ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ
ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਨਿਯਤਤਾਯ ‘‘ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ. ਪਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸੋ ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਾਰਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਹਾਭਾਵਾ. ਨਿਯਤਰੂਪਰੂਪਵਸੇਨ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਰੂਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਸਙ੍ਗਹੋ.
ਪਠਮਜਵਨਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਯਦਿਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਰੂਪਾਨਂ ਦੇਸਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਸਹਿਤਾਵ ਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦਸਸੁ ਹਿ ਦਿਸਾਸੁ ਯਂ ਦਿਸਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਵਾ ਖਿਪਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਂਦਿਸਾਭਿਮੁਖਾਨੇਵ ਰੂਪਾਨਿ ਸਾ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤਿ ਚਾਤਿ ਤਦਭਿਮੁਖਭਾਵਵਿਕਾਰਵਤੀ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭਾਵੀ ਚ ਵਿਕਾਰੋ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਭਾਵੋ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਕਾਰਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਰੂਪਿਰਿਯਾਪਥਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਨਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ. ਯੋਜਨਂ ਗਤੋ, ਦਸਯੋਜਨਂ ਗਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਾਪੇਤਿ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਵਾਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ.
ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਥਮ੍ਭਨਚਲਨੇਸੁ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਏਕੋ ਆਕਾਰਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਤਦਾਕਾਰਤ੍ਤਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਥਮ੍ਭੇਤਿ ਚਾਲੇਤਿ ਚਾਤਿ. ਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਂ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਜ੍ਜੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਤਾਯ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਵਿਯ ਮਹਾਭੂਤਵਿਕਾਰਤਾਯ ਉਪਾਦਾਰੂਪਭਾਵੋ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਾਯਿਕਕਰਣਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਂ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਰੇਤਿ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਏਤੇਨ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਹਿਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਯਂ ਕਰਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਰਹਿਤੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖਚਲਨਾਦੀਸੁ ‘‘ਇਦਮੇਸ ਕਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹਿ ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭੁਨੋ ਚਲਨਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਗਹਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਮ੍ਪਿ ਚਲਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਵਿਦੁਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨੀਲਾਭਿਨਿਪਾਤਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਨੀਲਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਚ ਅਨ੍ਤਰਂ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਗਹਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹੇਵ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਕਾਯਥਮ੍ਭਨਵਿਕਾਰਚੋਪਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ‘‘ਇਦਮੇਸ ਕਾਰੇਤਿ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ.
ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦਿਰੂਪਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਯਾ ਅਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਨ੍ਤਰਾਯ ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਉਦਕਾਦਿਸਹਚਾਰਿਪ੍ਪਕਾਰਤਂ ਸਞ੍ਞਾਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ. ਏਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਉਦਕਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਾਕਾਰੇਨ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਯਂ ਉਦਕਾਦਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨੇਨ ਤਦਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਯਿਕਕਰਣਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਉਦਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਸਮ੍ਬਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਪਨ ਨਾਲਮ੍ਬਿਤਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਕਰਣਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਸਮ੍ਬਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣੋਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਕਾਰਭੂਤਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭੂਵਿਕਾਰਾਭਾਵੇ ਅਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਉਦਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦਿਸਞ੍ਞਾਣਾਕਾਰੋ ਵਿਯ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਏਸ ਕਾਰੇਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਜਾਨਨੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਅਯਂ ਨੋ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਜਾਨਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਕਟਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਦਪਾਕਟਭਾਵੇ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਜਾਨਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਖੀ…ਪੇ… ਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਤਾਯ ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਸਭਾਵਭੂਤਂ ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਪਰਂ ਬੋਧੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵਿਨਾਪਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸਹਭੂਵਿਕਾਰੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਸਯਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਤੇਨੇਵ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਾਮਲਾਭਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਪਾਕਟਭਾਵਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾਤਿ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦਿਨੋ ਅਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਨ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾਨਂ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ.
ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਦਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਸਮ੍ਭੇਦਾ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭੇਦੋਪੀਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਕਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਚਰਣੇ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਦਿ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਾਨਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇਨ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਚਰਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਰਣਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਸਿਯਾ. ਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਅਚਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਨ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਦ੍ਵਾਰਚਾਰੀਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਕਾਰਣਭੂਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚਰਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਮ੍ਮਾਨੇਵ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿਪੀਤਿ ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਿ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਤਬ੍ਬਹੁਲਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਵਵਤ੍ਥਾਨਯੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਦ੍ਵਾਰਚਾਰੀਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਾਰੀਹਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਪੇਕ੍ਖਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦਿਭਾਵੇਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚਰਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤਾਨੇਵ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਏਵਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਆਣਤ੍ਤਿਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਸਭਾਵਾਵਬੋਧਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਂ ਸਨਾਮਂ ਦੇਤਿ, ਨਾਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ, ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਪਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚਰਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦੇਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਵਤ੍ਥਾਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਨਿਬਦ੍ਧਤਾ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਰਣਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਏਤਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਕਮ੍ਮੇਸੁ. ਕਾਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂਸਹਜਾਤਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਕਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਤਂਸਹਜਾਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਯਮੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਭਾਵਾ. ਕਾਯੇਨ ਪਨ ਕਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਾਦਿਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਣਭੂਤੋ ਹਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਯੋਤਿ.
ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਕਾਯੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤੋ, ਨ ਕਾਯੋ ਇਚ੍ਚੇਵ. ਯਥਾ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮੁਨਾ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ, ਨ ਸੂਚਿ ਇਚ੍ਚੇਵ, ਤਥਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸੇਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਨਿਯਮਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਚਰਣੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਚ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਨਾਮਲਾਭੇ ਵਿਸੇਸਨੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਵਚੀਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਭਾਸਿਤਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਪਿਸੁਣਵਾਚਾ, ਧਮ੍ਮਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ, ਪਿਯਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਫਰੁਸਵਾਚਾ, ਸਚ੍ਚਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਮੁਸਾਵਾਦੋ ਚਾਤਿ ਏਤਾ ਵਾਚਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਹਸਦ੍ਦਾ ਪਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਪਨ ਸੋ ਨ ਯਾਵ ਸਦ੍ਦਭਾਵੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਨਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਘਟ੍ਟਨੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਯਾ ਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੬੩੬) ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਕੋਚਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਸਦ੍ਦੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਛਬ੍ਬਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹਾਦੀਸੁ ਹਿ ‘‘ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਕੋਚਿ ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਜਮੇਵ ਜਿਵ੍ਹਾਤਾਲੁਚਲਨਾਦਿਕਰਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਂ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਦਿਸਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਦ੍ਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਿਯਾ. ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਚਾਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮੇਤਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਘਟ੍ਟਨਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਘਟ੍ਟਨਾ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਏਵ ਵਾ. ਘਟ੍ਟਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਭੂਤਵਿਕਾਰੋ ਹਿ ‘‘ਘਟ੍ਟਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਸਹੇਵ ਸਦ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਭਾਵੇਨ. ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾਤਿ ਇਦਂ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਵਿਯ ਚਾਲਨਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਬ੍ਬਿਕਾਰਾਨਞ੍ਹਿ ਭੂਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਧਾਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯਂ…ਪੇ… ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਨ ਹਿ ਚਾਲਨਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਘਟ੍ਟਨਨ੍ਤਿ. ਚਾਲਨਞ੍ਹਿ ਦੇਸਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਾਦਨਪਰਮ੍ਪਰਤਾ, ਘਟ੍ਟਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਭੂਤਕਲਾਪਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨਤਰੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਕਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੇਨ ਵਿਨਾ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਪਿ ਘਟ੍ਟਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਘਟ੍ਟਨਤ੍ਥਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਘਟ੍ਟਨਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਵਚੀਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਯਂ ਨਾਮ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਮਨੋ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਫੁਸਨਂ ਕਰੋਹਿ, ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਕਪ੍ਪਨਞ੍ਚ ਤਦੇਵ. ਕਿਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਯੂਹਨਤ੍ਥਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਹਿ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਆਯੂਹਨਂ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਬ੍ਯਾਪਾਰਣਂ ਚੇਤਯਨਂ, ਤਥਾਕਰਣਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਨ੍ਤਿ. ਤੇਭੂਮਕਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਤ੍ਤਾ.
ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕਮ੍ਮਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਪੁਬ੍ਬਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਂਚੇਤਨਾਸਭਾਵਮੇਵਾਤਿ ਚੇਤਨਂ ਅਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਮਾਨਕਾਲਤ੍ਤੇਪਿ ਕਾਰਣਕਿਰਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਾ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਫਲਕਿਰਿਯਾ ਚ ਅਪਰਕਾਲਾ ਵਿਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਚੋਪਨਕਿਰਿਯਂ ਮਨਸਾ ਚ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਿਯਾਯ ਕਾਰਿਕਂ ਚੇਤਨਂ ਅਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯੇ ਵਾਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਾਯੇ ਵਾ. ਸਤੀਤਿ ਧਰਮਾਨੇ, ਅਨਿਰੋਧਿਤੇ ਵਾ. ਕਾਯਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਚੇਤਨਾ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਚੇਤਨਸਭਾਵਵਨ੍ਤਂ. ਸਮਿਦ੍ਧਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਸੁਖਂ ਸੋ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੦; ਕਥਾ. ੫੩੯) ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ. ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਠਿਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਚੋਪਨਕਿਰਿਯਾਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਕਾਯਵਾਚਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਨਿ, ਯਾਯ ਪਨ ਚੇਤਨਾਯ ਤੇਹਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਕਰਣਭੂਤੇਹਿ ਚੋਪਨਾਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਵਾਸਿਆਦੀਹਿ ਵਿਯ ਛੇਦਨਾਦਿਂ, ਸਾ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਭੇਦਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਚੇ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯੋ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰ) ਅਤਿਵਿਯ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਇਧ ਲੋਕਿਯਕਮ੍ਮਕਥਾਯਂ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤੋਪਿ ਭਜਾਪਿਯਮਾਨੋ ਤੀਣਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਭਜਤਿ. ਮਨੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਜ੍ਜਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕੁਸਲਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਵਾ. ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਮਨਸਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੂ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੧੬; ਧ. ਪ. ੩੬੧) ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਨ ਹਿ ਸਾ ਮਾਨਸਿਕਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਵ ਭਜਾਪਨਂ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਹਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਗ੍ਗਭਜਾਪਨੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਭਜਾਪਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ.
ਕਮ੍ਮਪਥਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰੇ ਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਅਵਰੋਧਨਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਭੇਦਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਵ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾ ਸਬ੍ਬਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਣਤ੍ਤੇਹਿ ਅਮਾਰਿਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਅਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਵੋਹਾਰਲਾਭਾ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮਵੋਹਾਰਵਿਰਹਾ. ਸਸਮ੍ਭਾਰਪਥਵੀਆਦੀਸੁ ਆਪਾਦਯੋ ਏਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.
ਕੁਲੁਮ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ, ਕੁਲਸ੍ਸੇਵ ਵਾ. ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਤਾਯ ਅਨਨੁਜਾਨਨਤੋ ‘‘ਤਵ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸਵਿਧਾ ਇਦ੍ਧਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ਇਦ੍ਧਿਕਥਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਭਾਵਨਾਮਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਿਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਘਟਭੇਦੋ ਵਿਯ ਪਰੂਪਘਾਤੋ, ਉਦਕਵਿਨਾਸੋ ਵਿਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਨਾਸੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਉਪਮਾ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ. ਤਵ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਪਰੂਪਘਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਞਾਪੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਥਬ੍ਬਣਿਦ੍ਧਿ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਦੇਤਿ ਮਣ੍ਡਲਾਦਿਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਦੇ.
ਵਚਨਨ੍ਤਰੇਨ ਗਮੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ, ਸਯਮੇਵ ਗਮਿਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ ਨੀਤਤ੍ਥਂ. ਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਕਿਰਿਯਤੋਤਿ ਤੇਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਸੋ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤੀਤਿ. ਵਾਚਾਗਿਰਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਗਿਰਂ, ਵਾਚਾਨੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਵਾ.
ਖਨ੍ਦਸਿਵਾਦਯੋ ਸੇਟ੍ਠਾਤਿ ਖਨ੍ਦਾਤਿ ਕੁਮਾਰਾ. ਸਿਵਾਤਿ ਮਹੇਸ੍ਸਰਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠਾਦਯੋ ਏਵ ਹਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਚੇਤਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚ ਵੋਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਸਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪਕ੍ਖਿਕਾਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਕਾਯਙ੍ਗਵਾਚਙ੍ਗਾਨਿ ਅਚੋਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਨਕਾਲੇ ਚੇਤਨਾਪਿ ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਯ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਭਾਵੋ ਕਥਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਤਬ੍ਬਿਰਤਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਚੇਤਨਾਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਵਿਰਤਿਆਦਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਵਿਰਤਿਪਕ੍ਖਿਕਾ’’ਤਿ. ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ. ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ.
ਕਮ੍ਮਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ. ਚਕ੍ਖੁ ਚ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਞ੍ਚਾਤਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਂ. ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਸਮਾਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਂ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਮੇਵ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੂ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ (ਧ. ਪ. ੩੬੦) ਗਾਥਾਯ ਪਸਾਦਕਾਯਚੋਪਨਕਾਯਸਂਵਰੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਇਧ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਂਵਰਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਅਸਂਵਰਾ ਅਟ੍ਠ ਕਥਿਤਾ. ਸੀਲਸਂਵਰਾਦਯੋਪਿ ਪਞ੍ਚੇਵ ਸਂਵਰਾ ਸਬ੍ਬਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਅਸਂਵਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਚੇਤਨਾ. ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਂ ਸਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਪਮਾਦਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਸੀਤਾਦੀਸੁ ਪਟਿਘੋ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਕੋਸਜ੍ਜਂ.
ਵਿਨਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਨ ਸੁਦ੍ਧਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿਨੋਪਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਾ ਅਸੁਦ੍ਧਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਂਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਵਚੀਦ੍ਵਾਰੋਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਪਨ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਸਂਵਰੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤੋ ਅਸਂਵਰੋ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਾਨੁਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਾਕੁਸਲਞ੍ਚੇਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਸਂਵਰੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਵਚੀਅਸਂਵਰਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਹ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਅਸਂਵਰੋ ਹਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਸਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਚ, ਕਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞਦ੍ਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂ.
ਅਥ ਵਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਚੋਪਨੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੋਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂਦ੍ਵਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਂ ਵਿਯ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਥਾ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਵਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾ, ਤਦਵਿਰੋਧਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ. ਸੀਲਸਂਵਰਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਸਂਵਰੇ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਸ੍ਸ, ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੇ ਚ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਰਸੇਨੇਵ ਚ ਪਤਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਪਾਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਅਤੀਵ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਸਣਿਕਂ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾਵ ਸੀਘਂ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ. ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਵਿਪਰਿਯਾਯੇਪਿ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਾਬਲਵਵਸੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਮਯੋ ਦਾਠਾਕੋਟਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ.
ਗੋਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਗੋਤ੍ਤੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਸਸਾਮਿਕਾ ਸਾਰਕ੍ਖਾ. ਯਸ੍ਸਾ ਗਮਨੇ ਰਞ੍ਞਾ ਦਣ੍ਡੋ ਠਪਿਤੋ, ਸਾ ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾ. ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਕੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾ ਹੇਸਾਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਦਾਤੁਕਾਮਤਾਯਾਤਿਆਦਿ ਮੁਸਾਵਾਦਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸੇਵ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਸੁਞ੍ਞਭਾਵਨ੍ਤਿ ਪੀਤਿਵਿਰਹਿਤਤਾਯ ਰਿਤ੍ਤਤਂ. ਅਤ੍ਥਵਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਨ ਹਦਯਙ੍ਗਮਾ. ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਤਿ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਪਥਭੇਦੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਨ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਤਥਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਯੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ, ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਚੇਤਨਾਯ ਅਕਮ੍ਮਪਥਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ, ਕਦਾਚਿ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਅਵਚਨਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਸਙ੍ਗਹੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਵਿਰੋਧਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਏਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਵਿਸਯਾਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਾਕਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਾਨਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਨਿਰਯਾਦਿਵਿਪਾਕਦੁਗ੍ਗਤਤਾਦੀਨਿ.
ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਪਨ ਵਿਰਤਿਯੋਤਿ ਏਤਂ ਯਾਹਿ ਵਿਰਤੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪੀ’’ਤਿ. ਅਲ੍ਲਸਸਮਂਸਨ੍ਤਿ ਜੀਵਮਾਨਕਸਸਮਂਸਂ. ਵੋਰੋਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ. ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਕਥਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ…ਪੇ… ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ ਵਿਰਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹੇਵ ਤਪ੍ਪਹਾਨਤੋ.
ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਤਥਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਚ ਸੁਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਂ ਸਂਵਰਾਨਂ ਤਥਾ ਸੁਚਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਤੇਸਂ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧਭਾਵੇਨ ਦੀਪਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦੇਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਪਞ੍ਚਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਪਞ੍ਚਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਵਤ੍ਥੁਲੋਭਪਰਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਬ੍ਯਾਪਾਦਅਹੇਤੁਕਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਤਿਵਿਧਕਆਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਿ ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਾਤਿ ਪਾਕਟਾ ਏਵਾਤਿ ਕਿਂ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਨਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ, ਨ ਚ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ ਸੁਚਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਾ, ਨਾਪਿ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧਭਾਵੇਨ ਦੀਪਨਾ ਸਿਯਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਤਾ ਦੀਪਿਤਾ. ਯਦਿ ਚ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਂ, ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਨ ਸਿਯਾ. ਏਸਾਪਿ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧਦੀਪਨਾਤਿ ਚੇ, ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇ ਚ ਅਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨੇਵ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾਮੇਹਿ ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਸਂਵਰਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਤਂਤਂਕਮ੍ਮਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸਂਵਰੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਕਰੋ ਸਿਯਾ, ਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿਪਿ ਹਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਨੀਤਿ.
ਅਥ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਕਮ੍ਮਮੇਵ ਸਿਯਾ, ‘‘ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ, ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਵਾਚਾਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਦ੍ਵਾਰਚਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੇਸਾਨਞ੍ਚ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਪਕ੍ਖਿਕਭਾਵਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਕਮ੍ਮਪਥਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਚੇਤਨਾਭਾਵਤੋ ਅਕਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਭਜਾਪਿਯਮਾਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਵਿਯ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਤਾਦੀਪਨਂ, ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਤਿਵਿਧਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਤਿਵਿਧਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਰਣੇਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਾਵਿਜਹਨਦੀਪਨਂ, ਯਥਾਪਕਾਸਿਤਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਨਾਮ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਞ੍ਚ ਅਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਸਮਾਨਨਾਮਤਾਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞਨਾਮਾਵਿਜਹਨਵਸੇਨ, ਉਭਯੇਸਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਤ੍ਥ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤਤ੍ਤਾ.
ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਤਕਮ੍ਮਭਾਵਤਾਯ ਤਂਤਂਕਮ੍ਮਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵਚਨੀਯਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਅਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯਵਚਨਾਭਾਵਤੋ ਚ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਅਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਚ ‘‘ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਜਾਤੋ ਹਿ ਫਸ੍ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਧ. ਸ. ੧ ਕਮ੍ਮਕਥਾ; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੬). ਤੇਨ ਹਿ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਅਸਹਜਾਤਤ੍ਤਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸਹਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਾਤਿ. ‘‘ਸੋ ਹਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸਂਵਰਭੂਤਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵੇ ਆਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਪਵਾਦੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਅਸਂਵਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ ਦੁਤਿਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ ਚ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਨ ਹਿ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਦਿਭੂਤੋ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨਯੇਨ ਚ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਿਵਿਧਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚੋਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਞ੍ਚ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯੇ ਵਾਚਾਯ ਚ ਅਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਹੋਨ੍ਤਂ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ਕਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਯਮਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਭਾਵੇਨ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਨਾਮਸਾਧਿਕਾਵ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਨਾਪਿ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚੋਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਮਨਸਾਪਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚੋਦਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਮਨਸਾ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ, ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਤ੍ਤਯਨਿਯਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਂ ‘‘ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਕਮ੍ਮਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋ ਯਥਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਸਙ੍ਕਰੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋਵ. ਯਂ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਸਹਜਾਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਯਦਾ ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਤਾਨਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਨ, ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾਭਾਵਾ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤੇ ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਤਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਾਕਾਰਿਕਾਯ ਏਵ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਾਯਵਚੀਕਿਰਿਯਾਕਾਰਿਕਾਯਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਤੇਸਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਤਾਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਰਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਨ ਕਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਅਕਤੇਪਿ ਚ ਦ੍ਵਾਰਨਿਬਨ੍ਧਨੇ ਯੇਸਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਕਮ੍ਮਪਥਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਭਟ੍ਠਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਚ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਦਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਭੂਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚੋਪਨਦ੍ਵਯਰਹਿਤਸ੍ਸ ਮਨੋਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ.
ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਯਂ ਯੋਜਨਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਹ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ? ਯੇਨ ਵਚਨਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧ ਚ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਯੋਜਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਆਪਨ੍ਨਂ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਪ੍ਪਧਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦਿਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਨਯੇਨ. ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਰੂਪਂ ਵਾ…ਪੇ… ਇਦਂ ਵਾ ਇਦਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭਾ’ਤਿ ਕਥੇਤੁਂ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਦਂ ਵਾ ਇਦਂ ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.