៤៦. ឆ

ទ្វាទយោ អដ្ឋារសន្តា ពហុវចនន្តាតិ ‘ឆកី’តិ វត្តព្ពេ ‘ឆា’តិ ឯកវចនំ ន យុជ្ជតីតិ ចោទេតិ ‘ននុចា’តិអាទិនា, បរិហរតិ នច្ចាទិនា, នេតិ ‘ឆឡោ’តិ អយុត្តោ-យំ និទ្ទេសោ ន ហោតីតិ អត្ថោ, ឆសទ្ទស្ស អនុករណត្តា ឆសទ្ទានុករណត្តា, ហេដ្ឋា វុត្តសាធុសទ្ទរូបា សាធុសទ្ទរូបមនុករណំ វិភជតិ ‘អនុករណញ្ច ទុវិធ’មិច្ចាទិនា, បរិច្ចត្តោ ជហិតោ អត្ថោ វិធិនិសេធរូបោ យស្ស តំ បរិច្ចត្តត្តំ, ឯត្ថ បន ឆសទ្ទេន ឆសង្ខ្យាវិសេសោ បរិច្ចត្តោ, អភិធាយតោ ហោតីតិ ឥមិនា ឆសទ្ទស្ស អនុការិយេនាត្ថេនាត្ថវន្តត្ថមាហ, ឯកវចនន្តស្ស និទ្ទេសោ កតោ… ឆសទ្ទវចនីយស្ស ឆស្ស ឯកត្តា, អនុការិយស្សាតិ ឯកាទិនោ សង្ខ្យា សទ្ទស្ស តទញ្ញស្ស វា យទនុការិយមេកាទិកំ តទញ្ញំ វា សទ្ទរូបំ តស្ស. សង្ខ្យាទិវិសេសន្តិ ឯកត្តាទិសង្ខ្យាវិសេសំ តទញ្ញំ វា, ‘‘យោម្ហិ ទ្វិន្នំ ទុវេ ទ្វេ’’តិ (២-២១៩) សុត្តេ ទ្វិសទ្ទោ-នុការិយំ ទ្វិសទ្ទរូបំ តព្ពចនីយញ្ច ទ្វិសង្ខ្យាវិសេសម្បរាមសតីតិ តព្ពាចកំ ទ្វិន្នន្តិ ពហុវចនំ, អថ ‘ឡញិ’តិ កស្មា ន វុត្តំ ឯវញ្ហិ សតិ ញានពន្ធត្តាឡការោ អាទ្យវយវោ ភវិតុមរហតីតិ ចោទនម្មនសិ និធាយ ‘ឆសទ្ទា’តិអាទិមាហ, អន្តាបវាទេន វិធីយមានោ ឡការោ ឆ សទ្ទា បរស្សាទិស្ស អាគមត្តា…បេ… ហោតីតិ សម្ពន្ធោ, អន្តាបវាទេនាតិ ឥមិនា ‘សរស្សា’តិ ឆដ្ឋីនិទ្ទេសតោ ‘‘ឆឡីយន្តស្សា’’តី-មស្ស វិសយភាវំ ទីបេតិ, បរស្សាតិ ឥមិនា ‘ឆា’តិ បញ្ចមីនិទ្ទេសតោ ‘‘បញ្ចមិយំ បរស្សា’’តីមស្ស វិសយភាវំ, អាទិស្សាតិ ឥមិនា ឡស្សេកវណ្ណត្តា អន្តាបវាទេន ‘‘អាទិស្សា’’តិ សុត្តេ ន អាទ្យន្តោ វិយេកោបិ សរោតិ សរស្សាទិស្ស បត្តិំ ទស្សេតិ, អយមេត្ថាធិប្បាយោ ‘ឆា’តិ បញ្ចមីនិទ្ទេសា ‘‘បញ្ចមិយំ បរស្សា’’តិ (១-១៥) បរស្ស សម្បត្តំ ការិយំ ឯកវណ្ណត្តា ‘‘ឆដ្ឋិយន្តស្សា’’តិ (១-១៧) អន្តស្ស សម្បត្តំ ‘‘អាទិស្សា’’តិ (១-១៦) អាទិវណ្ណស្ស បប្បោតី’’តិ. អាទិភូតោវ ហោតីតិ អសតិបិ ញការេ អាគមគ្គហណានុវត្តិយា អាគមិនំ សរំ អវិនាសេន្តោ តស្ស អាទ្យវយវភូតោវ ហោតីតិ អត្ថោ, លការំ ករោន្តិ ‘‘យវមទនតរលាចាគមា’’តិ សុត្តេន, តន្តិ លការករណំ ឧភិន្នមវិសេសវចនញ្ច អយុត្តតំ ទស្សេតិ ‘តេសម្បិ’ច្ចាទិនា, តេសម្បីតិ កច្ចាយនានម្បិ, អក្ខរសញ្ញាយន្តិ ‘‘អក្ខរាបាទយោ ឯកចត្តាលីស’’ន្តិ វិធីយមានអក្ខរ សញ្ញាយំ. អវិសេសេ លឡានំ នានត្តាភាវេ, បាកដោ វាតិ ឥមិនា សុតិលិបិភេទស្ស បច្ចក្ខសិទ្ធតន្ទស្សេតិ, តត្ថ ហិ សោតវិញ្ញាណវីថិយា លឡានំ វិសុំវិសុំ គហណំ សុតិ, តំតំ ទេសវាសីនំ លេខា វ វត្ថានំ លិបិ, តេសំ ភេទោ សោតចក្ខុវិញ្ញាណគយ្ហត្តា បច្ចក្ខសិទ្ធោ, ឆឡភិញ្ញាតិ វិកប្បេន ឡការាគមបក្ខេ រូបំ.