៩. នយថាចិត្តស្ស វាចាតិកថាវណ្ណនា

៥៦៤. ឥទានិ នយថាចិត្តស្ស វាចាតិកថា នាម ហោតិ. តត្ថ យស្មា កោចិ អញ្ញំ ភណិស្សាមីតិ អញ្ញំ ភណតិ, តស្មា នយថាចិត្តស្ស វាចា ចិត្តានុរូបា ចិត្តានុគតិកា ន ហោតិ, វិនាបិ ចិត្តេន បវត្តតីតិ យេសំ លទ្ធិ; សេយ្យថាបិ បុព្ពសេលិយានំ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថ នំ ‘‘យទិ តំសមុដ្ឋាបកំ ចិត្តំ ន សិយា, ផស្សាទយោបិ តស្មិំ ខណេ ន សិយុ’’ន្តិ ចោទេតុំ អផស្សកស្សាតិអាទិមាហ. ន ភណិតុកាមោតិអាទីសុ យស្មា អញ្ញំ ភណិស្សាមីតិ អញ្ញំ ភណន្តោបិ ភណិតុកាមោយេវ នាម ហោតិ, តស្មា ន ហេវាតិ បដិក្ខិបតិ.

៥៦៥. ននុ អត្ថិ កោចិ អញ្ញំ ភណិស្សាមីតិអាទីសុ ចីវរន្តិ ភណិតុកាមោ ចីរន្តិ ភណេយ្យ. តត្ថ អញ្ញំ ភណិតុកាមតាចិត្តំ, អញ្ញំ ភណនចិត្តំ, ឥតិ បុព្ពភាគេន ចិត្តេន អសទិសត្តា អយថាចិត្តោ នាម ហោតិ, តេនស្ស កេវលំ អនាបត្តិ នាម ហោតិ, ន បន ចីរន្តិ វចនសមុដ្ឋាបកចិត្តំ នត្ថិ, ឥតិ អចិត្តកា សា វាចាតិ អត្ថំ សន្ធាយ ឥមិនា ឧទាហរណេន ‘‘នយថាចិត្តស្ស វាចា’’តិ បតិដ្ឋាបិតាបិ អប្បតិដ្ឋាបិតាវ ហោតីតិ.

នយថាចិត្តស្ស វាចាតិកថាវណ្ណនា.