២. អភិធម្មភាជនីយំ

១. កុសលវារោ

៧២៥. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា…បេ… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ, ឥមេ ធម្មា កុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា, យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ, តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧២៦. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរំ កុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ…បេ… សោមនស្សសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ញាណវិប្បយុត្តំ សសង្ខារេន រូបារម្មណំ វា…បេ… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧២៧. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ រូបូបបត្តិយា មគ្គំ ភាវេតិ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ បថវីកសិណំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧២៨. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ អរូបូបបត្តិយា មគ្គំ ភាវេតិ សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសញ្ញាសហគតំ សុខស្ស ច បហានា…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧២៩. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា កុសលា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

២. អកុសលវារោ

៧៣០. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អកុសលា? យស្មិំ សមយេ អកុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា…បេ… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អកុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣១. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អកុសលា? យស្មិំ សមយេ អកុសលំ ចិត្តំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ…បេ… សោមនស្សសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… ទោមនស្សសហគតំ បដិឃសម្បយុត្តំ…បេ… ទោមនស្សសហគតំ បដិឃសម្បយុត្តំ សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ វិចិកិច្ឆាសម្បយុត្តំ…បេ… ឧបេក្ខាសហគតំ ឧទ្ធច្ចសម្បយុត្តំ រូបារម្មណំ វា…បេ… ធម្មារម្មណំ វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អកុសលា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ ធម្មបដិសម្ភិទា. តេសំ វិបាកេ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៣. វិបាកវារោ

៧៣២. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកំ ចក្ខុវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ រូបារម្មណំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៣. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកំ សោតវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ សទ្ទារម្មណំ…បេ… ឃានវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ គន្ធារម្មណំ…បេ… ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ រសារម្មណំ…បេ… កាយវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ សុខសហគតំ ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, សុខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សុខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៤. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា. កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកា មនោធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ផោដ្ឋព្ពារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៥. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ សោមនស្សសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, បីតិ ហោតិ, សុខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៦. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៧. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ កាមាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកា មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ សោមនស្សសហគតា ញាណសម្បយុត្តា…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណសម្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណសម្បយុត្តា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណសម្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា សសង្ខារេន រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៨. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ រូបូបបត្តិយា មគ្គំ ភាវេតិ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ បថវីកសិណំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. តស្សេវ រូបាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកំ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ បថវីកសិណំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៣៩. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ អរូបូបបត្តិយា មគ្គំ ភាវេតិ សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសញ្ញាសហគតំ សុខស្ស ច បហានា…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. តស្សេវ អរូបាវចរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកំ សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសញ្ញាសហគតំ សុខស្ស ច បហានា…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៤០. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ លោកុត្តរំ ឈានំ ភាវេតិ និយ្យានិកំ អបចយគាមិំ ទិដ្ឋិគតានំ បហានាយ បឋមាយ ភូមិយា បត្តិយា វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា កុសលា. តស្សេវ លោកុត្តរស្ស កុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ភាវិតត្តា វិបាកំ វិវិច្ចេវ កាមេហិ…បេ… បឋមំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ ទុក្ខបដិបទំ ទន្ធាភិញ្ញំ សុញ្ញតំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៤១. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ អកុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកំ ចក្ខុវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ រូបារម្មណំ…បេ… សោតវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ សទ្ទារម្មណំ…បេ… ឃានវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ គន្ធារម្មណំ…បេ… ជិវ្ហាវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតំ រសារម្មណំ…បេ… កាយវិញ្ញាណំ ឧប្បន្នំ ហោតិ ទុក្ខសហគតំ ផោដ្ឋព្ពារម្មណំ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, ទុក្ខំ ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ទុក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៤២. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ អកុសលស្ស កម្មស្ស កតត្តា ឧបចិតត្តា វិបាកា មនោធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ផោដ្ឋព្ពារម្មណា វា…បេ… មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៤. កិរិយវារោ

៧៤៣. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ មនោធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ផោដ្ឋព្ពារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៤៤. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា សោមនស្សសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា…បេ… មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា ឧបេក្ខាសហគតា រូបារម្មណា វា…បេ… ធម្មារម្មណា វា យំ យំ វា បនារព្ភ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ, វេទនា ហោតិ, សញ្ញា ហោតិ, ចេតនា ហោតិ, ចិត្តំ ហោតិ, វិតក្កោ ហោតិ, វិចារោ ហោតិ, ឧបេក្ខា ហោតិ, ចិត្តស្សេកគ្គតា ហោតិ, វីរិយិន្ទ្រិយំ ហោតិ, សមាធិន្ទ្រិយំ ហោតិ, មនិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ ហោតិ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ ហោតិ, យេ វា បន តស្មិំ សមយេ អញ្ញេបិ អត្ថិ បដិច្ចសមុប្បន្នា អរូបិនោ ធម្មា. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៤៥. តិស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា.

កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? យស្មិំ សមយេ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បន្នា ហោតិ កិរិយា នេវ កុសលា នាកុសលា ន ច កម្មវិបាកា សោមនស្សសហគតា ញាណសម្បយុត្តា…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណសម្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា…បេ… សោមនស្សសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណសម្បយុត្តា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណសម្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា…បេ… ឧបេក្ខាសហគតា ញាណវិប្បយុត្តា សសង្ខារេន…បេ… រូបាវចរំ ឈានំ ភាវេតិ…បេ… អរូបាវចរំ ឈានំ ភាវេតិ កិរិយំ នេវ កុសលំ នាកុសលំ ន ច កម្មវិបាកំ ទិដ្ឋធម្មសុខវិហារំ…បេ… សព្ពសោ អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ សមតិក្កម្ម នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនសញ្ញាសហគតំ សុខស្ស ច បហានា…បេ… ចតុត្ថំ ឈានំ ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ, តស្មិំ សមយេ ផស្សោ ហោតិ…បេ… អវិក្ខេបោ ហោតិ. ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា. ឥមេសុ ធម្មេសុ ញាណំ អត្ថបដិសម្ភិទា. យាយ និរុត្តិយា តេសំ ធម្មានំ បញ្ញត្តិ ហោតិ តត្រ ធម្មនិរុត្តាភិលាបេ ញាណំ និរុត្តិបដិសម្ភិទា. យេន ញាណេន តានិ ញាណានិ ជានាតិ – ‘‘ឥមានិ ញាណានិ ឥទមត្ថជោតកានី’’តិ, ញាណេសុ ញាណំ បដិភានបដិសម្ភិទា.

៧៤៦. ចតស្សោ បដិសម្ភិទា – អត្ថបដិសម្ភិទា, ធម្មបដិសម្ភិទា, និរុត្តិបដិសម្ភិទា, បដិភានបដិសម្ភិទា. តិស្សោ បដិសម្ភិទា កាមាវចរកុសលតោ ចតូសុ ញាណសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ, កិរិយតោ ចតូសុ ញាណសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ. អត្ថបដិសម្ភិទា ឯតេសុ ចេវ ឧប្បជ្ជតិ, ចតូសុ មគ្គេសុ ចតូសុ ផលេសុ ច ឧប្បជ្ជតិ.

អភិធម្មភាជនីយំ.