៣. អរូបធាតុ

៩៩៥. អរូបធាតុយា កតិ ខន្ធា…បេ… កតិ ចិត្តានិ?

អរូបធាតុយា ចត្តារោ ខន្ធា, ទ្វេ អាយតនានិ, ទ្វេ ធាតុយោ, តីណិ សច្ចានិ, ឯកាទសិន្ទ្រិយានិ, អដ្ឋ ហេតូ, តយោ អាហារា, ឯកោ ផស្សោ, ឯកា វេទនា, ឯកា សញ្ញា, ឯកា ចេតនា, ឯកំ ចិត្តំ.

៩៩៦. តត្ថ កតមេ អរូបធាតុយា ចត្តារោ ខន្ធា? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – ឥមេ វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា ចត្តារោ ខន្ធា’’.

តត្ថ កតមានិ អរូបធាតុយា ទ្វេ អាយតនានិ? មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ – ឥមានិ វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា ទ្វេ អាយតនានិ’’.

តត្ថ កតមា អរូបធាតុយា ទ្វេ ធាតុយោ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ – ឥមា វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា ទ្វេ ធាតុយោ’’.

តត្ថ កតមានិ អរូបធាតុយា តីណិ សច្ចានិ? ទុក្ខសច្ចំ, សមុទយសច្ចំ, មគ្គសច្ចំ – ឥមានិ វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា តីណិ សច្ចានិ’’.

តត្ថ កតមានិ អរូបធាតុយា ឯកាទសិន្ទ្រិយានិ? មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ, អញ្ញិន្ទ្រិយំ, អញ្ញាតាវិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា ឯកាទសិន្ទ្រិយានិ’’.

តត្ថ កតមេ អរូបធាតុយា អដ្ឋ ហេតូ? តយោ កុសលហេតូ, ទ្វេ អកុសលហេតូ, តយោ អព្យាកតហេតូ…បេ… ឥមេ វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា អដ្ឋ ហេតូ’’.

តត្ថ កតមេ អរូបធាតុយា តយោ អាហារា? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – ឥមេ វុច្ចន្តិ ‘‘អរូបធាតុយា តយោ អាហារា’’.

តត្ថ កតមោ អរូបធាតុយា ឯកោ ផស្សោ? មនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សោ – អយំ វុច្ចតិ ‘‘អរូបធាតុយា ឯកោ ផស្សោ’’.

តត្ថ កតមា អរូបធាតុយា ឯកា វេទនា…បេ… ឯកា សញ្ញា…បេ… ឯកា ចេតនា…បេ… ឯកំ ចិត្តំ? មនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ វុច្ចតិ ‘‘អរូបធាតុយា ឯកំ ចិត្តំ’’.