១. អានិសំសទស្សាវីកថាវណ្ណនា

៥៤៧. ឥទានិ អានិសំសទស្សាវីកថា នាម ហោតិ. តត្ថ សកសមយេ សង្ខារេ អាទីនវតោ និព្ពានញ្ច អានិសំសតោ បស្សន្តស្ស សំយោជនប្បហានំ ហោតីតិ និច្ឆយោ. យេសំ បន តេសុ ទ្វីសុបិ ឯកំសិកវាទំ គហេត្វា ‘‘អានិសំសទស្សាវិនោវ សំយោជនប្បហានំ ហោតី’’តិ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានំ; តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. អថស្ស ‘‘ឯកំសិកវាទោ តយា គហិតោ, អាទីនវោបិ ទដ្ឋព្ពោយេវា’’តិ វិភាគទស្សនត្ថំ សកវាទី សង្ខារេតិអាទិមាហ.

សង្ខារេ ច អនិច្ចតោ មនសិករោតិ, និព្ពានេ ច អានិសំសទស្សាវី ហោតីតិ បញ្ហស្មិំ អយមធិប្បាយោ – អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហានំ ហោតីតិ តេសំ លទ្ធិ. ននុ សង្ខារេ អនិច្ចតោ មនសិករោតោ សំយោជនា បហីយន្តីតិ ច បុដ្ឋោ អាមន្តាតិ បដិជានាតិ. តេន តេ សង្ខារេ ច អនិច្ចតោ មនសិករោតិ, និព្ពានេ ច អានិសំសទស្សាវី ហោតីតិ ឥទំ អាបជ្ជតិ, កិំ សម្បដិច្ឆសិ ឯតន្តិ. តតោ បរវាទី ឯកចិត្តក្ខណំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ, ទុតិយំ បុដ្ឋោ នានាចិត្តវសេន បដិជានាតិ. សកវាទី បនស្ស អធិប្បាយំ មទ្ទិត្វា អនិច្ចមនសិការស្ស អានិសំសទស្សាវិតាយ ច ឯកតោ បដិញ្ញាតត្តា ទ្វិន្នំ ផស្សានំ ទ្វិន្នំ ចិត្តានំ សមោធានំ ហោតីតិ បុច្ឆតិ. ឥតរោ ទ្វិន្នំ សមោធានំ អបស្សន្តោ បដិក្ខិបតិ. ទុក្ខតោតិអាទិបញ្ហេសុបិ ឯសេវ នយោ. កិំ បនេត្ថ សន្និដ្ឋានំ, កិំ អនិច្ចាទិតោ មនសិករោតោ សំយោជនា បហីយន្តិ, ឧទាហុ និព្ពានេ អានិសំសទស្សាវិស្ស, ឧទាហុ ទ្វេបិ ឯកតោ ករោន្តស្សាតិ. យទិ តាវ អនិច្ចាទិតោ មនសិករោតោ បហានំ ភវេយ្យ, វិបស្សនាចិត្តេនេវ ភវេយ្យ. អថ អានិសំសទស្សាវិនោ, អនុស្សវវសេន និព្ពានេ អានិសំសំ បស្សន្តស្ស វិបស្សនាចិត្តេនេវ ភវេយ្យ, អថ ទ្វេបិ ឯកតោ ករោន្តស្ស ភវេយ្យ, ទ្វិន្នំ ផស្សាទីនំ សមោធានំ ភវេយ្យ. យស្មា បន អរិយមគ្គក្ខណេ អនិច្ចាទិមនសិការស្ស កិច្ចំ និប្ផត្តិំ គច្ឆតិ បុន និច្ចតោតិអាទិគហណស្ស អនុប្បត្តិធម្មភាវតោ, និព្ពានេ ច បច្ចក្ខតោវ អានិសំសទស្សនំ ឥជ្ឈតិ, តស្មា កិច្ចនិប្ផត្តិវសេន អនិច្ចាទិតោ មនសិករោតោ អារម្មណំ កត្វា បវត្តិវសេន ច និព្ពានេ អានិសំសទស្សាវិស្ស សំយោជនានំ បហានំ ហោតីតិ វេទិតព្ពំ.

៥៤៨. និព្ពានេ សុខានុបស្សីតិ សុត្តំ និព្ពានេ សុខានុបស្សនាទិភាវមេវ សាធេតិ, ន អានិសំសទស្សាវិតាមត្តេន សំយោជនានំ បហានំ. តស្មា អាភតម្បិ អនាភតសទិសមេវាតិ.

អានិសំសទស្សាវីកថាវណ្ណនា.