੭. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੧-੪੦੩. ਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨ ਆਗਤਾਗਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਤੇਨ ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ, ਅਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲਾਦੀਨਂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਦੀਨਂ, ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਕੁਸਲਾਦੀਨਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪਭੇਦੋ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾਨਿਦਸ੍ਸਿਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੦੪. ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸੋਧਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਰਹਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਦਿਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਤਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕੁਸਲਂ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੂਮਿਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਨਤੋ, ਦੇਸਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੪੦੫. ਅਸ੍ਸਾਦਨਂ ਸਰਾਗਸ੍ਸ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਚ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਭਵਤਿ ਚੇਵ ਰਜ੍ਜਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਂ ਪੀਤਿਕਿਚ੍ਚਸਹਿਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਚ੍ਛਿਮਤ੍ਥਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਯੇਵਾਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋ ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣ…ਪੇ… ਭਾਵਨਾਯ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਰਾਗਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੮.੭੨) ਵਚਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਰਾਗੇਨ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਸੁਯੇਵ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਾਯ ਚਤੂਸੁਪਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਯ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਂ. ਜਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸੁਚਿਣ੍ਣਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੦੬. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੋ ਹੇਤ੍ਥ ਕਤੋਤਿ. ਭਾਵਵਨ੍ਤਤੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਭਾਵੇਨੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ, ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਯ ਨ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਂ ਨਿਯੋਗਤੋ ਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਇਦਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਤਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਆਦਯੋਪਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਵਾ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਆਸਨ੍ਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਵਸੇਨ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਸਨ੍ਨਾਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ‘‘ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਰਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾ ਏਤੇਸਂ ਆਵਜ੍ਜਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਦੀਨਞ੍ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਿਰਿਯਾਨਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਦੀਨਂ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਚ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
੪੦੭-੪੦੯. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਭਾਵਤੋ ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਤਾਮਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿਭੇਦਾ ਵਾ.
੪੧੦. ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਯੇਹਿ ਨਿਯਤਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ.
੪੧੩-੪੧੬. ਚਤੁਭੂਮਕਂ ਕੁਸਲਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵ.
੪੧੭. ਅਪੁਬ੍ਬਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਙ੍ਗਮੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਮੂਲਾਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਕਤਿਭਵਙ੍ਗਞ੍ਚ. ਅਨੁਲੋਮਂ ਸੇਕ੍ਖਾਯ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਯਚਿ ਸੇਕ੍ਖਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਕੁਸਲਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਨਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਰਿਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
ਤਾ ਉਭੋਪਿ…ਪੇ… ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਨਂ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਮਨੋਧਾਤੁਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੪੨੩. ਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨ ਪਨੇਤਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਬਲਵਚੇਤਨਾਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਦੁਬ੍ਬਲਾ’’ਤਿ ਏਤਂ ਏਕਨ੍ਤਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ, ਦਲ਼੍ਹਂ ਵਾ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ? ਬਲਵਤੋ ਦੁਬ੍ਬਲਸ੍ਸ ਵਾ ਕਤੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਚ੍ਚਨਤੋ ‘‘ਯਂਕਞ੍ਚਿ ਯਦਿ ਵਿਪਾਕਂ ਜਨੇਤਿ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਤੋਕਾਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਿਕੇ ਪਨ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ‘‘ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮੋ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੩.੯੩) ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਉਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ, ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਨਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਅਟ੍ਠਾ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੨.੮੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਪਾਕਜਨਕਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਮ੍ਮਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋ, ਵਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਓਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਓਮਾਨਂ. ਰਾਗੋ ਰਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਾਮਰਾਗਤਣ੍ਹਾ, ‘‘ਇਤਿ ਮੇ ਚਕ੍ਖੁਂ ਸਿਯਾ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਾਯ ਚਿਤ੍ਤਪਣਿਦਹਨਤਣ੍ਹਾ ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ.
ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਤੇਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਨਿਤਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਾਣਂ ਹਨਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਣਾਪਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਮਾਤੁਘਾਤਕਮ੍ਮੇਨ ਸਦਿਸਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਾਯਪਿ ਆਣਤ੍ਤਚੇਤਨਾਯ ਮਾਤੁਘਾਤਕਮ੍ਮਨਾਮਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਹਾਰੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ.
ਯਥੇਵ ਹਿ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਰਾਗਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀਤਿ ਰਾਗਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ. ਯਥਾ ਰਾਗਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀਤਿਏਵਮਾਦਿ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਰਾਗਾਦਯੋ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਯਿਕਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਨ ਏਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਅਥ ਖੋ ਏਕਤੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੪੨੫. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਨ ਪੁਰਿਮਵਾਰੇਸੁ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਨ ਚ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਇਧ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਆਗਤੋਤਿ.
੪੨੭. ਚੇਤਨਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤੇਸੁ ਦੁਮੂਲਕਦੁਕਾਵਸਾਨਾ ਪਞ੍ਹਾ ਨ ਉਦ੍ਧਟਾਤਿ? ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾਯ ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਪਚ੍ਚਯਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੨੪੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤੋ ਤਤੋ ਵਾ ਉਭਯਪਚ੍ਚਯਤੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂਯੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਉਭਯਸ੍ਸ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾਯ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭੂਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਵਿਭਙ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਸ੍ਸ ਘਟਨੇ ਅਨੁਲੋਮਗਣਨਾ
੪੩੯. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪੁਰੇਜਾਤਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਗਣਨਮਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞਤੋ.
੪੪੦. ‘‘ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਂ ਸੇਸਾਧਿਪਤਿਨੋ ਵਿਸਭਾਗਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗੇਨ ਏਕੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਵਿਸਭਾਗੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਵਿਸਭਾਗਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ‘‘ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਂ ਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਸਭਾਗਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਨਨੁ ਯਥਾ ਅਮੋਹਵਜ੍ਜਾਨਂ ਹੇਤੂਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਜ੍ਜਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਂ ਵਿਸਭਾਗਤਾ, ਏਵਂ ਕੁਸਲਾਦਿਹੇਤੂਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਹੇਤੁਵਜ੍ਜਾਨਂ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਉਭਯਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਸਹਿਤਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਸਤਿਪਿ ਹੇਤੁਵਜ੍ਜਸਬ੍ਭਾਵੇ ਹੇਤੂਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਹੇਤੁਵਜ੍ਜਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਹੇਤੁਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਪਿ. ਅਪਿਚ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕ੍ਖਣੇ ਤਥਾ ਭਾਵਾਭਾਵਵਸੇਨ ਸਭਾਗਤਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵਿਸਭਾਗਤਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ.
ਕੁਸਲਾ ਵੀਮਂਸਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਅਨਧਿਪਤਿਭੂਤਾ ਵੀਮਂਸਾ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ.
੪੪੧-੪੪੩. ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਪਵਿਸਤਿ, ਇਤਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ, ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਊਨਤਰਗਣਨੇਸੂਤਿ ਯੇਸੁ ਪਵਿਟ੍ਠੇਸੁ ਊਨਤਰਾ ਗਣਨਾ ਹੋਤਿ, ਤੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਊਨਤਰਗਣਨੇਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਦੀਸੁ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਤੋ ਊਨਂ ਯਥਾਲਦ੍ਧਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤਿ ਗਣਨਂ ਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਵਿਪਾਕਾਨੀਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਵਿਪਾਕਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਵਿਪਾਕਹੇਤੁਰਹਿਤਾਨੀਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਹਜਾਤਵਿਪਾਕਾ ਚੇਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਹਜਾਤਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵਿਪਾਕਾ ਚੇਵ ਵਿਪਾਕਸਹਜਾਤਰੂਪਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾ ਚ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਨ ਪਠਨ੍ਤਿ.
ਏਵਮ੍ਪੀਤਿ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਘਟਨੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਠਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਪਿ. ਘਟਨੇਸੁ ਪਨ ਯੋ ਯੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਠਿਤੋ, ਤਂਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਰਵਸੇਸਊਨਊਨਤਰਊਨਤਮਲਾਭਕ੍ਕਮੇਨ ਘਟਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਿਰਵਸੇਸਲਾਭੇ ਚ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਨਿਰਵਸੇਸਲਾਭਕ੍ਕਮੇਨ. ਤਥਾ ਊਨਲਾਭਾਦੀਸੂਤਿ ਅਯਂ ਕਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਹੇਤੁਮੂਲਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੪੪੫. ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਸਨਿਸ੍ਸਯਂ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ ਨ ਇਦਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਘਟਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਵਾ’’ਤਿ.
੪੪੬. ਸਹਜਾਤੇਨ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਨਾ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਜਾਤਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾ ਏਕੋ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤੀਨਂ ਏਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਭਾਵੋ ਚ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਨਂ ਸਮਾਨੋ, ਨ ਪਨੇਵਂ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਭਾਵੋ ਸਮਾਨੋ. ਸਹਜਾਤੋ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਅਧਿਪਤਿ ਹੋਤਿ, ਇਤਰੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਨਿਨ੍ਨਤਾਕਰਣੇਨ. ਸਹਜਾਤੋ ਚ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੇਨੇਵ ਉਪਕਾਰਕੋ, ਇਤਰੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਯ ਭਿਨ੍ਨਸਭਾਵਾ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਨੋਤਿ ਨ ਤੇ ਏਕਤੋ ਏਵ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਭਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਵਿਭਙ੍ਗੇ ਚ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
੪੪੭-੪੫੨. ਸਾਹਾਰਕਘਟਨਾਨਂ ਪੁਰਤੋ ਵੀਰਿਯਚਿਤ੍ਤਵੀਮਂਸਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਅਨਾਹਾਰਕਾਮਗ੍ਗਕਾਨਿ ਸਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਘਟਨਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਯੁਂ ‘‘ਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤ. ਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ. ਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ. ਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਏਕਂ. ਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਏਕਂ. ਅਧਿਪਤਿਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਨ੍ਤਿ ਏਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ? ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭੂਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਸ੍ਸ ਆਹਾਰਮਗ੍ਗੇਹਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ. ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ ਹਿ ਆਹਾਰੋ, ਵੀਰਿਯਵੀਮਂਸਾ ਚ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭੂਤੋ ਅਧਿਪਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਨਾਹਾਰਕਾਮਗ੍ਗਕਾਨਿ ਸਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਘਟਨਾਨਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਯੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਆਦੀਨਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਆਹਾਰਮਗ੍ਗਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਾਹਾਰਕਸਮਗ੍ਗਕਾਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਚ ਸਮਗ੍ਗਕੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਸਾਹਾਰਕੇਸੁ ਏਕੋਯੇਵਾਤਿ ਸਮਗ੍ਗਕਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਸਿਯੁਂ. ਸਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਾਨਿ ਪਨ ਯੇਹਿ ਆਹਾਰਮਗ੍ਗੇਹਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਕਮਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਗ੍ਗਕਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਰੂਪਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੫੭-੪੬੦. ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸਹਿਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਕੁਸਲਮੂਲਕੇਸ੍ਵੇਵ ਦੁਮੂਲਕਮ੍ਪਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਮ੍ਪੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਦੁਤਿਯਘਟਨੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਰੂਪੇਸੁ ਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ, ਭੂਤਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਞ੍ਚ ਭੂਤਰੂਪਞ੍ਚ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਵਿਪਾਕੇਸੁ ਪਠਮੇ ਵਿਪਾਕਾ ਚੇਵ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵਾਤਿ ਇਧ ਚ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਨ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪਾਕਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿ ਅਵਿਗਤਮੂਲਕੇਸੁ ਘਟਨੇਸੁ ਹੇਤੁਕਮ੍ਮਝਾਨਮਗ੍ਗੇਹਿ ਘਟਨਾਨਿ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਵਜ੍ਜੇਸੁ ਆਹਾਰੇਨ, ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਵਜ੍ਜੇਸੁ ਅਧਿਪਤਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਚ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ? ਤੇਸੁ ਹਿ ਯੋਜਿਯਮਾਨੇਸੁ ਤਂਤਂਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾ ਹੇਤੁਆਦਯੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਤੇਹਿ ਘਟਨਾਨਿ ਹੇਤੁਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨੇਵ ਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨੀਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤੇਹਿ ਪਨ ਯੋਜਿਯਮਾਨੋ ਆਹਾਰੋ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਹਿ ਅਧਿਪਤਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨਿਪਿ ਘਟਨਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਮੂਲਕੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਮੂਲਕੇਸੁ ਚ ਆਹਾਰੇਨ ਅਧਿਪਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਚ ਸੁਪਾਕਟਭਾਵਤ੍ਥਂ ਯੋਜਿਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.
੪੬੨-੪੬੪. ਨਿਸ੍ਸਯਮੂਲਕੇ ‘‘ਛਟ੍ਠੇ ਤੀਣੀਤਿ ਕੁਸਲਾਦੀਨਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ, ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ.
੪੬੬. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਮੂਲਕੇ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਠਮੇ ‘‘ਲੋਕਿਯਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਿ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਵ.
੪੭੩-੪੭੭. ਕਮ੍ਮਮੂਲਕੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਪਾਕਾਵਿਪਾਕਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਠਮੇ ‘‘ਅਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਮੂਲਕੇ ‘‘ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕੇ ਚ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾਦੀਨਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਨ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਵਤ੍ਥੁ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਅਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਆਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਤੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਕਤੂਪਚਿਤਭਾਵੇਨ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਕਾਰੇਨ, ਵਿਸਯਮਤ੍ਤਤਾਵਸੇਨ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਨ੍ਤਾਨਵਿਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਚ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਭਾਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਚ ਸਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ, ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਸਹ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ, ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਚ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਭਾਵੋ, ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਸਹ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ. ਯਥਾ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਸਭਾਵੋ, ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤੀਨਞ੍ਚ ਸਹ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ.
੪੭੮-੪੮੩. ਨਿਰਾਧਿਪਤਿਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਾਧਿਪਤਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਤ੍ਥੁ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੪੮੪-੪੯੫. ‘‘ਤਤਿਯੇ ਅਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਚ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਵੀਰਿਯਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਛਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿਪਿ ਵੀਮਂਸਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਪਨ ਵਸੇਨ ਤਂਸਮਾਨਗਤਿਕਾ ਵੀਮਂਸਾਪਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ‘‘ਵੀਰਿਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੫੧੧-੫੧੪. ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੂਲਕੇ ‘‘ਦਸਮੇ ਕੁਸਲਾਦਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਖਨ੍ਧਾ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚ ਖਨ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਏਕਾਦਸਮੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁ ਖਨ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਘਟਨਂ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਖਨ੍ਧਾ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪਾਠੋ, ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪਨ ਨ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਮੇ ਖਨ੍ਧਾ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ.
੫੧੫-੫੧੮. ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਮੂਲਕੇ ਪਠਮਘਟਨੇ ‘‘ਅਰੂਪਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਮਹਾਭੂਤਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾ ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਾਦਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਦੁਤਿਯੇ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਪਨ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਚ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਛਟ੍ਠਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਤਤੋ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤਂ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਤੋ ਏਕਾਦਸਮੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਤੋਤਿ ਨਵਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਰਸਮੇ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਚੁਦ੍ਦਸਮੇ ਵਤ੍ਥੁਮੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ‘‘ਸਤ੍ਤਰਸਮੇ ਪਨ ਤਦੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਮੇਪਿ ਤਦੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਠੋ, ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਰਸਮਤੋ ਵਿਸੇਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਰਸਮੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸਮੇ ਚ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਰਸਮੇ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਚ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਮੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ.
੫੧੯. ਸਹਜਾਤਾਨਿ ਵਿਯ ਸਹਜਾਤੇਨ ਕੇਨਚਿ ਏਕੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਨਿਯਮਿਤਤ੍ਤਾ ਤਾਨਿ ਪਕਿਣ੍ਣਕਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਹਜਾਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕੇ ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਪੁਰੇਜਾਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਪਿ ਪਠਿਤਬ੍ਬੋ.
ਯੇਸੁ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹੇਤੁਮੂਲਕਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਲੋਭਾਦਿਤਂਤਂਨਾਮਵਸੇਨ ਪਨ ਹੇਤੁਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਝਾਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਏਵਂ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸੇਵ ਹਿ ਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਕਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੋਪਿ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਮਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਛ ਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਏਤੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਤੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਧਿਪਤਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਤਿ ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲਦ੍ਧੁਂ. ਝਾਨਙ੍ਗੇਸ੍ਵਪਿ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਝਾਨਙ੍ਗਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿਪਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਤਿ ਏਵਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਯੋਜਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ.
ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਸ੍ਸ ਘਟਨੇ ਅਨੁਲੋਮਗਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੫੨੭. ਏਕੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਮੇਸ੍ਵੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਯਥਾਯੋਗਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਸੁ ਚ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਰੇਜਾਤਂ, ਸਹਜਾਤਤੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਚ, ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਚੇਤਨਾਯ ਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਂ, ਸਹਜਾਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਆਹਾਰੋ, ਸਹਜਾਤਤੋ ਪੁਰੇਜਾਤਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਹਜਾਤਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਚ੍ਚੇਵ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੦੪, ੪੧੯, ੪੨੩) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਞ੍ਞਾਭਾਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੨.੬੬, ੭੪) ਏਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਵਚਨਂ, ਤਂ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਵਿਵਜ੍ਜਨਾਭਾਵਤੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਅਞ੍ਞਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵਤੋ ਚ, ਨ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ.
ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ ਯਦਿਪਿ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਵ, ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਞ੍ਚ ਸਹਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਵਿਯ ਵਿਸੁਂਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤੇਸੁ ਚ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਛਹਿ ਭੇਦੇਹਿ ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਭੇਦਤੋ ਦੁਵਿਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਭੇਦਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾਪੀਤਿ ਨ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂਯੇਵ, ਨਾਪਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਨਿਸ੍ਸਯਪੁਰੇਜਾਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਨਞ੍ਚ ਪੁਰੇਜਾਤੇ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਯੇਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦੇਕਦੇਸਸ੍ਸ ਤੇਸਞ੍ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਗਹਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਸੇਸਾ ਤੇਵੀਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾ ‘‘ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇ ਅਧਿਪਤਿਭੂਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਪੁਰੇਜਾਤਭੂਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਅਥ ਪਨ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਰੇਜਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗ੍ਗਹਣੇਨਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਧਿਪਤਿਭੂਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ.
ਯੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੁ…ਪੇ… ਏਕੋਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਆਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਗਤੋਵਾਤਿ ਏਵਂ ਏਵਸਦ੍ਦੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਚੁਦ੍ਦਸਮੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤੇਸੁ ਏਕੇਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਅਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਆਗਤੋਵਾਤਿ ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ ਤੇਪਿ ਪਞ੍ਹਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਞ੍ਹੇਤਿ ਦੁਤਿਯਛਟ੍ਠਪਞ੍ਹੇਸੁ ਏਕੇਕਵਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਵਚਨੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਯਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਚੁਦ੍ਦਸਮੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਤੇਸੁਪਿ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਆਗਤਾ, ਨ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨਾਤਿ. ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਤੇਰਸਮਪਨ੍ਨਰਸਮੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੇਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਹਜਾਤਸ੍ਸੇਵ ਵਸੇਨਾਤਿ. ਇਦਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਾਹਕਤ੍ਤਂ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਪਞ੍ਹਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤੇ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਪਚ੍ਚਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਾਪਰਿਹਾਨੀਤਿ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਪਭੇਦਪਰਿਹਾਨੀਸੁ. ਤੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਪਚ੍ਚਯੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਰੋ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਨੀਯਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਲਬ੍ਭਮਾਨਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਹੇਤੁਦੁਕਪਞ੍ਹਾਵਾਰਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ‘‘ਹੇਤੁਧਮ੍ਮੋ ਹੇਤੁਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੧.੪੩) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨੇ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਸਬ੍ਬਲਬ੍ਭਮਾਨਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਰਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਪਭੇਦੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਾਨੀਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੇ…ਪੇ… ਤੇ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ.
੫੨੮. ਤਥਾ ਅਕੁਸਲਾਦਿਕੇਸੁਪਿ ਚਤੂਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਤੇ ਤੇਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਕੁਸਲਾਦਿਕੇਸੁ ਦਸ੍ਸਿਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ‘‘ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਤਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਦ੍ਵੇਯੇਵ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਪਿ ਅਕੁਸਲੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ.
੫੩੦. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਪਨ ਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਂ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ਸਹਜਾਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਰੇ ਆਰਮ੍ਮਣਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕਮ੍ਮਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਰੋ ਨ ਕਤੋਤਿ? ਮਿਸ੍ਸਕਾਮਿਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ‘‘ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ ‘‘ਕਿਂ ਸੁਦ੍ਧੇਨ ਸਹਜਾਤਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਵਾ, ਅਥ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਸੁ ਪਨ ਸਹਜਾਤਾਦੀਸੁ ਸਰੂਪਤੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਹਜਾਤਂ ਪੁਰੇਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਗਹਣਤੋ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸਹਜਾਤਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾ, ਤੇਨ ਚ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਭਾਵੇਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਤਾਵ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ, ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸੋ ਵਿਯ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਅਨੁਪਾਦਾਨਿਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨੁਪਾਦਾਨਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਅਨੁਪਾਦਾਨਿਯਸ੍ਸ ਚ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਹਜਾਤਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੪.੮੪), ਨ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ ਨ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ.
ਨਨੁ ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਹੇਤੁਆਦੀਹਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸੋਪਿ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਭਾਵੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਨ, ਵਿਰੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਵਿਰੁਦ੍ਧੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਪਨ ਸਹਜਾਤੋ. ਹੇਤੁਆਦਯੋ ਹਿ ਸਹਜਾਤਾ ਏਵ, ਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲਵਿਰੁਦ੍ਧਾਤਿ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯੁਦ੍ਧਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯਗਣਨਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਵਣ੍ਣਨਾ
੫੩੨. ਸੁਦ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਦ੍ਧਗ੍ਗਹਣੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਯੋਜਨਂ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਹਿ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੂਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਾ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕੇਵਲਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਨ ਸੇਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਹਜਾਤੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਸੁ ਪਨ੍ਨਰਸਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਪਾਕਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਸਹਜਾਤੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਨਨ੍ਤੋਗਧਾ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਦਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਆਕਾਰੇਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ.
ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋਯੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਇਮੇ ਵਾਰਾ ਨ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਥ ਖੋ ਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਏਤੇ ਲਭਿਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯਦਿਪਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤਾ ਏਤੇ ਨ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਹਜਾਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਯੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਇਧ ਸਹਜਾਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਪਿ ਵਾਰਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭੂਤਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੁਸਲਤੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕੁਸਲੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੁਸਲੋ ਚ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤੇਹੇਵ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਸਮੁਦਾਯਭੂਤੋ ਏਕਦੇਸਭੂਤੇਹੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕੁਸਲੋ ਪਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਹੇਵ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਸਹਜਾਤਾਦੀਹਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਸੋ ਵਾਰੋ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਦੇਸੋਵਾਤਿ ਸਹਜਾਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਹਜਾਤਾ ਹਿ ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਕਦੇਸੋਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਤਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ.
੫੩੩. ‘‘ਦੁਮੂਲਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਗਣਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ, ‘‘ਪਚ੍ਚਨੀਯਗਣਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚਨੀਯਵਾਰਗਣਨਾ ਹਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ.
‘‘ਵਿਪਾਕਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਪਾਕਸ੍ਸਪਿ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਿਕੇ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਤਨ੍ਤਿ.
ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫੩੪. ਸਤ੍ਤ ਪਞ੍ਚ ਤੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ਹੇਤੁਮੂਲਕੇ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ.
੫੩੮. ਨਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ ਨਪਚ੍ਛਾਜਾਤੇ ਤੀਣੀਤਿ ਮੂਲਕਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸਮੂਲਕੇ ‘‘ਨਪਚ੍ਛਾਜਾਤੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਗਣਨਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ. ‘‘ਤੇਸੁ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਞ੍ਚ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਨ ਵਿਪਾਕੋ ਤਤਿਯੇ ਤੇਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯੋ ਚ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿਯੇਵ.
੫੪੫. ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਸਹਜਾਤਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਅਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਪਨ ਅਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ, ਅਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਚ ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਸਹਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
੫੪੬. ਨੋਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਾ ਨਹੇਤੁਯਾ ਨਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਏਕਮੂਲਕੇਕਾਵਸਾਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਹਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਉਪਨਿਸ੍ਸਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਠਿਤਾਨੀਤਿ ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਠਿਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਹਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਯੇ ਯੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤੇ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਯੇ ਯੇ ਠਿਤਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤੇ ਤੇ ਵਾਰਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਨਿਸ੍ਸਯਮ੍ਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਾਰਮ੍ਮਣੇਯੇਵ ਠਤ੍ਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਯਾਵ ਨਿਸ੍ਸਯਂ, ਤਾਵ ਠਤ੍ਵਾਪਿ ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਦ੍ਵੇ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਹਿ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਚ ਨਵਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥਿਆਰਮ੍ਮਣਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਸਤ੍ਤ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇਯੇਵਾਤਿ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯਗਣਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫੦. ਸਦਿਸਵਾਰਾਤਿ ਅਨੁਰੂਪਵਾਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇ ਲਦ੍ਧੇਸੁ ਹਿ ਏਕਾਦਸਸੁ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮੇ ਹੇਤੁਯਾ ਲਦ੍ਧੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਇਮੇਹੇਵ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਨ ਅਨੁਰੂਪਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵਚਨਤੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਯਥਾਯੋਗਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਮਾਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਦਿਸਵਾਰਾ’’ਤਿ ਆਹ.
੫੫੧. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਾਮਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਹੇਤੁਨਾਮਪਚ੍ਚਯਂ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਾਦੀਨਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
੫੫੬. ਅਧਿਪਤਿਮੂਲਕੇ ਨਹੇਤੁਯਾ ਦਸਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਧਿਪਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਸ੍ਸ, ਨਸਹਜਾਤੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਘਟਨੇਸੁ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਘਟਿਤੇ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਠਿਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਾਧੁਕਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਠਿਤਾ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਗਣਨਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨੁਲੋਮੇ ਵੁਤ੍ਤਘਟਿਤੇ ਹਿ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਘਟਿਤਾਵਸੇਸਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਯੋਜਿਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਮਾਨਾ ਊਨਾ ਚ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ.
ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ
੬੩੧. ਊਨਤਰਗਣਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਰੇਕਗਣਨਸ੍ਸਪਿ ਗਣਨਂ ਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਯੋਜਿਯਮਾਨੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਤਿਰੇਕਗਣਨਸ੍ਸਪਿ ਗਣਨਂ ਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਰਿਹਾਪਨਗਣਨਾਯ ਊਨਤਰਗਣਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਨਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ. ਨਹੇਤੁਨਾਰਮ੍ਮਣਦੁਕਸ੍ਸ ਹਿ ਗਣਨਾ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਯੋਜਿਯਮਾਨੇਨ ਊਨਤਰਗਣਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਹੀਨਾਪਿ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇ ਲਦ੍ਧਗਣਨਾਯ ਨ ਸਮਾਨਾ, ਅਥ ਖੋ ਤਤੋਪਿ ਊਨਤਰਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਪਨੇਤਂ ਸਬ੍ਬਸਂਸਨ੍ਦਨੇਸੁ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.
ਨਿਸ੍ਸਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਸਹਜਾਤੇ ਚ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਅਤਿਟ੍ਠਮਾਨਾਨਂ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਅਪਾਕਟਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇਜਾਤੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਹਾਰੇ ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਸਹਜਾਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਅਤਿਟ੍ਠਮਾਨਾ ਝਾਨਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰੇ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਵਾ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਠਿਤੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਹੇਤੁਆਦਯੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਝਾਨਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਨ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧੇਕਦੇਸਭੂਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਭੂਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਇਤਰੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਧਿਪਤਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮਿਸ੍ਸਾਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਕਮੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਤੀਣੀਤਿ ਇਦਂ ਪਾਕਟਭਾਵਤ੍ਥਂ ‘‘ਨਵਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕੇਸੁਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਉਦ੍ਧਟਂ. ਇਮਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬੩੬. ਨਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਹੇਤੁਯਾ ਤੀਣੀਤਿ ਕੁਸਲਾਦੀਨਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਹੇਤੁਯਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹੀਤਿ ਵਾਰਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ, ਤਥਾ ਕਮ੍ਮੇ ਤੀਣੀਤਿ ਹੇਤੁਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵਾਤਿ ਚ. ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਧਿਪਤਿਯਾ ਤੀਣੀਤਿ ਨਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਹੇਤੁਨਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਪਤਿਯਾ ਤੀਣੀਤਿ ਏਤਾਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਹੇਤੁਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵਾਤਿ.
੬੪੪. ਯਥਾ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਯਥਾ ਨਹੇਤੁਮੂਲਕੇ ਯਾਵ ਨਵਿਪਾਕਾ, ਤਾਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਏਕੇਕਮੇਵ ਗਹਿਤਂ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ਨਾਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੬੪੮. ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਤੀਣਿ ਸਹਜਾਤਸਦਿਸਾਨਿ ਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ, ਝਾਨਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਤੀਣਿ ਹੇਤੁਸਦਿਸਾਨਿ ਅਰੂਪਾਨਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ‘‘ਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਹੇਤੁਨਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਪਤਿਯਾ ਤੀਣੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੬੪੯) ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
੬੫੦. ਯਂ ਪਨਾਤਿ ਯਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਸਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਲਭਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰੇਤਰਾ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨੁਲੋਮਤੋਵ ਯੋਜਨਂ ਲਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਨਹੇਤੁਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਨਾਹਾਰੇ ਘਟਿਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ, ਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਚ ਘਟਿਤੇ ਆਹਾਰਵਸੇਨ ਪਞ੍ਹਲਾਭੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਅਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਯੋਜਿਤਂ, ਏਵਂ ਨੋਅਤ੍ਥਿਨੋਅਵਿਗਤਮੂਲਕੇਸੁ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਘਟਿਤੇ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮੇ ਚ ਘਟਿਤੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਪਞ੍ਹਲਾਭੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਅਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਯੋਜਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਮੂਲਾਨਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਨਾਹਾਰਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯਨਕਮ੍ਮਾਨਿ ਚ ਪਤ੍ਵਾਤਿ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.