៥. ភវន្តសង្ខារជាយមានបញ្ហោ

៥. រាជា អាហ ‘‘ភន្តេ នាគសេន, អត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តី’’តិ? ‘‘នត្ថិ, មហារាជ, កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ ខោ, មហារាជ, សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘តំ កិំ មញ្ញសិ, មហារាជ, ឥទំ គេហំ អភវន្តំ ជាតំ, យត្ថ ត្វំ និសិន្នោសី’’តិ? ‘‘នត្ថិ កិញ្ចិ, ភន្តេ, ឥធ អភវន្តំ ជាតំ, ភវន្តំ យេវ ជាតំ, ឥមានិ ខោ, ភន្តេ, ទារូនិ វនេ អហេសុំ, អយញ្ច មត្តិកា បថវិយំ អហោសិ, ឥត្ថីនញ្ច បុរិសានញ្ច តជ្ជេន វាយាមេន ឯវមិទំ គេហំ និព្ពត្ត’’ន្តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, យេ កេចិ ពីជគាមភូតគាមា បថវិយំ និក្ខិត្តា អនុបុព្ពេន វុឌ្ឍិំ វិរូឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជមានា បុប្ផានិ ច ផលានិ ច ទទេយ្យុំ, ន តេ រុក្ខា អភវន្តា ជាតា, ភវន្តា យេវ តេ រុក្ខា ជាតា. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ តេ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, កុម្ភការោ បថវិយា មត្តិកំ ឧទ្ធរិត្វា នានាភាជនានិ ករោតិ, ន តានិ ភាជនានិ អភវន្តានិ ជាតានិ, ភវន្តានិ យេវ ជាតានិ. ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, វីណាយ បត្តំ ន សិយា, ចម្មំ ន សិយា, ទោណិ ន សិយា, ទណ្ឌោ ន សិយា, ឧបវីណោ ន សិយា, តន្តិយោ ន សិយុំ, កោណោ ន សិយា, បុរិសស្ស ច តជ្ជោ វាយាមោ ន សិយា, ជាយេយ្យ សទ្ទោ’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘យតោ ច ខោ, មហារាជ, វីណាយ បត្តំ សិយា, ចម្មំ សិយា, ទោណិ សិយា, ទណ្ឌោ សិយា, ឧបវីណោ សិយា, តន្តិយោ សិយុំ, កោណោ សិយា, បុរិសស្ស ច តជ្ជោ វាយាមោ សិយា, ជាយេយ្យ សទ្ទោ’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, ជាយេយ្យា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ ខោ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, អរណិ ន សិយា, អរណិបោតកោ ន សិយា, អរណិយោត្តកំ ន សិយា, ឧត្តរារណិ ន សិយា, ចោឡកំ ន សិយា, បុរិសស្ស ច តជ្ជោ វាយាមោ ន សិយា, ជាយេយ្យ សោ អគ្គី’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘យតោ ច ខោ, មហារាជ, អរណិ សិយា, អរណិបោតកោ សិយា, អរណិយោត្តកំ សិយា, ឧត្តរារណិ សិយា, ចោឡកំ សិយា, បុរិសស្ស ច តជ្ជោ វាយាមោ សិយា, ជាយេយ្យ សោ អគ្គី’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, ជាយេយ្យា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ ខោ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, មណិ ន សិយា, អាតបោ ន សិយា, គោមយំ ន សិយា, ជាយេយ្យ សោ អគ្គី’’តិ? ‘‘ន ហិ ភន្តេ’’តិ. ‘‘យតោ ច ខោ, មហារាជ, មណិ សិយា, អាតបោ សិយា, គោមយំ សិយា, ជាយេយ្យ សោ អគ្គី’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, ជាយេយ្យា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ ខោ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘ភិយ្យោ ឱបម្មំ ករោហី’’តិ. ‘‘យថា, មហារាជ, អាទាសោ ន សិយា, អាភា ន សិយា, មុខំ ន សិយា, ជាយេយ្យ អត្តា’’តិ? ‘‘ន ហិ, ភន្តេ’’តិ. ‘‘យតោ ច ខោ, មហារាជ, អាទាសោ សិយា, អាភា សិយា, មុខំ សិយា, ជាយេយ្យ អត្តា’’តិ? ‘‘អាម, ភន្តេ, ជាយេយ្យា’’តិ. ‘‘ឯវមេវ ខោ, មហារាជ, នត្ថិ កេចិ សង្ខារា, យេ អភវន្តា ជាយន្តិ, ភវន្តា យេវ ខោ សង្ខារា ជាយន្តី’’តិ.

‘‘កល្លោសិ, ភន្តេ នាគសេនា’’តិ.

ភវន្តសង្ខារជាយមានបញ្ហោ បញ្ចមោ.