៦. សហជាតបច្ចយនិទ្ទេសវណ្ណនា

៦. សហជាតបច្ចយនិទ្ទេសេ អញ្ញមញ្ញន្តិ អញ្ញោ អញ្ញស្ស. ឥមិនា ឯតេសំ ធម្មានំ ឯកក្ខណេ បច្ចយភាវញ្ចេវ បច្ចយុប្បន្នភាវញ្ច ទីបេតិ. ឱក្កន្តិក្ខណេតិ បញ្ចវោការភវេ បដិសន្ធិក្ខណេ. តស្មិញ្ហិ ខណេ នាមរូបំ ឱក្កន្តំ វិយ បក្ខន្ទន្តំ វិយ បរលោកតោ ឥមំ លោកំ អាគន្ត្វា បវិសន្តំ វិយ ឧប្បជ្ជតិ, តស្មា សោ ខណោ ‘‘ឱក្កន្តិក្ខណោ’’តិ វុច្ចតិ. ឯត្ថ ច រូបន្តិ ហទយវត្ថុមត្តមេវ អធិប្បេតំ. តញ្ហិ នាមស្ស, នាមញ្ច តស្ស អញ្ញមញ្ញំ សហជាតបច្ចយដ្ឋំ ផរតិ. ចិត្តចេតសិកាតិ បវត្តិយំ ចត្តារោ ខន្ធា. សហជាតបច្ចយេនាតិ ឯត្ថ ចិត្តសមុដ្ឋានរូបា ចិត្តចេតសិកានំ បច្ចយដ្ឋំ ន ផរន្តិ, តស្មា ‘‘អញ្ញមញ្ញ’’ន្តិ ន វុត្តំ. តថា ឧបាទារូបា ភូតានំ. រូបិនោ ធម្មា អរូបីនំ ធម្មានន្តិ ហទយវត្ថុ ចតុន្នំ ខន្ធានំ. កិញ្ចិ កាលេតិ កិស្មិញ្ចិ កាលេ. សហជាតបច្ចយេនាតិ បដិសន្ធិំ សន្ធាយ វុត្តំ. ន សហជាតបច្ចយេនាតិ បវត្តិំ សន្ធាយ វុត្តំ.

អយំ បន ‘ចត្តារោ ខន្ធា អរូបិនោ អញ្ញមញ្ញំ សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ’តិ ឯវំ ឆហិ កោដ្ឋាសេហិ ឋិតោ. តត្ថ តយោ កោដ្ឋាសា អញ្ញមញ្ញវសេន វុត្តា, តយោ ន អញ្ញមញ្ញវសេន. តត្ថ បឋមកោដ្ឋាសេ អរូបមេវ បច្ចយោ ចេវ បច្ចយុប្បន្នញ្ច, ទុតិយេ រូបមេវ, តតិយេ នាមរូបំ, ចតុត្ថេ បច្ចយោ អរូបំ, បច្ចយុប្បន្នំ រូបំ; បញ្ចមេ បច្ចយោបិ បច្ចយុប្បន្នម្បិ រូបមេវ; ឆដ្ឋេ បច្ចយោ រូបំ, បច្ចយុប្បន្នំ អរូបន្តិ អយំ តាវេត្ថ បាឡិវណ្ណនា.

អយំ បន សហជាតបច្ចយោ ជាតិវសេន កុសលោ អកុសលោ វិបាកោ កិរិយំ រូបន្តិ បញ្ចធា ភិជ្ជតិ. តត្ថ កុសលោ ភូមិតោ ចតុព្ពិធោ ហោតិ, អកុសលោ ឯកវិធោវ វិបាកោ ចតុព្ពិធោ, កិរិយសង្ខាតោ តិវិធោ, រូបំ ឯកវិធំ កាមាវចរមេវាតិ ឯវំ តាវេត្ថ នានប្បការភេទតោ វិញ្ញាតព្ពោ វិនិច្ឆយោ.

ឯវំ ភិន្នេ បនេត្ថ ចតុភូមកម្បិ កុសលំ បញ្ចវោការភវេ អត្តនា សម្បយុត្តធម្មានញ្ចេវ ចិត្តសមុដ្ឋានរូបស្ស ច សហជាតបច្ចយោ ហោតិ, តថា អកុសលំ. យំ បនេត្ថ អរូបេ ឧប្បជ្ជតិ, តំ អរូបធម្មានំយេវ សហជាតបច្ចយោ ហោតិ.

កាមាវចររូបាវចរវិបាកំ ចិត្តសមុដ្ឋានរូបស្ស ចេវ សម្បយុត្តធម្មានញ្ច សហជាតបច្ចយោ ហោតិ. យំ បនេត្ថ រូបំ ន សមុដ្ឋាបេតិ, តំ សម្បយុត្តធម្មានញ្ញេវ. យំ បដិសន្ធិយំ ឧប្បជ្ជតិ, តំ កដត្តារូបានញ្ចាបិ សហជាតបច្ចយោ ហោតិ. អរូបាវចរវិបាកំ សម្បយុត្តធម្មានញ្ញេវ. លោកុត្តរវិបាកំ បញ្ចវោការេ សម្បយុត្តធម្មានញ្ចេវ ចិត្តសមុដ្ឋានរូបានញ្ច, ចតុវោការេ អរូបានញ្ញេវ. កាមាវចរអរូបាវចរកិរិយា បញ្ចវោការេ សម្បយុត្តកានញ្ចេវ ចិត្តសមុដ្ឋានរូបានញ្ច សហជាតបច្ចយោ ហោតិ, ចតុវោការេ អរូបានញ្ញេវ. រូបាវចរកិរិយា សម្បយុត្តធម្មានញ្ចេវ ចិត្តសមុដ្ឋានរូបានញ្ច ឯកន្តេន សហជាតបច្ចយោ ហោតិ.

ចតុសមុដ្ឋានិកស្ស រូបស្ស កម្មសមុដ្ឋានរូបេ ឯកំ មហាភូតំ តិណ្ណំ, តីណិ ឯកស្ស, ទ្វេ ទ្វិន្នំ មហាភូតានំ, មហាភូតា ឧបាទារូបស្ស សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. កាមាវចររូបាវចរបដិសន្ធិក្ខណេ វត្ថុរូបំ វិបាកក្ខន្ធានំ សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោ. ឧតុចិត្តាហារសមុដ្ឋានេសុ បន មហាភូតានិ អញ្ញមញ្ញញ្ចេវ ឧបាទារូបស្ស ច សហជាតបច្ចយេន បច្ចយោតិ ឯវមេត្ថ បច្ចយុប្បន្នតោបិ វិញ្ញាតព្ពោ វិនិច្ឆយោតិ.

សហជាតបច្ចយនិទ្ទេសវណ្ណនា.