ਪਟ੍ਠਾਨਪਕਰਣ-ਅਨੁਟੀਕਾ
ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਾਮਗੁਣਾਦੀਹੀਤਿ ਕਾਮਗੁਣਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਿਯਾਦੀਹਿ. ਲਲ਼ਨ੍ਤੀਤਿ ਲਲ਼ਿਤਾਨੁਭਵਨਵਸੇਨ ਰਮਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੂਤਿ ਕਾਮਗੁਣਾਦੀਸੁ. ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਵਤ੍ਤਨਾਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਤਿ ਬਾਹਿਰਬ੍ਭਨ੍ਤਰਭੇਦੇ ਅਮਿਤ੍ਤੇ. ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ. ਠਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਿਸੇਨਾਪਤਿਯੁਵਰਾਜਾਦਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਿਵਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਦਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਪੁਞ੍ਞਯੋਗਾਨੁਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਦਾਨਮਯਾਦਿਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵਾਧਿਗਤਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਸਙ੍ਖਾਤਯੋਗਾਨੁਭਾਵਾਧਿਗਤਾਯ ਚ. ਜੁਤਿਯਾਤਿ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਯ ਚੇਵ ਞਾਣਪ੍ਪਭਾਯ ਚ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੇਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ਕੀਲ਼ਾਵਿਜਿਗਿਸਾਵੋਹਾਰਜੁਤਿਗਤਿਅਤ੍ਥੋ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਿਅਭਿਤ੍ਥਵਕਮਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤਿ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਨੇਕਤ੍ਥਭਾਵਤੋਤਿ ‘‘ਯਦਿਚ੍ਛਿਤਨਿਪ੍ਫਾਦਨੇ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਸਾਵਕੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਤਾਵਚਨਂ, ਸਭਾਵਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਰਤਿਸਯਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕੀਲ਼ਾਯ, ਉਤ੍ਤਮੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਿਯਸਤ੍ਤਧਨਾਦੀਨਂ ਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਸਕ੍ਕਾਰਾਨਂ ਗਹਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਾਨਂ ਤੇਹਿ ਉਪਨੀਯਮਾਨਸਕ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਂ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਾਨੁਰੂਪਾਨੁਸਾਸਨੀਵਚਨੇਨੇਵ ਚ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਧਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਾ ਅਨੁਸਾਸਨੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਞਾਣਗਤਿ ਞਾਣੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਵਬੋਧੋ. ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਕੀਲ਼ਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਥਾ ਸਦੇਵਕੇਨ ਲੋਕੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਗਮਨੀਯਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਤੇ ਦੇਵੇਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵਾਦਿਕੇ ਦੇਵੇ. ਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦਿਗੁਣੇਹਿ. ਪੂਜਨੀਯਤਰੋ ਦੇਵੋਤਿ ਇਦਂ ਪੂਜਨੀਯਪਰਿਯਾਯੋ ਅਯਂ ਅਤਿ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਰੇਕਤਰੋਤਿ ਅਧਿਕਤਰੋ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਬ੍ਬਹੁਲਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾਪਿ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇਵ, ਤੇਸੁਪਿ ਵਾ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵਭਾਵਮਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨਂ, ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਅਵਸਿਟ੍ਠਨੀਵਰਣਾਨਂ ਵਾ.
ਇਸੀਨਂ ਸਤ੍ਤਮੋ, ਇਸੀਸੁ ਸਤ੍ਤਮੋਤਿ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਵਬੋਧਗਤਿਯਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਾਨਂ ਏਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਇਸਯੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਅਰਿਯਾ. ਇਸਿ ਚ ਸੋ ਸਤ੍ਤਮੋ ਚਾਤਿ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਿਰੋਧੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚੁਦਾਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਟ੍ਟਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਿਰੋਧੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਿਰੋਧਿਤੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਿਰੋਧਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਰਹਤੋ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਰਿਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਸਤਿ ਚ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੬). ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਨਯਮਣ੍ਡਿਤਦੇਸਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤੋ. ਸਭਾਵਤੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਅਧਿਗਤੋ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੬੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੧; ੨.੩੩੭; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੨; ਮਹਾਵ. ੭, ੮), ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਚਾਯਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਗਮ੍ਭੀਰਾਵਭਾਸੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੫; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੦) ਚ ਆਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਚਾਯਂ ਅਨਨ੍ਤਨਯਪਟ੍ਠਾਨਦੇਸਨਾ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰਾਵ.
ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਮਾਨਨੇਤਿ ਸਮਾਨਨਯਨੇ, ਸਮਾਹਰਣੇ, ਸਮਾਨਕਰਣੇ ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਲੋਮਾਨਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਤੋ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਪਟ੍ਠਾਨਨਾਮਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਯਵਦ੍ਵਾਰੇਨ ਸਮੁਦਾਯੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਅਵਯਵੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਮੇਵ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਨਾਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਅਵਯਵਾਨਮੇਵ ਪਟ੍ਠਾਨਨਾਮਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ਤਂਸਮੁਦਾਯਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਕਰਣਸ੍ਸ. ਨ ਹਿ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਟ੍ਠਾਨਂ…ਪੇ… ਨਾਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪਕਰਣਸ੍ਸ…ਪੇ… ਸਮੋਧਾਨਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਵਚਨਸਮੁਦਾਯਤ੍ਥਵਿਜਾਨਨੇਨ ਵਿਦਿਤਪਟ੍ਠਾਨਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਨਕਥਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਹਿ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਾਸੁ ਨਾਮਤ੍ਥਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮੋਧਾਨਤਾਸੁ. ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਵਯਵਭੂਤਾਨਂ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਚ ਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ ਨਾਨਾਵਿਧਭਾਵਨ੍ਤਿ ਪਕਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਪਕਾਰਾਨਂ ਅਨੇਕਵਿਧਤਾ ਚ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਕਾਰੇਹਿ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਾਨਾਵਿਧੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਕਰਣਂ, ਤਦਵਯਵੋ ਚ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਨਯੇ ਸਦ੍ਦਤੋਪਿ ਨਾਨਾਵਿਧਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਵਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਸ੍ਸਪਿ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨੇਕਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋਤਿ ਅਨੇਕੇ ਧਮ੍ਮਾ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੇਕਧਮ੍ਮੋ, ਤਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਯੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਕਾਮਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਾਦੀਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੇਵ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਵਿਭਾਗੋ, ਸੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨ ਤਥਾ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਪਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤੇਨ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾਤਿਸਯਵਿਭਾਗਤਂ ਇਮਸ੍ਸ ਪਕਰਣਸ੍ਸ ਤਥਾ ਤਦਵਯਵਾਨਂ.
ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗਮਨਂ ਯਦਧਿਕਰਣਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ’’ਤਿ. ਗਮਨਦੇਸਭਾਵਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਗਤਿਮਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਾਦੀਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ.
ਤਿਵਿਧੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਦੇਸਿਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਿਕਵੋਹਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਤਿਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੀਣਿ ਪਰਿਮਾਣਾਨਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਤਿਕਾ. ਸਮਨ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਭਾਗਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿਪੀ’’ਤਿ. ਗਤਾਨੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਮਨ੍ਤਚਤੁਵੀਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਨੁਲੋਮਾਦਿਸਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਸਮੋਧਾਨਵਸੇਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਅਨੁਲੋਮਾਦਿਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਅਨੁਲੋਮਾਦਿਚਤੁਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ. ਤਿਕਾਦਿਛਛਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਿਕਾਦਿਦੁਕਦੁਕਪਰਿਯੋਸਾਨੇਹਿ ਛਛਭਾਵਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਾਦਿਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਦਿਦੁਕਾਦਿਸਹਜਾਤਵਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਨੀਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਅਨੂਨੇਹਿ ਨਯੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤੇਨੇਵਾਹ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ.
ਹੇਤੁਨੋਤਿ ਹੇਤੁਸਭਾਵਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਸਤਿਪਿ ਹੇਤੁਸਭਾਵਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੇ ਸਵਿਸੇਸੇ ਤਾਵ ਪਚ੍ਚਯੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੂਤਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਹੇਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਸਭਾਵਤਾ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਾ, ਨ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਨਪਿ ਸੋ ਏਵ ਦੋਸੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਭਾਵਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਇਧਾਤਿ ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ. ਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਲੋਭਾਦਿਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣਂ. ਸਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਂ ਸਤ੍ਤਿਕਾਰਣਭਾਵੋ, ਯੋ ਰਸੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਞ੍ਞੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਵਾਯੇਯੇਵ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਹੇਤੁਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਸ੍ਸ. ਹੇਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਹੇਤੁਭਾਵਵਾਚਕੋ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੋ, ਨ ਹੇਤੁਸਭਾਵਧਮ੍ਮਵਾਚਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯਤਾਵਚਨਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਅਮ੍ਹੇਹਿਪਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਞ੍ਞੋਪਿ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ, ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਚ ਆਦੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਨ ਧਮ੍ਮਸਤ੍ਤਿਵਿਭਾਵਨਂ ਕਤਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸਤ੍ਤਿਯੇਵ ਵਿਭਾਵਿਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਧਾਪਿ ਵਾ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਤ੍ਤਿਵਿਭਾਵਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਤ੍ਥੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਥਾਭਿਧਾਯਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਤ੍ਥਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤੀਨਂ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਹਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠਂ. ਅਥ ਵਾ ਏਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਏਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਨਕਿਰਿਯਾ. ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਤਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤਨਂ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥਪਰਿਯਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਠਿਤਿਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਕੋਚਿ ਆਸਙ੍ਕੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਦਾਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੋਚਿ ਹਿ…ਪੇ… ਹੇਤੁਆਦਯੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿਯੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਨਾਸਤਿ, ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਠਿਤਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵ ਠਾਨਂ ਯਥਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯੇ ਪਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਠਿਤਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
ਯਥਾ ਅਧਿਕਰਣਸਾਧਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਤ੍ਥੋ ਹੇਤੁ-ਸਦ੍ਦੋ, ਏਵਂ ਕਰਣਸਾਧਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੋਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਿਨੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਲੋਭੋ ਨਿਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਹੇਤੂਨਂ ਕਮ੍ਮਨਿਦਾਨਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਕੁਸਲਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਵਚਨੇਨ. ਏਕੇ ਆਚਰਿਯਾ. ਸਭਾਵਤੋਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਰੂਪਗਤਂ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਰੂਪਗਤੋਭਾਸਕੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਯਂ ਓਭਾਸਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵਸਾਧਕਾਨਂ ਹੇਤੂਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵਸਾਧਕੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਸਯਮੇਵ ਕੁਸਲਾਦਿਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧੋ ਅਲੋਭਾਦੀਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ ਉਭਯਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਸਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਕੁਸਲਾਦਿਤਾ.
ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਰੂਪਾਦਿਭੇਦੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧੇਸੁ ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕੋਚਿਪਿ ਧਮ੍ਮੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਨ ਹੋਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.
ਪੁਰਿਮਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ. ਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਤਥਾਭਿਸਙ੍ਖਰੀਯਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ. ਸਾਧਯਮਾਨਾਤਿ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਯਮਾਨਾ. ਵਸਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤਦਾਕਾਰਾਨੁਵਿਧਾਨਂ. ਛਨ੍ਦਾਦੀਸੁ ਹਿ ਹੀਨੇਸੁ ਮਜ੍ਝਿਮੇਸੁ ਪਣੀਤੇਸੁ ਤਂਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੀਨਾਦਿਭਾਵੇਨ ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਨਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਾਪਨੇਨ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨੇਨ. ਤੇਹਿ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਾਨਂ ਪਤਿਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮਲੋਭਨੀਯਧਮ੍ਮਾਦਿ.
ਤਦਨਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਾਦਨਿਯਮੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਤਂ. ਤਂਤਂਸਹਕਾਰੀਪਚ੍ਚਯਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਨਾ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣੇਨ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਾਯਯੇਵਾਤਿ ਯਾ ਵੇਖਾਦਾਨੇ ਪੁਪ੍ਫਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਵੇਖਾਪਗਮੇ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸਾ, ਤਾਯਮੇਵ.
ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਮਤ੍ਤਤੋ ਨਾਨਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਚਨੀਯਤ੍ਥਤੋਤਿ ਭਾਵਤ੍ਥਤੋ. ਭਾਵਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ ਵਚਨਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਚਨੀਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਰੋਧੁਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਰਾਭਾਵਤੋਤਿ ਪੁਰਿਮਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਚ ਬ੍ਯਵਧਾਯਕਾਭਾਵਤੋ. ਨਿਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਨਿਰੋਧਾਨਂ ਨਿਰੋਧਸਮਕਾਲੁਪ੍ਪਾਦਵਾਦਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਸਮਕਾਲਤ੍ਤੇ ਬ੍ਯਵਧਾਨਾਸਙ੍ਕਾ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ ਸਣ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ. ਇਦਮਿਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਦ੍ਧਂ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਭਾਗਾਭਾਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਏਕਤ੍ਤਮਿਵ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਣ੍ਠਾਨਾਭਾਵੇਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਘਭਾਵੂਪਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਭਾਗਾਭਾਵਂ, ਤੇਨ ਏਕਤ੍ਤਮਿਵੂਪਨਯਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਨਨ੍ਤਰਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਸਹਾਵਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵੇਨ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ.
ਵਿਭਾਗਤੋ ਞਾਣੇਨ ਆਕਰੀਯਤੀਤਿ ਆਕਾਰੋ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਭੇਦੋ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਨਿਰੋਧੁਪ੍ਪਾਦਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪੁਰਿਮਚੁਤੀਤਿ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰਿਮਚੁਤਿ. ਯਦਿ ਕਾਲਨ੍ਤਰਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਥਮਿਦਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਕਪ੍ਪਸਤਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ…ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤੇਵਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਨ ਚ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਸਨ੍ਤਾਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੂਪਕਾਰੇਨਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪਾਰੂਪ…ਪੇ… ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਯਦਿਪਿ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੂਪਕਾਰਕਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਨ ਵਿਸਦਿਸਸਭਾਵਤਾਯ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਸਨ੍ਤਾਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਬ੍ਯਵਧਾਯਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਮਿਥੁ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ, ਯਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਵਿਸਂਸਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਉਪਕਾਰਕੋ ਚ ਨਾਮ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਨ ਤਾਵਤਾ ਸਨ੍ਤਾਨਾਭੇਦੋਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਨੇਸਂ ਬ੍ਯਵਧਾਯਕਤਾਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਨਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟਾ, ਨ ਤਥਾ ਅਸਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਜਵਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਭਵਙ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਚੇਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੋ. ਸੋ ਯੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨੇਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਂ, ਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪੁਰੇਪਚ੍ਛਾਭਾਵਾ, ਤਦੁਪਾਦਿਕਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤੇਨ ਗਹਿਤਾਨਂ ਖਣਤ੍ਤਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਚਨਂ ਅਲਭਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗੀ ਹਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਨੋ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਯਮ. ੨.ਚਿਤ੍ਤਯਮਕ.੮੧). ਸੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ. ਅਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ ਕਾਲਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਰਹਿਤਂ. ਯਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਕਾਲਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਹਣਤੋ.
ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਭਾਵਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਿਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਹਜਾਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਹ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾ. ਤੇਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇਪਿ ਨੇਸਂ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਪਕਾਸਸ੍ਸ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਦੀਪੋ ਹਿ ਪਕਾਸਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਤਾਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਕਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਕਤਾਮਤ੍ਤਂ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨ ਸਹਜਾਤਤਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨ ਤੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਹਜਾਤਤਾਦਿਵਿਧੁਰੇਨੇਵ ਪਕਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਹਜਾਤਾਦਿ…ਪੇ… ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨ ਚ ਪੁਰੇਜਾਤ…ਪੇ… ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਹਜਾਤਤਾਦੀਤਿ ਚ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਏਵ ਸੇਸਧਾਤੁਯੋ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ ਯਥਾਸਕਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਨ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਸੇਸਧਾਤੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਆਧਾਰਾਕਾਰੇਨ. ਆਧਾਰਾਕਾਰੋ ਚੇਤ੍ਥ ਨੇਸਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਤੋ ਭੂਤਾਨਿ ਅਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਦੇਸਕਾਨਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਭਾਵੋ, ਯੇਨ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਸੇਸੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪਟੁਮਨ੍ਦਭਾਵੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਯੋ ਤਦਨੁਵਿਧਾਨਾਕਾਰੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਿਦਂ ਤੇਸਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇ ਸਤਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਭਾਵਿਤੋਯੇਵ. ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਤਂਤਂਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਉਪਕਾਰਕਾ’’ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ.
ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਂ ਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੂਪਪਨ੍ਨਮੇਵ. ਏਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੋ ਇਧ ਨਿਸ੍ਸਯਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿ.
ਸੁਟ੍ਠੁਕਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਕਸ੍ਸ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕਤਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸੇਸਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਕੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ? ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਤਥਾਤਿ ਫਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਤਥਾਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਉਪਸੇਵਨਵਸੇਨ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਮੋਧਾਨੇਨ ਫਲਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸੇਵਨਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਸੇਵਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਲ੍ਲੀਯਾਪਨਂ ਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਭੋਗੂਪਸੇਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਜਾਨਨਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਜਾਨਨਸਞ੍ਜਾਨਨਾਨੁਭਵਨਾਦਿਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਪਸੇਵਿਤਸ੍ਸ ਪਕਤਭਾਵੇਨ. ਅਨਾਗਤਾਨਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਤੀਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਤੁ ਭੋਜਨਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੮) ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ.
ਯਥਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਸਂ ਏਕਂਸੇਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਸਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਉਭਯੇਸੁ ਉਭਯੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾ, ਨਿਸ੍ਸਯਾਰਮ੍ਮਣਾਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾਕਾਰਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਿਟ੍ਠਾ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਕਾਰਾਦਯੋ ਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਕਾਰਾਦਯੋ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਭਤ੍ਤਸਭਾਵਾ ਏਵਾਤਿ.
ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਹੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਦਨੁਗੁਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਮਾਹ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਚੇਤਨਾਹਾਰਵਸੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤਾ ਏਵ.
ਪਯੋਗੇਨ ਕਰਣੀਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤੇਨ ਭਿਨ੍ਨਜਾਤਿ ਯਂ ਤਾਦਿਸਂ ਪਯੋਗੇਨ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਸੇਵਨਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਾਕਟਭਾਵੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਸ੍ਸ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਸਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਸਾਰਮ੍ਮਣਤਾਸੁਕ੍ਕਕਣ੍ਹਾਦਿਭਾਵੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸਸ੍ਸ. ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਸੇਸਨਂ, ‘‘ਅਤ੍ਤਸਦਿਸਸਭਾਵਤਾਪਾਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਸੇਸਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਜਾਤਿਯਤਾਦਿਮੇਵ ਵਿਸਦਿਸਸਭਾਵਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਨ ਭੂਮਨ੍ਤਰਤਾਦਿ. ਨ ਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮਹਗ੍ਗਤਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਵਾਸਨਂ ਵਾਸਂ ਗਾਹਾਪਨਂ, ਇਧ ਪਨ ਵਾਸਨਂ ਵਿਯ ਵਾਸਨਂ, ਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਨ੍ਥਾਦੀਸੂਤਿ ਗਨ੍ਥਸਿਪ੍ਪਾਦੀਸੁ. ਵਿਸਯੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਨ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ. ਤੇਨ ਗਨ੍ਥਸਿਪ੍ਪਾਦਿਵਿਸਯਾ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਾ ਅਜ੍ਝਯਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾ ‘‘ਗਨ੍ਥਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਪਨ ਆਸੇਵਨਾਕਾਰਾ ਇਧ ਉਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਆਸੇਵਨਾ ਵਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਏਵ ਵਾ ਏਤਂ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਗਨ੍ਥਾਦਿਵਿਸਯਾ ਹਿ ਆਸੇਵਨਾ ਗਨ੍ਥਾਦੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਰੂਪਵਿਸਯਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੪੮; ੩.੩੧੨; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯; ਧ. ਸ. ੨੪੮).
ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਰਭਾਵੇਨ ਲਕ੍ਖੀਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਪਯੋਗੋ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਤਾਯਾਤਿ ਤਾਯ ਚੇਤਨਾਯ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਰਿਯਤਾਵਿਸਿਟ੍ਠੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਪਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਚੇਤਨਾਕਿਰਿਯਾਯ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਵਿਸੇਸਂ ਆਪਨ੍ਨੇ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਬਲਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਵਸੇਸਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਤਸ੍ਸਾ ਫਲਭੂਤਾਨਿ ਵਿਪਾਕਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਸਪਚ੍ਚਯ…ਪੇ… ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਭਾਵੇਨ. ਕਿਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਸਹਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿ ਭਾਵੀਨਂ ਉਪਕਾਰਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰਿਕਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਨਂ ਉਸ੍ਸਾਹੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸਾਹੋਤਿ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹੋ, ਸੋ ਏਵ ਸਨ੍ਤਭਾਵੋਤਿ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵੋ, ਤੇਨ. ਉਸ੍ਸਾਹੋਤਿ ਚ ਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਵੀਰਿਯੁਸ੍ਸਾਹੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਯਥਾ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਾਨੁਸਯਾਨਂ ਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਸਾਤਿਸਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਨਿਰਨੁਸਯਾਨਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਤੇ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਾ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਬ੍ਯਾਪਾਰਰਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਰਿਯਮਯਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਤਾਯ ਪਨ ਸਉਸ੍ਸਾਹਾ ਏਵਾਤਿ ਤਤੋਪਿ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣੇਨ. ਸਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਾਰਮ੍ਮਣਅਰੂਪਧਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਫਸ੍ਸਾਦਿਭਾਵੇਨ. ਵਿਸਦਿਸਵਿਪਾਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਸ੍ਸਾਹਮਤ੍ਤਰਹਿਤਸਨ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਪਕ੍ਕਭਾਵਮਾਪਨ੍ਨੇਸੁ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਸੋਤਿ ਵਿਪਾਕਭਾਵੋ. ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਯੋਗੇਨ ਅਸਾਧੇਤਬ੍ਬਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਵਤੋ ਕਿਂ ਨਾਮਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਪਯੋਗੇਨ ਯਥਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦੀਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਯੋਗੇਨ ਅਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਕਮ੍ਮਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮੂਲਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਪੁਰਿਮਪਯੋਗੇਨ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਪਯੋਗੇਨ ਵਿਨਾ. ਸੇਸਪਚ੍ਚਯੇਸੂਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣੇਸੁ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਟਤ੍ਤਾਯੇਵ ਪਯੋਗੇ ਸਤਿ ਅਸਤਿਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਸਨ੍ਤਭਾਵੋ ਯਥਾ ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਭਾਵੋ ਨਾਨੁਮਾਨਿਕੋ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਤਭਾਵਤੋਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਨਿਪਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਵਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਵਨ੍ਤਾਨਂ, ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਪਾਕਾਨਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਵਿਪਾਕਾਨੁਕੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਮਾਹ.
ਯਥਾਸਕਂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਂ, ਤਯਿਦਂ ਆਹਾਰੇਸੁ ਨ ਨਿਯਤਂ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਤਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਕਸ੍ਮਾ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਪਿ…ਪੇ… ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਪਧਾਨਾਪ੍ਪਧਾਨੇਸੁ ਪਧਾਨੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਞਾਯਗਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾ ਪਨ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਯਥਾਰਹਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਤੇਸਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਧਾਨਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨੇਵ ਆਵਿ ਭਵਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਫਸ੍ਸਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਹੁਪ੍ਪਾਦਨਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਪਿ ਜਨਕਤ੍ਤੇ ਅਰੂਪੀਨਂ ਆਹਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਅਸਤਿਪਿ ਜਨਕਤ੍ਤੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਯਥਾਸਕਂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਜਨਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਰੂਪਾਹਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਰੂਪਾਰੂਪਾਹਾਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਠਿਤਿਯਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਂ ਜਨਕਤ੍ਤਂ ਨ ਬ੍ਯਭਿਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਜਨਕਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸਤਿ ਪਨ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਂ ਪਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਜਨਕੋ ਅਜਨਕੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰੋ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਨਕੋ ਨ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਜਨਕਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਨਯਮਾਨੋਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਘਟ੍ਟਨਵਸੇਨ.
ਯਦਿ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਕੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਵਾਰਕੇ ਅਞ੍ਞੇ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨਾਤਿ ਪੁਰਿਮਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਿਦ੍ਧੇਨ ਧੋਰੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਗਰੁਭਾਵੋਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਵੋ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯੇਨ ਜੇਟ੍ਠਕਭਾਵੇਨ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਬਨ੍ਧਕੇ ਤੁਲ੍ਯਯੋਗੀਧਮ੍ਮੇ ਤਦਞ੍ਞਧਮ੍ਮੇ ਵਿਯ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ. ਅਥ ਕੋ ਚਰਹੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਥ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੀਯਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਜੀਵਨੇ ਅਨੁਪਾਲਨੇ ਜੀਵਨ੍ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ, ਸੁਖਿਤਾਦੀਹਿ ਸੁਖਿਤਦੁਕ੍ਖਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੁਪੇਕ੍ਖਿਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੀਯਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਚਕ੍ਖਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਯੋ. ਤੇਹਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਜੀਵਿਤਸੁਖਾਦਿਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ.
ਤੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚੇਸੂਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚੇਸੁ. ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੋ, ਸਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਨੇਨ ਤੇਸਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚੇ. ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਚ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਾਕਟਕਰਣਂ. ਅਨੁਵਤ੍ਤਕੇਨ ਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨੀਯੋ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੋ, ਨ ਏਵਂ ਭਾਵਦ੍ਵਯਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਤਾਦਿਸੇਨ ਕਾਰਣਤਾਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਕਮ੍ਮਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤਤੋਤਿ ਇਤ੍ਥਾਦਿਗ੍ਗਹਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਤਂਸਹਿਤਸਨ੍ਤਾਨੇਤਿ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਸਹਿਤਸਨ੍ਤਾਨੇ. ‘‘ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿਪਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਦੀਹਿ ਪਨ ਤਾਨਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵ.
ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਪੀਤਿਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਨਂ. ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਉਪਨਿਕਚ੍ਚ ਨਿਜ੍ਝਾਨਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਤਰਂ ਓਲੋਕਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚਿਨ੍ਤਨਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੇਕ੍ਖਨਂ ਚਿਨ੍ਤਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਨਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂਯੇਵ ਸਾਧਾਰਣੋ, ਯੇਨ ਤੇਯੇਵ ‘‘ਝਾਨਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਧਿਕਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਨਿਜ੍ਝਾਨਸਭਾਵਮੇਵ ਤਂ ਬੋਧੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦ੍ਵਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਅਝਾਨਙ੍ਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਗਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਵਿਤਕ੍ਕਪਚ੍ਛਿਮਕਤ੍ਤਾ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਵਚਨੇਨੇਵ ਅਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਕਤਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵਿਯ ਅਨੇਕਨ੍ਤੇਨ. ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਞ੍ਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਝਾਨਙ੍ਗਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਝਾਨਙ੍ਗਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਥ ਕਥਂ ਪਸਙ੍ਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਨਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਦਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਝਾਨਙ੍ਗਤਂ ਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯਂ, ਕਥਂ ਝਾਨਙ੍ਗਵੋਹਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਨਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸਤਿਪਿ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦ੍ਵਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਾਦਿਸਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਠਪਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ, ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਗਤਾਨਂ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਗਹਣਂ ਕਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਨਨ੍ਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ.
ਯਤੋ ਤਤੋ ਵਾਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਤੋ ਵਾ ਸੁਗਤਿਤੋ ਵਾ ਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਵਾ ਵੋਦਾਨਤੋ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਸਮ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਏਵ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਵਧਾਰਣਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਵਧਾਰਣੇ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਲਾਭੋ ਨਿਯਤੋਤਿ ਸੋ ਪਤਿਯੋਗੀਸੁ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਲਾਭਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਪਨ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਅਲਾਭੇ ਨਿਯਤਾਨੀਤਿ ਤੇਸੁ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਲਾਭੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਯੋ ਕੇਸੁਚਿ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੋਪਿ ਨਿਵਾਰਿਤੋ ਸਿਯਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਲਾਭਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਲਾਭਾਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਾਲਾਭੋ ਅਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਲਾਭੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਠਮਪਦਾਵਧਾਰਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ. ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਕੇਸੁਚਿ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਝਾਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਲਾਭੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਪਰਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਸਵਿਤਕ੍ਕ…ਪੇ… ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਨ ਕਤਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਤਂ ਕਤਮੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਲਾਭਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇਤਿਆਦਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪਦਾਵਧਾਰਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ਏਵਂ ਨਿਯਮੇ ਕਰਿਯਮਾਨੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਪਾਠਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇਨ ਅਲਾਭੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਅਲਾਭਨ੍ਤਿ ਤਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਅਲਾਭਂ. ਏਸਾਤਿ ਏਸ ਇਧ ਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ‘‘ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਲਾਭੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕੀਦਿਸੋ ਪਨ ਅਲਾਭੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਹੇਤੁਕੇਸੂਤਿ ਸਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ. ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਸਟੇ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਕਤ੍ਤਗਤਭਾਵਕਰਣਨ੍ਤਿ ਏਕਭਾਵਾਪਾਦਨਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਕਰਣੇ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਵ ਯਥਾਲਾਭਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਵਿਭਾਵਨੇ ਦੇਸਨਾਯ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵਤੋ.
ਸਮਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸਮਂ, ਸਮ੍ਮਾ, ਸਹ ਵਾ. ਪਕਾਰੇਹੀਤਿ ਏਕਵਤ੍ਥੁਕਤਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ. ਯੁਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਂਸਟ੍ਠਤਾਯ. ਸਾ ਪਨ ਸਂਸਟ੍ਠਤਾ ਯਸ੍ਮਾ ਸਭਾਵਤੋ ਅਨੇਕੇਸਮ੍ਪਿ ਸਤਂ ਏਕਤ੍ਤਗਮਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕੀਭਾਵੋਪਗਮਨੇਨ ਵਿਯ ਉਪਕਾਰਕਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਚ ਤੇਸਂ ਬਹੂਨਂ ਸਹਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤਕਾਰਿਤਾਯ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ.
ਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠਤਾਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਾਯ ਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਾਨਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਯੁਤ੍ਤਤਾ ਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਕੇਵਲਂ ਤਤ੍ਥ ਅਰੂਪਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਉਭਯਂ ਸਮਧੁਰਂ, ਇਧ ਰੂਪਾਰੂਪਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਵਿਧੁਰਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਵਿਸਂਸਟ੍ਠਭਾਵੇਨ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਨਤ੍ਤੂਪਗਮੇਨਾ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸੇਸਨਂ ਯਾ ਨਾਨਤ੍ਤੂਪਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾ, ਨ ਸਾ ‘‘ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਅਭਾਵਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਵਿਨਾ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਸਹਾਵਟ੍ਠਾਯਿਤਾਯ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾਦੀਹਿ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹੀਤਿਆਦਿ ‘‘ਯੁਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮਤ੍ਥਨਂ ‘‘ਤਾਦਿਸੇ ਯੋਗੇ ਸਤਿਯੇਵ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ‘‘ਵਤ੍ਥੁ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਸਹਜਾਤਾ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੩੪) ਵਤ੍ਥੁਸਹਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਸੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਨ ਏਵਂ ਅਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਸਹਜਾਤ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਰੂਪਾਨਂ ਰੂਪੇਹਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਸਙ੍ਕਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਸਮ੍ਪਯੁਜ੍ਜਮਾਨਾਨਞ੍ਹਿ ਅਰੂਪਾਨਂ ਰੂਪੇਹਿ, ਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਤੇਹਿ ਸਿਯਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਸਙ੍ਕਾ, ਸਮ੍ਪਯੋਗਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇਸਂ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੂਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਚਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ’’ਤਿ.
ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਕਤਭਾਵਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਅਤ੍ਥਿਤਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਕਿਰਿਯਾਯ ਸਿਦ੍ਧਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਲਕ੍ਖਣਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਫਲਤਾਯ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾ, ਤਦੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬਨ੍ਧਾਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਤਾਲਕ੍ਖਣਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯਦਿਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਭਙ੍ਗਾ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਾ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ, ਤਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਤੋ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਸਾਤਿਸਯੋ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤਿਪਿ ਜਨਕਤ੍ਤੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਪ੍ਪਟ੍ਠਾਨਾ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਸਹਜਾਤਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨੇਵ ਨ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਾਧਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.
ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਸਹਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਦਂ ਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਅਥ ਖੋ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਫਸ੍ਸਾਦਿਸਮੁਦਾਯੇ ਸਤਿ ਦੁਤਿਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਸਹਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਹਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਨੇਕੇਸਂ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਸਹਭਾਵਾਭਾਵੇਨ. ਯਦਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਤਾ, ਅਨਾਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਵਸੇਨਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਤਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਾਨੀਤਿ ਪੁਰਿਮਤਰਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਦਦਮਾਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਓਕਾਸਂ ਦੇਤਿਯੇਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿਓਕਾਸਦਾਨੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾ’’ਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਏਵਮਜ੍ਝਾਸਯਾ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਅਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵਿਯ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ.
ਨਤ੍ਥਿਤਾਵਿਗਮਾਨਂ ਸਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਦ੍ਧਿਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇ ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤਂ ਆਹ, ਯਥਾ ਤਂ ‘‘ਓਕਾਸਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਭਾਵਵਿਗਮੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਨਿਰੋਧਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਯਤੋ ‘‘ਵਿਗਤਤਾ ਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇ ਯਾਸਂ ਨਤ੍ਥਿਤਾਵਿਗਤਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾਸਂ ਵਿਸੇਸੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿਤਾ ਚ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਸੁਞ੍ਞਤਾ ਵਿਗਤਤਾ ਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਾ ਨ ਨਿਰੋਧਸਮਕਾਲਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਵਿਸੇਸੇਪਿ ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਸੇਸੋ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ, ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਸੇਸੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਤਾਨਂ ਭੇਦੋ ਲਕ੍ਖਿਤੋ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਧਰਮਾਨਤਾਨਿਰੋਧਾਨੁਪਗਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਤਾਨਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਪਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮਾਵਿਸੇਸੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਸੇਸੋ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਰੂਪੇਨ ਠਿਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਭਾਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਦਭਿਸਮਯਾਯ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਾਨਂ ਅਧਿਗਮਤ੍ਥਂ.
ਚਤੂਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦੀਹੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਸੁਖੁਮਰੂਪਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਰੂਪਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇ ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਰੂਪਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਆਗਤਮੇਵਾਤਿ ਯਦਿਪਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇ ਨਾਗਤਂ, ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਪਨ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਰੂਪਰੂਪਸ੍ਸ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਨ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਤਿ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਯੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਯੋ ਚ ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਭਯਥਾਪਿ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਚ੍ਚਯੇਸੁਪੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਏਵ, ਨ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮਸਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਉਪਕਾਰਕਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਆਹ. ਉਪਕਾਰਕਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤਂ.
ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਪਠਮਾਯ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸਭੂਤੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਪਠਮੇਨ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇਨ. ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਮਤ੍ਥਮਾਹ. ਸੋ ਹਿ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਨਵਵਿਧੋ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧੋਤਿ ਅਨੇਕਭੇਦੇਨ ਭਿਨ੍ਨੋਪਿ ਹੇਤੁਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਵਚਨੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦੁਤਿਯੋ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ. ਹੇਤੁਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੇਤੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੋ ਹੇਤੁਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਮੇਤਂ. ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਤੁਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਅਨ੍ਤਰਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਨਾਯਂ ਏਕਨ੍ਤੋਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਮੇਕਨ੍ਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖੋਪਿ ਸਦ੍ਦੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਠਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦਾਨਪੇਕ੍ਖਤਂ ਆਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੇਹੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਬ੍ਯਾਵਟੋ’’ਤਿ. ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਾਤਿ ਨ ਵਿਸੇਸਿਤਾ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਵਟੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਸੇਸਿਯਨ੍ਤਿ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰਪਸੁਤਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦਵਿਸੇਸਨਰਹਿਤੇਨ ਤਦਤ੍ਥਮਤ੍ਤਬ੍ਯਾਵਟਤ੍ਤਾ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਗਹਣਂ ਸਿਯਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹਾਰੇਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਚ ਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਫਸ੍ਸਚੇਤਨਾਵਿਞ੍ਞਾਣਵੇਦਨਾਜੀਵਿਤਵਿਰਹਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ…ਪੇ… ਤਂ ਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਂ ਹੇਤੁਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ.
ਏਵਮ੍ਪੀਤਿ ਦੁਤਿਯੇਨ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਪਿ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਹੇਤਵੋ ਬਹਵੋ, ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚਾਯਂ, ਤਥਾਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾਯ ਵਿਸੇਸਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਵਿਨਾਪਿ ਦੁਤਿਯੇਨ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇਨ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇ ਸਿਦ੍ਧੇਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਯਮੇਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਤਮੇਵ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਤਿ. ਨ ਪਨ ਹੇਤੂਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਹੇਤੁਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਮਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. ਸੋਤਿ ਦੁਤਿਯੋ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੋ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹੇਤੂਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸਮਾਸਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਮਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਹੇਤੁਝਾਨਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਨਿਯ੍ਯਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ ਹੇਤੁਝਾਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਸਾਪੇਕ੍ਖਾ ਏਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸਾਪੇਕ੍ਖਾ ਏਵ. ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਇਸਿਤਬ੍ਬਾ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਕਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਯੇਹਿ ਸਾਪੇਕ੍ਖਾ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਵਿਨਾਪਿ…ਪੇ… ਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਗਹਣਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥੇਵ, ਇਧ ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਦੁਤਿਯੇਨ ਹੇਤੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪੁਨ ਵਿਸੇਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨੇਵ ਹੇਤੁਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਹੇਤੂਨਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ.
ਪੁਰਿਮਵਚਨਾਪੇਕ੍ਖੋ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਤਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਭਾਵਮਾਹ. ਪਾਕਟੀਭੂਤੇ ਏਵ ਅਤ੍ਥੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਾਕਟੀਭਾਵੋ ਚ ਅਞ੍ਞਾਨਪੇਕ੍ਖੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਨਪੇਕ੍ਖਨੀਯੋ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਬ੍ਯਾਵਟਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦਤੋ ਅਞ੍ਞੋ. ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਪਕਾਸਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਲਭੇਯ੍ਯ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਤਿਪਿ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਭਾਵੇ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਸਦ੍ਦੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਕਟੀਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦਤੋ ਵਿਸੇਸਂ ਜੋਤੇਤਿ. ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਸਮਾਸਪਦਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਪਦਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਮਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸੋਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਮਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਿਸੇਸਨਂ ਨਾਮ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਚਨਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਨਾ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਸਦ੍ਦੇ ਪਾਕਟੀਭੂਤਂ ਕਿਂ ਪਨਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤੇ ਹੇਤੂ ਚੇਵ…ਪੇ… ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਚ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਸਦ੍ਦੇ ਪਾਕਟੀਭੂਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ‘‘ਯੇਹਿ ਹੇਤੂਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਕਾਰੇਨ. ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇ ਹੇਤੂ…ਪੇ… ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਧਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਂ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਪਰਾਮਸਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਪਠਮੇਨੇਵ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇਨ. ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ ਯਥਾ ਪਾਕਟਾ, ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਚੋਦਨਾਯਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵ ਤੇਨੇਵ ਤਂ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾ ਪਾਕਟਾ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ…ਪੇ… ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵਾ ਹੇਤੁਗ੍ਗਹਣਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਤਂ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਹੇਤੁਗ੍ਗਹਣਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂ-ਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਤਂ ਚੋਦੇਤਿ, ‘‘ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਪਾਕਟਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਹਰਤਿ ਚ. ਹੇਤੂ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਇਦਂ ਅਯਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਕਥਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਚਨਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਵੁਤ੍ਤੋਵ ਸੋ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਏਕੋ ਖਨ੍ਧੋ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਏਕਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਿ ਏਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ. ਏਵਂ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸੇਸਿਤਂ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ. ਵਚਨੇਨਾਤਿ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਚਨੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਏਵ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਹੇਤੁਆਦਿਪਟਿਬਦ੍ਧਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਤਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤੀਨਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤੀਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦੇਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚੇਤਨਂ ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨਂ, ਯਞ੍ਚ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸਯਨਂ, ਏਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਏਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਯ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਜਵਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਕਡ੍ਢਨਸਮਤ੍ਥਤਾਪਤਿਟ੍ਠਾਪਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹੇਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਬੀਜੇ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹੇ ਵਿਰੁਹਨ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧੇ ਆਯਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹੇ ਬੀਜਭਾਵੇਨ ਵਿਰੁਹਨ੍ਤੇ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.
ਪੁਰਿਮਤਰਸਿਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਖੇਤ੍ਤਭਾਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਪਥਵਿਯਾ. ਅਤ੍ਤਲਾਭੋਯੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਅਵਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਟਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਸੇਸਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦੀਨਂ ਸੇਸਰੂਪਾਨਂ, ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਨ ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਮ੍ਪਿ. ਸਹਭਵਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਹਭਾਵੇਨਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਕਾਚਿ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਾ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਪਕਤਿਕਾਲਭਵਵਿਸੇਸਾਦਿਕੇ. ਤਤਿਯਪਕਤਿਯਞ੍ਹਿ ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਕਕਾਲੇ ਚ ਭਾਵਕਲਾਪੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਰੂਪਭਵੇ ਕਾਯਕਲਾਪੋਪਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਲਾਪਾ, ਕਾਮਭਵੇ ਚ ਅਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਚਕ੍ਖਾਦਿਕਲਾਪਾ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਨਾਮਰੂਪੋਕਾਸੇ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਅਭਾਵਾਭਾਵਤੋ.
ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਦੀਨਂ. ਨ ਹਿ ਹੇਤੁ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਉਤੁਆਹਾਰਜਾਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਭਵੋਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋਯੇਵ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਨ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਵਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ. ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਪਟਿਬਾਹਨਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਹੇਤੂ ਸਹਜਾਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਦੇਸਨਾਯ ਪਰਿਹਾਰਵਚਨਂ, ਈਦਿਸੀ ਪਨ ਚੋਦਨਾ ਅਨੋਕਾਸਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਯਥਾ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਤਥੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਭਙ੍ਗਾ ਉਦ੍ਧਂ ਪਜ੍ਜਨਂ ਗਮਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਖਣੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ੍ਖਣੇਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਭਾਵਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇਨ. ਅਨਾਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਯਦਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵੋ, ਤਦਾ ਅਨਾਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਤਾਵਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਰੂਪਾਯਤਨਾਨਿ, ਯਤ੍ਤਕਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਪਾਥਗਤਾਨਿ ਯੋਗ੍ਯਦੇਸੇ ਠਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਹ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਹਿ ਅਨੇਕੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਆਪਾਥਗਮਨੇ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗੋ, ਤਂ ਤਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਂ. ਨੀਲਾਦਿਸਙ੍ਘਾਤਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਨੀਲਾਦਿਰੂਪਾਯਤਨਮਤ੍ਤਵਸੇਨ. ਸਮੁਦਿਤਾਨਿਯੇਵ ਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਨ੍ਤਿ ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤੋਯਂ ਨਯੋ. ਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤੇ ਤੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗੋਚਰਂ ਨਾਮ ਨ ਸਿਯਾ. ਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਾਦਯੋਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਹ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ ਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵਚਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਭਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
‘‘ਯੇ ਏਤੇ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਪੁਰਿਮੋ ਅਤ੍ਥੋ, ‘‘ਨ ਏਕਤੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਪਨ ਪਚ੍ਛਿਮੋ, ‘‘ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਇਧਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਯ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਾਠਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਨਾਗਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਮਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਦਨ੍ਤਰਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਿਯਮਵਸੇਨ ਛ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਕਥਮਿਦਂ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ? ਕਮਾਭਾਵੋਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਵਚਨੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾਵ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਵਿਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਇਧ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਤੋ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਯ ਵਾ ਏਤੇਨੇਵ ਨਿਯਮਾਭਾਵੋਪਿ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.
ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਨਦਿਯਾ ਸਨ੍ਦਨਂ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਵਿਰਤਮਵਿਚ੍ਛੇਦਨਾਯਂ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਕਿਰਿਯਾਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਰਤਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਸਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਵਗ੍ਗਤੋ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਲਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤੀਤਾਨਾਗਤ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮੁਦਾਯਵਸੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਰਾਸੀਕਰਣਵਸੇਨ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨੁਪਚਾਰੇਨ ਵਿਨਾਵ ‘‘ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਥਂ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿਪਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਕੇਚਿ ਅਤੀਤਾ ਅਨਾਗਤਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੋ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦੇ ਵਾ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਠਿਤਿਯਂ ਵਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤੇਸੂਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ. ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਤਂ ਤਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਾ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮਾਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨ ਸਭਾਵਭੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਨ ਪਨ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਵਨ੍ਤਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਵਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯੇਵ, ਤੇ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯੇਵਾਤਿ.
ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਯਂਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯਂਵਚਨਭੇਦੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਕਲਾਪਤੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਕਦਾਚਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਏਕਜ੍ਝਂ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਨਿਯਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਪੁਰਿਮਾਭੋਗੋਯੇਵ ਪਨ ਤਥਾਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ. ਤਯਿਮਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਭਗਵਤਾ ਯਂਵਚਨਭੇਦੋ ਕਤੋਤਿ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਕਕਲਾਪਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣੇ ਨ ਸਮੁਦਾਯੋ ਗਯ੍ਹਤਿ ਤਦਾਭੋਗਾਭਾਵਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਸਮੁਦਿਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵਾਤਿ ਸਹਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਵਿਸੁਂਗਹਣਗਤਿਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂਗਹਣਸਬ੍ਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂ ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤਿਪਿ ਵਿਸੁਂਗਹਣੇ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤੇ ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਦੀਸੂਤਿ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਵਸੇਨ, ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਗਹਣਵਸੇਨ ਫਸ੍ਸਾਦੀਸੁ. ਯੋ ਚ ਰੂਪਾਦਿਕੋਤਿ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯੇ ਚ ਅਨੇਕੇ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋਤਿ ਇਦਂ ਅਸਾਧਾਰਣਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਤਿ ਤੇ ਸਾਧਾਰਣਾਸਾਧਾਰਣਪ੍ਪਭੇਦੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮੇ. ਏਕੇਕਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਚ ਅਨੇਕੇ ਨੀਲਾਦਿਭੇਦਤੋ. ਤਥਾਤਿ ਅਨੇਕੇ. ਤੇਨ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦਾਦਿਕੇ, ਮੂਲਗਨ੍ਧਾਦਿਕੇ, ਮੂਲਰਸਾਦਿਕੇ, ਕਥਿਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦਿਕੇ, ਵੇਦਨਾਦਿਕੇ ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਨੇਕੇਤਿ ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੇਕਕਲਾਪਗਤਾਨਂਯੇਵ ਵਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਮਾਹ. ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾਰਹਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ.
ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਚ. ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਨਿਬ੍ਬਾਨੋਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਿਭਾਵਨਂ ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਾ ਸਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਸ੍ਸਪਿ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚੇਨ ਤਾਵ ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਮੇਵ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਪਗੇਵ ਵਿਭੂਤਮੇਵਾਤਿ ਤਂ ਤੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਨ ਚ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਕਰਣਾਭਾਵਂ ਆਗਮਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਂ ਅਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਗੋਚਰਾਸੇਵਨਾਯ ਆਸੇਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਨਿਵੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚੋਯੇਵ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਨ ਅਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚੋ. ਤਂ ਪਨ ਞਾਣਂ ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧੇਪਿ ਵਿਭਾਵੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਖਨ੍ਧਵਿਭਾਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਭਾਵੇਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਏਤੇਨ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਚੋਦਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣੇਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣੇਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਵਿਭਾਵਨਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਥਾਰਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਸ੍ਸ, ਪਗੇਵ ਇਤਰਸ੍ਸ.
ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੩. ਧੁਰਸਹਚਰਿਯਤੋ ਧੋਰੇਯ੍ਯੋ ‘‘ਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਧੁਰਨ੍ਤਿ ਧੁਰਗ੍ਗਾਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾਸਿਦ੍ਧਂ ਪਾਸਂਸਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਜੇਟ੍ਠਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ‘‘ਛਨ੍ਦਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਯੂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਛਨ੍ਦਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੀ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਨਰੂਪੇਨ ਸਦਿਸਾਕਾਰੇਨ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਨ. ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਤਂਸਮਾਨਤ੍ਥਤਾਯ ਚ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ‘‘ਛਨ੍ਦਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਅਧਿਪਤਿਸਦ੍ਦਰਹਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਵਿਸੇਸਨਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੋ ਏਵ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੋ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਵੀਰਿਯਾਧਿਪਤਿ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮਾਨਰੂਪੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.
ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਅਧਿਪਤੀਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰਂ. ਅਲਦ੍ਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ ਲਬ੍ਭਨੀਯਂ, ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਾ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ, ਦੁਤਿਯੇ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇ ਲਾਭਮਰਹਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ. ਅਵਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਪਗੇਵ ਅਨਵਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਮਹਾਬਲਾ ਸਾਧਿਪਤਿਕਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਾਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਸਦਿਸਾ…ਪੇ… ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਨਾਸਦਿਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਿਸਾ. ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਾਵਰਣਭੂਤਾ ਚ ਤੇਤਿ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਧਮ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣਭੂਤਾ, ਯੇ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਪ੍ਪਕਾਰਾ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਭੂਤਾ, ਯੇ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਾ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਾਯ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਪਕ੍ਖਿਕਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣਪਕ੍ਖਿਕਤਾ ਵਿਯ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਗਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਵਿਨਾ ਭਾਵਿਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਗ੍ਗਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਾਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਤੇਸੁ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾ ਵਿਯ ਅਸਮ੍ਭਾਵਿਨੋ ਅਹੇਤੁਕਾਭਿਨਿਵੇਸਾਦਯੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਉਦਾਹੁ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣੋਤਿ ਉਭਯਥਾਪਿ ਨ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੇਦਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾਨਂ ਸਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਵਚਨਤੋ. ਅਵਚਨਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਯਥਾਧਮ੍ਮਸਾਸਨੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਅਭਾਵੋ ਏਵਾਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤਾਪਿ ਅਵੁਤ੍ਤਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਦ੍ਵਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਤਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਤਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇਪੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪੇ ਏਵ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ ਏਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰੂਪੇ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਅਨੁਸਾਰਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਚਾਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ‘‘ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਨਾਗਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਅਰੂਪੇਪਿ ਏਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਪਵਤ੍ਤਤੇਵ. ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਰਿਯਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਪਨਾਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੋਧਪਰਿਹਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਵਚਨਂ ਪਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯੇਨ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਤੋ ਵਿਰੋਧਾਵਸਰੋ.
ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੪. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ ਓਕਾਸਦਾਨਵਿਸੇਸੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮਹੇਤੁਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਅਨਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਚ ਸਣ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਚ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮਹੇਤੁਵਿਸੇਸੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਧਾਤੁਵਸੇਨਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਮਨੋਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਸੇਨ. ਏਤ੍ਤਕਾ ਏਵ ਹਿ ਧਾਤੁਯੋ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਅਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾ ਪਨ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ ਪੁਰਿਮਤਾਮਤ੍ਤਂਯੇਵ ਵਿਸੇਸਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤਾ ਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦੇਨ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਦਿਵਸੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਯਾ ਪਨ ਮਨੋਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਸੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਤਤ੍ਥ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਸਿਯਾ, ਪੁਰੇ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਸੇਸਾ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ, ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਧਾਤੂਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨੋਧਾਤੁ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਤਥੇਵਾਤਿ ਨਿਯਮਾਭਾਵਤੋ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਯਮਾਭਾਵੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦੋਸਾ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਧਾਤੁਵਸੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤਾਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਨਿਰਵਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਨਿਰਵਸੇਸਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.
ਸਦਿਸਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਕੁਸਲਾਨਂ, ਸਮਾਨਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਵੀਥਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਭੂਮਿਭਿਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਮਾਨਵੀਥਿਤਾ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਸਮਾਨਵੇਦਨਾ ਸਮਾਨਹੇਤੁਕਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਹੇਤੂਹਿ ਵਾ ਸਦਿਸਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਰਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਚੁਤਿਪਿ ਗਹਿਤਾ ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ‘‘ਚੁਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਕਦਾਚਿ ਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਯ ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਂ ਵਿਸੇਸੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਂ ਸਨ੍ਤੀਰਣਾਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੬. ਪੋਰਾਣਪਾਠੋਤਿ ਪੁਰਾਤਨੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਪਾਠੋ. ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ. ਅਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਦਿਪਿ ਸਹਗਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਸਂਸਟ੍ਠਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਮਾਨਤ੍ਥਸ੍ਸਪਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਰਿਯਾਯਵਿਸੇਸਬੋਧਨਤ੍ਥਂ, ਤਥਾਪਿ ਨ ਮੂਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਨ ਚ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਅਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਮ-ਕਾਰਾਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਕਮ੍ਮਬ੍ਯਤਿਹਾਰੇ ਚੇਤਂ ਪਦਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਰੇਤਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਯੋ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ…ਪੇ… ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਕ੍ਕਮਨਂ ਪਵਿਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਸਨਕ੍ਖਣੇ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਭਵਤੋ ਇਮਂ ਭਵਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਲੋਕਤੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਸਦ੍ਦਾਭਿਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹਾ’’ਤਿ. ਤਂਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਖਣਨ੍ਤਰੇ ਰੂਪੀਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ‘‘ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ ਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ. ਤੇਨ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਸਮਾਨੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪੁਰਿਮਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਏਵਞ੍ਚ ‘‘ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਕੇਚਿ ਕਾਲੇਤਿ ਵਾ, ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ’’ਤਿ ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇਤਿ ਕੇਚਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ‘‘ਕਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਅਯਂ ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਬਹੁਵਚਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਚ ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਭੁਮ੍ਮੇਕਵਚਨਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋ, ਤਦੁਭਯਂ ਸਤਿ ਕਾਲਵਨ੍ਤਕਾਲਤਾਵਿਭਾਗੇ ਕਿਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੇਚਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗੇਨ ਪਦੇਨ. ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸਭਾਵਾ. ਹਦਯਰੂਪਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਰੂਪਨ੍ਤਰਾਨਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਤੋ ਅਞ੍ਞਰੂਪਾਨਂ. ਅਰੂਪੀਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਿਵਾਰਿਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ, ਤਥਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਚ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਲਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਰੂਪੀਨਂ ਨਿਵਾਰੇਤੀਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਰੂਪਕਭਾਵਮਾਹ. ਪੁਨਪਿ ਪੁਰਿਮਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਉਪਚਯੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਰਿਮੇਨ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਨਾਤਿ ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਚਨੇਨ. ‘‘ਏਕੋ ਖਨ੍ਧੋ ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦਿਪਾਠੇਨ. ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤ ਮਹਾਵਾਰਾ. ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਆਪਨ੍ਨੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਕੇਵਲਸ੍ਸਾਤਿ ਨਾਮਰਹਿਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ. ਤਥਾਤਿ ਨਾਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ.
ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ‘‘ਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਵਚਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲਬ੍ਭਮਾਨੇਪੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ. ਸਮੁਦਾਯੇਕਦੇਸਵਸੇਨ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਵਯਵਾਵਯਵਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਅਵਯਵਿਨਿ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਵਾ ‘‘ਕਣ੍ਹਾ ਗਾਵੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ.
ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੮. ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇਤਿ ਇਦਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਸਹਜਂ ਪੁਰੇਜਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵਿਭਾਗਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯਤਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾ. ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇਤਿ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪਵਿਪਾਕਟ੍ਠਪਨਸ੍ਸ. ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪਾਕਟਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨੇਨ ਚੋਦਨਾ ਅਨੋਕਾਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੯. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਤਯੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਰਮ੍ਮਣਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਭੇਦੇ ਤਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ. ਅਨੇਕਸਙ੍ਗਾਹਕਤਾਯਾਤਿ ਅਨੇਕੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਣਤੋ. ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਯਮਤੋ. ਯੇਸੁ ਪਦੇਸੂਤਿ ਯੇਸੁ ਕੁਸਲਾਦਿਪਦੇਸੁ. ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤੋ, ਕੁਸਲਾਦਿਪਦੇਸੁ ਯੇਸਂ ਪਦਾਨਂਯੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸੁ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਉਪਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਤੇਸੂਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਪਦੇਸੁ. ਨ ਹਿ ਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਕੁਸਲੋ ਵਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਪਨ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਿਦ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਪੁਰਿਮਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕੁਸਲਾਦੀਹੀਤਿ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਅਕੁਸਲੇਨ ਕੁਸਲੇਨ ਵਾ. ਅਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸੇ ਨਿਯਮਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਅਕੁਸਲਕੁਸਲਾਨਂ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.
ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਨਿਯਮੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਸ੍ਸ, ਉਪਸੇਵਿਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਦਿਨਿਪ੍ਫਾਦਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਉਤੁਭੋਜਨਾਦਿਉਪਸੇਵਨਂ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਹਿ…ਪੇ… ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੋ ਚ ਨ ਵਿਨਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਸ੍ਵਾਯਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਲਾਭੋਤਿ ਕਦਾਚਿ ਆਸਙ੍ਕੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਉਤੁਬੀਜਾਦਿਕਂ ਕਮ੍ਮਾਦਿ ਚ ਤੇਨ ਰੂਪੇਨ ਪੁਰਿਮਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਨ. ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ ਸਾਭਿਸਨ੍ਧਿਕਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਪਤੀਸੁ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਵਿਯ ਪਕਪ੍ਪਨਂ ਸਂਵਿਦਹਨਂ. ਪਕਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਤੋ ਕਾਰਣਵਿਸੇਸੋ ‘‘ਪਕਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਰੂਪਸ੍ਸੇਵ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪੀਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਚ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਤੁਬੀਜਾਦੀਨਂ ਅਙ੍ਕੁਰਾਦੀਸੁ ਕਥਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤੁਬੀਜਾਦਯੋ ਪਨ…ਪੇ… ਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਬਲਵਤਾਕਾਰਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਏਤ੍ਥ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪੁਰਿਮਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਕਥਂ ਪੁਰਿਮਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਾਨਂਯੇਵ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਪਿ ਵਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਸਂਵਿਦਿਤਾਕਾਰੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਤ੍ਥਨਾਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤਾਯਾ’’ਤਿ.
ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਨਂ ਉਪਾਦਾਨਭੂਤੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਅਯਂ ਨਯੋਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਾ ਤਦੁਪਾਦਾਨਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਚਨੇ. ਕਥਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ‘‘ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿਚ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਕਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਦਿਸਾਨਨ੍ਤਿ ਯਾਦਿਸਾ ਉਤੁਆਦਯੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਰੇਤਰਂ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਆਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ.
ਕਸਿਣਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘ਏਕਚ੍ਚਾਯਾ’ਤਿ ਆਹਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਕਸਿਣਮਣ੍ਡਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਪਗੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਂ ਪਨ ਯਥਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਸਿਣਾਦਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲਾਨਂ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਯਾਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਯਾਮਕਸ੍ਸ. ਚੁਤਿਤੋਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਯ ਚੁਤਿਯਾ. ਪੁਰਿਮਜਵਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਚੁਤਿਯਾ ਆਸਨ੍ਨਜਵਨਭਾਵੇਨ. ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਨਮ੍ਪਿ ਪਾਦਕਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋਯੇਵ, ਤਥਾ ਤਂਤਂਭੂਮਕਕੁਸਲਾਨਂ ਤਂਤਂਭੂਮਕਕਿਰਿਯਾਨਂ, ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਨਂ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਦ੍ਧਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨੇਵ ਪਾਠੋ ਆਗਤੋ, ਨ ਵਿਭਜਨਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ. ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਅਨੁਲੋਮਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇਸੂਤਿ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਸ੍ਸ ਸਿਨੇਹੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਲੇਸੋ, ਭਾਵਿਨੋ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਇਦਂ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਾਦਿਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਾਦੀਸੁ…ਪੇ… ਅਰਹਤੋ’’ਤਿ. ਤਂ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤਂ ਕੁਸਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਕੁਸਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਭੂਮਕਾ…ਪੇ… ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਕੁਸਲਾਨਂ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਦਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ‘‘ਤਥਾ ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਤੇਭੂਮਕਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਨਾਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤਾਨਿ ਵਿਯਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਨਿ ਵਿਯ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ. ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਂ ਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨੁਪਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਮੇਵ ਹਿ ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਾਨਂ ਕੁਸਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵ.
ਯਥਾ ਵਿਪਾਕਾ ਕੁਸਲਾਨਂ, ਏਵਂ ਕਿਰਿਯਾਪਿ ਤੇਸਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸਪਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ. ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਚਤੁਭੂਮਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਂ ਕਿਰਿਯਸ੍ਸਪੀਤਿ ਯਥਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਕਿਰਿਯਸ੍ਸਪਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਹਿ ਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰਾਗਾਦਿਉਪ੍ਪਾਦਨੇ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਮੁਖੇਨ ਚਤੁਭੂਮਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਯਦਿ ਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋ…ਪੇ… ਹੋਤਿਯੇਵ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਿਭਜਨੇ ਕਿਰਿਯਾ ਨ ਗਹਿਤਾ, ਉਤੁਭੋਜਨਸੇਨਾਸਨਾਨਿਯੇਵ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮੇਸੁ…ਪੇ… ਨਯਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਮਾਦਿਕਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਹਜਾਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਰਿਯਾਯੋ ਉਪਨਿਸਸਦ੍ਦੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣੂਪਨਿਸਂ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨਾਮਰੂਪੂਪਨਿਸਞ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇਨਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਫਸ੍ਸਰੂਪਾਦੀਨਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਞ੍ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦. ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਨਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਦਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ, ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾਵਸੇਸਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਰੂਪੇਨ ਅਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਰੂਪੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਂ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ‘‘ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣੇਸੁ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ.
ਇਤਰਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਾ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਾਵਿਨੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਤਿਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਾਵਿਨੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤੇ ਵਿਭੂਤਂ ਪਨ ਕਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਾਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਰਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਵਿਯ ਅਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਸਨ੍ਤੀਰਣਭਾਵਿਨੋ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾਪਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਮਨੋਧਾਤੂਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਿਨੋ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਲਿਖਿਤਂ.
ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੧. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧. ਨਿਰਵਸੇਸਦਸ੍ਸਿਤਪੁਰੇਜਾਤਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਪਚ੍ਚਯਾ ਹਿ ਇਧ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾ, ਤੇਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਚ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਇਤਰੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਪਨ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਯਥਾਰਹਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੨. ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਪਕਾਰੇਹਿ ਗੁਣਿਤਂ ਪਗੁਣਂ, ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਸਯੇਨ ਪਗੁਣਂ ਪਗੁਣਤਰਂ, ਤਤੋਯੇਵ ਬਲਵਤਰਂ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਪਗੁਣਤਰਬਲਵਤਰਭਾਵੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਵਿਸੇਸਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵਿਪਾਕੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤੇਨ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤੀ’’ਤਿ.
ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੩. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩. ਏਵਂਸਭਾਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪਕਾਰਕਸਭਾਵਾ. ਸਮਤ੍ਥਤਾਤਿ ਆਨੁਭਾਵੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਫਲਸ੍ਸ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਕਵੋਕਾਰੇ ਰੂਪਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਵੋਕਾਰੇਪਿ ਰੂਪਂ ਨ ਜਨੇਤਿ, ਪਗੇਵ ਚਤੁਵੋਕਾਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੪. ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪. ਯਥਾ ਹਿ ਰੂਪਭਵੇ ਸਞ੍ਞੀਨਂ ਤਂਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਨੇਵ ਰੂਪੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਸਞ੍ਞੀਨਮ੍ਪੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮੁਨਾ ਯਥਾ ਵਿਪਾਕਾਨੁਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੋ ਕੇਸਞ੍ਚਿਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਕਤ੍ਥਚਿਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਨ ਏਵਂ ਵਿਪਾਕਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਸਂ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਲਾਭੀਨਂ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਨ ਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਏਕਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਭੂਮਿਦ੍ਵਯਵਿਪਾਕੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਰੂਪਸ੍ਸ ਨ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੫. ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫. ਕੇਵਲਾਯ ਓਜਾਯ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ‘‘ਅਸਿਤਪੀਤਾਦਿਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਹ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤੋਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਪ੍ਪਭੇਦੇ ਅਸਿਤੇ ਤਾਵ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਤਾ ਹੋਤੁ, ਪਾਤਬ੍ਬਾਦਿਕੇ ਪਨ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਤਬ੍ਬ…ਪੇ… ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੁਪਾਲਕੋਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕੋ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਸਤਿ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨੋਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਿਵਿਧੋਪਿ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੬. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬. ‘‘ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾਯ ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਞ੍ਹਾਪੁਚ੍ਛਕੇ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ ਨ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਏਵਮਿਧ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਰੂਪਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾਨਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਅਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸਾਪੇਕ੍ਖਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾ ਸਿਯੁਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਦਾਚਿਪਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮੋਧਾਨਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਚ. ਯੋ ਪਨ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਯਥਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰੇਸੁ ਸਾਪੇਕ੍ਖਾਨਿ, ਏਵਂ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਸਿਯੁਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਨ ਪਨ ਸੋ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਤਿ ਚੇਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਂਯੇਵ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਸਹਯੋਗੇ ਹਿ ਇਦਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਯਦਿਪਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਲਿਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਕਲਲਾਦਿਕਾਲੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਂ ਨ ਫਰੇਯ੍ਯੁਂ ਤੇਸਂ ਤਦਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਯੇ ਪਨ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਤਦਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਤ੍ਤਾਵ, ਤੇਸਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਫਰਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਬੀਜਭਾਵਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਤਦਨੁਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਕਲਲਾਦਿਅਵਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਤੋ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ, ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਪਕਤਿਵਿਭਾਗੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਕੁਸਲਜਾਤਿਯਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਜਾਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤੇਕਵਚਨਂ. ਵਿਸੁਂ ਏਕਜਾਤਿ ਵਾ ਭੂਮਿ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ ਤਦੇਕਦੇਸਭਾਵਤੋ. ਹੇਤੁਆਦੀਸੁਪੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਹਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਰੂਪੇ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਪਨੇ ਅਤ੍ਥਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਸ ਨਯੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਤਥਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਤਥਾ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪਠਮਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਹੇਤੁ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਕੁਸਲਹੇਤੁ ਚ ਵਿਸੁਂ ਏਕਜਾਤਿ ਭੂਮਿ ਵਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾਪਿ ਵਿਸੁਂ ਨ ਠਪਿਤਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਹਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ.
ਸਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾ ਸਿਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਹ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ). ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵੋ ਯਦਿਪਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਤਂ ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦ…ਪੇ… ਨਿਵਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਪਵਤ੍ਤੇਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਞ੍ਚ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸ੍ਸ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦਯੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਛ ਵਾਰਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਤੇਸੂਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਵਾਰੇਸੁ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਲਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨ ਪਾਕਟਂ ਬਲਵਞ੍ਚ ਯਥਾ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਲਾਭਤੋ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਸ੍ਸ ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਬਲਵਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੭. ਝਾਨਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭. ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਤਾਨੀਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਝਾਨਙ੍ਗਭਾਵਵਿਸੇਸਨਤੋ ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਭੂਤਾਨੇਵ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ, ਨ ਇਤਰਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨੀਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਭੂਤਾਨਂਯੇਵ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਝਾਨਙ੍ਗਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ‘‘ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਤੇਨਾਤਿ ਵਿਸੇਸਨਭੂਤੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣੇਨ.
ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਮਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਚਿਨ੍ਤਨਾਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ‘‘ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿਤੋ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵਜ੍ਜਿਤਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵਜ੍ਜਿਤਾਨਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਹੇਸਾਤਿ ਲੇਸੇਨ ਅਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਕਾਰਣਮਾਹ. ਤੀਸੁਪਿ ਏਕਮੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤਂਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਨ ਵਚਨੇਨਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਅਝਾਨਙ੍ਗਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇਨ ਵਚਨੇਨ. ਤਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯ ਝਾਨਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਟਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਅਝਾਨਙ੍ਗੇਸੁ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋਤਿ ‘‘ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਨੁਦ੍ਧਟਭਾਵੋ ਵਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨੁਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਸਭਾਵੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਾਕਾਰਭਾਵਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨੁਦ੍ਧਟਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂਦੋਸਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਵਿਨਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ.
ਯੇ ਪਨਾਤਿਆਦਿ ਪਦਕਾਰਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦੀਹੀਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਝਾਨਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਹਿ. ਅਵਿਭੂਤਭਾਵੋ ਉਪੇਕ੍ਖਨਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਹਿ ਅਵਿਭੂਤਕਿਚ੍ਚਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਨਾਨਂ ਕੇਸਂ? ਸੁਖਾਦੀਨਂ, ਕੇਹਿ? ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦੀਹਿ, ਕਥਂ? ਸੁਖ…ਪੇ… ਯੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯਾਤਿ ਸੁਖਾਦੀਹਿ, ਤਦਞ੍ਞੇਹਿ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਾਦੀਹਿ ਚ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਚ ਅਨੁਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਚ ਅਸਮਾਨਤਾਯ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯ ਝਾਨਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਨੁਦ੍ਧਟਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯੁਤ੍ਤਮਨੋਧਾਤੁਆਦੀਸੂਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦੀਸੁ ਚ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯਪਿ.
ਝਾਨਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੮. ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮. ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਚ ਏਵਂ ਅਨਵਜ੍ਜਸਾਵਜ੍ਜਭੇਦੇਨ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ. ਵੀਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਏਕੇਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵੇਹਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿ ਚ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ, ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿ ਚ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਯਾਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਇਧ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਇਧ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗੇਹਿ ਸਹ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ. ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਦਾਨਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋਯੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ, ਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਪਰਿਯਾਯਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਮਗ੍ਗਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੇਪਿ ਅਤ੍ਥਵਚਨੇ ਏਵਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਰਿਯਾਯ…ਪੇ… ਅਧਿਕਰਣਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਭਾਗਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਗਤਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦਪਤਿਰੂਪਕੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਧਿਕਰਣਸਦ੍ਦੋ ਪਾਲ਼ਿਗਤਤਦਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਉਭਯਪਦਤ੍ਥੋ ਉਦ੍ਧਟੋ ‘‘ਅਧਿਕਰਣਂ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਧਿਕਰਣਾਨੀ’’ਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਂ ਇਤਰਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੇਨ ਪਾਲ਼ਿਗਤਤਦਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਨ ਕਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਗਤੋਯੇਵ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਉਦ੍ਧਟੋ, ਨ ਤਦਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਮੁਖੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥੋ ਨਿਯਮਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤੇਸੂਤਿ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਾਯਾਮਸਮਾਧਯੋ ਸਮ੍ਮਾਮਿਚ੍ਛਾਸਦ੍ਦੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਾਯਾਮਸਮਾਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਸਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਕੇ ਅਨਵਸੇਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨਿਯਮਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨੦. ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦. ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਸਙ੍ਕਾਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਸਙ੍ਕਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਰੂਪਿਨੋ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨੧. ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਯਂ ਹੋਤਿ, ਅਸਤਿ ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਯਦਿਦਂ ਸਮਾਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਂ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਇਦਂ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਤਯਿਦਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਨ ਉਦ੍ਧਟਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ…ਪੇ… ਉਪਕਾਰਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵਿਸੇਸਤੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਪਕਾਰਕਤਾਵਿਰੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਵਿਰੁਦ੍ਧੋ. ਵਿਗਤਾਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਯ ਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਜੁਪਚ੍ਚਨੀਕਭਾਵੇਨ ਠਿਤਾ ਨਤ੍ਥਿਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਾ. ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਪਕਾਰਕਤਾਅਵਿਰੋਧਤੋ. ਯੇ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਪਕਾਰਕਤਾਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਸਤਿ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਕਤੋਤਿ ਸਹ. ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋਤਿ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ. ਤਦਭਾਵੋਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵੋ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਤਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ. ਧਮ੍ਮਤਾ ਹੇਸਾ, ਯਦਿਦਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਸਹ ਪੁਰੇਤਰਂ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦਿਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਸਤਿਪਿ ਨਿਯਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਛਬ੍ਬਿਧਭਾਵੇ ਆਰਮ੍ਮਣਮਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ, ਦ੍ਵਾਰਤੋ ਦ੍ਵਾਰਮਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਛਬ੍ਬਿਧਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਸਤਿਪਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭਾਵੇ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਗਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਚਮਕੋਟ੍ਠਾਸਭੂਤੇ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭੇਦਂ ਆਮਸਿਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਆਹਾਰੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭੇਦਂ ਨ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨੨-੨੩-੨੪. ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨-੨੩. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇ. ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤੋ ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਦੀਪਨੇਨ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਧਮ੍ਮੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਙ੍ਗਹਿਤੇਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇ. ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਓਕਾਸਦਾਨੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ, ਵਿਗਤਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤੇ.
ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਪਕਿਣ੍ਣਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਦਿਮਪਾਠੋਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ. ਤਥਾ ਚ ਸਤੀਤਿ ਦੋਸਸ੍ਸਪਿ ਸਤ੍ਤਰਸਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਤਿ. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਪਿਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੋਸਸ੍ਸਪਿ ਗਰੁਕਰਣਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੇਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨੇਵ ਨਿਵਾਰਿਤੋਤਿ ਕਦਾਚਿ ਆਸਙ੍ਕੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਨ ਚ ਸੇਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਪੁਰੇਜਾਤਾਦੀਹੀਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਕਮ੍ਮਾਹਾਰਝਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਹਿ. ਤਨ੍ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਸ੍ਸ ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ. ਵਿਸੁਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਲੋਭਮੋਹਾ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਦੋਸੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਥਵੀਆਦਿਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਹੇਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਏਤਂ…ਪੇ… ਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਏਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੇਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਤੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਰੂਪਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਂ.
ਭੇਦਾਤਿ ਵਿਸੇਸਾ. ਭੇਦਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਆਦਿਵਿਸੇਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤੇ ਏਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਸੇਸਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਭੂਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਏਵ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਵਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟ੍ਠਾਨਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਹੇਸਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਮਗ੍ਗਭਾਵੇਨੇਤ੍ਥ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਦੀਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਂ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸੇਸੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਹਿਰਿਕਾਦੀਸੁ.
ਦਸਧਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪੁਨ ਤਥਾ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਪਾਠੋ ਪਨ ‘‘ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਤੇਸਞ੍ਚੇਵ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਦਸਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਾਯਤਨਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚ ਅਭਾਵਤੋ, ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚ ਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤਾਨੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ‘‘ਏਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੇਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਚਾਰੇ ਹੇਤੁਆਦਿਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾਪੇਕ੍ਖਾ ਏਤੇਸਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਅਪੁਬ੍ਬਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਰਮ੍ਮਣਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਪੇਕ੍ਖਾ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਅਪੁਬ੍ਬਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਿਧੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤਧਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਹਿ ਓਜਾ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਵਾ ਹੇਤੁਆਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਅਰਣੀਯਤੋ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ, ਞਾਣੇਨ ਵਾ ਞਾਤਬ੍ਬਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਕਾਰੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ, ਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਤ੍ਤਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਪਠਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.
ਯਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਆਸੇਵਨਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਟ੍ਠਾਨਤਾਯ. ਸਹਜਾਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਤਿ. ਕੋਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮੁਦਾਯੇ ਕੋਚਿ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤੋ ਕਮ੍ਮਸਭਾਵੋ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਯਦਿਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਗ੍ਗਹਣੇ. ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਮੇਵਾਤਿ. ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਇਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਂ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਨਯਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰੇਜਾਤਤੋ ਪਰਤੋਪੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਸੁਪਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ ਪਨ ਨਯਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤੋ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤੋ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਨ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤੋ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਯਮੇਵਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਨ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਗੇਵ ਅਤਿਦੇਸਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮੋਯੇਵ ਪੁਰੇਜਾਤਤੋਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥੋਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.
‘‘ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਤਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗਵਜ੍ਜਾਨਂ ਨਵਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਠੇ, ਪੁਰਿਮਪਾਠੇ ਪਨ ‘‘ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਤਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਦਸਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਠੇ ‘‘ਏਕਾਦਸਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਪੁਰਿਮਪਾਠੇ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਹੀ’’ਤਿ.
ਸਮਨਨ੍ਤਰਨਿਰੁਦ੍ਧਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਚਾਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਮਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਸਮਨਨ੍ਤਰਨਿਰੁਦ੍ਧਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ, ਨ ਚ ਸਮਨਨ੍ਤਰਨਿਰੁਦ੍ਧਤਾਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਭਾਗਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸਭਾਗਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ ਕਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਾਨਂ…ਪੇ… ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਹੇਤੁਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਾਸਹਜਾਤਭਾਵੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਭਾਗਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਮਾਦਿਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਭਾਵੇਨ ਸਭਾਗਤਾ, ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਭਾਵੇਨ ਵਿਸਭਾਗਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਹੇਤੁਨਹੇਤੁਆਦਿਭਾਵਤੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਯੁਗਲ਼ਕਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਹਿ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਇਤਰੇ ਤਦਞ੍ਞਭਾਵੇਨ. ਏਵਮਿਤਰੇਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਯੁਗਲ਼ਕਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਉਭਯਪ੍ਪਧਾਨਤਾਤਿ ਜਨਨੋਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਪ੍ਪਧਾਨਤਾ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ਕਾਰਣਭਾਵੋਤਿ ਵਿਨਾਪਿ ਭਾਵਪਚ੍ਚਯਂ ਭਾਵਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਞਾਯਤੀਤਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਭਜਨ੍ਤੇਨ. ਤਯੋਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਿਭਾਗਭਾਵਤੋ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗ੍ਗਹਣਮੇਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪੇਨ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਮਵਟ੍ਠਿਤੇ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਭਿਨ੍ਦਨਂ ਵਿਭਾਗਕਰਣਂ ਯਦਿ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਨਨੁ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਪਿ ਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਦਸ੍ਸਿਤਨਯਾਤਿ ਤਦੇਕਦੇਸੇਨ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂਸਮਾਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦੀਹਿ ਸਮਾਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਾਨਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦੀਸੁ ਪਠਿਤ੍ਵਾ.
ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਪਕਿਣ੍ਣਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.