੮. ਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਂਸਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿਮੇ ਕਪ੍ਪੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਵਨਚਰਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਪਸਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਚਮ੍ਪਕਪੁਪ੍ਫੇਨ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇ ਇਬ੍ਭਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਜਾਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾਤੁਗਾਮਹਤ੍ਥਂ ਗਤੋ ਰੋਦਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ ਕਿਰ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਨ ਸਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਾਤੁਗਾਮਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਜ੍ਜਨਤੋ ਵਜ੍ਜਿਤੋਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਜਾਤਂ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਹੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩੭.੨੭-੩੦) –

‘‘ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਚ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਵਸਤੀ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ;

ਏਕਚਮ੍ਪਕਮਾਦਾਯ, ਉਪਗਚ੍ਛਿਂ ਨਰੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਮੁਨਿਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਪੂਜਯਿਂ ਅਪਰਾਜਿਤਂ.

‘‘ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਪੂਜਯਿਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੇਨ –

੨੧੫. ‘‘ਸਂਸਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ, ਗਤੀਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਸਂ;

ਅਪਸ੍ਸਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ.

੨੧੬. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਸਂਸਾਰਾ ਵਿਨਲ਼ੀਕਤਾ;

ਸਬ੍ਬਾ ਗਤੀ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ. – ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤੋ. ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਚਿਰਕਾਲਂ ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਅਪਰਿਮਾਣਕਾਲਂ. ਗਤੀਸੂਤਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤੀਸੁ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਸਨ੍ਤਿ ਘਟੀਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਚਵਨੁਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਅਪਸ੍ਸਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਧਤਾਯ ਅਨ੍ਧਭੂਤੋ ਪੁਥੂਨਂ ਜਨਨਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹੋਨ੍ਤੋ ਗਤੀਸੁ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਸਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ, ਤੇਨੇਵਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਅਨਨੁਬੋਧਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾ ਏਵਮਿਦਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤਂ ਸਂਸਰਿਤਂ ਮਮਞ੍ਚੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੮੭; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੫; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੯੧; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੧੪).

ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ. ਸਂਸਾਰਾ ਵਿਨਲ਼ੀਕਤਾਤਿ ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਏਤੇਹੀਤਿ ‘‘ਸਂਸਾਰਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤਨਲ਼ਾ ਨਿਮ੍ਮੂਲਾ ਕਤਾ. ਸਬ੍ਬਾ ਗਤੀ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਾਨਂ ਵਿਨਲ਼ੀਕਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰਯਾਦਿਕਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਗਤਿਯੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ ਇਦਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.