.)] រជមាទេតិ, បញ្ចភិ [បញ្ចហិ (សី.)] បរិសុជ្ឈតី’’តិ.

៧. អប្បដិវិទិតសុត្តំ

៧. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘យេសំ ធម្មា អប្បដិវិទិតា, បរវាទេសុ នីយរេ [និយ្យរេ (ក.)];

សុត្តា តេ នប្បពុជ្ឈន្តិ, កាលោ តេសំ បពុជ្ឈិតុ’’ន្តិ.

‘‘យេសំ ធម្មា សុប្បដិវិទិតា, បរវាទេសុ ន នីយរេ;

តេ សម្ពុទ្ធា សម្មទញ្ញា, ចរន្តិ វិសមេ សម’’ន្តិ.

៨. សុសម្មុដ្ឋសុត្តំ

៨. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘យេសំ ធម្មា សុសម្មុដ្ឋា, បរវាទេសុ នីយរេ;

សុត្តា តេ នប្បពុជ្ឈន្តិ, កាលោ តេសំ បពុជ្ឈិតុ’’ន្តិ.

‘‘យេសំ ធម្មា អសម្មុដ្ឋា, បរវាទេសុ ន នីយរេ;

តេ សម្ពុទ្ធា សម្មទញ្ញា, ចរន្តិ វិសមេ សម’’ន្តិ.

៩. មានកាមសុត្តំ

៩. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘ន មានកាមស្ស ទមោ ឥធត្ថិ,

ន មោនមត្ថិ អសមាហិតស្ស;

ឯកោ អរញ្ញេ វិហរំ បមត្តោ,

ន មច្ចុធេយ្យស្ស តរេយ្យ បារ’’ន្តិ.

‘‘មានំ បហាយ សុសមាហិតត្តោ,

សុចេតសោ សព្ពធិ វិប្បមុត្តោ;

ឯកោ អរញ្ញេ វិហរំ អប្បមត្តោ,

ស មច្ចុធេយ្យស្ស តរេយ្យ បារ’’ន្តិ.

១០. អរញ្ញសុត្តំ

១០. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវន្តំ គាថាយ អជ្ឈភាសិ –

‘‘អរញ្ញេ វិហរន្តានំ, សន្តានំ ព្រហ្មចារិនំ;

ឯកភត្តំ ភុញ្ជមានានំ, កេន វណ្ណោ បសីទតី’’តិ.

‘‘អតីតំ នានុសោចន្តិ, នប្បជប្បន្តិ នាគតំ;

បច្ចុប្បន្នេន យាបេន្តិ, តេន វណ្ណោ បសីទតិ’’.

‘‘អនាគតប្បជប្បាយ, អតីតស្សានុសោចនា;

ឯតេន ពាលា សុស្សន្តិ, នឡោវ ហរិតោ លុតោ’’តិ.

នឡវគ្គោ បឋមោ.

តស្សុទ្ទានំ –

ឱឃំ និមោក្ខំ ឧបនេយ្យំ, អច្ចេន្តិ កតិឆិន្ទិ ច;

ជាគរំ អប្បដិវិទិតា, សុសម្មុដ្ឋា មានកាមិនា;

អរញ្ញេ ទសមោ វុត្តោ, វគ្គោ តេន បវុច្ចតិ.

២. នន្ទនវគ្គោ

១. នន្ទនសុត្តំ

១១. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘ភូតបុព្ពំ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរា តាវតិំសកាយិកា ទេវតា នន្ទនេ វនេ អច្ឆរាសង្ឃបរិវុតា ទិព្ពេហិ បញ្ចហិ កាមគុណេហិ សមប្បិតា សមង្គីភូតា បរិចារិយមានា [បរិចារិយមានា (ស្យា. កំ. ក.)] តាយំ វេលាយំ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘ន តេ សុខំ បជានន្តិ, យេ ន បស្សន្តិ នន្ទនំ;

អាវាសំ នរទេវានំ, តិទសានំ យសស្សិន’’ន្តិ.

‘‘ឯវំ វុត្តេ, ភិក្ខវេ, អញ្ញតរា ទេវតា តំ ទេវតំ គាថាយ បច្ចភាសិ –

‘‘ន ត្វំ ពាលេ បជានាសិ, យថា អរហតំ វចោ;

អនិច្ចា សព្ពសង្ខារា [សព្ពេ សង្ខារា (សី. ស្យា. កំ.)], ឧប្បាទវយធម្មិនោ;

ឧប្បជ្ជិត្វា និរុជ្ឈន្តិ, តេសំ វូបសមោ សុខោ’’តិ.

២. នន្ទតិសុត្តំ

១២. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘នន្ទតិ បុត្តេហិ បុត្តិមា,

គោមា [គោមិកោ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] គោហិ តថេវ នន្ទតិ;

ឧបធីហិ នរស្ស នន្ទនា,

ន ហិ សោ នន្ទតិ យោ និរូបធី’’តិ.

‘‘សោចតិ បុត្តេហិ បុត្តិមា,

គោមា គោហិ តថេវ សោចតិ;

ឧបធីហិ នរស្ស សោចនា,

ន ហិ សោ សោចតិ យោ និរូបធី’’តិ.

៣. នត្ថិបុត្តសមសុត្តំ

១៣. សាវត្ថិនិទានំ. ឯកមន្តំ ឋិតា ខោ សា ទេវតា ភគវតោ សន្តិកេ ឥមំ គាថំ អភាសិ –

‘‘នត្ថិ បុត្តសមំ បេមំ, នត្ថិ គោសមិតំ ធនំ;

នត្ថិ សូរិយសមា [សុរិយសមា (សី. ស្យា. កំ. បី.)] អាភា, សមុទ្ទបរមា សរា’’តិ.

‘‘នត្ថិ អត្តសមំ បេមំ, នត្ថិ ធញ្ញសមំ ធនំ;

នត្ថិ បញ្ញាសមា អាភា, វុដ្ឋិ វេ បរមា សរា’’តិ.

៤. ខត្តិយសុត្តំ

១៤. ‘‘ខត្តិយោ ទ្វិបទំ សេដ្ឋោ, ពលីពទ្ទោ [ពលិវទ្ទោ (សី. បី.), ពលិពទ្ទោ (ស្យា. កំ. ក.)] ចតុប្បទំ.

កោមារី សេដ្ឋា ភរិយានំ, យោ ច បុត្តាន បុព្ពជោ’’តិ.

‘‘សម្ពុទ្ធោ ទ្វិបទំ សេដ្ឋោ, អាជានីយោ ចតុប្បទំ;

សុស្សូសា សេដ្ឋា ភរិយានំ, យោ ច បុត្តានមស្សវោ’’តិ.

៥. សណមានសុត្តំ

១៥. ‘‘ឋិតេ មជ្ឈន្ហិកេ [មជ្ឈន្តិកេ (សព្ពត្ថ)] កាលេ, សន្និសីវេសុ បក្ខិសុ.

សណតេវ ព្រហារញ្ញំ [មហារញ្ញំ (ក. សី. ស្យា. កំ. ក.)], តំ ភយំ បដិភាតិ ម’’ន្តិ.

‘‘ឋិតេ មជ្ឈន្ហិកេ កាលេ, សន្និសីវេសុ បក្ខិសុ;

សណតេវ ព្រហារញ្ញំ, សា រតិ បដិភាតិ ម’’ន្តិ.

៦. និទ្ទាតន្ទីសុត្តំ

១៦. ‘‘និទ្ទា តន្ទី វិជម្ភិតា [តន្ទិ វិជម្ភិកា (សី. បី.)], អរតី ភត្តសម្មទោ.

ឯតេន នប្បកាសតិ, អរិយមគ្គោ ឥធ បាណិន’’ន្តិ.

‘‘និទ្ទំ តន្ទិំ វិជម្ភិតំ, អរតិំ ភត្តសម្មទំ;

វីរិយេន [វិរិយេន (សី. ស្យា. កំ. បី.)] នំ បណាមេត្វា, អរិយមគ្គោ វិសុជ្ឈតី’’តិ.

៧. ទុក្ករសុត្តំ

១៧. ‘‘ទុក្ករំ ទុត្តិតិក្ខញ្ច, អព្យត្តេន ច សាមញ្ញំ.

ពហូហិ តត្ថ សម្ពាធា, យត្ថ ពាលោ វិសីទតី’’តិ.

‘‘កតិហំ ចរេយ្យ សាមញ្ញំ, ចិត្តំ ចេ ន និវារយេ;

បទេ បទេ វិសីទេយ្យ, សង្កប្បានំ វសានុគោ’’តិ.

‘‘កុម្មោវ អង្គានិ សកេ កបាលេ,

សមោទហំ ភិក្ខុ មនោវិតក្កេ;

អនិស្សិតោ អញ្ញមហេឋយានោ,

បរិនិព្ពុតោ នូបវទេយ្យ កញ្ចី’’តិ.

៨. ហិរីសុត្តំ

១៨. ‘‘ហិរីនិសេធោ បុរិសោ, កោចិ លោកស្មិំ វិជ្ជតិ.

យោ និន្ទំ អបពោធតិ [អបពោធេតិ (ស្យា. កំ. ក.)], អស្សោ ភទ្រោ កសាមិវា’’តិ.

‘‘ហិរីនិសេធា តនុយា, យេ ចរន្តិ សទា សតា;

អន្តំ ទុក្ខស្ស បប្បុយ្យ, ចរន្តិ វិសមេ សម’’ន្តិ.

៩. កុដិកាសុត្តំ

១៩. ‘‘កច្ចិ តេ កុដិកា នត្ថិ, កច្ចិ នត្ថិ កុលាវកា;

កច្ចិ សន្តានកា នត្ថិ, កច្ចិ មុត្តោសិ ពន្ធនា’’តិ.

‘‘តគ្ឃ មេ កុដិកា នត្ថិ, តគ្ឃ នត្ថិ កុលាវកា;

តគ្ឃ សន្តានកា នត្ថិ, តគ្ឃ មុត្តោម្ហិ ពន្ធនា’’តិ.

‘‘កិន្តាហំ កុដិកំ ព្រូមិ, កិំ តេ ព្រូមិ កុលាវកំ;

កិំ តេ សន្តានកំ ព្រូមិ, កិន្តាហំ ព្រូមិ ពន្ធន’’ន្តិ.

‘‘មាតរំ កុដិកំ ព្រូសិ, ភរិយំ ព្រូសិ កុលាវកំ;

បុត្តេ សន្តានកេ ព្រូសិ, តណ្ហំ មេ ព្រូសិ ពន្ធន’’ន្តិ.

‘‘សាហុ តេ កុដិកា នត្ថិ, សាហុ នត្ថិ កុលាវកា;

សាហុ សន្តានកា នត្ថិ, សាហុ មុត្តោសិ ពន្ធនា’’តិ.

១០. សមិទ្ធិសុត្តំ