៤. អបរិយាបន្នំ

៩៩៧. អបរិយាបន្នេ កតិ ខន្ធា…បេ… កតិ ចិត្តានិ?

អបរិយាបន្នេ ចត្តារោ ខន្ធា, ទ្វេ អាយតនានិ, ទ្វេ ធាតុយោ, ទ្វេ សច្ចានិ, ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ, ឆ ហេតូ, តយោ អាហារា, ឯកោ ផស្សោ, ឯកា វេទនា, ឯកា សញ្ញា, ឯកា ចេតនា, ឯកំ ចិត្តំ.

៩៩៨. តត្ថ កតមេ អបរិយាបន្នេ ចត្តារោ ខន្ធា? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – ឥមេ វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ចត្តារោ ខន្ធា’’.

តត្ថ កតមានិ អបរិយាបន្នេ ទ្វេ អាយតនានិ? មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ – ឥមានិ វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ទ្វេ អាយតនានិ’’.

តត្ថ កតមា អបរិយាបន្នេ ទ្វេ ធាតុយោ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ – ឥមា វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ទ្វេ ធាតុយោ’’.

តត្ថ កតមានិ អបរិយាបន្នេ ទ្វេ សច្ចានិ? មគ្គសច្ចំ, និរោធសច្ចំ – ឥមានិ វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ទ្វេ សច្ចានិ’’.

តត្ថ កតមានិ អបរិយាបន្នេ ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ? មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ, អនញ្ញាតញ្ញស្សាមីតិន្ទ្រិយំ, អញ្ញិន្ទ្រិយំ, អញ្ញាតាវិន្ទ្រិយំ – ឥមានិ វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ’’.

តត្ថ កតមេ អបរិយាបន្នេ ឆ ហេតូ? តយោ កុសលហេតូ, តយោ អព្យាកតហេតូ.

តត្ថ កតមេ តយោ កុសលហេតូ? អលោភោ កុសលហេតុ, អទោសោ កុសលហេតុ, អមោហោ កុសលហេតុ – ឥមេ តយោ កុសលហេតូ.

តត្ថ កតមេ តយោ អព្យាកតហេតូ? កុសលានំ ធម្មានំ វិបាកតោ អលោភោ, អទោសោ, អមោហោ – ឥមេ តយោ អព្យាកតហេតូ. ឥមេ វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ឆ ហេតូ’’.

តត្ថ កតមេ អបរិយាបន្នេ តយោ អាហារា? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – ឥមេ វុច្ចន្តិ ‘‘អបរិយាបន្នេ តយោ អាហារា’’.

តត្ថ កតមោ អបរិយាបន្នេ ឯកោ ផស្សោ? មនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សោ – អយំ វុច្ចតិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ឯកោ ផស្សោ’’.

តត្ថ កតមា អបរិយាបន្នេ ឯកា វេទនា…បេ… ឯកា សញ្ញា…បេ… ឯកា ចេតនា…បេ… ឯកំ ចិត្តំ? មនោវិញ្ញាណធាតុ – ឥទំ វុច្ចតិ ‘‘អបរិយាបន្នេ ឯកំ ចិត្តំ’’.