੩. ਸਮੁਚ੍ਚਯਕ੍ਖਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯੭. ‘‘ਵੇਦਯਾਮੀਤਿ ਜਾਨਾਮਿ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਾਮਿ, ਨ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਹਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਮਾਲ਼ਕੇ ਨਾਰੋਚਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਆਰੋਚਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਵਤ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਗਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਆਰੋਚਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਦਿਟ੍ਠਰੂਪਾਨਂ ਸੁਤਸਦ੍ਦਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਦਿਟ੍ਠਅਸ੍ਸੁਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤੋਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥਗਤਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਤੋ’ਤਿਆਦਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਨਂ ਵਚਨੇਨ ਤਥਾ ਏਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਤ੍ਥੇ ਉਪਚਾਰੇ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਵਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਹਵਾਸਾਦਿਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇਨ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਤਂ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਚਿਣ੍ਣਮਾਨਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਬ੍ਭੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਚਿਣ੍ਣਮਾਨਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹਸ੍ਸ ਚ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਅਬ੍ਭਾਨਾਰਹੋ ਅਬ੍ਭੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਕਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਸਭਾਗਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਰੋਚਾਪੇਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ.

ਪਰਿਵਾਸਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੨. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਸਞ੍ਞਾਯ ਛਾਦਯਤੋ ਅਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ਅਵੇਰਿਭਾਵੇਨ ਸਭਾਗੋ ਅਵੇਰਿਸਭਾਗੋ. ‘‘ਸਭਾਗਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਵਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਇਧੇਵ ਪਕਾਸਿਤਂ. ਲਹੁਕੇਸੁ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਵਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਲਹੁਕਸਭਾਗਂ ਆਵਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਸਭਾਗਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਪਨ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰੋਚਨਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਕਿਰ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੭੧) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲਹੁਕਸ੍ਸੇਵਾਯਮਨੁਞ੍ਞਾਤਾ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ ਪਟਿਕਰਣਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਲਹੁਕੇਸੁਪਿ ਸਭਾਗਂ ਆਵਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ ਹਿ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਵਿਕਰਣਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਇਤਰਥਾ ਤਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਰੋਚਨਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਤੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦੀਪਨਤ੍ਥਮੇਵ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਵਿਕਰਣਮਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਤੇਨੇਵ ਇਧ ‘‘ਸਭਾਗਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਨਿਰਾਪਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸੇਸੇਹਿ ਸਭਾਗਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਚਨੇਨ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਿਯਂ ਪਕਾਸਿਤੋਵ. ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਪਨ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਯਦਾ ਸੁਦ੍ਧਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਆਰੋਚਨਵਸੇਨ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਕਤੇ ‘‘ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਪਤ੍ਤਿਕੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਸੋਤਬ੍ਬਂ, ਯੋ ਸੁਣੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੬) ਵੁਤ੍ਤਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਹੋਤੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਗਰੁਕਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਲਹੁਕਂ ਵਾ, ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਆਵਿ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਭੋਸੁ ਨਯੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਨਾਮਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ‘‘ਤੇਨ ਤੇਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਪਨ੍ਨਾਪਤ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰੋਚਨਂ ਵਤ੍ਤਭੇਦਦੁਕ੍ਕਟਪਅਹਰਣਪ੍ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਕਾਰਣਮੇਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨਤੋ.

ਦਸਸਤਂ ਰਤ੍ਤਿਸਤਨ੍ਤਿ ਦਸਸਤਂ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਰਤ੍ਤਿਸਤਂ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਗ੍ਘਸਮੋਧਾਨੋ ਨਾਮ ਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਕਾਯੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਬਹੁਰਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬੋ, ਇਤਰੋ ਨਾਨਾਵਤ੍ਥੁਕਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ.

ਪਰਿਵਾਸਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

‘‘ਗਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਕਿਰ ਗਾਮੂਪਚਾਰੇਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾਵ ਪਮਾਣਂ. ਯੁਤ੍ਤਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਨੁਗਣ੍ਠਿਪਦੇ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਚ੍ਛੇਦੋ ਹੋਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਅਰੁਣੇ ਏਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮੂਪਚਾਰਤੋ ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਚਨਤੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਗਰੁਕਵਸੇਨੇਵ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਤਦਨੁਰੂਪਵਸੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਾਨਤ੍ਤਚਰਣਵਿਧਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਤ੍ਤਕਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕੇਵਲਂ ਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਪਤ੍ਤੇ ਲਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਠਾਤਬ੍ਬਤੋ ਕੁਰੁਨ੍ਦਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਯੋਗੋ ਪਨ ਪੁਰਿਮੋਵ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਤਥਾ ਸਚੇ ਕਾਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਦ੍ਵੇ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤੇ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪੁਰਿਮਮੇਵ ਆਚਿਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਵਾਸਵਤ੍ਤਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਰਿਵਾਸਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਆਦੀਨਂ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੁਪਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਸੀਮਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਗਾਮੋ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿਆਦਿ ਪਵਾਰਿਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮੇ ਵਿਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ, ‘‘ਤਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਥਤੋ’’ਤਿ ਚ.

ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਵਾਸਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੮. ‘‘ਵਿਸੁਂ ਮਾਨਤ੍ਥਂ ਚਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਮੂਲਾਯ ਪਟਿਕਸ੍ਸਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਕੋਵ, ਏਕਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਆਪਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਦੁਕ੍ਕਟਮਿਸ੍ਸਕਾ ਨਾਮ. ਮਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਛਾਦੇਤੁਕਾਮਤਾ.

੧੪੩. ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਤਾਯ, ਤਥਾਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਲਜ੍ਜਿਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ.

੧੪੮. ਪੁਰਿਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸਾ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਿਵਸਿਤਦਿਵਸਾਪਿ ਗਣਨੂਪਗਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ.

੧੮੪. ਤਸ੍ਮਿਂ ਭੂਮਿਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਭੂਮਿਯਂ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਪਰਿਮਾਣਮ੍ਪੀਤਿਆਦਿ ਜਾਤਿਵਸੇਨੇਕਵਚਨਂ.

ਸਮੁਚ੍ਚਯਕ੍ਖਨ੍ਧਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.