៥. ទីបិកង្គបញ្ហោ

៥. ‘‘ភន្តេ នាគសេន, ‘ទីបិកស្ស ទ្វេ អង្គានិ គហេតព្ពានី’តិ យំ វទេសិ, កតមានិ តានិ ទ្វេ អង្គានិ គហេតព្ពានី’’តិ? ‘‘យថា, មហារាជ, ទីបិកោ អរញ្ញេ តិណគហនំ វា វនគហនំ វា បព្ពតគហនំ វា និស្សាយ និលីយិត្វា មិគេ គណ្ហាតិ, ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន វិវេកំ សេវិតព្ពំ អរញ្ញំ រុក្ខមូលំ បព្ពតំ កន្ទរំ គិរិគុហំ សុសានំ វនបត្ថំ អព្ភោកាសំ បលាលបុញ្ជំ អប្បសទ្ទំ អប្បនិគ្ឃោសំ វិជនវាតំ មនុស្សរាហសេយ្យកំ បដិសល្លានសារុប្បំ; វិវេកំ សេវមានោ ហិ, មហារាជ, យោគី យោគាវចរោ នចិរស្សេវ ឆឡភិញ្ញាសុ ច វសិភាវំ បាបុណាតិ. ឥទំ, មហារាជ, ទីបិកស្ស បឋមំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេហិ ធម្មសង្គាហកេហិ –

‘‘‘យថាបិ ទីបិកោ នាម, និលីយិត្វា គណ្ហតេ [គណ្ហតី (សី. បី.)] មិគេ;

តថេវាយំ ពុទ្ធបុត្តោ, យុត្តយោគោ វិបស្សកោ;

អរញ្ញំ បវិសិត្វាន, គណ្ហាតិ ផលមុត្តម’ន្តិ.

‘‘បុន ចបរំ, មហារាជ, ទីបិកោ យំ កិញ្ចិ បសុំ វធិត្វា វាមេន បស្សេន បតិតំ ន ភក្ខេតិ. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, យោគិនា យោគាវចរេន វេឡុទានេន វា បត្តទានេន វា បុប្ផទានេន វា ផលទានេន វា សិនានទានេន វា មត្តិកាទានេន វា ចុណ្ណទានេន វា ទន្តកដ្ឋទានេន វា មុខោទកទានេន វា ចាតុកម្យតាយ វា មុគ្គសុប្យតាយ [មុគ្គសុប្បតាយ (សី. បី.)] វា បារិភដ [បារិភដ្ដតាយ (សី. បី.)] យតាយ វា ជង្ឃបេសនីយេន វា វេជ្ជកម្មេន វា ទូតកម្មេន វា បហិណគមនេន វា បិណ្ឌបដិបិណ្ឌេន វា ទានានុប្បទានេន វា វត្ថុវិជ្ជាយ វា នក្ខត្តវិជ្ជាយ វា អង្គវិជ្ជាយ [នគវិជ្ជាយ (ក.)] វា អញ្ញតរញ្ញតរេន វា ពុទ្ធប្បដិកុដ្ឋេន មិច្ឆាជីវេន និប្ផាទិតំ ភោជនំ ន ភុញ្ជិតព្ពំ [បរិភុញ្ជិតព្ពំ (សី. បី.)] វាមេន បស្សេន បតិតំ បសុំ វិយ ទីបិកោ. ឥទំ, មហារាជ, ទីបិកស្ស ទុតិយំ អង្គំ គហេតព្ពំ. ភាសិតម្បេតំ, មហារាជ, ថេរេន សារិបុត្តេន ធម្មសេនាបតិនា –

‘‘‘វចីវិញ្ញត្តិវិប្ផារា, ឧប្បន្នំ មធុបាយសំ;

សចេ ភុត្តោ ភវេយ្យាហំ, សាជីវោ គរហិតោ មម.

‘‘‘យទិបិ មេ អន្តគុណំ, និក្ខមិត្វា ពហី ចរេ;

នេវ ភិន្ទេយ្យមាជីវំ, ចជមានោបិ ជីវិត’’’ន្តិ.

ទីបិកង្គបញ្ហោ បញ្ចមោ.