៥. បហីនវារវណ្ណនា

២៦៤-២៧៤. បហីនវារេ ផលដ្ឋវសេនេវ ទេសនា អារទ្ធា. អនាគាមិស្ស ហិ ឧភោបេតេ អនុសយា បហីនា, តស្មា ‘‘អាមន្តា’’តិ វុត្តំ.

២៧៥-២៩៦. ឱកាសវារេ យត្ថ កាមរាគានុសយោ បហីនោ តត្ថ បដិឃានុសយោ បហីនោតិ បុច្ឆិត្វា ន វត្តព្ពោ បហីនោតិ វា អប្បហីនោតិ វាតិ វុត្តំ តំ កស្មាតិ? ឧប្បត្តិដ្ឋានស្ស អសាធារណត្តា. អញ្ញំ ហិ កាមរាគានុសយស្ស ឧប្បត្តិដ្ឋានំ, អញ្ញំ បដិឃានុសយស្ស. អភាវិតមគ្គស្ស ច យត្ថ អនុសយោ ឧប្បជ្ជតិ, មគ្គេ ភាវិតេ តត្ថេវ សោ បហីនោ នាម ហោតិ. តត្ថ យស្មា នេវ កាមរាគានុសយដ្ឋានេ បដិឃានុសយោ ឧប្បជ្ជតិ, ន បដិឃានុសយដ្ឋានេ កាមរាគានុសយោ, តស្មា តត្ថ សោ បហីនោតិ វា អប្បហីនោតិ វា ន វត្តព្ពោ. សោ ហិ យស្មិំ អត្តនោ ឧប្បត្តិដ្ឋានេ កាមរាគានុសយោ បហីនោ, តស្មិំ អប្បហីនត្តា តត្ថ បហីនោតិ ន វត្តព្ពោ. យំ កាមរាគានុសយស្ស ឧប្បត្តិដ្ឋានំ, តស្មិំ អដ្ឋិតត្តា តត្ថ អប្បហីនោតិ ន វត្តព្ពោ.

យត្ថ កាមរាគានុសយោ បហីនោ, តត្ថ មានានុសយោ បហីនោតិ ឯត្ថ បន សាធារណដ្ឋានំ សន្ធាយ អាមន្តាតិ វុត្តំ. កាមរាគានុសយោ ហិ កាមធាតុយា ទ្វីសុ វេទនាសុ អនុសេតិ. មានានុសយោ តាសុ ចេវ រូបារូបធាតូសុ ច. សោ ឋបេត្វា អសាធារណដ្ឋានំ សាធារណដ្ឋានេ តេន សទ្ធិំ បហីនោ នាម ហោតិ. តស្មា ‘អាមន្តា’តិ វុត្តំ. ឥមិនា នយេន សព្ពស្មិម្បិ ឱកាសវារេ បហីនតា ច នវត្តព្ពតា ច វេទិតព្ពា. ‘នត្ថី’តិ អាគតដ្ឋានេសុ បន ហេដ្ឋា វុត្តសទិសោវ វិនិច្ឆយោ. បុគ្គលោកាសវារោ, ឱកាសវារគតិកោយេវ.

២៩៧-៣០៧. បដិលោមនយេ យស្ស កាមរាគានុសយោ អប្បហីនោតិ បុថុជ្ជនសោតាបន្នសកទាគាមិវសេន បុច្ឆតិ. កិញ្ចាបិ ហិ ឥមេ ទ្វេ អនុសយា បុថុជ្ជនតោ បដ្ឋាយ យាវ អនាគាមិមគ្គដ្ឋា ឆន្នំ បុគ្គលានំ អប្បហីនា. ឥធ បន បរតោ ‘‘តិណ្ណំ បុគ្គលានំ ទ្វិន្នំ បុគ្គលាន’’ន្តិអាទិវចនតោ មគ្គដ្ឋា អនធិប្បេតា, តស្មា បុថុជ្ជនសោតាបន្នសកទាគាមិនោវ សន្ធាយ ‘អាមន្តា’តិ វុត្តំ. ទ្វិន្នំ បុគ្គលានន្តិ សោតាបន្នសកទាគាមីនំ. ឥមិនា នយេន បុគ្គលវារេ វិនិច្ឆយោ វេទិតព្ពោ.

៣០៨-៣២៩. ឱកាសវារបុគ្គលោកាសវារា បន ហេដ្ឋា វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពាតិ.

បហីនវារវណ្ណនា.