៤. កិរិយវារោ
៧៤៣. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.
កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ មនោធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ផោដ្ឋព្ពារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.
៧៤៤. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.
កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា សោមនស្សសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា…បេ… មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.
៧៤៥. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.
កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា សោមនស្សសហគតា ញាណសម្បយុត្តា…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណសម្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណសម្បយុត្តា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណសម្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… រូបាវចរំ ឈានំ ភាវេតិ…បេ… អរូបាវចរំ ឈានំ ភាវេតិ កិរិយំ នេវ កុសលំ នាកុសលំ ន ច កម្មវិបាកំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ…បេ… សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសញ្ញាសហគតំ សុខស្ស ច បហានា…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.
៧៤៦. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា. តិស្សោ បដិសម្ភិទា កាមាវចរកុសលតោ ចតូសុ ញាណសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ, កិរិយតោ ចតូសុ ញាណសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ. អត្ថបដិសម្ភិទា ឯតេសុ ចេវ ឧប្បជ្ជតិ, ចតូសុ មគ្គេសុ ចតូសុ ផលេសុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
អភិធម្មភាជនីយំ.