៤. អនន្តរបច្ចយនិទ្ទេសវណ្ណនា
៤. អនន្តរបច្ចយនិទ្ទេសេ មនោធាតុយាតិ វិបាកមនោធាតុយា. មនោវិញ្ញាណធាតុយាតិ សន្តីរណកិច្ចាយ អហេតុកវិបាកមនោវិញ្ញាណធាតុយា. តតោ បរំ បន វោដ្ឋព្ពនជវនតទារម្មណភវង្គកិច្ចា មនោវិញ្ញាណធាតុយោ វត្តព្ពា សិយុំ, តា អវុត្តាបិ ឥមិនាវ នយេន វេទិតព្ពាតិ នយំ ទស្សេត្វា ទេសនា សង្ខិត្តា. ‘‘បុរិមា បុរិមា កុសលា ធម្មា’’តិអាទិកេ ច ឆដ្ឋនយេ តា សង្គហិតាតិបិ ឥធ ន វុត្តាតិ វេទិតព្ពា. តត្ថ បុរិមា បុរិមាតិ ឆសុ ទ្វារេសុបិ អនន្តរាតីតា កុសលជវនធម្មា ទដ្ឋព្ពា. បច្ឆិមានំ បច្ឆិមានន្តិ អនន្តរឧប្បជ្ជមានានញ្ញេវ. កុសលានន្តិ សទិសកុសលានំ. អព្យាកតានន្តិ ឥទំ បន កុសលានន្តរំ តទារម្មណភវង្គផលសមាបត្តិវសេន វុត្តំ. អកុសលមូលកេ អព្យាកតានន្តិ តទារម្មណភវង្គសង្ខាតានញ្ញេវ. អព្យាកតមូលកេ អព្យាកតានន្តិ អាវជ្ជនជវនវសេន វា ភវង្គវសេន វា បវត្តានំ កិរិយវិបាកាព្យាកតានំ កិរិយមនោធាតុតោ បដ្ឋាយ បន យាវ វោដ្ឋព្ពនកិច្ចា មនោវិញ្ញាណធាតុ, តាវ បវត្តេសុ វីថិចិត្តេសុបិ អយំ នយោ លព្ភតេវ. កុសលានន្តិ បញ្ចទ្វារេ វោដ្ឋព្ពនានន្តរានំ មនោទ្វារេ អាវជ្ជនាន្តរានំ បឋមជវនកុសលានំ. អកុសលានន្តិ បទេបិ ឯសេវ នយោ. យេសំ យេសន្តិ ឥទំ សព្ពេសម្បិ អនន្តរបច្ចយធម្មានំ. សង្ខេបលក្ខណន្តិ អយំ តាវេត្ថ បាឡិវណ្ណនា.
អយំ បន អនន្តរបច្ចយោ នាម ឋបេត្វា និព្ពានំ ចតុភូមកោ អរូបធម្មរាសិយេវាតិ វេទិតព្ពោ. សោ ជាតិវសេន កុសលាកុសលវិបាកកិរិយតោ ចតុធា ភិជ្ជតិ. តត្ថ កុសលោ កាមាវចរាទិភេទតោ ចតុព្ពិធោ ហោតិ, អកុសលោ កាមាវចរោវ វិបាកោ ចតុភូមកោ, កិរិយានន្តរបច្ចយោ បន តេ ភូមកោតិ ឯវមេត្ថ នានប្បការភេទតោ វិញ្ញាតព្ពោ វិនិច្ឆយោ.
ឯវំ ភិន្នេ បនេត្ថ កាមាវចរកុសលោ អត្តនា សទិសស្សេវ កាមាវចរកុសលស្ស អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. ញាណសម្បយុត្តកាមាវចរកុសលោ បន រូបាវចរកុសលស្ស អរូបាវចរកុសលស្ស លោកុត្តរកុសលស្សាតិ ឥមេសំ តិណ្ណំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. កាមាវចរកុសលោ ច កាមាវចរវិបាកស្ស, រូបាវចរារូបាវចរវិបាកស្ស, ញាណសម្បយុត្តោ លោកុត្តរវិបាកស្សាបីតិ ឥមេសំ ចតុន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. រូបាវចរកុសលោ រូបាវចរកុសលស្ស, ញាណសម្បយុត្តកាមាវចរវិបាកស្ស, រូបាវចរវិបាកស្សាតិ ឥមេសំ តិណ្ណំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. អរូបាវចរកុសលោ តេសំ ទ្វិន្នំ វិបាកានំ អត្តនោ កុសលស្ស វិបាកស្ស ចាតិ អវិសេសេន ចតុន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. វិសេសេន បនេត្ថ នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនកុសលោ អនាគាមិផលសង្ខាតស្ស លោកុត្តរវិបាកស្សបិ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. លោកុត្តរកុសលោ លោកុត្តរវិបាកស្សេវ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. អកុសលោ អវិសេសេន អកុសលស្ស ចេវ កុសលាកុសលវិបាកស្ស ច. វិសេសេន បនេត្ថ សុខមជ្ឈត្តវេទនាសម្បយុត្តោ អកុសលោ រូបាវចរារូបាវចរវិបាកស្សាបីតិ ឥមេសំ ចតុន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ.
កាមាវចរវិបាកស្ស ញាណសម្បយុត្តោ វា ញាណវិប្បយុត្តោ វា វិបាកោ កាមាវចរកិរិយាវជ្ជនស្ស, ញាណសម្បយុត្តវិបាកោ បនេត្ថ បដិសន្ធិវសេន ឧប្បជ្ជមានស្ស រូបាវចរារូបាវចរវិបាកស្សាបីតិ ឥមេសំ ចតុន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. រូបាវចរវិបាកោ សហេតុកកាមាវចរវិបាកស្ស រូបាវចរារូបាវចរវិបាកស្ស កាមាវចរកិរិយាវជ្ជនស្សាតិ ឥមេសំ ចតុន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. អរូបាវចរវិបាកោ តិហេតុកកាមាវចរវិបាកស្ស អរូបាវចរវិបាកស្ស កាមាវចរកិរិយាវជ្ជនស្សាតិ តិណ្ណំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. លោកុត្តរវិបាកោ តិហេតុកកាមាវចរវិបាកស្ស រូបាវចរារូបាវចរលោកុត្តរវិបាកស្សាតិ ចតុន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ.
កាមាវចរកិរិយំ កាមាវចរកុសលាកុសលស្ស ចតុភូមកវិបាកស្ស តេភូមកកិរិយស្សាតិ នវន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. រូបាវចរកិរិយំ តិហេតុកកាមាវចរវិបាកស្ស រូបាវចរវិបាកស្ស រូបាវចរកិរិយស្សាតិ តិណ្ណំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតិ. អរូបាវចរកិរិយំ តិហេតុកកាមាវចរវិបាកស្ស រូបាវចរារូបាវចរលោកុត្តរវិបាកស្ស អរូបាវចរកិរិយស្សាតិ បញ្ចន្នំ រាសីនំ អនន្តរបច្ចយោ ហោតីតិ. ឯវមេត្ថ បច្ចយុប្បន្នតោបិ វិញ្ញាតព្ពោ វិនិច្ឆយោតិ.
អនន្តរបច្ចយនិទ្ទេសវណ្ណនា.