(੧) ਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੫੩. ਤਿਕਪਦਾਨਂ ਤਿਕਨ੍ਤਰਪਦੇਹਿ ਵਿਸਦਿਸਤਾ ਪਾਕਟਾਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਕਪਦਨਾਨਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ’’ਤਿ. ਮੂਲਾਵਸਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਕਮੂਲੇਕਾਵਸਾਨਂ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੂਲਾਵਸਾਨਵਸੇਨ. ‘‘ਨ ਤਾਯੇਵ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾ ਸਦਿਸਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਦਿਸਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਨ ਤਾਯੇਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਯਾਤਿ ਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਸਮਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਚਯਨਂ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਂ. ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੁਦ੍ਦੇਸੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਆਦਿਤੋ ਹਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਛਾ ਯਥਾਰਹਂ ਤਦੇਕਦੇਸਵਚਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਪੀਤਿਤ੍ਤਿਕੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨ ਹਿ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਟ੍ਠਵੀਸੇ ਪਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਵੇਦਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਏਕੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੇਨ, ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤੇਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਯਾਵ ਨਿਰੋਧਗਮਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਹਿ ਖਣਤ੍ਤਯਸਮਙ੍ਗੀ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗੀਯੇਵ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਵਾਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
ਇਧ ਕੁਸਲਵਚਨੇਨ ਗਹਿਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੂਸੁਪਿ ਕੁਸਲਖਨ੍ਧੇਸੁ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਦਿਸਾਧਾਰਣਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂਯੇਵ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਸਪਿ ਦੁਕਾਦਿਭੇਦਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਨੁਕਡ੍ਢਤਿ.
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਗ੍ਗਹਣੇ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਤ੍ਥ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਠਮੇ ਵਾਕ੍ਯੇ ਅਤਿਬ੍ਯਾਪਿਤਂ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯੇ ਅਬ੍ਯਾਪਿਤਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ‘‘ਨ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸਪਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪੇਨ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਅਹੇਤੁਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਵਿਪਾਕੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਗਹਿਤੋ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਰੂਪਤੋ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤਿਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਵਵਤ੍ਥਾਨਾਭਾਵਤੋ ਨ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ, ਕਥਂ? ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ, ਕਤ੍ਥ? ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਞ੍ਹਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਂ ਵਚਨਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇਨ, ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਗਹਿਤਂ.
ਉਪਾਦਾਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਨਾ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨੇਤਿ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨੇ. ਖਨ੍ਧਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਵਦਤਿ. ਅਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ ਅਸਞ੍ਞਭਵਸਙ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਰੂਪਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਰੂਪਂ ਭੂਤੇਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਮੇਤਂ, ਭੂਤਾਨਂ ਵਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਾਰਣਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਚੋਰੇਹਿ ਗਾਮੋ ਦਡ੍ਢੋ’’ਤਿ.
ਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਤੋ, ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਾਠੋਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਹੇਤ੍ਥਤ੍ਥੋ – ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਠੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਪਾਦਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਕੋ ਪਨ ਸੋ ਨਯੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ…ਪੇ… ਸਨ੍ਧਾਯਾਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਯਂ ਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਚਨੇਨ ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੪. ਰੂਪੇਨ ਵਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕਾਵਸਾਨਾ, ਤਾਪਿ ਇਧ ਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਰੂਪਾਵਸਾਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੫੭. ਤਾਯ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤਾਯ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਿਭਾਗਾਨਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ.
ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਞ੍ਚ. ਪੁਨ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਨਗਹਣਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਪੇਕ੍ਖਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬਾਹਿਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ, ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੇਸੁ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ. ਆਦਿਮ੍ਹੀਤਿ ਬਾਹਿਰਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਆਗਤਵਾਰੇਹਿ ਪਠਮਵਾਰੇ. ਅਵਿਸੇਸਵਚਨਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਅਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਹੇਤਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਨ੍ਤਂ ਸਹ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਚ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਵਾਰਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਤਂਸਮਾਨਗਤਿਕਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗਤਿਕਂ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਯਾਤਿ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਯ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਏਤ੍ਥ ਏਕਂਸੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਹਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਕਤੋ. ਵਿਸੁਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਬਾਹਿਰਗ੍ਗਹਣਾਦੀਹਿ ਵਿਯਾਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਬਾਹਿਰਂ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਬਾਹਿਰਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਹਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨਿ, ਏਵਂ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਕੇਨਚਿ ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਅਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਭਾਵਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਭਾਵੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਦਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਆਗਤਨਿਯਾਮੇਨ ਰੂਪਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਤਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਣਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਤੋ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਨਿ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਨੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਹਾਰਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਜਨਕਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਆਹਾਰ…ਪੇ… ਜਨਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਜਨਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਭੂਤਾਨੇਵ…ਪੇ… ਜਨਕਾਨੀ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਚ ਵਿਨਾ ਅਭਾਵੇ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਭੂਤਾਨੇਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮਹਾਭੂਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨੇਵ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਉਤੁਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਵਦਤਿ. ਵਿਸੇਸਨਂ ਕਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਾਨਜਾਤਿਕੇਨ ਰੂਪੇਨ ਉਤੁਨਾ ਆਹਾਰੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਕਟਵਿਸੇਸਨਾਨੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਯੇਹਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਤਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਵਿਸੇਸਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਕਾਰਣਵਿਸੇਸਨੇਨੇਵ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਾਨਿ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਜਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਿ.
ਸਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ’’ਤਿ, ਇਤਰਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਮੂਲਕਾਰਣਭਾਵਤੋ’’ਤਿ, ਕਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਆਹਾਰਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ. ਮਹਾਭੂਤਵਿਸੇਸਨੇਨੇਵ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨੀਤਿ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਮਹਾਭੂਤਵਿਸੇਸਨੇਨੇਵ ਜਨਕਪਚ੍ਚਯੇਨ ਆਹਾਰੇਨ ਉਤੁਨਾ ਚ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨਿ. ਇਧਾਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾਵਚਨੇਨ ਤਂਨਿਸ੍ਸਯਾਨਮ੍ਪਿ ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਸੇਸਨਂ ਉਭਯਵਿਸੇਸਨਂ ਹੋਤਿ ਉਭਯੇਸਂ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ.
੫੮. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ. ਵਿਸੁਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੋ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਤੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੁਚਿਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹਾ’’ਤਿ. ਯੋ ਪਨਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਇਦਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਤਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਤਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਖਨ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧੇਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇ ਏਵ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁਪਿ ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ, ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਸ੍ਸ ਸਮਾਨਤਾ. ਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਦ੍ਵਯਫਰਣਤਾਯ. ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੂਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੂਨਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯੇਵ.
ਏਵਮਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਨਨੁ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਹਿ ਵਿਯਾਤਿ ਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਂ ‘‘ਏਕਂ, ਤਯੋ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਜਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਏਵ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਨ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਕਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਂ ਫਰਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ.
ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਉਪਕਾਰਕਤਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਉਪਚਯੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਪਚ੍ਚਯਾ, ਯਥਾਰਹਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਤਿ ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਤੇ ਤੇਸਂ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਆਸਙ੍ਕਨਿਰਾਸਙ੍ਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਞ੍ਞਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਸੀਸੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਞ੍ਞਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਭੂਤਂ, ਇਤਰਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਤਰੇਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਇਤਰੇਤਰਂ ਮਿਥੁ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਇਤਰੇਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਮਹਾਭੂਤਾ ਇਧ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਮਹਾਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਮਹਾਭੂਤਾ ਚਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਯ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਮਹਾਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਯਸ੍ਸ ਸਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਤੋ ਤੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਧਮ੍ਮਤੋ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਥਂ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਏਵਂਭੂਤਂ ਤਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਉਦਾਹਰਣੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਉਦਾਹਰਣਂ, ‘‘ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਮਹਾਭੂਤਾ ਯਤੋ ਖਨ੍ਧਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਦਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾਤਿ ਇਤਰੇਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ. ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨ ਖਨ੍ਧੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚ. ਨਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਦਿਤੋ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ. ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਉਜੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੯. ਸਾ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਯਾ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਇਧ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਹਜਾਤਤ੍ਥੋ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਿ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮਹਾਭੂਤਨਾਮਰੂਪਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਮਹਾਭੂਤਰੂਪਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਧਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਇਧ ਵਿਭਤ੍ਤੋ ਏਵ. ਕਥਂ ਰੂਪਿਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ ਚੇ? ‘‘ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਏਵ. ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਅਸਤਿਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯ…ਪੇ… ਨ ਗਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿ.
੬੦. ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਸੂਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ. ਕੁਸਲਾਪਿ ਪਨ ਮਹਗ੍ਗਤਾਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਮਹਗ੍ਗਤੇ ਆਕਡ੍ਢਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਾਪਿ ਮਹਗ੍ਗਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ’’ਤਿ. ਕਦਾਚਿ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਯਦਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੬੧. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ. ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਅਲੋਭਾਦਿਕੁਸਲਾਦਿਸਰੂਪਵਿਸੇਸਤੋ ਹੇਤੁਆਦਿਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਕੁਸਲਾਦੀਸੂਤਿ ਇਦਂ ਅਲੋਭਾਦਿਵਿਸੇਸਨਂ. ਤੇਨ ਯਥਾ ਅਲੋਭਾਦੀਸੁ ਅਯਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸੇਸੁ ਕੁਸਲਾਦੀਸੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ. ਵਤ੍ਥੁਨਵਤ੍ਥੁਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ, ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤਮੇਵ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਪਾਕਸ੍ਸ. ਨ ਉਦ੍ਧਟੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨੇਵਵਿਪਾਕ…ਪੇ… ਤੀਣੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਲਾਭਤੋਤਿ ਯਦਿ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਿਕੇ. ਤੀਣੀਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਪਾਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ, ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਂ, ਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ.
੬੩. ਤਦੁਪਾਦਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ. ਵਦਤੀਤਿ ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਂ ਵਦਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਮਹਾਭੂਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੬੪. ਯਂ ਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਸੁ ਯਂ ਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰੂਪਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰੂਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਞ੍ਚ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੬੯. ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਥੁ ਨਿਯਮਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਸਦਿਸਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਯਂ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁਨਾਵ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਥੁਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਖਨ੍ਧਾ…ਪੇ… ਨਾਨਾਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਪੀ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਕਿਰਿਯਾਕਰਣਤੋਤਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਕਿਚ੍ਚਕਰਣਤੋ. ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਹਜਾਤਟ੍ਠੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾਹ, ਕਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ? ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਪਾਕਟੋਯਮਤ੍ਥੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿਞਾਯੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਧਿ ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
੭੧-੭੨. ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਏਤਂ ‘‘ਇਮੇ ਤੇਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੇਨਪੀਤਿ ਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਚ ਪਦੇਸੁ ਏਕੇਨਪਿ ਪਦੇਨ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਾਕ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕੇਨਪਿ ਪਦੇਨ. ਤਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਹੇਤੁਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾ. ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਞ੍ਚ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਤਕਾ ਹਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ. ਯੇ ਪਨਾਤਿ ਪਦਕਾਰਕੇ ਵਦਤਿ. ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ ਅਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਪਾਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋਯੇਵ ਹਿ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਾਦਨ੍ਤਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.