១. អសញ្ចិច្ចកថាវណ្ណនា

៨៥៧-៨៦២. ឥទានិ អសញ្ចិច្ចកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘អានន្តរិយវត្ថូនិ នាម គរូនិ ភារិយានិ, តស្មា អសញ្ចិច្ចាបិ តេសុ វត្ថូសុ វិកោបិតេសុ អានន្តរិកោ ហោតី’’តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ ឯកច្ចានំ ឧត្តរាបថកានំ; តេ សន្ធាយ អសញ្ចិច្ចាតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, លទ្ធិវសេន បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យស្មា អានន្តរិយកម្មំ នាម កម្មបថប្បត្តំ. យទិ ច អសញ្ចិច្ច កម្មបថភេទោ សិយា, អវសេសា បាណាតិបាតាទយោបិ អសញ្ចិច្ច ភវេយ្យុ’’ន្តិ ចោទនត្ថំ អសញ្ចិច្ចបាណំ ហន្ត្វាតិអាទិមាហ. ឥតរោ តថារូបាយ លទ្ធិយា អភាវេន បដិក្ខិបតិ. សេសំ យថាបាឡិមេវ និយ្យាតិ. ន វត្តព្ពំ មាតុឃាតកោតិ បុច្ឆា បរវាទិស្ស, រោគបដិការាទិកាលេ អសញ្ចិច្ច ឃាតំ សន្ធាយ បដិញ្ញា សកវាទិស្ស. ននុ មាតា ជីវិតា វោរោបិតាតិ បញ្ហេបិ អសញ្ចិច្ច វោរោបិតំ សន្ធាយ បដិញ្ញា សកវាទិស្សេវ. ឯវំ អធិប្បាយំ បន អគ្គហេត្វា ហញ្ចីតិ លទ្ធិបតិដ្ឋាបនំ ឥតរស្ស. តំ អយោនិសោ បតិដ្ឋាបិតត្តា អប្បតិដ្ឋិតមេវ. បិតុឃាតកាទីសុបិ ឯសេវ នយោ. សង្ឃភេទកេ បន ធម្មសញ្ញិំ សន្ធាយ សង្ឃភេទោ អានន្តរិកោតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, ‘‘សង្ឃំ សមគ្គំ ភេត្វាន, កប្បំ និរយម្ហិ បច្ចតី’’តិ វចនំ អយោនិសោ គហេត្វា បដិញ្ញា បរវាទិស្ស. បុន សព្ពេតិ បុដ្ឋោ សកបក្ខេ ធម្មសញ្ញិំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ, បរបក្ខេ ធម្មសញ្ញិំ សន្ធាយ បដិជានាតិ. ធម្មសញ្ញីតិ បញ្ហទ្វយេបិ ឯសេវ នយោ. ននុ វុត្តំ ភគវតាតិ សុត្តំ ឯកន្តេនេវ ធម្មវាទិស្ស អានន្តរិកភាវទស្សនត្ថំ វុត្តំ. អាបាយិកោ នេរយិកោតិ គាថាយបិ អធម្មវាទីយេវ អធិប្បេតោ. ឥតរោ បន អធិប្បាយំ អគ្គហេត្វា លទ្ធិំ បតិដ្ឋបេតិ. សា អយោនិសោ បតិដ្ឋាបិតត្តា អប្បតិដ្ឋិតាយេវាតិ.

អសញ្ចិច្ចកថាវណ្ណនា.