੮. ਪਠਮਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮੦. ਸਾਵਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਸਾਵਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਂ. ਯਥੂਪਨਿਸ੍ਸਯਯਥਾਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਨਚਿ ਸਾਵਕੇਨ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਕੇਨਚਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ, ਕੇਨਚਿ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ, ਕੇਨਚਿ ਕੇਵਲੋ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੩੮੨. ‘‘ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਧਰਮਾਨੇਪਿ ਭਗਵਤਿ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਤਿ ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਾ ਰਤਿਯਾ ਅਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨੇਸਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਯ ਰਤਿਨਿਯੋਜਨਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾਦਿਸਂਸਗ੍ਗਤੋ ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾਦੀਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਨ੍ਤਰਾਯਂ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਰਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਭਿਰਤਿਵਾਸਂ, ਤਤੋ ਨੇਸਂ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਚਾਵਨਞ੍ਚ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਤਾਤਿ ਸਾਵਕੇਹਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਨਂਯੇਵ, ਨ ਬੁਦ੍ਧੇਹੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਕਤਮਂ ਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਰਣਤ੍ਥੇਯੇਵ ਤਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੮੩-੪. ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ. ‘‘ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਕਤ੍ਤਾ, ਨ ਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ‘‘ਭਰਿਯਂ ਵਿਯ ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਚਰਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿਯਾ ਬਲਵਤੀ ਚੋਦਨਾ. ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ਛੁਪਨਮਤ੍ਤੇ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਰਾਗਸਮ੍ਭਵਾ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਏਵ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸਿ, ਤਥੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇਵਸ੍ਸਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਤਾਵ ਭੂਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਨਾਸਿਤਾ, ਥੇਰੋ ਕਾਰਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਅਭੂਤਾਯ, ਭਗਵਤਾ ‘‘ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਦਿ ਤਾਵ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਨਾਸਿਤਾ, ਥੇਰੋ ਕਾਰਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਅਪ੍ਪਟਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਯ੍ਯੇਨਮ੍ਹਿ ਦੂਸਿਤਾ’’ਤਿ ਇਮਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਵਿਨਾ ਏਵ ਤਸ੍ਸਾ ਪਕਤਿਦੁਸ੍ਸੀਲਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਾਸਿਤਾ, ਥੇਰੋ ਅਕਾਰਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਭਯਗਿਰਿਵਾਸਿਨੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾਦੇ ਥੇਰੋ ਕਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਮੁਸਾਵਾਦਪਚ੍ਚਯਾ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾਯ ਅਨਾਸੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਲਿਙ੍ਗਨਾਸਨਾਯ ਨਾਸੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਾਰਾਜਿਕਾਵ ਜਾਤਾ, ਸਾ ਕਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਤਤੋ ਥੇਰੋ ਕਾਰਕੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਸਕਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਅਪਾਰਾਜਿਕਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨੇਨ ਨਾਸੇਤਬ੍ਬਾ ਜਾਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸਿਨੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾਦੇ ਥੇਰੋ ਕਾਰਕੋ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ‘‘ਸਕਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਭੂਤਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਨਾਸੇਥਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ. ਭੂਤਾਯੇਵ ਹਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਨਾਸੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਤਿ, ਨਾਭੂਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਵਾਦੇ. ਪੁਰਿਮੋ ਯੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੮੫-੬. ਪੀਤਿਸੁਖੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਖੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਪੀਤਿਗ੍ਗਹਣਂ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸੁਖਂ, ਕਾਯਿਕਞ੍ਚ ਅਪਨੇਤੁਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪੀਤਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਚੁਦਿਤਕਵਸੇਨ ਕਤਂ ਅਮੂਲਕਂ ਨਾਮ, ‘‘ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨਂ ਅਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਇਮੇ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਾਦਿਸਂ ਦਿਟ੍ਠਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸੁਤਮੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਾਨਿਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੇ ਏਵ ਆਗਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾਪਿ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਵਾਤਿ ਨੋ ਤਕ੍ਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਾ ਹਿ ਚਾਵਨਸਮਤ੍ਥਤੋ. ‘‘ਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਚੋਦਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਸੀਸਂ ਨ ਏਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚੇ ਸੁਤੇਨ ਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੇਨ ਚੋਦੇਤਿ ਚੋਦਾਪੇਤਿ, ਸੁਤਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤਂ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਚੋਦਿਤੇ ਵਾ ਚੋਦਾਪਿਤੇ ਵਾ ਸੀਸਂ ਏਤਿ ਏਵ ਅਮੂਲਕੇਨ ਚੋਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਤਞ੍ਚੇ ਚੋਦੇਤਿ ‘ਸੁਤੋ ਮਯਾ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੭). ‘‘ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਞ੍ਚੇ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਾਨੋ ਅਨੋਕਾਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਓਕਾਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਦੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੯) ਇਮਿਨਾ ਨ-ਸਮੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਕਥਂ? ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਾਨੋ ਤਞ੍ਚੇ ਚੋਦੇਤਿ ‘ਸੁਤੋ ਮਯਾ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋਸੀ’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਾਚਾਯ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨਾਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਨ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਾਲ਼ਿਨਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਕਥਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ ਤਾਵਾਹੁ ‘‘ਸਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਸਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਅਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾਅਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਪਰਿਸਙ੍ਕਨਮੂਲੇਨ ਸਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਤਦਭਾਵੇਨ ਅਮੂਲਕੇਨਾਪਿ ਸਞ੍ਞਾਸਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਮੂਲਾਭਾਵੇਨ ਅਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਤਬ੍ਭਾਵੇਨ ਸਮੂਲਕੇਨਾਪਿ ਸਞ੍ਞਾਅਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ.

ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਮੂਲੇਨ ਸਮੂਲਕੇਨਾਪਿ ‘‘ਸੁਤੋ ਮਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਞ੍ਞਾਅਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ. ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਭਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਸਮੂਲਕੇਨ, ਸਞ੍ਞਾਸਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਪਨ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਤੇ ਵਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਅਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਾਰਾ ਅਮੂਲਕੇਨ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਞ੍ਞਾਅਮੂਲਕੇਨ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਵੇਮਤਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿਵਾਰਾ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ. ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ-ਯਥਾ ਅਸੁਦ੍ਧਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਨੋਕਾਸਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਕਟਂ, ਅਕ੍ਕੋਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਚ ਓਮਸਵਾਦੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ, ਤਥਾ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਕੋਪਿ ਅਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿ ਅਮੂਲਕੇਨ ਚੋਦੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ. ਸਮੂਲਕੇਨ ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧੇ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਅਸੁਦ੍ਧੇ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ, ਤਥਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਯੁਤ੍ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਅਨਿਸ੍ਸਰਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਯੇ ਵਿਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇਰੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾਪਿ ਚੋਦੇਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਦਯੋ ਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਕਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਕੋ ਏਤ੍ਥ ਦੋਸੋਤਿ ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤਿਯੇਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕੋਚਿ ਨ ਲਭਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੇਤੀਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਂਸਾਨਿ ਤਿਂਸਵਨ੍ਤਾਨਿ. ਅਨੁਯੋਗੋਤਿ ਪਟਿਵਚਨਂ. ਏਹਿਤੀਤਿ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਸਨ੍ਤਾਨੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਨਯੇਨ, ਦਿਟ੍ਠਵਿਧਾਨੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਠਾਨੇਤਿ ਲਜ੍ਜਿਟ੍ਠਾਨੇ.

ਗਾਹਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਚੋਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਦਾਨਗ੍ਗਹਣਂ. ਚੇਤਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਦਾਨਗ੍ਗਹਣਚੇਤਨਾ. ਵੋਹਾਰੋਤਿ ਇਤੋ, ਏਤ੍ਤੋ ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਪਕਾਸਨਂ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤੀਤਿ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਯਾ ਵਚੀਘੋਸਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਉਪਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਸਙ੍ਕੇਤੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਯਸ੍ਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਤਦਤ੍ਥੋ ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਵਾ ਅਪਰਮਤ੍ਥੋ ਵਾ ਤਤਿਯਵਾਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਨਾਮਾਦੀਹਿ ਛਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਕਾਸਿਤਾ, ਸਾ ‘‘ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਛਧਾ ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਬ੍ਭਾਗਿਯਭਾਵੋ ਅਤਬ੍ਭਾਗਿਯਭਾਵੋ ਚ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣੀਯਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਾ, ਅਧਿਕਰਣੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਧਿਕਰਣੋ ਮਞ੍ਚਟ੍ਠੇ ਮਞ੍ਚੋਪਚਾਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਚ. ‘‘ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਅਮੂਲਕਾ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਰਿਯਾਯਮਤ੍ਤਂ, ਸਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਭਿਧਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚ ਲਿਖਿਤਂ. ਇਧੇਵਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਏਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ. ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਾਦੀਸੁ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਹੀਤਿਆਦਿ. ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਾਦੀਨਮਤ੍ਥਿਤਾ ਵਿਯ ਅਮੂਲਕਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਸਮਥੇਹੀਤਿ ‘‘ਯਂ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਸਮਥਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਮਥੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਪਿਚ ਸਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿ. ਨ ਹਿ ਵਿਵਾਦਾਦੀਨਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਅਧਿਕਰਣਟ੍ਠੋਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਸਮਥਾ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਸ੍ਸਾ ਅਧਿਕਰਣੀਯਤਾਤਿ ਨ ਵਿਵਾਦਾਦੀਨਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ ਅਧਿਕਰਣਟ੍ਠੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਹੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿ ਅਮੂਲਿਕਾ ਚੇ,

ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਾ ਫਲਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ;

ਚਤੁਤ੍ਥਪਾਰਾਜਿਕਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ,

ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਾਵ ਸਿਯੁਂ ਤਥੇਵ.

‘‘ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਧਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ,

ਸਿਯੁਂ ਤਥਾਤੀਤਮਨਾਗਤਞ੍ਚ;

ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਛਕ੍ਕਂ ਨ ਸਿਯਾ ਤਤੋ ਵਾ,

ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਾਦਮਾਹਾ’’ਤਿ.

ਅਨੁਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ. ਕਿਚ੍ਚਯਤਾਤਿ ਕਰਣੀਯਤਾ. ਤਂ ਕਤਮਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤਂ ਕਿਰ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.

੩੮੭. ਸੁਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਮੂਲਕਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋਸਿ ਮਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ‘‘ਸੁਤੋਸਿ ਮਯਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਤ੍ਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਸਮਾਨੋ ਵਦਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜੇਟ੍ਠਬ੍ਬਤਿਕੋ ਕਾਕੇਕਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਾ. ਯਦਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਯਾਵਤਾ, ਯਦਾ ਵਾ. ਨੋ ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿਆਦਿ ਵੇਮਤਿਕਾਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੇਮਤਿਕੋਵ ਨਸ੍ਸਰਤਿ ਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੩੮੯. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ. ਓਕਾਸਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਓਕਾਸਕਰਣਂ. ‘‘ਓਕਾਸੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਓਕਾਸਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ. ਅਸੂਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਕਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ਕਞ੍ਞਾ ਸੂਰਿਯਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਵਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਅਨੋਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਓਕਾਸਂ ਨ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਹੋਤਿ.

ਪਠਮਦੁਟ੍ਠਦੋਸਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.