੧. ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਂ

(੧) ਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੫੩. ਤਿਕਪਦਾਨਂ ਤਿਕਨ੍ਤਰਪਦੇਹਿ ਵਿਸਦਿਸਤਾ ਪਾਕਟਾਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਕਪਦਨਾਨਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ’’ਤਿ. ਮੂਲਾਵਸਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਕਮੂਲੇਕਾਵਸਾਨਂ ਨਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੂਲਾਵਸਾਨਵਸੇਨ. ‘‘ਨ ਤਾਯੇਵ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾ ਸਦਿਸਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਦਿਸਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਨ ਤਾਯੇਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਯਾਤਿ ਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਸਮਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਚਯਨਂ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਂ. ਇਧ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੁਦ੍ਦੇਸੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਆਦਿਤੋ ਹਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਛਾ ਯਥਾਰਹਂ ਤਦੇਕਦੇਸਵਚਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਪੀਤਿਤ੍ਤਿਕੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨ ਹਿ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਟ੍ਠਵੀਸੇ ਪਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਵੇਦਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਏਕੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੇਨ, ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤੇਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਯਾਵ ਨਿਰੋਧਗਮਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਹਿ ਖਣਤ੍ਤਯਸਮਙ੍ਗੀ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗੀਯੇਵ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਵਾਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਇਧ ਕੁਸਲਵਚਨੇਨ ਗਹਿਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੂਸੁਪਿ ਕੁਸਲਖਨ੍ਧੇਸੁ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਦਿਸਾਧਾਰਣਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂਯੇਵ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਸਪਿ ਦੁਕਾਦਿਭੇਦਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਅਨੁਕਡ੍ਢਤਿ.

ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਗ੍ਗਹਣੇ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਤ੍ਥ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਠਮੇ ਵਾਕ੍ਯੇ ਅਤਿਬ੍ਯਾਪਿਤਂ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯੇ ਅਬ੍ਯਾਪਿਤਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ‘‘ਨ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸਪਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪੇਨ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਅਹੇਤੁਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਵਿਪਾਕੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਗਹਿਤੋ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਰੂਪਤੋ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤਿਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਵਵਤ੍ਥਾਨਾਭਾਵਤੋ ਨ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤਾਪਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ, ਕਥਂ? ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ, ਕਤ੍ਥ? ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਞ੍ਹਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਂ ਵਚਨਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇਨ, ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਗਹਿਤਂ.

ਉਪਾਦਾਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਨਾ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨੇਤਿ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨੇ. ਖਨ੍ਧਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਵਦਤਿ. ਅਸਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ ਅਸਞ੍ਞਭਵਸਙ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਰੂਪਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕਥਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਰੂਪਂ ਭੂਤੇਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਮੇਤਂ, ਭੂਤਾਨਂ ਵਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਣਕਾਰਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਾਰਣਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਚੋਰੇਹਿ ਗਾਮੋ ਦਡ੍ਢੋ’’ਤਿ.

ਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਤੋ, ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਾਠੋਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਹੇਤ੍ਥਤ੍ਥੋ – ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਠੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਪਾਦਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਕੋ ਪਨ ਸੋ ਨਯੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ…ਪੇ… ਸਨ੍ਧਾਯਾਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਯਂ ਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਚਨੇਨ ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੫੪. ਰੂਪੇਨ ਵਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕਾਵਸਾਨਾ, ਤਾਪਿ ਇਧ ਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਰੂਪਾਵਸਾਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੫੭. ਤਾਯ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤਾਯ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਿਭਾਗਾਨਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ.

ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਞ੍ਚ. ਪੁਨ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਨਗਹਣਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਪੇਕ੍ਖਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬਾਹਿਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵ, ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੇਸੁ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ. ਆਦਿਮ੍ਹੀਤਿ ਬਾਹਿਰਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਵਸੇਨ ਆਗਤਵਾਰੇਹਿ ਪਠਮਵਾਰੇ. ਅਵਿਸੇਸਵਚਨਨ੍ਤਿ ਬਾਹਿਰਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਅਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਹੇਤਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਨ੍ਤਂ ਸਹ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਚ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਵਾਰਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਤਂਸਮਾਨਗਤਿਕਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗਤਿਕਂ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਯਾਤਿ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਯ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਏਤ੍ਥ ਏਕਂਸੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ਉਪਾਦਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਹਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਕਤੋ. ਵਿਸੁਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਬਾਹਿਰਗ੍ਗਹਣਾਦੀਹਿ ਵਿਯਾਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਬਾਹਿਰਂ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਬਾਹਿਰਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਹਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨਿ, ਏਵਂ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਕੇਨਚਿ ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਅਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਭਾਵਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਭਾਵੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਦਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਆਗਤਨਿਯਾਮੇਨ ਰੂਪਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਤਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਣਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਤੋ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਨਿ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਨੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਹਾਰਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਜਨਕਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਆਹਾਰ…ਪੇ… ਜਨਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਜਨਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਭੂਤਾਨੇਵ…ਪੇ… ਜਨਕਾਨੀ’’ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਚ ਵਿਨਾ ਅਭਾਵੇ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਭੂਤਾਨੇਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮਹਾਭੂਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨੇਵ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਉਤੁਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਵਦਤਿ. ਵਿਸੇਸਨਂ ਕਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਾਨਜਾਤਿਕੇਨ ਰੂਪੇਨ ਉਤੁਨਾ ਆਹਾਰੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਕਟਵਿਸੇਸਨਾਨੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਯੇਹਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਤਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਵਿਸੇਸਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਕਾਰਣਵਿਸੇਸਨੇਨੇਵ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਾਨਿ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਜਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਿ.

ਸਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ’’ਤਿ, ਇਤਰਂ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਮੂਲਕਾਰਣਭਾਵਤੋ’’ਤਿ, ਕਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਆਹਾਰਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ. ਮਹਾਭੂਤਵਿਸੇਸਨੇਨੇਵ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨੀਤਿ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਮਹਾਭੂਤਵਿਸੇਸਨੇਨੇਵ ਜਨਕਪਚ੍ਚਯੇਨ ਆਹਾਰੇਨ ਉਤੁਨਾ ਚ ਵਿਸੇਸਿਤਾਨਿ. ਇਧਾਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾਵਚਨੇਨ ਤਂਨਿਸ੍ਸਯਾਨਮ੍ਪਿ ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਸੇਸਨਂ ਉਭਯਵਿਸੇਸਨਂ ਹੋਤਿ ਉਭਯੇਸਂ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ.

੫੮. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ. ਵਿਸੁਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ, ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੋ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਤੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੁਚਿਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹਾ’’ਤਿ. ਯੋ ਪਨਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਇਦਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਤਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਤਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਖਨ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧੇਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇ ਏਵ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁਪਿ ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ, ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਸ੍ਸ ਸਮਾਨਤਾ. ਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਦ੍ਵਯਫਰਣਤਾਯ. ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੂਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੂਨਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯੇਵ.

ਏਵਮਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਨਨੁ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਹਿ ਵਿਯਾਤਿ ਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਂ ‘‘ਏਕਂ, ਤਯੋ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਜਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਏਵ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਨ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਕਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਂ ਫਰਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਉਪਕਾਰਕਤਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਉਪਚਯੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਪਚ੍ਚਯਾ, ਯਥਾਰਹਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਤਿ ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਤੇ ਤੇਸਂ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਆਸਙ੍ਕਨਿਰਾਸਙ੍ਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਦ੍ਦੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਞ੍ਞਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਦਸੀਸੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਞ੍ਞਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਭੂਤਂ, ਇਤਰਂ ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਤਰੇਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਇਤਰੇਤਰਂ ਮਿਥੁ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਅਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਇਤਰੇਤਰਾਪੇਕ੍ਖੋ. ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਮਹਾਭੂਤਾ ਇਧ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਮਹਾਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਮਹਾਭੂਤਾ ਚਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਯ੍ਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਮਹਾਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਯਸ੍ਸ ਸਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਤੋ ਤੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਯਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਧਮ੍ਮਤੋ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਥਂ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਏਵਂਭੂਤਂ ਤਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਉਦਾਹਰਣੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਉਦਾਹਰਣਂ, ‘‘ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਮਹਾਭੂਤਾ ਯਤੋ ਖਨ੍ਧਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਦਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾਤਿ ਇਤਰੇਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ. ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨ ਖਨ੍ਧੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚ. ਨਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਦਿਤੋ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ. ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਉਜੁਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੫੯. ਸਾ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਯਾ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਇਧ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਹਜਾਤਤ੍ਥੋ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਿ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮਹਾਭੂਤਨਾਮਰੂਪਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਮਹਾਭੂਤਰੂਪਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਧਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਇਧ ਵਿਭਤ੍ਤੋ ਏਵ. ਕਥਂ ਰੂਪਿਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ ਚੇ? ‘‘ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਏਵ. ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਅਸਤਿਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯ…ਪੇ… ਨ ਗਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿ.

੬੦. ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਸੂਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ. ਕੁਸਲਾਪਿ ਪਨ ਮਹਗ੍ਗਤਾਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਮਹਗ੍ਗਤੇ ਆਕਡ੍ਢਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਾਪਿ ਮਹਗ੍ਗਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ’’ਤਿ. ਕਦਾਚਿ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਯਦਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੬੧. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ. ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਅਲੋਭਾਦਿਕੁਸਲਾਦਿਸਰੂਪਵਿਸੇਸਤੋ ਹੇਤੁਆਦਿਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਕੁਸਲਾਦੀਸੂਤਿ ਇਦਂ ਅਲੋਭਾਦਿਵਿਸੇਸਨਂ. ਤੇਨ ਯਥਾ ਅਲੋਭਾਦੀਸੁ ਅਯਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸੇਸੁ ਕੁਸਲਾਦੀਸੂਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ. ਵਤ੍ਥੁਨਵਤ੍ਥੁਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ, ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤਮੇਵ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਪਾਕਸ੍ਸ. ਨ ਉਦ੍ਧਟੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨੇਵਵਿਪਾਕ…ਪੇ… ਤੀਣੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਲਾਭਤੋਤਿ ਯਦਿ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਿਕੇ. ਤੀਣੀਤਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਪਾਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ, ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਂ, ਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ.

੬੩. ਤਦੁਪਾਦਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਮਹਾਭੂਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ. ਵਦਤੀਤਿ ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਂ ਵਦਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਮਹਾਭੂਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੬੪. ਯਂ ਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਸੁ ਯਂ ਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰੂਪਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰੂਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਞ੍ਚ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੬੯. ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਥੁ ਨਿਯਮਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਸਦਿਸਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਯਂ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁਨਾਵ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਪਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਥੁਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਖਨ੍ਧਾ…ਪੇ… ਨਾਨਾਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਪੀ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਕਿਰਿਯਾਕਰਣਤੋਤਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਕਿਚ੍ਚਕਰਣਤੋ. ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਹਜਾਤਟ੍ਠੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾਹ, ਕਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ? ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਪਾਕਟੋਯਮਤ੍ਥੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਚ੍ਚਾਸਤ੍ਤਿਞਾਯੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਧਿ ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.

੭੧-੭੨. ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਏਤਂ ‘‘ਇਮੇ ਤੇਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੇਨਪੀਤਿ ਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਚ ਪਦੇਸੁ ਏਕੇਨਪਿ ਪਦੇਨ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਾਕ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਏਕੇਨਪਿ ਪਦੇਨ. ਤਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਹੇਤੁਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾ. ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਞ੍ਚ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਤਕਾ ਹਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾ. ਯੇ ਪਨਾਤਿ ਪਦਕਾਰਕੇ ਵਦਤਿ. ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ ਅਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਪਾਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋਯੇਵ ਹਿ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਾਦਨ੍ਤਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

(੨) ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੭੩. ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਸੇਸੋ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਿਭਙ੍ਗਤੋ ਵਿਸੇਸਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਯਾਦਿਸੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਸੇਸੋ, ਤਾਦਿਸੋ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਿਭਙ੍ਗੇ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ. ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਵਿਭਙ੍ਗੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਉਦ੍ਧਟਂ, ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਉਦ੍ਧਟਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾਭਾਵਂ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ.

੭੪. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮੇ. ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯੇਤਿ ਪਠਮੇ ਨਯੇ. ਦਸ੍ਸਿਤਗਣਨਤੋਤਿ ‘‘ਨਵ, ਤੀਣਿ, ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਗਣਨਤੋ. ਤਤੋ ਪਰੇਸੁ ਨਯੇਸੂਤਿ ਤਤੋ ਪਠਮਨਯਤੋ ਪਰੇਸੁ ਦੁਤਿਯਾਦਿਨਯੇਸੁ. ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾਤਿ ਨਵਾਦਿਭੇਦਤੋ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਗਣਨਾਯ. ਅਬਹੁਗਣਨੇਨ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਗਣਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ, ਤੇਨ ਅਬਹੁਗਣਨੇਨ. ਸਮਾਨਗਣਨਤਾ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੋ. ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਅਨੁਲੋਮੇ ਯੋ ਵਿਸੇਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਲੋਮੇਯੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਲੋਮੇਯੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਨੀਯੇ…ਪੇ… ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੭੬-੭੯. ਤੇ ਪਨ ਤੇਰਸਮੂਲਕਾਦਿਕੇ ਨਯੇ ਸਾਸੇਵਨਸਵਿਪਾਕੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਮੂਲਕੇਸੁ ਸਾਸੇਵਨਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਰਿਹੀਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਵਿਰੋਧਾਭਾਵੇ ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਨਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਤੇਵੀਸਤਿਮੂਲਕਸ੍ਸ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਤੇਵੀਸਤਿਮੂਲਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ. ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਮੂਲਕੋਵ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਤੇਵੀਸਤਿਮੂਲਕੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਞ੍ਞਪਦਾਨੀਤਿ ਹੇਤੁਅਧਿਪਤਿਪਦਾਦੀਨਿ. ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯੋਤਿ ਪਠਮਨਯੋ, ਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਕਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦੁਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਤਂ ਨ ਯੋਜੀਯਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਏਵ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ…ਪੇ… ਪਞ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਤੀਣਿਯੇਵ ਪਞ੍ਹਾ’’ਤਿ ਪਾਠੇ. ‘‘ਵਤ੍ਤੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਾਨੁਵਿਧਾਯੀ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਗਣਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਨ ਅਧੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀ’’ਤਿ. ਗਣਨਾਯ ਉਪਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਗਣਨਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਉਪਰਿਗਣਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੀਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤਾਯ ਚ ‘ਤੀਣਿਯੇਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਂ.

੮੦-੮੫. ਅਵਿਗਤਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯੋਜਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਾ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯੋਜਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਾ ਯਦਿਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਆਵਿਕਰਣਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਲਿਙ੍ਗਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਯਥਾ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯੋਜਨਾਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਲ੍ਲਾਸ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ‘‘ਯੇ…ਪੇ… ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਦਿਪਿ ਅਵਿਗਤਾਨਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਯੋਜਿਤੋ, ਏਵਮੇਵ ‘‘ਤੇਨੇਤਂ ਆਵਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਊਨਤਰਗਣਨੇਹਿ ਸਮਾਨਗਣਨੇਹਿ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਊਨਤਰਾ ਸਮਾਨਾ ਚ ਗਣਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਞਾਪਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨ ਯੇਨ ਬਹੁਤਰਗਣਨੇਨ ਵਾ ਸਮਾਨਗਣਨੇਨ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਕਦੁਕਾਦਿਭੇਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤੀਣੇਵ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਮਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਵਿਕਰਣਤ੍ਥਮੇਵੇਤ੍ਥ ਤਥਾ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੋਯੇਵ ਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਦੀਸੁਪਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮੂਲਪਦਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦਿਕਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਯੇ ਮੂਲਭੂਤਂ ਪਦਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਦੀਸੁ. ਏਤਂ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਪਾਲ਼ਿ ਏਵਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ. ਤੇਨ ਮੂਲਪਦਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿਯੇਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਞਾਯਾਗਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਲਿਙ੍ਗਨੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਵਿਕਰਣਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਵਚਨੇਨ ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਚ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੋ

ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੮੬-੮੭. ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਪਨ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਸੇਨ ਪਨੇਤਂ ਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

੯੩. ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋਪਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਾ ਚ ਹੇਤੁਆਦਯੋ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ.

੯੪-੯੭. ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸੋ ਪਟਿਚ੍ਚਟ੍ਠਫਰਣਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ.

੯੯-੧੦੨. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਬਾਹਿਰਰੂਪਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਰੂਪਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਪਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮੇਵ ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ ਯਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹੀਨਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

੧੦੭-੧੩੦. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਪਨ੍ਨਰਸਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਨਯੇਸੁ. ਕਾਮਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯਾਦੀਸੁ ਵਿਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾ, ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਨਾਹਾਰਮੂਲਕਾਦਿਨਯੇਸੁ. ਗਣਨਾਯੇਵ ਨ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯੇ ਵਿਯ ਗਣਨਾਯ ਏਵ ਨ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੧-੧੮੯. ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁ ਅਧਿਪਤਿ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਸਾਧਾਰਣਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਾਧਾਰਣਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਿਤੇ. ਇਤਰੇਹੀਤਿ ਹੇਤੁਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਸਾਧਾਰਣਾ ਸਤ੍ਤੇਵਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਵਜ੍ਜੇ ਸਤ੍ਤੇਵ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਪਿ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਹੇਤੁਰਹਿਤੇਸੁ ਅਧਿਪਤਿਨੋ ਅਭਾਵਾ. ਸੋ ਪਨਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਅਸਾਧਾਰਣੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਾਧਾਰਣਾਨਂ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣੋ. ਯੇਹੀਤਿ ਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤੇਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਾਦਯੋ. ਏਕਨ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਅਰੂਪਟ੍ਠਾਨਿਕਾਤਿ ਅਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਾਦਯੋ. ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਿਕਾਨਂ ਅਰੂਪਟ੍ਠਾਨਿਕਾ’’ਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਹੀਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਾਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਸਂ ਊਨਤਰਗਣਨਾਨਂ ਏਕਕਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਯੋਜਿਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦੁਕਾਦਿਕਸ੍ਸ ਬਹੁਗਣਨਸ੍ਸ. ਗਣਨਾਤਿ ਊਨਤਰਗਣਨਾ. ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਿਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਿਤੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਯੋਜਿਤੋ ਵਾ, ਊਨਤਰਗਣਨਾਯ ਸਮਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਯਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੦. ਸਬ੍ਬੇਸੁਪੀਤਿ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ. ਸੋ ਹਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਾਸੇਵਨਾਨਂ ਅਲਬ੍ਭਨਤੋਤਿ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ.

ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਲਾਭਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਲਾਭਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਲਾਭ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੇ ਪਸਙ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਯਂ ਪਸਙ੍ਗੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਪੁਰੇਜਾ…ਪੇ… ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਪੁਰੇਜਾਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਰੇਜਾਤੋ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਵਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬੇਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਤਾਦਿਸੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਕੇਚੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕੇਚੀਤਿ ਪਦਕਾਰੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਧਾਤੁਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਞਾਪੇਤੁਂ ‘ਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਪੁਰੇਜਾਤੇ’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਰੂਪਂ ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਥਾ ਹੇਕੇ ਅਸਞ੍ਞਭਵਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਾਨੁਪਟ੍ਠਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਰੁਚਿਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯੁਜ੍ਜਮਾਨਕਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਿਤੇ ਯਂ ਯਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਵਿਚਾਰਿਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਵਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪੁਰੇਜਾਤਾਸੇਵਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ. ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਤਂ.

੧੯੧-੧੯੫. ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਘਟਿਤਸ੍ਸ ਮੂਲਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇਨ ਯੋਜਿਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਮੂਲਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਪਾਲ਼ਿਗਮਨਂ ਸਦਿਸਂ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸਾ. ਤੇਸੁ ਪਠਮਸ੍ਸ ਵਿਸਯੋ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਅਦਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਮੇਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ. ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਪਚ੍ਚਯੇ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਤਿਪਯਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਪਵਤ੍ਤਿਅਸਞ੍ਞਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਿ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨੇਵ ਵਦਤਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯੇ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਹੇਤੁਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਯੇਵ ਹੇਤੁਅਧਿਪਤਿਆਦਿਕੇ ਛ ਪਚ੍ਚਯੇ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਏਤੇਯੇਵਾਤਿ ਵਚਨੇਨ ਅਞ੍ਞੇ ਕਤਿਪਯੇ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ…ਪੇ… ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਲਾਭੋ ਨ ਜਨਕਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਲਬ੍ਭਮਾਨਾ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਂ. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਯਂ ਯਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਯਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਭੂਤਰੂਪਾਨਿਯੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾਲਾਭਵਚਨਂ. ਅਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਲਾਭਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾਲਾਭਂ.

੧੯੬-੧੯੭. ਬਹੁਗਣਨਮ੍ਪਿ ਊਨਤਰਗਣਨੇਨ ਯੋਜਿਤਂ ਊਨਤਰਗਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਦਿਪਿ ਤਿਕਾਦੀਸੁ ‘ਹੇਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਾ’ਤਿ ਇਦਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰਂ. ਯਥਾ ਚ ਭੂਤਰੂਪਾਨਿ ਨਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਪਿ ਪਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਏਕਮੂਲਕਂ ‘‘ਦੁਮੂਲਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਇਧਾਪਿ ਦੁਮੂਲਕਂ ‘‘ਤਿਮੂਲਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

੨੦੩-੨੩੩. ਚੇਤਨਾਮਤ੍ਤਸਙ੍ਗਾਹਕੇਤਿ ਚੇਤਨਾਮਤ੍ਤਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਨਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਏਵਂਪਕਾਰੇਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਤੀਣੀਤਿਆਦੀਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ ਚੇਤਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ.

ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸਹਜਾਤਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੪-੨੪੨. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਹਜਾਤਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਸਹਜਾਤਾਯਤ੍ਤਭਾਵਗਮਨਨ੍ਤਿ ਸਹਜਾਤੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇ ਆਯਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਗਮਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਹਜਾਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਹਜਾਤੋ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਸਹਜਾਤਸਦ੍ਦੋ ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਭਾਵੂਪਗਮਨਞ੍ਚ ਵਦਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਸਦ੍ਦੇਨ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਸ੍ਸ ਗਮਨਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਕਰਣਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਯਤ੍ਤਭਾਵੂਪਗਮਨਸ੍ਸ ਵਾ. ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਹਜਾਤੋ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਹਜਾਤਂ ਤਂਸਹਭਾਵਿਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸਹਭਾਵੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਤ੍ਥਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ‘‘ਸਹਜਾਤਾਯਤ੍ਤਭਾਵਗਮਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਂਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋਤਿ ਤੇਸਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਕਰਣਤਦਾਯਤ੍ਤਭਾਵਗਮਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਹਜਾਤੋਤਿ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਨ ਸਹਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਦ੍ਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥੋ ਸਹਜਾਤਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਹਜਾਤਸਦ੍ਦਯੋਗੇ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਵਚਨਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ‘‘ਤੇਨ ਸਹਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਵਾਰੇ ਪਨ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਥੇਨ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਹਜਾਤਤ੍ਥੇਨ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਦ੍ਦਾਹਰਣਮ੍ਪਿ ਇਮਮੇਵਤ੍ਥਂ ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭੂਤਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਲਕਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਞ੍ਚ ਹੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਹਜਾਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥਂ ਨ ਫਰਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਦੀਪਿਤੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥਫਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਚ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਭੂਤਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਛ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸੇਸਰੂਪਾਨਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਵਜ੍ਜਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਚ ਅਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

ਸਹਜਾਤਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਪਚ੍ਚਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੩. ਪਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਤਿਟ੍ਠਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਸਾਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ, ਅਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਗਤਿਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਏਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਯੋ’’ਤਿ.

ਭੂਤੁਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਸਹ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਵਿਯ ਭੂਤਰੂਪਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂਯੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੨੫੫. ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਸਹਜਾਤੇਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਣ੍ਣਨਾਯਂ, ਕਮ੍ਮਉਤੁਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਜਾਨਂ ਉਤੁਜਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵਿਸਨ੍ਤਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭੂਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫੭). ਕਮ੍ਮੇ ਚਾਤਿ ਕਮ੍ਮੇ ਜਨਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇ ਗਹਿਤੇ. ਏਕਨ੍ਤਾਨੇਕਨ੍ਤਕਮ੍ਮਜਾਨਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਜਾਨਂ ਨ ਏਕਨ੍ਤਕਮ੍ਮਜਾਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਞ੍ਞਭਵੇ ਏਕਨ੍ਤਕਮ੍ਮਜਂ ਨਾਮ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਇਤਰਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਭੂਤਰੂਪਞ੍ਚ ਨ ਏਕਨ੍ਤਕਮ੍ਮਜਂ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਯੋ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਇਧ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ, ਆਹ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਹਾਯਾਤਿ ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਹਾਯ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਯਥਾਗਹਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਸਞ੍ਞ…ਪੇ… ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਵ ਗਹਿਤਸ੍ਸ. ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾਰਾਨਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਮਹਾਭੂਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਨਿਵਾਰੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਉਪਾਦਾਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਂ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਕਟਤ੍ਤਾ…ਪੇ… ਵਿਸੇਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੨੮੬-੨੮੭. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਏਕਚ੍ਚਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਕ੍ਖਾਦਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦਿਰੂਪਧਮ੍ਮਵਸੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਜਾਦਿਰੂਪਧਮ੍ਮਭਾਗਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਨਯਸ੍ਸ ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਤ੍ਤੇ ਨੋਨਤ੍ਥਿਨੋਵਿਗਤੇਸੁ ਏਕਨ੍ਤਿ ਗਣਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਗਣਨਾ ਲਬ੍ਭਤਿ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ.

ਪਚ੍ਚਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਨਿਸ੍ਸਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੯-੩੩੭. ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਟ੍ਠਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇਨ ਨਿਯਮੇਤੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਯਵਾਰੇਨ ਨਿਯਮੇਤੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨਿਯਮਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਨਿਸ੍ਸਯਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਭੇਦਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਂ, ਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਨਿਸ੍ਸਯਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਸਂਸਟ੍ਠਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੫੧-੩੬੮. ਸਾਤਿ ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਟ੍ਠਵਾਰੇਪਿ. ਅਧਿਪਤਿਪੁਰੇਜਾਤਾਸੇਵਨੇਸੁ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਨਕਮ੍ਮਨਵਿਪਾਕਨਝਾਨਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਦੀਸੁ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਹੇਤੁਆਦੀਸੁ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਚ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਚ ਠਿਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲਬ੍ਭਮਾਨਪਚ੍ਚਯੇਸੂ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਵਤ੍ਥੁਵਿਰਹਿਤਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਅਨੁਦ੍ਧਟਾ, ਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਵਿਰਹਿਤਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਭੂਤਕਥਨਂ ਅਹੇਤੁਕਗ੍ਗਹਣਂ ਨ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਨਿਵਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਹੇਤੁਪਰਿਯਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ.

੩੬੯-੩੯੧. ‘‘ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਿਤੇ ਝਾਨਮਗ੍ਗਾ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਯਂ ਇਧ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਿਕਾ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਝਾਨਮਗ੍ਗਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ…ਪੇ… ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਅਹੇਤੁਕਮੋਹਵਜ੍ਜਾਹੇਤੁਕੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾ…ਪੇ… ਝਾਨਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਹੇਤੁਕਮੋਹੋਵ ਝਾਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਕਿਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਅਨੁਲੋਮਵਸੇਨ ਸਹ ਯੋਜਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਯੋਜਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਹੇਤੁਕਮੋਹੋਵ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਂਸਟ੍ਠਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯੨-੪੦੦. ਸਦਿਸਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਂ ਸਦਿਸਂ, ਤਂ ਸਂਸਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਂਸਟ੍ਠਾ ਯੋਜਿਤਾ ਹਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਅਸਂਸਟ੍ਠਂ ਵੋਕਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਯਂ ਨ ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਵੋਕਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਵਿਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ, ਤਂ ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਨ ਹੋਤਿ ‘‘ਯਾ ਸਾ ਵੀਮਂਸਾ…ਪੇ… ਕੋਸਜ੍ਜਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਏਵਂ ਅਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਂਸਟ੍ਠਪਰਿਯਾਯੋ ਅਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਇਤਰੇਤਰਂ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਾਰਦ੍ਵਯਦੇਸਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਉਭਯਂ…ਪੇ… ਨਿਯਾਮਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਸਂਸਟ੍ਠਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਵੋਕਿਣ੍ਣਟ੍ਠੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਚ ਸਦਿਸਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਸਂਸਟ੍ਠਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖੋ ਸਦਿਸਤ੍ਥਤੋ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਸਭਾਵਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋਪਿ ਸਂਸਟ੍ਠਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖੋ ਵੋਕਿਣ੍ਣਟ੍ਠਤੋ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਯਾਮਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦੧-੪੦੩. ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਤੇ ਹੇਤੁਆਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯੇ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕੁਸਲਾਦਿਪਦਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਯਂ ਉਭਯਵਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਯਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਆਗਤਾ, ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਪਦਪਟਿਪਾਟਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੁਸਲਪਦਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਸਕਲਂ ਨਯਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ. ਸਬ੍ਬੋ ਪਭੇਦੋਤਿ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੇ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਯਤ੍ਤਕੋ ਪਭੇਦੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਲਭਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪਭੇਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਤੇ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯੇ ਕੁਸਲਾਦਿਪਦਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ.

੪੦੪. ਫਲਵਿਸੇਸਂ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤੋ ਵਿਯ ਦਾਯਕਤੋਪਿ ਯਥਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਏਵਂ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਰਹਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੋਦਾਨਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦੀਨਂ ਆਵੇਣਿਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਮਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪੁਰੇਚਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਵੋਦਾਨਮੇਵ, ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਨ ਤਂ ਇਧ ਗਹਿਤਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਵੋਦਾਨਂ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ‘‘ਗੋਤ੍ਰਭੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਰਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਗੋਤ੍ਰਾਭਿਭਾਵੀਤਿ ਵਾ ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੂਮਿਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ, ‘‘ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ ਨ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੇਸਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਮਸਨਦੇਸਨਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਗਹਿਤਂ ਪੁਨ ਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੪੦੫. ਰਾਗਰਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਸ੍ਸ ਚ ਰਾਗਸ੍ਸ ਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸ੍ਸਾਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦਨਂ…ਪੇ… ਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਹਸਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਸਭਾਵਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਆਹਿਤਵਿਸੇਸਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਤਂ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਪੀਤਿਕਿਚ੍ਚਸਹਿਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਆਹਿਤਵਿਸੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾ, ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨਾਤਿ ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਤ੍ਥਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮਿਧ ਵਚਨਮਨੋਕਾਸਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦਿਟ੍ਠਿਰਹਿਤੇਪਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪੁਰਿਮੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੂਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਰਹਿਤਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਰਾਗਸ੍ਸ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਰਾਗੇਨ ਚ ਤੇਸੁਯੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਚਤੂਸੁਪਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਚਤੂਸੁਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਯ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਤਣ੍ਹਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਯ ਏਵ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.

੪੦੬. ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੋ ਹੇਤ੍ਥ ਕਤੋ’’ਤਿ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾ-ਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਭਾਵੋ ਨਾਮ, ਸੋ ਪਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਭਾਵਵਨ੍ਤਤੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਭਾਵੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਸਕਤ੍ਥੇ ਅਯਂ ਤਾ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚਤ੍ਥੇ ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇਕਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨ…ਪੇ… ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਯ ਨ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹੁਭੇਦਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਿਂ ਤਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਯਂ ਆਹ ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਆਸਨ੍ਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਵਾ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਵਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਾਸਨ੍ਨਾਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਤੀਤਿ ਯਦਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਏਵ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਕੁਸਲਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਤੋ. ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨੀਤਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਦੀਨਿ. ਯਾਯ ਕਾਯਚੀਤਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਕੁਸਲਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯਾ.

੪੦੭-੪੦੯. ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਭਾਵਤੋ ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਤਾਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਚ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਆਦਿਭੇਦੇਨ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿਭੇਦਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੪੧੦. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਰਣਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਸੇਨ ਪਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਣਪਟਿਘਾਤਤੋ.

੪੧੭. ਵੋਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਪੁਬ੍ਬਤੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪੁਬ੍ਬਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਙ੍ਗਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਥਾਲਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਵੋਦਾਪਨਂ ਪਗੁਣਭਾਵਾਪਾਦਨਂ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਞ੍ਹਿ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕੁਸਲਭਾਵੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਦੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਨਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਕਿਰਿਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇ’’ਤਿ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਤਾ ਉਭੋਪੀਤਿ ਯਾ ‘‘ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾ ਉਭੋਪਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਭਵਙ੍ਗਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੇ ਚ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਕਾਲੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੇ ਮਨੋਧਾਤੁਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਕਾਲੇਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

੪੨੩. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਦਲ਼੍ਹਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਬਲਵਤੋ…ਪੇ… ਵਿਪਚ੍ਚਨਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਬਲਵਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲਤਾ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਕਤੋਕਾਸਤਾ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਤੋਕਾਸਤਾ ਚ ਅਵਸੇਸਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਵਿਪਾਕਾਭਿਮੁਖਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਚ ਬਲਵਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਾਕਜਨਕਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਸਤਿ ਹਿ ਕਮ੍ਮਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਵਿਨਾਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਿਕੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇ ਗਹਿਤੇ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਸੁਂ ਨ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਚ੍ਚਯਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਪਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਪ੍ਪਰਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਗਹਿਤੇਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬੋਯੇਵਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਞਾਯਾਗਤਂ, ਤਥਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਅਨੇਕਭੇਦਤ੍ਤਾ, ਵਿਪਾਕਂ ਜਨੇਨ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਰਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਂ ਓਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਵਮਾਨਂ. ਤੇਸੂਤਿ ਯੋ ਅਨੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਞਾਤਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ. ਮਾਤੁਘਾਤਨਤ੍ਥਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤਾਯ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾਯ ਮਾਤੁਘਾਤਕਮ੍ਮੇਨ ਸਦਿਸਤਾ, ਯਥਾ ਚ ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਪਹਾਰੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਕਾਰੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪੀ’’ਤਿ.

ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਰਾਗਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਨਾਮ, ਨ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ. ਏਕਤੋਪੀਤਿ ਇਦਂ ਯਦਿਪਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਮ੍ਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੪੨੫. ਪੁਰਿਮਵਾਰੇਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਵਿਯ. ਇਮਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ. ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਹੇਤੁਆਦਿਨਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਛਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਗਹਿਤੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ. ਇਧਾਤਿ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ.

੪੨੭. ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸ੍ਸ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸਹਜਾਤਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ. ਦੁਕਮੂਲਕਦੁਕਾਵਸਾਨਾਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦੁਕਮੂਲਕਦੁਕਾਵਸਾਨਾ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਹਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ. ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਯਤੋ ਤਤੋ ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਨਿਯਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯਤੋ ਤਤੋ ਵਾ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਵਸੇਨ ਉਭਯਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਉਭਯਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭੂਤਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਭੂਤਾ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲੋ ਚ…ਪੇ… ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਸ੍ਸ ਘਟਨੇ ਅਨੁਲੋਮਗਣਨਾ

੪੩੯. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੂਲਕੇ. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਮੂਲੇਹਿ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ. ਗਣਨਮਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞਤੋ, ਨ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਞ੍ਞਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੪੪੦. ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾਨਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਤ੍ਤਾ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਵਿਸਭਾਗਾਤਿ ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਸਭਾਗਭਾਵੋ, ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਤਥਾ ਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ ਸਤਿ ਭਾਵਤੋ, ਹੇਤੁਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਵਿਸਭਾਗਤਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਕੁਸਲਾਦਿਹੇਤੂਨਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂਨਂ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤੇ. ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਤਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਵਿਪਾਕਹੇਤੂਨਂ ਇਤਰਹੇਤੂਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਅਤ੍ਥਿ ਸਭਾਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਵਜ੍ਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਹਿ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕੇਹਿ ਸਭਾਗਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਰਾਸਨ੍ਤਰਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਭਯਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇਤਿ ਹੇਤੁਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਮ੍ਹੀਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮੇ. ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਵਿਪਾਕੋ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਤੁਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਿਸਭਾਗਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਉਦਾਹਰਣੇਨ ਸਮਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇ, ਉਭਯਪਚ੍ਚਯਯੁਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੇਤੂਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਹੇਤੂਨਞ੍ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇ ਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵਿਯ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਵਜ੍ਜਾਨਂ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਨ ਸਭਾਗਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਭਾਗਭਾਵਤੋ. ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਯਥਾ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸਭਾਗਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਹੇਤੁਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸਭਾਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਪੀਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਨਯੋ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਵਿਸਭਾਗਤਾਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਸ ਨਯੋ ਹੇਤੁਸਹਿਤੇ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ‘‘ਹੇਤੁਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇ ਰਾਸਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਪਨ ਅਤੀਤੋਪਿ ਅਨਾਗਤੋਪਿ ਕਾਲਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕ੍ਖਣੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਥਾਭਾਵਾਭਾਵਵਸੇਨ ਸਭਾਗਤਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਹੇਤੂਨਂ ਵਿਪਾਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਵਿਸਭਾਗਤਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੇਤੁਸ੍ਸ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

ਅਗ੍ਗਹਿਤਵਿਸੇਸਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵਿਸੇਸੋ ਨ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੪੧-੪੪੩. ‘‘ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਹੇਤਾਧਿਪਤਿਦੁਕੇਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਚ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਚੇ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ…ਪੇ… ਤਾਨੇਵ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤੀ’’ਤਿ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਇਤਰਾਨਿ ਨਾਮ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਸਿਯੁਂ. ਨ ਹਿ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇਤਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਦ੍ਵੇ, ਯਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ, ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਵੇਸੇ ਪਨ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਅਞ੍ਞਥਾਭੂਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤੀਤਿ ਪਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਸੂਤਿ ਊਨਤਰਗਣਨਾਹੇਤੂਸੁ ਵਿਪਾਕਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਦੀਸੁ.

ਅਨਾਮਟ੍ਠਵਿਪਾਕਾਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਾਨਿ, ਘਟਨਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਨ ਵਿਪਾਕਹੇਤੁਰਹਿਤਾਨਿ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਨਵਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਹੇਤੂਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ, ‘‘ਵਿਪਾਕਹੇਤੁਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਚ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਞ੍ਚਮਘਟਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਞ੍ਚਸੁ ਘਟਨੇਸੁ. ਤੇਨ ਵਿਪਾਕੇਨ ਸਹ, ਸਮਂ ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਇਮਮੇਵਤ੍ਥਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.

ਏਵਮ੍ਪੀਤਿ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਪਨ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਪੀ’’ਤਿ. ਯੋ ਯੋ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਯੋ ਯੋ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯੋ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਠਿਤੋ ਪਰੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਨਂ ਹੇਤੁਆਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਨਿਰਵਸੇਸਊਨਊਨਤਰਊਨਤਮਲਾਭਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸੁ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਨਿਰਵਸੇਸਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਯੇਸੁ ਊਨਾ ਊਨਤਰਾ ਊਨਤਮਾ ਚ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਕਮੇਨ ਘਟਨਾਵਚਨਤੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਨਿਰਵਸੇਸਾਦਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਰਵਸੇਸਲਾਭੇ ਚ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

ਹੇਤੁਮੂਲਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੪੪੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਸਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੂਲਂ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਸਨਿਸ੍ਸਯਂ ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਇਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਘਟਨਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਘਟਨਂ ਨ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਏਕਂਸੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ.

੪੪੬. ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾ ਏਕੋ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਭੇਦੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ. ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਪਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਭੇਦੋਪਿ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ…ਪੇ… ਅਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਨਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਭਾਵੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨ ਪਨੇਵਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਹਜਾਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾਤਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਅਧਿਪਤਿਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਭਾਵੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾ, ਨ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਯੋ ਵਿਯ ਸਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ…ਪੇ… ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੪੭-੪੫੨. ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਛ ਘਟਨਾਨਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਧਿਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੀਰਿਯਵੀਮਂਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ, ਏਕੋਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਵਸੇਨ. ਸਮਗ੍ਗਕਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਯੁਂ ਅਧਿਪਤਿਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਠਮਞ੍ਹਿ ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੀਤਿ. ਤੇਸਂ ਆਹਾਰਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮਗ੍ਗਕਾਨਿ. ਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਪਰਤੋ ‘‘ਹੇਤੁਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਘਟਨੇਹਿ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੪੫੭-੪੬੦. ਦੁਮੂਲਕਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਮੂਲਕਂ. ਤਂ ਕੁਸਲਮੂਲਕੇਸੁ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਾਯਂ ਆਹ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਸਹਿਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਨੁਲੋਮਗਣਨੇ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ‘‘ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਕੇਸੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਦਿਮੂਲਕੇਸੁ. ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਕਵਜ੍ਜੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਆਹਾਰੇਨ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਘਟਨਾਨਿ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਵਜ੍ਜੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਦੀਸੁ ਘਟਨਾਨਿ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਸੂਤਿ ਹੇਤੁਕਮ੍ਮਝਾਨਮਗ੍ਗੇਸੁ ਆਹਾਰੇ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਚ ਤਂਤਂਘਟਨਵਸੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਯੋਜਿਯਮਾਨੇਸੁ. ਤੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਆਦਿਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਤੇਹਿ ਘਟਨਾਨੀਤਿ ਹੇਤੁਆਦੀਹਿ ਯੋਜਿਯਮਾਨਾਨਿ ਘਟਨਾਨਿ. ਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਤਾਯ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਕਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਨਿ ਤੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤੇਹਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਹਿ ਯੋਜਿਯਮਾਨਾਨਿ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਕੇਸੁ ਆਹਾਰੇਨ, ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਮੂਲਕੇਸੁ ਚ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਧਿਪਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ.

੪੭੩-੪੭੭. ਏਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਏਕਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਨੂ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਉਦਾਹਰਣੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਚ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋਯੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਨਂ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਨਂ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਸ੍ਸ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੇਨ ਅਸਮਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਹਿ…ਪੇ… ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਸ੍ਸ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਯਤੋ ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂਯੇਵ ਵਤ੍ਥੁ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਚ, ਨ ਤਂਯੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਚਾਤਿ? ਨ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬਮੇਤਂ, ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਏਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਸ ਚ ਸਭਾਵੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਯਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਯਮਾਨਂ ‘‘ਯਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਉਦਾਹਰਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.

੪੭੮-੪੮੩. ਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਅਨਾਮਟ੍ਠਾਧਿਪਤਿਭਾਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਹਾਪੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨ.

੪੮੪-੪੯੫. ਅਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਦਿਪਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਞ੍ਚ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਚ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਂਸਮਾਨਗਤਿਕਾਤਿ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸਮਾਨਗਤਿਕਾ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਤਾਯ.

੫੧੧-੫੧੪. ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੂਲਕੇ ‘‘ਦਸਮੇ ਕੁਸਲਾਦਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਨ ‘ਖਨ੍ਧਾ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਖਨ੍ਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ, ਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾ’’ਤਿ. ਨ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.

੫੧੫-੫੧੮. ਅਰੂਪਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਮਹਾਭੂਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾ ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਾਦਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਹਜਾਤਂ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਂ ਆਹਾਰਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਆਹਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋਵ ਗਹਿਤੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ, ਸੇਸਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਹਜਾਤਾਦੀਸ੍ਵੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ ਕਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘ਅਰੂਪਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਮਹਾਭੂਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ‘ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਰੂਪਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਯਥਾਰਹਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਤ੍ਥੁ ਸਹਜਾਤਂ ਪੁਰੇਜਾਤਞ੍ਚ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪੁਰੇਜਾਤਮੇਵ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਸ੍ਸ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਸਹਜਾਤਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਸਹਜਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋਵ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਸੋ ਚ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤੋਵਾਤਿ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਹਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਸੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯਦਿ ਸਹਜਾਤੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਤਥਾ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਏਕਕਲਾਪਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਨ੍ਨਕਲਾਪਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ ਸਙ੍ਕਰਮੋਚਨਤ੍ਥਂ. ਅਪਿਚ ਅਪ੍ਪਚੁਰਭਾਵਤੋ ਅਪਾਕਟਭਾਵਤੋ ਚ ਤਂ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਤਤੋਤਿ ਨਵਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਦਸਮਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਏਕਾਦਸਮੇ ਅਧਿਪਤਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਤਥਾ ਚੁਦ੍ਦਸਮੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਤ੍ਥੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਵ.

੫੧੯. ਸਹਜਾਤਾਨਿ ਵਿਯਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤਾਨਿ ਵਿਯ ਘਟਨਾਨਿ. ਸਹਜਾਤੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ. ਤਾਨੀਤਿ ‘‘ਪਕਿਣ੍ਣਕਘਟਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਘਟਨਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਹਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨਿ, ਤਾਨੇਤ੍ਥ ਪਕਿਣ੍ਣਕਘਟਨਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਪੁਰੇਜਾਤ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਸਹਜਾਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਹਜਾਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਸ੍ਸ ਚ ਸਹਜਾਤੇਨ ਅਸਾਮਞ੍ਞਂ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਅਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਏਵਂ ਪੁਰੇਜਾਤਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਾਮਞ੍ਞਂ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਅਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਅਸਮਾਨਤਾਵਸੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਘਟਨਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਾਨਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਤੇਨੇਵ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਮਿਥੂਨਂ ਸਮਾਨਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਰੇਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਪੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਹਜਾਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਤਾਨਿ ਘਟਨਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਪਕਿਣ੍ਣਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਹਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿ ਘਟਨਾਨਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਹਜਾਤਤਾਯ ਏਵ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਕਿਣ੍ਣਕਾਨਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ.

ਤਾਨੀਤਿ ਪਕਿਣ੍ਣਕਘਟਨਾਨਿ. ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਤਿ ਕੁਸਲਾ ਚ ਵਿਪਾਕਾ ਚ, ਯੇ ਅਭਿਨ੍ਨਲਕ੍ਖਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਸਭਾਵਾ ਵਿਪਾਕਸਭਾਵਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂਸਭਾਵਞ੍ਚ ਏਕਂ ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ…ਪੇ… ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ? ਤੇਸਂ ਕਿਰਿਯਸਭਾਵਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਦੁਕ੍ਖਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਝਾਨਙ੍ਗਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਚਿਤ੍ਤਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਕਿਰਿਯਾਮਨੋਧਾਤੂਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਚ ਵਸੇਨ ਯਥਾ ਝਾਨੇਸੁ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਪਾਕੋ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਮਿਚ੍ਚੇਵ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਨ ਅਕੁਸਲਾਦਿਪਦੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਸ੍ਸ ਘਟਨੇ ਅਨੁਲੋਮਗਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਚ੍ਚਨੀਯੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੫੨੭. ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ-ਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨਾਹਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਾਨਂ ਗਹਣੇਨ. ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਆਗਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੂਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ. ਤੀਹੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸਹਜਾਤਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਹੇਤੁਆਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯੇ. ਤਤੋ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਤੋ. ਯਥਾਯੋਗਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਯੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਯੋਜਨਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ. ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਚੇਤਨਾਯਾਤਿ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ. ਅਰੂਪਾਹਾਰਾ ਅਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਸਹਜਾਤਭਾਵਾ ਏਵ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰੂਪਾਹਾਰੋ ਠਿਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਆਹਾਰੋ’’ਤਿ. ਸਹਜਾਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਇਦਂ ਅਰੂਪਾਹਾਰਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਵਿਸੇਸਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਾਹਾਰੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਪਿ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਯੋ ਜਨਕੋ, ਨ ਤੇਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਪਿ ਪੁਰੇਜਾਤਤਾ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਿਧੁਰੋ ਏਵ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਸਹਜਾਤਂ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਂ ਆਹਾਰਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਯ ਰੂਪਾਹਾਰੋ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤੋ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਰੂਪਾਹਾਰੋ…ਪੇ… ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਹਜਾਤਤੋ ਪੁਰੇਜਾਤਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰੂਪਾਹਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਰੂਪਾਹਾਰਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਇਧ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣ…ਪੇ… ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਦਞ੍ਞਾਭਾਵਾਤਿ ਤਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਕਮ੍ਮਾਦਿਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲੇ ਅਭਾਵਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਪਞ੍ਹਾਵਾਰਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤੇ ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ. ਸਙ੍ਗਹਿਤਵਿਵਜ੍ਜਨਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਵਜ੍ਜਨਾਭਾਵਤੋ, ਵਿਵਜ੍ਜਨੇ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਅਞ੍ਞਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਵ ਹੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਗਹਿਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਗਹਿਤੋਵ ਹੋਤਿ ਬਲਵਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਗਹਿਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਵਿਸੁਂ ਨ ਉਦ੍ਧਟਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਆਹਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ ਪੁਰੇਜਾਤਕਾਯਤੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਨਂ ਅਰੂਪਾਹਾਰਾਨਂ. ਤੇ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਸਹਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਪਨ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਨਂ ਅਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ. ਸੇਸਂ ਆਹਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪੁਰੇਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਹਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ. ਛਹਿ ਭੇਦੇਹੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਯਥਾਰਹਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਿਤਭੇਦੇਨ ਚਾਤਿ ਛਹਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਭੇਦੇਹਿ. ਏਕੇਕਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਂ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਛਹਿ ਭੇਦੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਭੇਦਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨਿਕਾਨਞ੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਸ੍ਸਯਪੁਰੇਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪੁਰੇਜਾਤੇ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਤਦੇਕਦੇਸਸ੍ਸਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਕਦੇਸਸ੍ਸ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਨਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਸੂਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ. ਤਂ ਪਨ ਪੁਰੇਜਾਤਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹੇ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਏਕਸਭਾਵਤੋਵ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਕੋਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇਨ. ਤੇਸੂਤਿ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਸੁ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਕੋ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਉਕ੍ਕਂਸਵਸੇਨ. ਤੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯੇ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਦਸ੍ਸਿਤਪਚ੍ਚਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਸੋਲ਼ਸਾਦਿਭੇਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਪਚ੍ਚਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.

ਪਭੇਦਪਰਿਹਾਨੀਸੂਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਭੇਦੇ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ ਪਞ੍ਹਾਪਰਿਹਾਨਿਯਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਨੀਯਸਾਧਾਰਣਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮੋ ਹੇਤੁਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਪਰਿਹਾਨੀਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੫੨੮. ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦੀਹਿ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਸਙ੍ਗਾਹਕਭੂਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾਦਯੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਯੋ ਵਾ ਤੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇਯੇਵਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਆਹ. ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਪੀਤਿ ਕੁਸਲਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ.

੫੩੦. ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਸੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਵਿਨਾ ਚ ਗਹਿਤਾਨਂ ਕੁਸਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਯਦਿਪਿ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਜਾਤਟ੍ਠੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭਾਵੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਹਜਾਤਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਤਂਸਙ੍ਗਹੋ ਸੁਕਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਸਹਜਾਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਗਹਿਤਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਤੀਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਮਿਸ੍ਸਕਾਮਿਸ੍ਸਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾਦਿਭਾਵੇਹਿ ਮਿਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਤਥਾ ਅਮਿਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਭਾਗਸਙ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਦੀਨਂ ਗਹਣੇਨ. ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯਾਨਂ…ਪੇ… ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਰੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹੋ ਇਧ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ? ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਭਜਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ? ਪੁਰੇਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਮਿਸ੍ਸਕਾਮਿਸ੍ਸਕਭਾਵਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਤਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਯ, ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਯ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਾਭਾਵੇਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਵ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਿਯ ਪਭੇਦਸਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਥਾਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਤੇਸਂਯੇਵ ਪੁਰੇਜਾਤਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੋਤਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ.

ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਹੇਤੁਆਦਯੋ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਹੇਤੁਆਦੀਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਸੋਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ. ਵਿਰੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਵਿਰੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹੀ’’ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਨੀਯੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਚ੍ਚਨੀਯਗਣਨਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਵਣ੍ਣਨਾ

੫੩੨. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੂਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਵਦਤਿ. ਤੇ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਭਾਵਾ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਹਾਯਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸਸੂਤਿ ਦੁਤਿਯੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਨ੍ਨਰਸਸੁ. ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਹਜਾਤਤਾਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਅਧਿਪਤਿਨਿਸ੍ਸਯਕਮ੍ਮਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਹੇਤੁਝਾਨਮਗ੍ਗਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ. ਸਹਜਾਤੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਹੇਤੁਆਦਯੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ. ਅਨਨ੍ਤੋਗਧਾ ਸਹਜਾਤੇ, ਕੇ ਪਨ ਤੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਦਯੋ’’ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਾਦਿਆਕਾਰੇਨ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ. ਇਮੇ ਵਾਰਾਤਿ ਸਹਜਾਤਂ ਪੁਰੇਜਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਵਾਰਾ. ਏਤੇ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਯੋਤਿ ਸਹਜਾਤਤਾਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਕੇ ਵਦਤਿ, ਨ ਇਤਰੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ…ਪੇ… ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭੂਤਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਗਧਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭਾਵੋਯੇਵ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਾਦੀਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾਰੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਲਾਭੀਨਂਯੇਵ ਗਹਣਂ ਸਿਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਚ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੁਦਾਯਭੂਤੋਤਿ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਸਮੁਦਾਯਭੂਤੋ. ਏਕਦੇਸਭੂਤੇਹੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਏਕਦੇਸਭੂਤੇਹਿ. ‘‘ਕੁਸਲੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ‘‘ਨਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ…ਪੇ… ਪਰਿਹਾਯਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਸ੍ਸ ਸਮਾਧਾਨਵਚਨਂ.

ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਕਦੇਸੋਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਹਾਰਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ, ‘‘ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਤਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ.

੫੩੩. ਪਚ੍ਚਨੀਯਗਣਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਨਨੁ ਪਚ੍ਚਯਗਣਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਸਙ੍ਕਾ ਸਿਯਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਨੀਯਵਾਰਗਣਨਾ ਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਬਲਵਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਇਤਰਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਪਾਕਸ੍ਸਪਿ ਪਨ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫੩੪. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਨ ਗਣਨਾਪੇਕ੍ਖਂ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੋਪਿ ਹੇਤੁ ਨਯਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵੇਨੇਵ ਠਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਮੂਲਕੇ’’ਤਿ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਨਹੇਤੁਮੂਲਕ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੫੩੮. ਮੂਲਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤਮੂਲਕਂ ਅਟ੍ਠਮੂਲਕਂ ਨਵਮੂਲਕਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਦ੍ਵੀਸੂਤਿ ‘‘ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮੇਸੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਾਕੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯੇਤਿ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ. ਤੇਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯੋਤਿ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤੇਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯੋ.

੫੪੫. ਏਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਅਰੂਪਂ ਅਰੂਪਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਅਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁਖਨ੍ਧੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਤੇਸਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਜਾਤ…ਪੇ… ਹੋਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਸਹਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਅਰੂਪਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ.

੫੪੬. ਏਕਮੂਲਕੇਕਾਵਸਾਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਰਹਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਯਥਾਰਹਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮੇਸੂਤਿ ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁ. ਨਵਾਤਿ ਏਕਮੂਲਕਾਵਸਾਨਾ ਨਵ. ਦ੍ਵੇਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇਯੇਵ.

ਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ

੫੫੦. ਇਮੇਹੇਵਾਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਏਵ ਸਮਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਦਿਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਨ ਅਨੁਰੂਪਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤਿਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਿਯਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾਯੋਗਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਚਾ’’ਤਿ.

੫੫੧. ਹੇਤੁਨਾਮਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁ ਚ ਤਂ ਨਾਮਞ੍ਚਾਤਿ ਹੇਤੁਨਾਮਂ. ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੫੫੨. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪਤੀਨਨ੍ਤਿ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤੀਨਂ ਵਸੇਨ, ਤਂ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਤੋ ਚੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਹਜਾਤੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਅਧਿਪਤਿਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯੇਸੁ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਗਣਨੁਦ੍ਧਾਰਸ੍ਸ ਸੁਕਰਤਂ ਉਪਾਯਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਨੁਲੋਮੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ

੬੩੧. ਪਰਿਹਾਪਨਗਣਨਾਯਾਤਿ ਪਰਿਹਾਪੇਤਬ੍ਬਗਣਨਾਯ ਸਮਾਨਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਊਨਤਮਭਾਵਸ੍ਸਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਹੇਤੁਨਾਰਮ੍ਮਣਦੁਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜਿਯਮਾਨੇਨ ਊਨਤਰਗਣਨੇਨ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਰਿਹੀਨਾਪੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਹੀਨਾਪੀਤਿ ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ‘‘ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨਾ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਲਕ੍ਖਣੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਲਕ੍ਖਣਂ.

ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤਿਟ੍ਠਨਂ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ. ਇਤਰੇਸੂਤਿ ਯਾਦਿਸਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਧਿਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਾਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵੇ.

ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.