៣. វិបរីតកថាវណ្ណនា

៤២៤. ឥទានិ វិបរីតកថា នាម ហោតិ. តត្ថ ‘‘យ្វាយំ បថវីកសិណេ បថវីសញ្ញី សមាបជ្ជតិ, តស្ស តំ ញាណំ វិបរីតញាណ’’ន្តិ យេសំ លទ្ធិ, សេយ្យថាបិ អន្ធកានំ, តេ សន្ធាយ បុច្ឆា សកវាទិស្ស, បដិញ្ញា ឥតរស្ស. បថវិំ និស្សាយ ឧប្បន្ននិមិត្តញ្ហិ ន បថវីយេវ, តត្រ ចាយំ បថវីសញ្ញី. តស្មា វិបរីតញាណន្តិ អយមេតស្ស អធិប្បាយោ. តតោ សកវាទី ‘‘លក្ខណបថវីបិ សសម្ភារបថវីបិ និមិត្តបថវីបិ បថវីទេវតាបិ សព្ពា បថវីយេវ, តាសុ បថវីតិ ញាណំ វិបរីតំ ន ហោតិ. អនិច្ចេ និច្ចន្តិអាទិវិបរិយេសោ បន វិបរីតញាណំ នាម. កិំ តេ ឥទំ ឯតេសុ អញ្ញតរ’’ន្តិ ចោទេតុំ អនិច្ចេ និច្ចន្តិអាទិមាហ. ឥតរោ វិបល្លាសលក្ខណាភាវំ សន្ធាយ បដិក្ខិបតិ, បថវីនិមិត្តំ សន្ធាយ បដិជានាតិ.

កុសលន្តិ សេក្ខបុថុជ្ជនានំ ញាណំ សន្ធាយ វុត្តំ. អត្ថិ អរហតោតិ បញ្ហេសុបិ វិបល្លាសលក្ខណាភាវេន បដិក្ខិបតិ. បថវីនិមិត្តំ សន្ធាយ បដិជានាតិ. សព្ពេវ បថវីតិ សព្ពំ តំ បថវីកសិណំ លក្ខណបថវីយេវ ហោតីតិ បុច្ឆតិ. សកវាទី តថា អភាវតោ បដិក្ខិបតិ. ននុ បថវី អត្ថិ, អត្ថិ ច កោចិ បថវិំ បថវិតោ សមាបជ្ជតីតិ បុច្ឆា សកវាទិស្ស. តស្សត្ថោ – ននុ និមិត្តបថវី អត្ថិ, អត្ថិ ច កោចិ តំ បថវិំ បថវិតោយេវ សមាបជ្ជតិ, ន អាបតោ វា តេជតោ វាតិ. បថវី អត្ថីតិអាទិ ‘‘យទិ យំ យថា អត្ថិ, តំ តថា សមាបជ្ជន្តស្ស ញាណំ វិបរីតំ ហោតិ, និព្ពានំ អត្ថិ, តម្បិ សមាបជ្ជន្តស្ស សព្ពវិបរិយេសសមុគ្ឃាតនំ មគ្គញាណម្បិ តេ វិបរីតំ ហោតូ’’តិ ទស្សនត្ថំ វុត្តន្តិ.

វិបរីតកថាវណ្ណនា.