ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਪਦਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨ…ਪੇ… ਅਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਵਿਯ ਨ ਵਿਸੁਂ ‘‘ਤੇਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਹੋਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਵਸੇਸੇ ਚ ਪਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਅਵਰੋਧਿਤਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਦਭਾਜਨੀਯਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਰੂਪੇਨ ਪਨ ਅਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਹੋਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚ ਨ ਕਤੋ, ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਪਨ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਅਵਰੋਧੋ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਚ ਨਿਦ੍ਦੇਸਾਵਸਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ.
ਪੁਚ੍ਛਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾਭਾਵੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸੇਸਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਹੀਤਿ ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਮਹਾਨਿ. ੧੫੦; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪੁਣ੍ਣਕਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੨; ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੮) ਆਗਤਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਭਾਵੋ. ਅਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਞਾਣੇਨ ਅਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਆਹ. ਅਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਅਦਿਟ੍ਠਤਂ. ਅਤੁਲਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਲਾਭੂਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤੁਲਿਤਤਂ. ਅਤੀਰਿਤਨ੍ਤਿ ਤੀਰਣਭੂਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਕਤਞਾਣਕਿਰਿਯਾਸਮਾਪਨਤਂ. ਅਵਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਾਕਟਭਾਵਂ. ਅਵਿਭਾਵਿਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਪਾਕਟੀਕਤਭਾਵਂ. ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਜੋਤੀਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਅਦਿਟ੍ਠਜੋਤਨਾ. ਅਨੁਮਤਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਨੁਮਤਿਪੁਚ੍ਛਾ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਾਯ ਹਿ ‘‘ਕਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਮਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਮਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਯ.
ਪਭੇਦਤੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਮਾਤਿਕਾਦੇਸਨਂ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪੁਰਤੋ ਕੁਸਲਾਦਿਕੇ ਪਭੇਦੇ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਪਭੇਦਵਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਆਹ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਮਾਤਿਕਾਯ ਸਵਿਸੇਸਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਚ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਧਾਨਾ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਮੇਵ ਪਧਾਨਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤਾ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇ ਪਨ ਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਭੇਦਵਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਪਦਾਨੁਕ੍ਕਮੋ ਕਤੋਤਿ. ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਏਵਮੇਵ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਪਭੇਦਤੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸਨਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਨੇਕਪ੍ਪਭੇਦਾ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਵੋਹਾਰਦੇਸਨਤੋ ਧਮ੍ਮਾਨਮੇਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣਾਵਹਨਤੋ ਪਭੇਦਵਨ੍ਤਾਨਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਸਲਾ…ਪੇ… ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਮੇਵ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੀਪਨਸ੍ਸ ਹੇਤੁਂ ਸਕਾਰਣਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤਵਚਨੇਨ ਸਮੂਹਾਦਿਘਨਵਸੇਨ ਏਕਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਤ੍ਤਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਕਰਣਂ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਞਾਣਂ ਆਵਹਤਿ ਪਭੇਦਦੇਸਨਾ, ਤਥਾ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਦਿਅਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਦੀਪਨਤੋ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦਿਞਾਣਞ੍ਚ ਆਵਹਤਿ. ‘‘ਪਭੇਦਵਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਭੇਦ…ਪੇ… ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੋ, ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਂਸਯਿਤਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਨ ਚ ਧਮ੍ਮਭਾਵੋ ਸਂਸਯਿਤੋ, ਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦੋ ਪਨ ਸਂਸਯਿਤੋਤਿ ਨਿਚ੍ਛਿਤਸਂਸਯਿਤਵਸੇਨਾਯਂ ਪਦਾਨੁਕ੍ਕਮੋ ਕਤੋ.
ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ. ਕਿਮਤ੍ਥਮਾਹ ਭਗਵਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਹ ‘‘ਸਮਯੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਤਿ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਮਯੇ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮਯਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਨ ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਬੋਧੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਭੋਜਨਗਮਨਾਦਿਸਮਯਨਾਨਤ੍ਤੇ ਸਮਵਾਯਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤੇ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮਿਤਾ ਵਿਸੇਸਿਤਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਂ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮਿਤੇ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਬੋਧੇਤੁਂ ਵਿਸੇਸਨਮੇਵ ਤਾਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬੋਪਿ ਹਿ ਸਮਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕਾਰਤ੍ਥਂ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਸੇਸਨਭੂਤਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦੁਪਕਾਰਤ੍ਥਂ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਤਿਘਨਾਦੀਨਂ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ – ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਤਾਯ ਏਕੀਭੂਤਾਨਮਿਵ ਪਵਤ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਘਨਤਾ, ਤਥਾ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਏਕਸਮੂਹਵਸੇਨ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਕਿਚ੍ਚਭੇਦਵਸੇਨ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਤਾਵਸੇਨ ਚ ਏਕੀਭੂਤਾਨਮਿਵ ਪਵਤ੍ਤਿ ਸਮੂਹਾਦਿਘਨਤਾਤਿ.
ਕਾਲਞ੍ਚ ਸਮਯਞ੍ਚਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਞ੍ਚ. ਖਣੋਤਿ ਓਕਾਸੋ. ਤਥਾਗਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਕੋ ਹਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁਤ੍ਤਾ. ਖਣੋ ਏਵ ਚ ਸਮਯੋ. ਯੋ ‘‘ਖਣੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਮਯੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਏਕੋਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਸਮਯੋਤਿ ਮਹਾਸਮੂਹੋ. ਸਮਯੋਪਿ ਖੋਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਰਿਪੂਰਣਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਿ. ਸਮਯਪ੍ਪਵਾਦਕੇਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਵਾਦਕੇ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਯਂ ਪਵਦਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਤ੍ਥਾਭਿਸਮਯਾਤਿ ਹਿਤਪਟਿਲਾਭਾ. ਅਭਿਸਮੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਭਿਸਮਯੋ, ਅਭਿਸਮਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਭਿਸਮਯਟ੍ਠੋਤਿ ਪੀਲ਼ਨਾਦੀਨਿ ਅਭਿਸਮਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਏਕੀਭਾਵਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਭਿਸਮਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਭਿਸਮਯਟ੍ਠੋਤਿ ਤਾਨੇਵ ਤਥਾ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੀਲ਼ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਹਿਂ ਸਨਂ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਕਰਣਂ. ਸਨ੍ਤਾਪੋ ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪਨਂ ਪਰਿਦਹਨਂ.
‘‘ਇਧਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਚ ਕੇਸੁਚਿ ਖਣਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਨਨੁ ਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਨਵਮੇਨ ਖਣੇਨ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ? ਨੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਨਵਮੋ ਏਵ ਖਣੋ, ਚਤੁਚਕ੍ਕਾਨਿਪਿ ਖਣੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿਮੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧਿਖਣਮਨ੍ਤਰੇਨ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਖਣੋ ਇਧ ਗਹਿਤੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸਯਮਨਸਿਕਾਰਾਧੀਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਸਾਧਾਰਣਫਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਵਮੋਤਿ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖਣੇ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਨ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਕਾਸਭੂਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਕੁਸਲਾਨੀ’’ਤਿ ਅਨੁਮਤਿਦਾਨਂ ਵਿਯ ਭੂਤਾਨਿ.
ਚਿਤ੍ਤਕਾਲੋਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਸਤਾ ਕਾਲੋ ਵਿਸੇਸਿਤੋ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਅਵਤ੍ਥਾਵਿਸੇਸੇਨ, ਨਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂਵਿਧੇ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸਾ ਏਵ ਪਟਿਪਾਟੀਤਿ ਬੀਜਭਾਵੋ ਚ ਪਟਿਪਾਟੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਰਹਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਬੀਜਕਾਲੋਤਿ ਧਮ੍ਮਪਟਿਪਾਟਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਧਮ੍ਮਪਟਿਪਾਟਿਂ ਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਲਾਪਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸਞ੍ਚਿਤਾ ਵਿਯ ਗਯ੍ਹਮਾਨਕਾਲਾ ਏਵ ਕਾਲਸਞ੍ਚਯੋ, ਯਥਾ ਵਾ ਤਥਾ ਵਾ ਕਾਲੋਤਿ ਏਕਂ ਸਭਾਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਭਿਨਿਵੇਸਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸੋ ਪਨੇਸ ਸਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਤਰੋ ਪਨ ਹੇਤੂਤਿ ਏਸ ਸਮਯੋ ਪਚ੍ਚਯੋਵ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਾਰੇ ਨ ਹੇਤੁਹੇਤੁ ਸਾਧਾਰਣਹੇਤੁ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਵਾਯੋ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗੀ, ਹੇਤੁ ਪਨ ਏਕੇਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਅਨੇਕਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯੇਹਿ. ਏਕਕਾਰਣਵਾਦੋਤਿ ਪਕਤਿਕਾਰਣਵਾਦੋ, ਇਸ੍ਸਰਕਾਰਣਵਾਦੋ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਅਵਯਵਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਸਮੁਦਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਚ ਯਾਵ ਸਹਾਯਕਾਰਣਸਮਾਗਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਫਲਸ੍ਸ ਅਨਿਪ੍ਫਾਦਨਂ ਸਮਾਗਮੇ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਾਦਨਞ੍ਚ. ਸਮਾਗਮੋ ਚ ਯੇਸੁ ਯੁਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਨਿਬ੍ਯਾਪਾਰੇਸੁਪਿ ਫਲਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਭਾਵੋਤਿ.
ਅਸਾਮਗ੍ਗੀ…ਪੇ… ਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਲੋਕਮਨਸਿਕਾਰਾਨਂ ਅਸਮਵੇਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਹੇਤੁਭਾਵੇ ਸਤਿ ਸਮਵੇਤਾਨਞ੍ਚ ਤਂਸਭਾਵਾਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋ ਹੇਤੁਭਾਵਾਨਾਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਸਭਾਵਨ੍ਤਰਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਹਿਤਂ ਸਭਾਵਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਧਸਤੇ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਧੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਏਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਾਸਮਤ੍ਥਤਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਾਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਿਸੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਏਵਾਤਿ ਉਪਮਾਵਚਨਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨਾਪਿ ਉਪਮੋਪਮਿਤਬ੍ਬਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨ ਹਿ ਉਪਮਿਤਬ੍ਬੇਸੁ ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਿਸੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਸਹਿਤਾਨਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਤਿ. ਅਨ੍ਧਸਤਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚ ਅਨ੍ਧਸਤਂ ਸਹਿਤਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਪਮਿਤਬ੍ਬਾਸਮਾਨਤਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਸਾਧਾ…ਪੇ… ਠਿਤਭਾਵੋਤਿ ਯੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਫਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਸਮੋਧਾਨੇ, ਯਥਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਤੇਸੁ ਫਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਮਾਹ. ਨ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਨੇਕੇਸਂ ਸਮੋਧਾਨਮਤ੍ਤਂ ਸਾਮਗ੍ਗੀ. ਨ ਹਿ ਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਸਮੋਧਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ, ਕਟ੍ਠਕਪਾਲਪਾਸਾਣਸਮੋਧਾਨਂ ਵਾ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਸਾ…ਪੇ… ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਯਮਤ੍ਥੋ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬੋ ਵਿਸੁਂ ਅਹੇਤੂਨਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਸਹਿਤਾਨਂ ਹੇਤੁਭਾਵਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਸਿਦ੍ਧੇ ਯੁਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਨਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਖਣਾਵਯਵਾਨਂ ਸਾਮਗ੍ਗੀ ਖਣਸਾਮਗ੍ਗੀ, ਤਂ ਵਿਨਾ ਸੋ ਨਵਮਚਕ੍ਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਖਣੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾ ਏਵ ਹਿ ਖਣਸਾਮਗ੍ਗੀ ਸੋ ਖਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਣ…ਪੇ… ਦੀਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਲ੍ਲਭਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਣਤ੍ਥੋ ਵਾ ਸਮਯਸਦ੍ਦੋ ਖਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੁਲ੍ਲਭੇ ਖਣੇ ਸਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਤਦਾਯਤ੍ਤਾਯ ਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਲ੍ਲਭਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਮਵਾਯ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਿਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਚ ਯੋਜਨਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਂਤਂਦੀਪਨੇ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.
ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਾ ਕਤਹਤ੍ਥਾ ਕਤੁਪਾਸਨਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਠਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਅਹਂ ਇਮੇਸਂ…ਪੇ… ਕਤੁਪਾਸਨਾਨਂ ਕਣ੍ਡੇ ਖਿਤ੍ਤੇ ਖਿਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਥਵਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੨੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਜਵਨਪੁਰਿਸਸ੍ਸ. ਤਾਵ ਪਰਿਤ੍ਤਕੋਤਿ ਗਮਨਸ੍ਸਾਦਾਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਧਾਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਿਰਸਿ ਪਾਦੇ ਚ ਬਦ੍ਧਖੁਰਧਾਰਾਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਤਰੋ ਕਾਲੋ. ਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮਯੋ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਤ੍ਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਥਾ ਚਾਹਂ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦੀਪਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪਕਤਿਵਾਦੀਨਂ ਮਹਤੋ ਵਿਯ ਅਣੁਵਾਦੀਨਂ ਦ੍ਵਿਅਣੁਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚ ਏਕਸ੍ਸੇਵ. ਹੇਤੁ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਿਤਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤੋ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵਾ ਹੇਤੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਰਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਤਿ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗੀਆਯਤ੍ਤਤਾ ਸਮਵਾਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਦੀਪਿਯਤੀਤਿ ਅਤਪ੍ਪਰਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਂਦੀਪਨਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਨੇਨ ਸਮਯੇਨ ਕਤ੍ਤੁਭੂਤੇਨ, ਅਨੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵਾ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਸੇਧਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਪੁਰਿਮਾਸੁ ਦੀਪਨਾਸੁ.
ਅਧਿਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਆਧਾਰਵਸੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਲਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਮਯੇ ਗਹਿਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਲੋਪਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਆਧਾਰਭਾਵੇਨੇਵ ਸਞ੍ਞਾਤੋ ‘‘ਅਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਂਖਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਤੋ ਚ ਅਭਾਵਾ. ਭਾਵੋਤਿ ਕਿਰਿਯਾ. ਕਿਰਿਯਾਯ ਕਿਰਿਯਨ੍ਤਰਲਕ੍ਖਣਂ ਭਾਵੇਨਭਾਵਲਕ੍ਖਣਂ. ਯਥਾ ਗਾਵੀਸੁ ਦੁਯ੍ਹਮਾਨਾਸੁ ਗਤੋ, ਦੁਦ੍ਧਾਸੁ ਆਗਤੋਤਿ ਦੋਹਨਕਿਰਿਯਾ ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਯ ਲਕ੍ਖਣਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਹਾਪਿ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨੋ ਏਵ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਭਾਵੇਨ ਪਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਵਿਰਹਾਭਾਵਤੋਤਿ ਸਮਯਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਕਿਰਿਯਾਯ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਿਰਿਯਾ ਫਸ੍ਸਾਦਿਭਵਨਕਿਰਿਯਾ ਚ ਲਕ੍ਖੀਯਤੀਤਿ ਉਭਯਤ੍ਥ ਸਮਯਸਦ੍ਦੇ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ ਲਕ੍ਖਣਭੂਤਭਾਵਯੁਤ੍ਤੋਤਿ.
ਉਦ੍ਦਾਨਤੋਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ. ਕਿਲੇਸਕਾਮੋ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਭਾਵਂ ਭਜਨ੍ਤੋ ਕਾਮਨੀਯਵਸੇਨ ਭਜਤਿ, ਨ ਕਾਮਨਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਮਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਕਾਮੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋ. ਦੁਵਿਧੋਪੇਸੋਤਿ ਵਚਨੇਨ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਸਹਿਤਸ੍ਸ ਅਵਚਰਣਪ੍ਪਦੇਸਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਦੇਸੋ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੁਦ੍ਵਯਂ ਅਪਨੀਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਸਹਿਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੂਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਤ੍ਤਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਰਾਗਾਨਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋਤਿ? ਤਂ ਨ, ਬਹਲਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਕਾਮਭਾਵੇਨ ਇਧ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੂਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਇਧ ਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ. ‘‘ਉਦ੍ਦਾਨਤੋ ਦ੍ਵੇ ਕਾਮਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਮੇ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਹਿ ‘‘ਦੁਵਿਧੋਪੇਸੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਹਿਤਤਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਕਾਮਰਾਗਤਬ੍ਬਤ੍ਥੁਕਧਮ੍ਮਾਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ, ਨਿਰਵਸੇਸੋ ਵਾ ਕਿਲੇਸਕਾਮੋ ਕਾਮਰਾਗੋ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਰੂਪਤਣ੍ਹਾਅਰੂਪਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਤਣ੍ਹਾਭੇਦੋ ਇਧ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਨਵਸੇਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਦੁਵਿਧੋਪੇਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੋਪਿ ਚ ਅਪ੍ਪਕੋ ਇਧਾਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਮਤ੍ਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਤ੍ਥੁਕਾਮਤ੍ਤਾ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਵ ਇਧ ਗਹਿਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਸਤ੍ਥਾਵਚਰੋਪਮਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ‘‘ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੬੩; ਵਿਭ. ੬੨੫) ਏਤ੍ਥ ਰੂਪਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਮਾਵਚਰਾਵਚਰਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿਆਦਿਕੇ ‘‘ਕਾਮੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਣ੍ਹਮਾਹ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਾਮਞ੍ਚੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਕਾਮੇ ਅਵਚਾਰੇਤੀਤਿ ਕਾਮਾਵਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਚਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਕਤਂ.
ਰੁਲ਼੍ਹਿਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਰੁਲ਼੍ਹੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ, ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਤਾਯ ਤਂਸਦਿਸੇਸੁ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਰੁਲ਼੍ਹੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤਿਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤੇ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਵਿਸਯੇ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਚਿਰਕਾਲਤਾਵਸੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਰਹੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਰੁਲ਼੍ਹਿ ਨਾਮ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਿਯਂ ਸੇਤੀਤਿ ਮਹਿਂਸੋ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਗਾਵੋ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਰੁਲ਼੍ਹਿਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਕੋਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਧ. ਸ. ੧੬) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਭਾਵਾ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਕੋਸਲ੍ਲਯੋਗਾ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ ਹੋਤਿ. ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਭਾਵਂ ਆਹ.
ਵਿਪਾਕਾਦੀਨਂ ਅਵਜ੍ਜਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕੁਸਲਮੇਵ ਅਨਵਜ੍ਜਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਵਜ੍ਜਲਕ੍ਖਣਮੇਵਾਤਿ ਸੁਖਵਿਪਾਕਸਭਾਵਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਭਾਵਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਅਵਧਾਰਣਂ ਕਤਂ, ਤਂਨਿਵਾਰਣਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਤਾਯ ਕਤਂ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਰਸੇਨ ਵੋਦਾਨਭਾਵਰਸਂ. ਫਲਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਇਟ੍ਠਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਭਾਵੋ ਕਕ੍ਖਲ਼ਾਦਿਫੁਸਨਾਦਿਕੋ ਅਸਾਧਾਰਣੋ. ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਸਾਧਾਰਣੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵੋ. ਇਧ ਚ ਕੁਸਲਲਕ੍ਖਣਂ ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਸਾਧਾਰਣਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਅਕੁਸਲਾਦੀਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਸਭਾਵੋ ਵਾ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਹਨਾਕਾਰੋ. ਫਲਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਪ੍ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਭਾਵੇਨ, ਪਟਿਮੁਖਂ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ.
ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ਆਹ. ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਯਥਾ ਯਥਾ ਅਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਤਥਾ ਤਥਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਯਂ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਚਿਨੋਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤਂ, ਤਂ ਤਥਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਤਥਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਦ੍ਵਯਂ ਅਨ੍ਤਿਮਜਵਨਞ੍ਚ ਲਬ੍ਭਮਾਨਚਿਨ੍ਤਨਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਜਵਨਗਤਿਕੋਵ. ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨਾਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਮੁਦਾਯਵੋਹਾਰੇਨ ਅਵਯਵੋਪਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤਨਦੀਸਮੁਦ੍ਦਾਦਿਏਕਦੇਸੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ ਪਬ੍ਬਤਾਦਯੋ ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ. ਚਰਣਂ ਨਾਮ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਰਿਤਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਪਟੋ. ਰੂਪਾਨੀਤਿ ਬਿਮ੍ਬਾਨਿ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਂ ਵਦਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਕਤਮੇਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਕਾਰਣਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਲਿਙ੍ਗਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਭਿਨ੍ਨਸਣ੍ਠਾਨਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਵਤੋ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਵਾ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵੋਹਰਿਤਬ੍ਬੇਸੁ ਪਤ੍ਥਨਾਵਿਸੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਕਮ੍ਮਵਿਸੇਸਾ. ਏਵਮਿਦਂ ਕਮ੍ਮਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੋਹਾਰਨਾਨਤ੍ਤਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਾ…ਪੇ… ਕਾਦਿਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਹਿ ਗਤਿਯਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਨਾਨਾਕਰਣਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤਾਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਕਮ੍ਮਨਾਨਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਸਦਿਸਸਭਾਵਤਾ ਹਿ ਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦਿਭਾਵੇਨ ਚ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ, ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਹਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਚ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬਹੁਪ੍ਪਕਾਰਤਾ ਹਿ ਪੁਥੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਨਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵਿਰਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਨਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਹਿ ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਭੇਦੋ ਪਭੇਦੋਤਿ. ਨਾਨਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਤਾ ਨਿਚ੍ਛਿਤਤਾ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਲਿਙ੍ਗਨਾਨਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਮ੍ਮਨਾਨਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ ਹਿ ਤਾਨੀਤਿ.
ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਤਦਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਅਨਾਗਤਲਿਙ੍ਗਨਾਨਤ੍ਤਾਦਿਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਂਸਾਰਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਮ੍ਮਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਨ ਕਮ੍ਮਵਚਨੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਲਿਙ੍ਗਾਦਿਵਚਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਭਵਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਿ, ਗਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਤੀਤਿ ਨਿਰਯਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਗਤਿਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਅਪਦਾਦਿਭਾਵੋ. ਤਾ ਹਿ ਤਥਾ ਭਿਨ੍ਨਾਤਿ. ਉਪਪਤ੍ਤੀਤਿ ਗੋਮਹਿਂਸਾਦਿਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਉਚ੍ਚਾਦਿਤਾ. ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਏਵ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਭੋਗਇਸ੍ਸਰਿਯਾਦੀਹਿ ਉਚ੍ਚੋ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਨੀਚੋ. ਤੇਹਿ ਏਵ ਹੀਨਤਾਯ ਹੀਨੋ, ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤਤਾਯ ਪਣੀਤੋ, ਅਡ੍ਢਤਾਯ ਸੁਗਤੋ, ਦਲਿਦ੍ਦਤਾਯ ਦੁਗ੍ਗਤੋ. ਕੁਲਵਸੇਨ ਵਾ ਉਚ੍ਚਨੀਚਤਾ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਵਸੇਨ ਹੀਨਪਣੀਤਤਾ, ਭੋਗਵਸੇਨ ਸੁਗਤਦੁਗ੍ਗਤਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਾਤਿ ਓਦਾਤਸਾਮਾਦਿਵਣ੍ਣਸੁਦ੍ਧਿਅਸੁਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਜਾਤਦੁਜ੍ਜਾਤਤਾਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਦਿਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹੇਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਪਰਿਪੁਣ੍ਣਜਾਤਤਾਵਸੇਨ. ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਿਤਤਾਤਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਂ ਸਣ੍ਠਾਨਵਸੇਨ.
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕਤਭਾਵਸਾਧਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਕਤਮੇਵਾਤਿ ਸਾਧੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੋ ਲਿਙ੍ਗਤੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਲਿਙ੍ਗਸਞ੍ਞਾ ਮੂਲਕਾਰਣਤੋ ਕਮ੍ਮਤੋ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤੋ ਲਿਙ੍ਗਤੋ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਤੋ…ਪੇ… ਪਵਤ੍ਤਰੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਞ੍ਚ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਲਿਙ੍ਗਸਞ੍ਞਾ, ਤਾ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਕਮ੍ਮਤੋ ਲਿਙ੍ਗਤੋ ਚ ਪਵਤ੍ਤਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਞ੍ਞਾਤੋ ਭੇਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਲਿਙ੍ਗਸਞ੍ਞਾਤੋ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਵੋਹਾਰਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਵੋਹਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਤੀਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਦ੍ਧਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਕਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.
ਲੋਕੋ ਏਵ ਪਜਾਤਤ੍ਤਾ ਪਜਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਾਦਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ਪਚ੍ਛਿਮਪਾਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਰਥਸ੍ਸ ਆਣਿ ਨਿਬਨ੍ਧਨਾ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕਰਥਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਾਯ ਚ ਗਾਥਾਯ ਅਦ੍ਧਦ੍ਵਯਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਕਤਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਕਿਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਕਿਤ੍ਤਨਂ ਪਤ੍ਥਟਯਸਤਂ. ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਸਂਸਨਂ ਥੁਤਿਂ. ਕਮ੍ਮਨਾਨਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾਨਾਕਰਣਂ ਕਮ੍ਮਜੇਹਿ ਅਨੁਮਿਯਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਨਾਨਾਕਰਣਂ.
ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸਯਾ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਯਂ ਤੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ. ਅਣ੍ਡਜਾਦੀਨਞ੍ਚ ਯੋਨੀਨਂ ਕਮ੍ਮਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਯੋਨਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਟਿਲਾਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਯੋਨੀ. ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਬਨ੍ਧੁ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਬਨ੍ਧੂ.
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਲਦ੍ਧੋਕਾਸਤਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਵਿਪਚ੍ਚਨੋਕਾਸੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪਰਾਪਰਿਯਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਕਾਲਗਤਿਪਯੋਗਾਦਿਸਹਕਾਰੀਪਚ੍ਚਯਵਿਕਲਤਾਯ ਅਵਸੇਸਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਚ੍ਚਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਚਿਤ੍ਰੇਨ ਏਕਚ੍ਚਭੂਤਂ ਤੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਚਿਤ੍ਰਮਾਹ.
ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਭਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਅਪਗਤਂ ਭੂਤਾਪਗਤਂ. ਅਨੁਭੂਤਭੂਤਤਾ ਹਿ ਭੂਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਭੂਤਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ ਹਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸੀਯਤੀਤਿ. ਅਨੁਭੂਤਸਦ੍ਦੋ ਚ ਕਮ੍ਮਵਚਨਿਚ੍ਛਾਭਾਵਤੋ ਅਨੁਭਵਕਵਾਚਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਿਕਪ੍ਪਗਾਹਵਸੇਨ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਤਬ੍ਬਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਚ ਅਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭਵਤਿ, ਨ ਵਿਪਾਕੋ ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਨਾਪਿ ਕਿਰਿਯਾ ਅਹੇਤੁਕਾਨਂ ਅਤਿਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਸਹੇਤੁਕਾਨਞ੍ਚ ਖੀਣਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਵਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਅਤਿਸਨ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਰਿਮਨਯੇ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਮੇਵ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ‘‘ਭੂਤਾਪਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੬੫੧-੬੬੨; ਵਿਭ. ੩੯੦-੩੯੧) ਏਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂਸਦਿਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ, ਵੁਦ੍ਧਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇ ਪਨ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਞ੍ਚ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭੂਤਾਪਗਤਭਾਵਾਭਿਧਾਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ.
ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਓਕਾਸਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤਿਤਂ ਅਤੀਤਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ ਅਨਾਗਤੋ ਵਿਪਾਕੋ ਚ ‘‘ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੧੭, ੨੧੯) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਭੂਮੀਸੂਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਦੇਵਾਦਿਅਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਨਾਪਾਦਿਤਤਾਯ ਅਸਮੂਹਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਲਦ੍ਧਭੂਮਿਕਂ ‘‘ਭੂਮਿਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਆਹਿਤੋ ਵਿਯ. ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੇਪਿ ਚ ਓਕਾਸੋ ਕਤੋ ਏਤੇਨਾਤਿ, ਓਕਾਸੋ ਕਤੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਦੁਵਿਧਤ੍ਥੇਪਿ ਏਵਮੇਵ ਕਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਨਿਪਾਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਬ੍ਬਦਾ ਅਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗਮਿਯਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਕਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਵਾਤਿ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੇ ਸਭੂਮਿਯਂ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਤੀਤਂ ਅਨਨਾਗਤਞ੍ਚ ਖਣਤ੍ਤਯੇਕਦੇਸਗਤਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ‘‘ਖਣਤ੍ਤਯਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਸਨਾਯ ਪਧਾਨੇਨ ਗਹਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਕੁਸਲਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚੇਤਨਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਕੁਸਲਭਾਗਿਯਾਤਿ ਰਾਗਾਦਯੋ ਏਕਨ੍ਤਅਕੁਸਲਾ. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਿਕਾਤਿ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋਪਿ ਤਪ੍ਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਮਨੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਹਜਾਤੋਪਿ ਮਨੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਨਤਾਯ ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਮਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨੀਯਤੀਤਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਪਭਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਪਣ੍ਡਰਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਤਿ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਾਦੀਹਿ ਅਰਕ੍ਖਿਤੇ, ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨੇ, ਤੇਹਿ ਏਵ ਅਵਸ੍ਸੁਤੇ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਭਾਵਸਾਧਨੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਬਲਦਾਨਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਖਣਂ, ਇਧ ਵਾ ਉਪਸਂਹਤਾਨਂ ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਚਿਰਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਕਤਰਪਞ੍ਞਂ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਆਦਿ ਨ ਪਾਲ਼ਿਆਰੁਲ਼੍ਹਂ, ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਤ੍ਥਾ ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ.
ਸਾਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਧੁਰਨ੍ਤਿ ਮਧੁਰਂ ਵਿਯਾਤਿ ਉਪਮਾਵਸੇਨ. ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਕਰਣਸੀਲਾ. ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਭਿਨਨ੍ਦਨਤੋ ਨਨ੍ਦੀ, ਨਨ੍ਦਿਭੂਤੋ ਰਾਗੋ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗੋ, ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਭਾਵੇਨ ਸਹਗਤਾਤਿ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਸਹਗਤਾਤਿ ਨ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਸਹਗਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਹਗਤਸਦ੍ਦੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਭਾਵਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਭੂਤਾਤਿ ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸ੍ਸਯੇਤਿ ਪਾਦਕੇ. ਰੂਪਾਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਆਕਾਸਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ. ਸਂਸਟ੍ਠੇਤਿ ਖੀਰੋਦਕਂ ਵਿਯ ਸਮੋਦਿਤੇ ਏਕੀਭਾਵਮਿਵ ਗਤੇ. ਸਹਜਾਤੇਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਹਜਾਤੇ, ਨ ਸਹਜਾਤਮਤ੍ਤੇ. ਇਧਾਪੀਤਿ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਦੇ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਸਂਸਟ੍ਠਸਦ੍ਦੋ ਸਹਜਾਤੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ. ਅਰੂਪਂ ਰੂਪੇਨਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਥੁਨਾ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਸਙ੍ਗਹੇਨ ਕਤੋ ਅਤਿਸਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਅਨਾਭਟ੍ਠਤਾਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਤਾ ਅਨਾਭਟ੍ਠਤਾ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਤਾਵਚਨੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਾਸਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਨ ਗਹਿਤੋ ਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਨਾਭਟ੍ਠਤਾਯ ਏਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਨ ਗਹਿਤੋ ਨ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਵਾਤਿ ਪਰਤੋ ਏਵਂਵਿਧਸ੍ਸੇਵ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵਵਚਨਤੋ ਇਧ ਤਦਵਚਨੇਨੇਵ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ.
ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਵਾ ਤਂਸਹਾਯਭੂਤਂ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਰਸਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਕਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਕਿਚ੍ਚਾ, ਅਞ੍ਞਾਸਾਧਾਰਣੋ ਵਾ ਰਸਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਭਾਵੋ ਸਰਸਭਾਵੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਭਾਵੋ ਸਙ੍ਖਾਰਸਭਾਵੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ. ‘‘ਸਰਸਸਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋਯੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵਾ ਸਰਸੇਨ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਸਭਾਵੇਨ.
ਏਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ ਤੇਸੁ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ. ਅਤੀਤਾਦਿਭਾਵੋ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਵਾ ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਏਕਦ੍ਵਿਨਕੁਤੋਚਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਗੋਚਰਗਤਾ ਸੁਖੁਮਰਜਾਦਿਰੂਪਂ ਵਿਯ ਵਤ੍ਥੁਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਤਤ੍ਤਾਯੋਗੁਲ਼ੇ ਪਤਿਤੋਦਕਬਿਨ੍ਦੁਰੂਪਂ ਵਿਯ ਖਣਪਰਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤਿਦੂਰਤਾਯ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਾਦਿਤਾਯ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਤਾਯ ਚ. ਵਿਸਯੋ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਥਭਾਵੇਨ, ਗੋਚਰੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਚਰਣੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਬ੍ਬਿਸਯਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਮਨੋ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ‘‘ਨੇਸਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨੁਪਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਦਿਬ੍ਬਸੋਤਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਨਿ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਲਮ੍ਬਿਯਮਾਨਾਨਿ ਨ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਇਤਰਥਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੂਤਿ.
ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਤਿ ਮਨਸਾ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ. ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਟਿਮੁਖਭਾਵਾਪਾਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਸਰਭਾਣਕਸ੍ਸ ਓਸਾਰਕਸ੍ਸ. ਪਕਤਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਵਸੇਨ ਆਪਾਥਗਮਨਞ੍ਚ ਭੋਜਨਪਰਿਣਾਮਉਤੁਭੋਜਨਵਿਸੇਸਉਸ੍ਸਾਹਾਦੀਹਿ ਕਲ੍ਯਂ, ਰੋਗਿਨੋ ਵਾਤਾਦੀਹਿ ਚ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਵਾ ਕਾਯਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਗਰਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਚਲਨਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਕਾਯਿਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਉਤੁਭੋਜਨਾਦਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਪਣਿਦਹਨਸਦਿਸਾਸਦਿਸਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦਸ੍ਸਨਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ, ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਸੁਪਿਨਦਸ੍ਸਨੇ ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਸੁਤਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਬੁਦ੍ਧਰੂਪਾਦਿਨੋ ਪਸਾਦਦਾਤੁਕਾਮਤਾਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਤਂਸਦਿਸਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨੇਵ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਂਸਦਿਸਤਾਵ ਉਭਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਤਬ੍ਬਿਪਕ੍ਖਤਾ ਤਦੇਕਦੇਸਤਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾਦਿਕੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਨਚਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਸੁਤੇ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਹਨਂ ਸਦ੍ਧਾ, ਸਯਮੇਵ ਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਰੋਚਨਂ ਰੁਚਿ, ‘‘ਏਵਂ ਵਾ ਏਵਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਕਾਰਵਿਚਾਰਣਂ ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.
ਗੇਰੁਕਹਰਿਤਾਲਞ੍ਜਨਾਦਿਧਾਤੂਸੁ. ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੁਭਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਰਞ੍ਜਨੀਯਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਭਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ. ਨਿਯਮਿਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਨਿਯਮਿਤਵਸੇਨ. ਏਵਮਿਤਰੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ. ਆਭੋਗੋ ਆਭੁਜਿਤਂ. ਲੂਖਪੁਗ੍ਗਲਾ ਦੋਸਬਹੁਲਾ. ਅਦੋਸਬਹੁਲਾ ਸਿਨਿਦ੍ਧਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਪੀਤਿਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾ. ਇਮੇਹਿ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਪੀਤਿਯਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਆਯਤਨਭਾਵਤੋ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾਦਿਸਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਂ. ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦਿਕਮ੍ਮਮੇਵ ਕਮ੍ਮਾਯਤਨਂ. ਆਯੁਵੇਦਾਦਿਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਬ੍ਯਾਪਾਦਰਹਿਤੇ ਰੂਪਭਵੇ. ਧਮ੍ਮਪਦਾਤਿ ਧਮ੍ਮਕੋਟ੍ਠਾਸਾ. ਪਿਲਵਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਪਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੋਗਾਤਿ ਭਾਵਨਾਭਿਯੋਗਾ ਸਮਾਧਿਤੋ. ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਦਕਿਰਿਯਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਨਿਮ੍ਮਲਭਾਵਕਿਰਿਯਾ. ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਨਤਿਵਤ੍ਤਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤ੍ਤਪਟਿਪਾਦਨਤਾ. ਗਮ੍ਭੀਰਾਨਂ ਞਾਣੇਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ, ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣੇਨ ਵਾ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਚਰਿਯਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ.
ਵਂਸੋਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋ. ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿ. ਪਵੇਣੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਚਨਂ. ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਤ੍ਤਾ ਸੀਲਮਯਂ. ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦੇਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਰਿਣਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਨਂ ਆਰਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਾਦੀਸੁ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਚਿਨ੍ਤਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਨਂ ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਮਯਂ ਕੁਸਲਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਦਾਨਵਤ੍ਥੁਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਦਾਨਮਯਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋਤਿ ਤਦੇਵ ਭਜੇਯ੍ਯ, ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ. ਕੁਲਵਂਸਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਉਦਾਹਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਵਤ੍ਤਗਾਮਜਨਪਦਵਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਚਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਸਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਭੇਰਿਆਦਿਵਤ੍ਥੁਸਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕਵਤ੍ਥੁਨ੍ਤਿ ਭੇਰਿਆਦਿਵਤ੍ਥੁਂ. ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਘੋਸਨਾਦੀਸੁ ਚ ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਸਦ੍ਦਵਤ੍ਥੂਨਂ ਠਾਨਕਰਣਾਨਂ ਸਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਮੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਇਧ ਚ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਭਾਵਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫) ਦਾਨਮਯਾਦਿਭਾਵਂ, ਅਪਰਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ? ਤੀਣਿ…ਪੇ… ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਞ੍ਚ ਵਦਨ੍ਤੋ. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਚਾਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਾਯਤਨਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ.
ਪਰਿਭੋਗਰਸੋ ਪਰਿਭੋਗਪਚ੍ਚਯਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਰਸਸਮਾਨਤਾਵਸੇਨ ਗਹਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਰਸਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਸਭਾਵਤੋ. ਸਭਾਵੇਨ ਪਨ ਗਹਣਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਨਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨਞ੍ਞਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਏਕਦ੍ਵਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਨਿਯਮਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਮਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਯ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਚਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਥਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਏਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੇਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਯਥਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ
ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਨਿਯਤਤਾਯ ‘‘ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ. ਪਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਛਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਦੇਸੋ ਦ੍ਵਾਰਦ੍ਵਾਰਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਹਾਭਾਵਾ. ਨਿਯਤਰੂਪਰੂਪਵਸੇਨ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਰੂਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਸਙ੍ਗਹੋ.
ਪਠਮਜਵਨਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਯਦਿਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਰੂਪਾਨਂ ਦੇਸਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਚਾਲੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਸਹਿਤਾਵ ਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦਸਸੁ ਹਿ ਦਿਸਾਸੁ ਯਂ ਦਿਸਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਵਾ ਖਿਪਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਂਦਿਸਾਭਿਮੁਖਾਨੇਵ ਰੂਪਾਨਿ ਸਾ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤਿ ਚਾਤਿ ਤਦਭਿਮੁਖਭਾਵਵਿਕਾਰਵਤੀ ਹੋਤਿ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭਾਵੀ ਚ ਵਿਕਾਰੋ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਭਾਵੋ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਕਾਰਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਰੂਪਿਰਿਯਾਪਥਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਨਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ. ਯੋਜਨਂ ਗਤੋ, ਦਸਯੋਜਨਂ ਗਤੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਾਪੇਤਿ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਵਾਰਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ.
ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਥਮ੍ਭਨਚਲਨੇਸੁ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਏਕੋ ਆਕਾਰਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਯਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਤਦਾਕਾਰਤ੍ਤਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਥਮ੍ਭੇਤਿ ਚਾਲੇਤਿ ਚਾਤਿ. ਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਂ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਜ੍ਜੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਤਾਯ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ ਵਿਯ ਮਹਾਭੂਤਵਿਕਾਰਤਾਯ ਉਪਾਦਾਰੂਪਭਾਵੋ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਾਯਿਕਕਰਣਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਂ, ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਰੇਤਿ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਏਤੇਨ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਹਿਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਯਂ ਕਰਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਰਹਿਤੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖਚਲਨਾਦੀਸੁ ‘‘ਇਦਮੇਸ ਕਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹਿ ਰੂਪੇ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭੁਨੋ ਚਲਨਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਗਹਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਮ੍ਪਿ ਚਲਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸਵਿਦੁਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨੀਲਾਭਿਨਿਪਾਤਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਨੀਲਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਚ ਅਨ੍ਤਰਂ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਗਹਿਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹੇਵ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਕਾਯਥਮ੍ਭਨਵਿਕਾਰਚੋਪਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ‘‘ਇਦਮੇਸ ਕਾਰੇਤਿ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ.
ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦਿਰੂਪਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਯਾ ਅਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਨ੍ਤਰਾਯ ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਉਦਕਾਦਿਸਹਚਾਰਿਪ੍ਪਕਾਰਤਂ ਸਞ੍ਞਾਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ. ਏਤ੍ਥ ਉਦਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਉਦਕਾਦਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਾਕਾਰੇਨ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਯਂ ਉਦਕਾਦਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਾਨਨੇਨ ਤਦਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਯਿਕਕਰਣਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਉਦਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਸਮ੍ਬਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਪਨ ਨਾਲਮ੍ਬਿਤਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਕਰਣਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਸਮ੍ਬਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣੋਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਕਾਰਭੂਤਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸਹਭੂਵਿਕਾਰਾਭਾਵੇ ਅਭਾਵਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਉਦਕਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦਿਸਞ੍ਞਾਣਾਕਾਰੋ ਵਿਯ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਾਨਨ੍ਤਰੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਏਸ ਕਾਰੇਤਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਜਾਨਨੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਅਯਂ ਨੋ ਪਹਰਿਤੁਕਾਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਜਾਨਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਕਟਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਦਪਾਕਟਭਾਵੇ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਜਾਨਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਖੀ…ਪੇ… ਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਤਾਯ ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਸਭਾਵਭੂਤਂ ਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਪਰਂ ਬੋਧੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵਿਨਾਪਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸਹਭੂਵਿਕਾਰੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਸਯਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਤੇਨੇਵ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਾਮਲਾਭਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਪਾਕਟਭਾਵਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾਤਿ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦਿਨੋ ਅਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਨ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪਨ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾਨਂ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਕਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ.
ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਦਿ ਦ੍ਵਾਰਾ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਸਮ੍ਭੇਦਾ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਭੇਦੋਪੀਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਕਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਚਰਣੇ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਦਿ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਾਨਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇਨ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਚਰਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਰਣਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਸਿਯਾ. ਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਅਚਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਨ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਦ੍ਵਾਰਚਾਰੀਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਕਾਰਣਭੂਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚਰਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਮ੍ਮਾਨੇਵ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿਪੀਤਿ ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਿ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਤਬ੍ਬਹੁਲਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਵਵਤ੍ਥਾਨਯੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਾਪੇਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਦ੍ਵਾਰਚਾਰੀਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਾਰੀਹਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਅਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਪੇਕ੍ਖਕਾਯਦ੍ਵਾਰਾਦਿਭਾਵੇਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਨਕਰਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚਰਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤਾਨੇਵ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਏਵਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਆਣਤ੍ਤਿਹਤ੍ਥਵਿਕਾਰਾਦੀਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਸਭਾਵਾਵਬੋਧਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਂ ਸਨਾਮਂ ਦੇਤਿ, ਨਾਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ, ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਮੇਵ ਪਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਚਰਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦੇਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਵਤ੍ਥਾਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਨਿਬਦ੍ਧਤਾ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਰਣਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਏਤਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਕਮ੍ਮੇਸੁ. ਕਾਯਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂਸਹਜਾਤਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਕੇਨਚਿ ਪਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਕਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਤਂਸਹਜਾਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਯਮੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਭਾਵਾ. ਕਾਯੇਨ ਪਨ ਕਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਾਦਿਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਰਣਭੂਤੋ ਹਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਯੋਤਿ.
ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਕਾਯੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤੋ, ਨ ਕਾਯੋ ਇਚ੍ਚੇਵ. ਯਥਾ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮੁਨਾ ਸੂਚਿਕਮ੍ਮਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ, ਨ ਸੂਚਿ ਇਚ੍ਚੇਵ, ਤਥਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸੇਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਨਿਯਮਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਚਰਣੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਚ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਨਾਮਲਾਭੇ ਵਿਸੇਸਨੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਵਚੀਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਭਾਸਿਤਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਪਿਸੁਣਵਾਚਾ, ਧਮ੍ਮਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ, ਪਿਯਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਫਰੁਸਵਾਚਾ, ਸਚ੍ਚਭਾਸਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਮੁਸਾਵਾਦੋ ਚਾਤਿ ਏਤਾ ਵਾਚਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਹਸਦ੍ਦਾ ਪਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਪਨ ਸੋ ਨ ਯਾਵ ਸਦ੍ਦਭਾਵੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਨਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਘਟ੍ਟਨੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਯਾ ਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੬੩੬) ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਕੋਚਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਸਦ੍ਦੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਵਾਦਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਛਬ੍ਬਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹਾਦੀਸੁ ਹਿ ‘‘ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਕੋਚਿ ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਹਜਮੇਵ ਜਿਵ੍ਹਾਤਾਲੁਚਲਨਾਦਿਕਰਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਂ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਸੋਤੇਨ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਦਿਸਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਦ੍ਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਿਯਾ. ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਅਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ ਚਾਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮੇਤਨ੍ਤਿ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਘਟ੍ਟਨਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਘਟ੍ਟਨਾ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਏਵ ਵਾ. ਘਟ੍ਟਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਭੂਤਵਿਕਾਰੋ ਹਿ ‘‘ਘਟ੍ਟਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਸਹੇਵ ਸਦ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਭਾਵੇਨ. ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾਤਿ ਇਦਂ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਵਿਯ ਚਾਲਨਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਬ੍ਬਿਕਾਰਾਨਞ੍ਹਿ ਭੂਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਧਾਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਕਾਯਂ…ਪੇ… ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਨ ਹਿ ਚਾਲਨਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਘਟ੍ਟਨਨ੍ਤਿ. ਚਾਲਨਞ੍ਹਿ ਦੇਸਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਾਦਨਪਰਮ੍ਪਰਤਾ, ਘਟ੍ਟਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਭੂਤਕਲਾਪਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨਤਰੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਕਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੇਨ ਵਿਨਾ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਪਿ ਘਟ੍ਟਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਘਟ੍ਟਨਤ੍ਥਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਘਟ੍ਟਨਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਵਚੀਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਯਂ ਨਾਮ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਮਨੋ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਫੁਸਨਂ ਕਰੋਹਿ, ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਕਪ੍ਪਨਞ੍ਚ ਤਦੇਵ. ਕਿਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਯੂਹਨਤ੍ਥਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਹਿ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਆਯੂਹਨਂ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਬ੍ਯਾਪਾਰਣਂ ਚੇਤਯਨਂ, ਤਥਾਕਰਣਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਨ੍ਤਿ. ਤੇਭੂਮਕਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਕਰਤ੍ਤਾ.
ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕਮ੍ਮਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਪੁਬ੍ਬਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਂਚੇਤਨਾਸਭਾਵਮੇਵਾਤਿ ਚੇਤਨਂ ਅਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਮਾਨਕਾਲਤ੍ਤੇਪਿ ਕਾਰਣਕਿਰਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਾ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਫਲਕਿਰਿਯਾ ਚ ਅਪਰਕਾਲਾ ਵਿਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਚੋਪਨਕਿਰਿਯਂ ਮਨਸਾ ਚ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਿਯਾਯ ਕਾਰਿਕਂ ਚੇਤਨਂ ਅਹਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯੇ ਵਾਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਾਯੇ ਵਾ. ਸਤੀਤਿ ਧਰਮਾਨੇ, ਅਨਿਰੋਧਿਤੇ ਵਾ. ਕਾਯਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਚੇਤਨਾ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਚੇਤਨਸਭਾਵਵਨ੍ਤਂ. ਸਮਿਦ੍ਧਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ‘‘ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਸੁਖਂ ਸੋ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੦; ਕਥਾ. ੫੩੯) ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ. ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬੋ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਠਿਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਚੋਪਨਕਿਰਿਯਾਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਕਾਯਵਾਚਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਨਿ, ਯਾਯ ਪਨ ਚੇਤਨਾਯ ਤੇਹਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਕਰਣਭੂਤੇਹਿ ਚੋਪਨਾਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਵਾਸਿਆਦੀਹਿ ਵਿਯ ਛੇਦਨਾਦਿਂ, ਸਾ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਭੇਦਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਚੇ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯੋ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰ) ਅਤਿਵਿਯ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਇਧ ਲੋਕਿਯਕਮ੍ਮਕਥਾਯਂ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤੋਪਿ ਭਜਾਪਿਯਮਾਨੋ ਤੀਣਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਭਜਤਿ. ਮਨੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਜ੍ਜਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕੁਸਲਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਾਯਾਮਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਵਾ. ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਮਨਸਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੂ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੧੬; ਧ. ਪ. ੩੬੧) ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਨ ਹਿ ਸਾ ਮਾਨਸਿਕਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਵ ਭਜਾਪਨਂ ਮਹਾਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਹਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ ਭਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਗ੍ਗਭਜਾਪਨੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਭਜਾਪਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ.
ਕਮ੍ਮਪਥਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰੇ ਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਅਵਰੋਧਨਂ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਭੇਦਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਵ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾ ਸਬ੍ਬਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਣਤ੍ਤੇਹਿ ਅਮਾਰਿਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਅਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਵੋਹਾਰਲਾਭਾ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮਵੋਹਾਰਵਿਰਹਾ. ਸਸਮ੍ਭਾਰਪਥਵੀਆਦੀਸੁ ਆਪਾਦਯੋ ਏਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.
ਕੁਲੁਮ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ, ਕੁਲਸ੍ਸੇਵ ਵਾ. ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰੁਲ਼੍ਹਤਾਯ ਅਨਨੁਜਾਨਨਤੋ ‘‘ਤਵ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸਵਿਧਾ ਇਦ੍ਧਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ਇਦ੍ਧਿਕਥਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਭਾਵਨਾਮਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਿਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਘਟਭੇਦੋ ਵਿਯ ਪਰੂਪਘਾਤੋ, ਉਦਕਵਿਨਾਸੋ ਵਿਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਨਾਸੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਉਪਮਾ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ. ਤਵ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ਭਾਵਨਾਮਯਾਯ ਪਰੂਪਘਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਞਾਪੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਥਬ੍ਬਣਿਦ੍ਧਿ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਦੇਤਿ ਮਣ੍ਡਲਾਦਿਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਪਦੇ.
ਵਚਨਨ੍ਤਰੇਨ ਗਮੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ, ਸਯਮੇਵ ਗਮਿਤਬ੍ਬਤ੍ਥਂ ਨੀਤਤ੍ਥਂ. ਕਿਰਿਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਕਿਰਿਯਤੋਤਿ ਤੇਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਉਪੋਸਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਸੋ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤੀਤਿ. ਵਾਚਾਗਿਰਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਗਿਰਂ, ਵਾਚਾਨੁਚ੍ਚਾਰਣਂ ਵਾ.
ਖਨ੍ਦਸਿਵਾਦਯੋ ਸੇਟ੍ਠਾਤਿ ਖਨ੍ਦਾਤਿ ਕੁਮਾਰਾ. ਸਿਵਾਤਿ ਮਹੇਸ੍ਸਰਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠਾਦਯੋ ਏਵ ਹਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਚੇਤਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚ ਵੋਹਾਰਂ ਨ ਲਭਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਸਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਪਕ੍ਖਿਕਾਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਕਾਯਙ੍ਗਵਾਚਙ੍ਗਾਨਿ ਅਚੋਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਨਕਾਲੇ ਚੇਤਨਾਪਿ ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਯ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਭਾਵੋ ਕਥਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਤਬ੍ਬਿਰਤਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਚੇਤਨਾਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਵਿਰਤਿਆਦਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਵਿਰਤਿਪਕ੍ਖਿਕਾ’’ਤਿ. ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ. ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਿ.
ਕਮ੍ਮਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ. ਚਕ੍ਖੁ ਚ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਞ੍ਚਾਤਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਂ. ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਸਮਾਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਂ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਮੇਵ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਂਵਰੋ ਸਾਧੂ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ (ਧ. ਪ. ੩੬੦) ਗਾਥਾਯ ਪਸਾਦਕਾਯਚੋਪਨਕਾਯਸਂਵਰੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯੇਨ ਸਂਵਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਇਧ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਂਵਰਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਅਸਂਵਰਾ ਅਟ੍ਠ ਕਥਿਤਾ. ਸੀਲਸਂਵਰਾਦਯੋਪਿ ਪਞ੍ਚੇਵ ਸਂਵਰਾ ਸਬ੍ਬਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਅਸਂਵਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਚੇਤਨਾ. ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਚ੍ਚਂ ਸਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਪਮਾਦਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਸੀਤਾਦੀਸੁ ਪਟਿਘੋ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਕੋਸਜ੍ਜਂ.
ਵਿਨਾ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਨ ਸੁਦ੍ਧਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿਨੋਪਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਾ ਅਸੁਦ੍ਧਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਂਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਵਚੀਦ੍ਵਾਰੋਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਪਨ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਅਸਂਵਰੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਨ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤੋ ਅਸਂਵਰੋ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਾਨੁਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਾਕੁਸਲਞ੍ਚੇਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਸਂਵਰੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਵਚੀਅਸਂਵਰਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਹ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਅਸਂਵਰੋ ਹਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਸਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਚ, ਕਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞਦ੍ਵਾਰੇ ਅਞ੍ਞਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂ.
ਅਥ ਵਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਚੋਪਨੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੋਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂਦ੍ਵਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕੁਸਲਂ ਵਿਯ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਤਥਾ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਵਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾ, ਤਦਵਿਰੋਧਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ. ਸੀਲਸਂਵਰਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਸਂਵਰੇ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਸ੍ਸ, ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੇ ਚ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਰਸੇਨੇਵ ਚ ਪਤਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਪਾਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਅਤੀਵ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਸਣਿਕਂ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾਵ ਸੀਘਂ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ. ਪਯੋਗਵਤ੍ਥੁਮਹਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਵਿਪਰਿਯਾਯੇਪਿ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਾਬਲਵਵਸੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਦ੍ਧਿਮਯੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਮਯੋ ਦਾਠਾਕੋਟਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ.
ਗੋਤ੍ਤਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਗੋਤ੍ਤੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਾ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਾ. ਸਸਾਮਿਕਾ ਸਾਰਕ੍ਖਾ. ਯਸ੍ਸਾ ਗਮਨੇ ਰਞ੍ਞਾ ਦਣ੍ਡੋ ਠਪਿਤੋ, ਸਾ ਸਪਰਿਦਣ੍ਡਾ. ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਕੋਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾ ਹੇਸਾਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਅਦਾਤੁਕਾਮਤਾਯਾਤਿਆਦਿ ਮੁਸਾਵਾਦਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸੇਵ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਸੁਞ੍ਞਭਾਵਨ੍ਤਿ ਪੀਤਿਵਿਰਹਿਤਤਾਯ ਰਿਤ੍ਤਤਂ. ਅਤ੍ਥਵਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਨ ਹਦਯਙ੍ਗਮਾ. ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਤਿ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਪਥਭੇਦੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਪਨ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਣਾਮਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਤਥਂ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਯੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ, ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਚੇਤਨਾਯ ਅਕਮ੍ਮਪਥਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਅਵਚਨਂ, ਕਦਾਚਿ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਅਵਚਨਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਸਙ੍ਗਹੋ ਨ ਨਿਵਾਰਿਤੋਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਵਿਰੋਧਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਏਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਵਿਸਯਾਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਾਕਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਾਨਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਨਿਰਯਾਦਿਵਿਪਾਕਦੁਗ੍ਗਤਤਾਦੀਨਿ.
ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਪਨ ਵਿਰਤਿਯੋਤਿ ਏਤਂ ਯਾਹਿ ਵਿਰਤੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵੋ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਿਰਤਿਯੋਪੀ’’ਤਿ. ਅਲ੍ਲਸਸਮਂਸਨ੍ਤਿ ਜੀਵਮਾਨਕਸਸਮਂਸਂ. ਵੋਰੋਪੇਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ. ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ ਕਥਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ…ਪੇ… ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ ਵਿਰਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹੇਵ ਤਪ੍ਪਹਾਨਤੋ.
ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਤਥਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਚ ਸੁਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਂ ਸਂਵਰਾਨਂ ਤਥਾ ਸੁਚਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਥ ਵਾ ਤੇਸਂ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧਭਾਵੇਨ ਦੀਪਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦੇਤਂ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਪਞ੍ਚਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਪਞ੍ਚਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਤਾ ਅਤ੍ਥਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਪਰਸਨ੍ਤਕਵਤ੍ਥੁਲੋਭਪਰਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਬ੍ਯਾਪਾਦਅਹੇਤੁਕਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਤਿਵਿਧਕਆਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਿ ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਾਤਿ ਪਾਕਟਾ ਏਵਾਤਿ ਕਿਂ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਪਥੇਹਿ ਨਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ, ਨ ਚ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਂ ਸੁਚਰਿਤਾਨਞ੍ਚ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਾ, ਨਾਪਿ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧਭਾਵੇਨ ਦੀਪਨਾ ਸਿਯਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਤਾ ਦੀਪਿਤਾ. ਯਦਿ ਚ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਂ, ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਨ ਸਿਯਾ. ਏਸਾਪਿ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧਦੀਪਨਾਤਿ ਚੇ, ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇ ਚ ਅਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨੇਵ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾਮੇਹਿ ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਸਂਵਰਾਦਯੋ ਗਹਿਤਾ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਤੇਸਞ੍ਚ ਤਂਤਂਕਮ੍ਮਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸਂਵਰੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਕਰੋ ਸਿਯਾ, ਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿਪਿ ਹਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਨੀਤਿ.
ਅਥ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਕਮ੍ਮਮੇਵ ਸਿਯਾ, ‘‘ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ, ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਵਾਚਾਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਚ ਵਿਰੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯ. ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਦ੍ਵਾਰਚਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੇਸਾਨਞ੍ਚ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਪਕ੍ਖਿਕਭਾਵਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਕਮ੍ਮਪਥਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਚੇਤਨਾਭਾਵਤੋ ਅਕਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਭਜਾਪਿਯਮਾਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਵਿਯ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਤਾਦੀਪਨਂ, ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਤਿਵਿਧਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਤਿਵਿਧਕਾਯਸੁਚਰਿਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰਚਰਣੇਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਾਵਿਜਹਨਦੀਪਨਂ, ਯਥਾਪਕਾਸਿਤਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਕੁਸਲਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦੀਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਨਾਮ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਞ੍ਚ ਅਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਸਮਾਨਨਾਮਤਾਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮਪਥਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਥੇਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞਨਾਮਾਵਿਜਹਨਵਸੇਨ, ਉਭਯੇਸਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਤ੍ਥ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤਤ੍ਤਾ.
ਤਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਤਕਮ੍ਮਭਾਵਤਾਯ ਤਂਤਂਕਮ੍ਮਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵਚਨੀਯਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਅਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯਵਚਨਾਭਾਵਤੋ ਚ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਿ ਕੁਸਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਪਞ੍ਚਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਅਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਚ ‘‘ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਜਾਤੋ ਹਿ ਫਸ੍ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਧ. ਸ. ੧ ਕਮ੍ਮਕਥਾ; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੮੬). ਤੇਨ ਹਿ ਅਸਂਵਰਾਨਂ ਸਂਵਰਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਅਸਹਜਾਤਤ੍ਤਾ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸਹਜਾਤਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਾਤਿ. ‘‘ਸੋ ਹਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸਂਵਰਭੂਤਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵੇ ਆਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਪਵਾਦੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਅਸਂਵਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ ਦੁਤਿਯਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ ਚ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ. ਨ ਹਿ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਦਿਭੂਤੋ ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨਯੇਨ ਚ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਿਵਿਧਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚੋਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਞ੍ਚ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯੇ ਵਾਚਾਯ ਚ ਅਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਹੋਨ੍ਤਂ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ? ਕਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਯਮਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਭਾਵੇਨ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਨਾਮਸਾਧਿਕਾਵ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚੋਪਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਨਾਪਿ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚੋਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਥ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਛਫਸ੍ਸਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਮਨਸਾਪਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚੋਦਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਦਤਿ, ਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਸ੍ਸਿਤਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘‘ਮਨਸਾ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ, ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਤ੍ਤਯਨਿਯਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਂ ‘‘ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚੋਪਨਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਕਮ੍ਮਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋ ਯਥਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਸਙ੍ਕਰੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋਵ. ਯਂ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਸਹਜਾਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਯਦਾ ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਤਾਨਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਨ, ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾਭਾਵਾ. ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਤ੍ਤੇ ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਤਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਿਰਿਯਾਕਾਰਿਕਾਯ ਏਵ ਚੇਤਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਾਯਵਚੀਕਿਰਿਯਾਕਾਰਿਕਾਯਾਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਤੇਸਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਤਾਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਾਰਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਨ ਕਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਅਕਤੇਪਿ ਚ ਦ੍ਵਾਰਨਿਬਨ੍ਧਨੇ ਯੇਸਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਕਮ੍ਮਪਥਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਭਟ੍ਠਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਚ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਦਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਭੂਤਸ੍ਸ ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚੋਪਨਦ੍ਵਯਰਹਿਤਸ੍ਸ ਮਨੋਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮਨੋਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਭਾਵੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ.
ਕਮ੍ਮਪਥਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦ੍ਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਯਂ ਯੋਜਨਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਹ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ? ਯੇਨ ਵਚਨਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧ ਚ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਯੋਜਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਆਪਨ੍ਨਂ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਵਾਪਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਪ੍ਪਧਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦਿਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਨਯੇਨ. ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਹਿਤਮੇਵ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਰੂਪਂ ਵਾ…ਪੇ… ਇਦਂ ਵਾ ਇਦਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭਾ’ਤਿ ਕਥੇਤੁਂ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਇਦਂ ਵਾ ਇਦਂ ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਵਾਰਕਥਾ
ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਆਚਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਰੇਵਤਾਚਰਿਯਸ੍ਸ. ਨ ਪਨੇਤਂ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਂ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸਾਦਿਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਚੇਤਸਿਕਾ ਚਿਤ੍ਤਾਯਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਾਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਸ੍ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਰਾਸਿ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ ਫਸ੍ਸਸਹਜਾਤਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਤਂਸਮਕਾਲਮੇਵ ਵੇਦੇਤਿ, ਫਸ੍ਸੋ ਪਨ ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਗੋਪਾਨਸੀਨਂ ਉਪਰਿ ਤਿਰਿਯਂ ਠਪਿਤਕਟ੍ਠਂ ਪਕ੍ਖਪਾਸੋ. ਕਟ੍ਠਦ੍ਵਯਾਦਿ ਵਿਯ ਏਕਦੇਸੇਨ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਅਨਲ੍ਲੀਯਮਾਨੋਪਿ ਰੂਪੇਨ ਸਹ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਅਨਲ੍ਲੀਯਮਾਨਂ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਮੇਵ, ਨ ਵਿਸਯਭਾਵੋ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਞ੍ਚ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨਭਾਵੋ ਏਵ. ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਫਸ੍ਸੋ. ਪਾਣਿਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠੇਨੇਵ ਰਸੇਨ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ. ਤਥਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਾਣਿਯਾ ਪਾਣਿਮ੍ਹਿ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਭੂਤਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਭੂਤੋ ਏਕੋ ਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਚਿਤ੍ਤੇਯੇਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਚੇਤਸਿਕਸਭਾਵਤਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਅਸਂਸਟ੍ਠਂ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਵੇਦਨਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਨਿਸ੍ਸਯਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤੋ ਤਦਨੁਰੂਪੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ ਤਜ੍ਜਾਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਤਦਭਿਮੁਖਭਾਵੋ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਂ ਵਿਸਯਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਤਤਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸੁਖਵੇਦਨਾਯਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਸ੍ਸਵਿਤਾਯਾਤਿ ਅਰਹਤਾਯ. ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਹਿ ਧਾਤੂਨਂ ਅਰਹਤ੍ਥੋ ਵਿਪੁਬ੍ਬੋ ਸੁਸਦ੍ਦੋ. ਵਿਸ੍ਸਵਂ ਵਾ ਸਜਨਂ ਵਸਿਤਾ ਕਾਮਕਾਰਿਤਾ ਵਿਸ੍ਸਵਿਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਰਸੇਕਦੇਸਮੇਵ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਫੁਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਏਕਦੇਸਾਨੁਭਵਨਮਿਵ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੇਦਯਿਤਸਭਾਵੋ ਏਵ ਹਿ ਅਨੁਭਵਨਨ੍ਤਿ. ਫੁਸਨਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਂ ਏਕਦੇਸਾਨੁਭਵਨਂ, ਵੇਦਯਿਤਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਯਥਾਕਾਮਂ ਸਬ੍ਬਾਨੁਭਵਨਂ. ਏਵਂ ਸਭਾਵਾਨੇਵ ਤਾਨਿ ਗਹਣਾਨੀਤਿ ਨ ਵੇਦਨਾਯ ਵਿਯ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਸਕਕਿਚ੍ਚਕਰਣੇਨ ਸਾਮਿਭਾਵਾਨੁਭਵਨਂ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਇਧਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਂ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਾਯ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾਯ ਸਮਾਨਾ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਸਮ੍ਭੋਗਰਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਪੁਨਸਞ੍ਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਾ ਪਚ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਣਰਸਾ. ਪੁਨਸਞ੍ਜਾਨਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਪੁਨਸਞ੍ਜਾਨਨਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਦੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪੁਨ…ਪੇ… ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਂ ਪੁਨ…ਪੇ… ਕਰਣਂ. ਪੁਨਸਞ੍ਜਾਨਨਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਂ ਪੁਨ…ਪੇ… ਕਰਣਂ, ਤਦਸ੍ਸਾ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਨਸਞ੍ਜਾਨਨਪਚ੍ਚਯਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾਰਿਕਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਬ੍ਬਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਮਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਞਾਣਮੇਵ ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਕਾਰਿਕਾ ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤੇਨੁਪਾਯੇਨ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਅਚਿਰਟ੍ਠਾਨਤਾ ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਤੀਤਿ ਪਬਨ੍ਧਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਚੇਤਨਾਭਾਵੋ ਬ੍ਯਾਪਾਰਭਾਵੋ. ਦਿਗੁਣੁਸ੍ਸਾਹਾਤਿ ਨ ਦਿਗੁਣਂ ਵੀਰਿਯਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਪਨ ਬ੍ਯਾਪਾਰਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਉਸ੍ਸਾਹਨਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਦਰਭਾਵੇਨ. ਸਾ ਹਿ ਸਯਂ ਆਦਰਭੂਤਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਆਦਰਯਤੀਤਿ.
ਵਿਜਾਨਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਲਦ੍ਧਿ. ਸਨ੍ਦਹਨਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਨਂ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਦਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਚਕ੍ਖੁਨਾ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਦ੍ਵਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਗਰਗੁਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਵਨਮਤ੍ਤਂ ਉਪਧਾਰਣਮਤ੍ਤਂ ਉਪਲਦ੍ਧਿਮਤ੍ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਵੇਧਨਪਚ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਪਞ੍ਞਾਸਞ੍ਞਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਰਿਮਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਨ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਹੋਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਦਤ੍ਥਤ੍ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਨ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨੇਨ. ਯੇਨ ਚ ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤ੍ਥਂ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ ਦੁਤਿਯੇਨ, ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਵ ਚ ਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਚ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਕਿਂ ਤਦਤ੍ਥੇਨ ਪੁਨ ਵਚਨੇਨ, ਅਞ੍ਞਪ੍ਪਯੋਜਨਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਞ੍ਹਿ ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵਵਤ੍ਥਿਤਸਮਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਇਤਰਞ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਸਮਯਵਵਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ, ਨ ਚ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਂ ਵਚਨਂ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ, ਨ ਚ ਲੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕੋ ਅਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ.
ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਝਾਨਙ੍ਗਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਕਤ੍ਤਾਰਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਰੂਪਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀ ਪਥਵੀਤਿ ਵਾ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਕੋਟਨਲਕ੍ਖਣੋ. ਆਦਿਤੋ, ਅਭਿਮੁਖਂ ਵਾ ਹਨਨਂ ਆਹਨਨਂ, ਪਰਿਤੋ, ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਆਹਨਨਂ ਪਰਿਯਾਹਨਨਂ. ਵਿਚਾਰਤੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਟ੍ਠੇਨ ਵਿਚਾਰਸ੍ਸੇਵ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਰਵਤੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਘਣ੍ਟਾਭਿਘਾਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਸੋ ਯਥਾ ਘਣ੍ਟਾਭਿਘਾਤੋ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਨਿਰੋਪਨਟ੍ਠੇਨ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਪ੍ਫਾਰਵਾਤਿ ਵਿਚਲਨਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਉਪਚਾਰੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾਯਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਨਿਚ੍ਚਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਮਣ੍ਡਲਨ੍ਤਿ ਖਲਮਣ੍ਡਲਂ.
ਪਿਣਯਤੀਤਿ ਤਪ੍ਪੇਤਿ, ਵਡ੍ਢੇਤਿ ਵਾ. ਫਰਣਰਸਾਤਿ ਪਣੀਤਰੂਪੇਹਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਨਰਸਾ. ਉਦਗ੍ਗਭਾਵੋ ਓਦਗ੍ਯਂ. ਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਲਹੁਂ ਲੋਮਹਂਸਨਮਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਖਣਿਕਾ ਬਹੁਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਬ੍ਬੇਗਤੋ ਫਰਣਾ ਨਿਚ੍ਚਲਤ੍ਤਾ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਤ੍ਤਾ ਚ ਪਣੀਤਤਰਾ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ. ਅਪ੍ਪਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਵ ਪੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਪੂਰਿਕਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾ ਠਪਿਤਾ. ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇ ਖਣਿਕੋਪਚਾਰਸਮਾਧਿਪੂਰਿਕਾ ਪੀਤੀ.
ਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਮਾਧਿਸਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਅਵਿਸਾਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਅਵਿਸਰਣਸਭਾਵੋ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾ. ਯੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ. ਵਿਸੇਸਤੋਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ. ਸੁਖਵਿਰਹਿਤੋਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਮਾਧੀਤਿ. ਪਦੀਪਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨਟ੍ਠਿਤਿਭਾਵਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਝਾਨਙ੍ਗਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨਕਿਰਿਯਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਆਧਿਪਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਥਾਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਸਤਿ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਦਹਤੀ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਪਸਾਦਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਚ. ਪਸਾਦਭੂਤੋ ਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵਤ੍ਥੁਗਤੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ, ਨ ਯੇਵਾਪਨਕਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ. ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ‘‘ਮਂ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਯਾ ਸਦ੍ਦਹਥਾ’’ਤਿ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤੇਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਸਂਸੀਦਨਂ. ਪਙ੍ਕੋ ਕਦ੍ਦਮਤੋ ਘਨੀਭੂਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਣਕਂ ਪਿਚ੍ਛਿਲਂ ਉਦਕਮਲਂ. ਪੀਤਂ ਉਦਕਂ. ਓਕਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਅਕਲੁਸਭਾਵੋ ਅਕਾਲੁਸਿਯਂ, ਅਨਾਵਿਲਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਾਨਿ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਸੇਵਨਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਵਨਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਙ੍ਗਾਨਿ. ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਦਾਨੇ ਹਤ੍ਥੋ ਵਿਯ, ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਪ੍ਫਾਦਨੇ ਵਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ, ਅਮਤਕਸਿਫਲਫਲਨੇ ਬੀਜਂ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਵੀਰਭਾਵੋਤਿ ਯੇਨ ਵੀਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ ਪਗ੍ਗਹੋ. ਮਗ੍ਗੋ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਗਤੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਆਬਾਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਗਿਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਚਿਰਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਗੇਲਞ੍ਞਾ, ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਨ ਲਭਤਿ ਲੂਖਸ੍ਸ ਵਾ ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਵਾ ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ, ਲਭਤਿ…ਪੇ… ਪਾਰਿਪੂਰਿਨ੍ਤਿ ਏਤਾਨਿ ਅਨੁਰੂਪਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਸਹਿਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੂਨਿ ਤਂਮੂਲਕਾਨਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ.
ਚਿਰਕਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ, ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਦਕੇ ਅਲਾਬੁ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਿਲਵਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਂ ਪਾਸਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਲਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਠਪਨਂ ਸਾਰਣਂ ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਤਾਕਰਣਂ ਅਪਿਲਾਪਨਂ. ਅਪਿਲਾਪੇ ਕਰੋਤਿ ਅਪਿਲਾਪੇਤਿ. ਗਤਿਯੋਤਿ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਫਲਤੋ ਚ. ਅਪਰੋ ਨਯੋਤਿ ਰਸਾਦਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਸਮ੍ਮੋਸਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਸਮ੍ਮੋਸੋ, ਨ ਸਮ੍ਮੋਸਾਭਾਵਮਤ੍ਤਂ. ਸਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾ ਕਾਯਾਦਯੋ ਕਾਯਾਦਿਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਤਿਯੋਯੇਵ ਵਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ.
ਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਜਾਨਾਪੇਤਿ. ਏਕਾਲੋਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਭਾਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਮਨਤੇ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਮਨੋ, ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਨਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੪, ੪੦੦; ੩.੪੨੧, ੪੨੫) ਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਮਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬੋ ਹਿ ਮਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ. ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਪਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਸਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਨਨਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ.
ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯੇਨ ਯੋਗਾ ਸੁਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਨਾਪਿ ਕਾਯੇਨ ਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਾਤਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਪੀਤਿਉਪਲਕ੍ਖਿਤਂ ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਂ ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕਞ੍ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਪਵਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਅਧਿਪਤਿਭੂਤਂ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਅਨੁਪਾਲੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਸਾਨੁਪਾਲਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਤੁਭੂਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਤਂਤਂਕਮ੍ਮਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਂ ਯਾਵ ਚੁਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ ਯਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਜੀਵਮਾਨਤਾਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਾਦਿਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਵਿਨਿਭੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਨੁਪਾਲੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਅਸਤਿ ਹਿ ਅਨੁਪਾਲੇਤਬ੍ਬੇ ਉਪ੍ਪਲਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਿਂ ਉਦਕਂ ਅਨੁਪਾਲੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਪਾਲਨਾਦਿਕਸ੍ਸ. ਸਾਧਨਤੋਤਿ ਸਾਧਨੇਨ. ਤਂਸਾਧਨਞ੍ਚ ਜੀਵਮਾਨਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ.
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵੇਨ. ਪਸਤ੍ਥਤਾ ਚ ਏਵਮੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਬਲਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇਤਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਕਾਰਣਾ. ਉਭਯਪਦਵਸੇਨਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਪਦਂ ਬਲਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਦਦ੍ਵਯਵਸੇਨ. ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਜਾਤਿਆਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ. ਗਰੁਨਾ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਗਾਰਵਵਸੇਨ ਪਤਿਸ੍ਸਵਨਂ ਪਤਿਸ੍ਸਵੋ, ਸਹ ਪਤਿਸ੍ਸਵੇਨ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਂ, ਪਤਿਸ੍ਸਵਭੂਤਂ ਤਂਸਭਾਗਞ੍ਚ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗਾਰਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਾਤਿਆਦਿਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚ ਹਿਰੀ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਵਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਜ੍ਜਂ ਭਾਯਤਿ ਤਞ੍ਚ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਜ੍ਜਭੀਰੁਕਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ. ਏਵਂਸਭਾਵਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਹਿਰੀ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਉਣ੍ਹਂ ਵਿਯ. ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਨਵਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਦਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤਾ ਚ ਹਿਰੀਓਤ੍ਤਪ੍ਪਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਤੇਸਂ ਕਦਾਚਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ. ਨ ਹਿ ਲਜ੍ਜਨਂ ਨਿਬ੍ਭਯਂ ਪਾਪਭਯਂ ਵਾ ਅਲਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.
ਮੂਲਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਗੇਧੋ ਅਨਭਿਜ੍ਝਨਂ ਅਨਭਿਕਙ੍ਖਨਂ. ਅਨਲ੍ਲੀਨੋ ਭਾਵੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਲ੍ਲੀਨਭਾਵੋ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਉਪਮਾਯ ਸਮੇਤਿ. ਅਨੁਕੂਲਮਿਤ੍ਤੋ ਅਨੁਵਤ੍ਤਕੋ. ਵਿਨਯਰਸੋਤਿ ਵਿਨਯਨਰਸੋ. ਅਦੋਸੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਮਲਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਂ ਦੋਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਾਵਨਾਯਾਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਸਾਧਨਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਭਾਵਨਾ. ਨਿਗ੍ਗੁਣੇਪਿ ਗੁਣਗ੍ਗਹਣਂ ਅਧਿਕਗ੍ਗਹਣਂ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗੁਣਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਊਨਗ੍ਗਹਣਂ. ਚਤੁਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਹਣਂ.
ਯਾਥਾਵਸਭਾਵੇਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੋ ਏਤਸ੍ਸ ਗੁਣੋ, ਏਤ੍ਤਕੋ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਗੁਣਦੋਸਾਨਂ ਸਭਾਵੇ ‘‘ਜਰਾਧਮ੍ਮੋ ਜੀਰਤਿ, ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ ਮਾ ਜੀਰੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਅਲੋਭੇਨ ਚ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਵਿਵਾਦਾਭਾਵਤੋ. ਅਮੋਹੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਵਿਵਾਦਾਭਾਵਤੋ. ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਹਿ ਗਹਟ੍ਠਾ ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਸਮਣਾ ਸਮਣੇਹੀਤਿ. ਰਾਗਵਸੇਨ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵੋ ਦੋਸਵਸੇਨ ਵਿਰੋਧੋ ਚ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸੇਨ ਉਪਗਮਾਪਗਮਾ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਾ ਰੂਪਾਦਿਮ੍ਹਿ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਾ. ਅਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਮੋਹੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਸੁਖਵਿਪਰਿਣਾਮੇ ਦੁਕ੍ਖਸਮਾਯੋਗੇ ਚ ਪਟਿਘਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵੇਦਨਾਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਦੋਸਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵੇਦਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ. ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਮੋਹੇਨ ਅਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ਉਦਾਸੀਨਪਕ੍ਖੇਸੁਪਿ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਅਭਿਸਙ੍ਗਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਤਦਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਕ੍ਖਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਅਦੋਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤਿ.
ਕਮ੍ਮਪਥਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ
ਸੁਖਾਦੀਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਤਿ ਨ ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਮ੍ਮਪਥਤਾਤਂਸਭਾਗਤਾਹਿ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ.
ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਿਯੁਗਲਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਰਥੋ ਸਾਰਮ੍ਭੋ, ਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਦਿਕਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨਾ ਕਿਲੇਸਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਦਿਕਿਲੇਸਾ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਵਾ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਿਯਾਤਿ ਯਥਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਲਙ੍ਕਾਰਵਿਕਤਿਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਾ, ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਹਿਤਕਿਰਿਯਾਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਾ.
ਸਮਂ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਾ ਪਕਾਰੇਹਿ ਜਾਨਨਂ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਸਾਤ੍ਥਕਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਸਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਸਪ੍ਪਾਯਾਸਪ੍ਪਾਯਰੂਪਾਦਿਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਗੋਚਰਗਾਮਾਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਵਿਜਹਨਂ ਗੋਚਰਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦੀਨਂ ਧਾਤੁਆਦਿਵਸੇਨ ਪਵਿਚਯੋ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਯੋਗੀਨਂ ਸਬ੍ਬਦਾ ਉਪਕਾਰਕਾ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਕਹਰਣਤੋ ਭਾਵਨਾਵਡ੍ਢਨਤੋ ਚ. ਯਥਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੁਕਾਰਾ ਸਤਿ ਚ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੨). ਯੁਗੇ ਨਦ੍ਧਾ ਵਿਯਾਤਿ ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਮਂ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੧) ਹਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਏਤੇਸਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਭਾਵੋ ਏਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਂ ਯੁਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ‘‘ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਯੋਜਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਯੋਗਵਚਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਯੇਵਾਪਨਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਰੂਪਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਰੁਪ੍ਪਨਾਭਾਵੇਨ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਸਭਾਵਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਮੇਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਰਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਵਚੀਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਪੂਰੇਤਿ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਵਿਰਤਿਯੋਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਣ੍ਣਕਙ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਵਿਰਦ੍ਧਙ੍ਗਾਨਿ. ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ. ਨ ਹਿ ਅਨਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਸੁ ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸਦ੍ਧਾ ਪਨ ਪਸਾਦਨੀਯੇਸੁ ਪਸਾਦਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਂਸਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਕਿਰਿਯਾ ਅਸਂਸਪ੍ਪਨਂ. ਪੁਰਿਮਮਨਤੋਤਿ ਭਵਙ੍ਗਤੋ. ਵਿਸਦਿਸਂ ਵੀਥਿਜਵਨਂ ਮਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੀਥਿਜਵਨਪਟਿਪਾਦਕੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤੇਪਿ ਹਿ ਤੇਸੁ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਉਦਾਸੀਨਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਲੀਨਾਨੁਦ੍ਧਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਊਨਾਧਿਕਨਿਵਾਰਣਰਸਾ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਦੀਨਂ. ਅਮਦ੍ਦਨਾ ਮਦ੍ਦਨਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੋਵ.
ਤਂਤਂਰਾਸਿਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗਰਹਿਤਾ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਕੇਸੁ ਦੁਤਿਯਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁਪਿ ਭਾਜਿਯਮਾਨੇਸੁ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਦਂ ਪੂਰਿਤਨ੍ਤਿ ਝਾਨਾਦਿਪਦਂ ਪਞ੍ਚਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪੂਰਿਤਂ. ਪਞ੍ਚ ਹਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਝਾਨਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਊਨੇ ਝਾਨਪਦਂ ਊਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਦਸਮੂਹੋ ਪਦਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਵਾ ਤਂ ਤਮੇਵ ਵਾ ਪਦਂ, ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਹਾਪਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੂਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਨੇਕੇਸਂ ਪੁਰਿਸਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਿਯ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਆਹ ‘‘ਅਨਨੁਸਨ੍ਧਿਕਾ ਕਥਾ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਞੇਵ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਧਮ੍ਮਾ ਕਥਿਤਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ’’ਤਿ. ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਰਾਸਿ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਨ ਰਾਸੀਸੁ ਏਕਰਾਸਿਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸਪਿ ਅਭਾਵਾ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਯੇਵਾਪਨਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਝਾਨਙ੍ਗਾਦਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਏਵਂ ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਾਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾਦਿਵਿਸੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਕੇਚਿ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਸੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚ ਤਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸਂ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਵਾ ਸਾਵਸੇਸੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯੇਵਾਪਨਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਵਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.