៧. សត្តមសិក្ខាបទវណ្ណនា
៨២២. សត្តមេ – ភុញ្ជិស្សាមីតិ បដិគ្គណ្ហាតិ អាបត្តិ ទុក្កដស្សាតិ ឥទំ បយោគទុក្កដំ នាម, តស្មា ន កេវលំ បដិគ្គហណេយេវ ហោតិ, បដិគ្គណ្ហិត្វា បន អរញ្ញតោ អាហរណេបិ សុក្ខាបនេបិ វទ្ទលិទិវសេ ភជ្ជនត្ថាយ ឧទ្ធនសជ្ជនេបិ កបល្លសជ្ជនេបិ ទព្ពិសជ្ជនេបិ ទារូនិ អាទាយ អគ្គិករណេបិ កបល្លម្ហិ ធញ្ញបក្ខិបនេបិ ទព្ពិយា សង្ឃដ្ដនេសុបិ កោដ្ដនត្ថំ ឧទុក្ខលមុសលាទិសជ្ជនេសុបិ កោដ្ដនបប្ផោដនធោវនាទីសុបិ យាវ មុខេ ឋបេត្វា អជ្ឈោហរណត្ថំ ទន្តេហិ សង្ខាទតិ, តាវ សព្ពបយោគេសុ ទុក្កដានិ, អជ្ឈោហរណកាលេ បន អជ្ឈោហរណគណនាយ បាចិត្តិយានិ. ឯត្ថ ច វិញ្ញត្តិ ចេវ ភោជនញ្ច បមាណំ. តស្មា សយំ វិញ្ញាបេត្វា អញ្ញាយ ភជ្ជនកោដ្ដនបចនានិ ការាបេត្វា ភុញ្ជន្តិយាបិ អាបត្តិ. អញ្ញាយ វិញ្ញាបេត្វា សយំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វា ភុញ្ជន្តិយាបិ អាបត្តិ. មហាបច្ចរិយំ បន វុត្តំ – ‘‘ឥទំ អាមកធញ្ញំ នាម មាតរម្បិ វិញ្ញាបេត្វា ភុញ្ជន្តិយា បាចិត្តិយមេវ, អវិញ្ញត្តិយា លទ្ធំ សយំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វា វា ការាបេត្វា វា ភុញ្ជន្តិយា ទុក្កដំ. អញ្ញាយ វិញ្ញត្តិយា លទ្ធំ សយំ វា ភជ្ជនាទីនិ កត្វា តាយ វា ការាបេត្វា អញ្ញាយ វា ការាបេត្វា ភុញ្ជន្តិយាបិ ទុក្កដមេវា’’តិ. បុនបិ វុត្តំ ‘‘អញ្ញាយ វិញ្ញត្តិយា លទ្ធំ, សយំ ភជ្ជនាទីនិ កត្វា ភុញ្ជន្តិយា បាចិត្តិយមេវ. ភជ្ជនាទីនិ ការាបេត្វា ភុញ្ជន្តិយា បន ទុក្កដ’’ន្តិ. តំ បុព្ពាបរវិរុទ្ធំ ហោតិ, ន ហិ ភជ្ជនាទីនំ ករណេ វា ការាបនេ វា វិសេសោ អត្ថិ. មហាអដ្ឋកថាយំ បន ‘‘អញ្ញាយ វិញ្ញត្តំ ភុញ្ជន្តិយា ទុក្កដ’’ន្តិ អវិសេសេន វុត្តំ.
៨២៣. អាពាធបច្ចយាតិ សេទកម្មាទីនំ អត្ថាយ ធញ្ញវិញ្ញត្តិយា អនាបត្តិ. ‘‘អវិញ្ញត្តិយា លព្ភមានំ បន នវកម្មត្ថាយ សម្បដិច្ឆិតុំ វដ្ដតី’’តិ មហាបច្ចរិយំ វុត្តំ. អបរណ្ណំ វិញ្ញាបេតីតិ ឋបេត្វា សត្ត ធញ្ញានិ មុគ្គមាសាទិំ វា លាពុកុម្ភណ្ឌាទិំ វា អញ្ញំ យំកិញ្ចិ ញាតកបវារិតដ្ឋានេ វិញ្ញាបេន្តិយា អនាបត្តិ. អាមកធញ្ញំ បន ញាតកបវារិតដ្ឋានេ ន វដ្ដតិ. សេសំ ឧត្តានមេវ.
ចតុសមុដ្ឋានំ – កាយតោ កាយវាចតោ កាយចិត្តតោ កាយវាចាចិត្តតោ ច សមុដ្ឋាតិ, កិរិយំ, នោសញ្ញាវិមោក្ខំ, អចិត្តកំ, បណ្ណត្តិវជ្ជំ, កាយកម្មំ, វចីកម្មំ, តិចិត្តំ, តិវេទនន្តិ.
សត្តមសិក្ខាបទំ.