ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯੇ

ਥੇਰਗਾਥਾ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ

(ਪਠਮੋ ਭਾਗੋ)

ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ

ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਂ ਨਾਥਂ, ਞੇਯ੍ਯਸਾਗਰਪਾਰਗੁਂ;

ਵਨ੍ਦੇ ਨਿਪੁਣਗਮ੍ਭੀਰ-ਵਿਚਿਤ੍ਰਨਯਦੇਸਨਂ.

ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਯੇਨ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਲੋਕਤੋ;

ਵਨ੍ਦੇ ਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਿਤਂ.

ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਠਿਤੋ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਯੋ;

ਵਨ੍ਦੇ ਅਰਿਯਸਙ੍ਘਂ ਤਂ, ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ.

ਵਨ੍ਦਨਾਜਨਿਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਇਤਿ ਯਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ;

ਹਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਹੁਤ੍ਵਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਤੇਜਸਾ.

ਯਾ ਤਾ ਸੁਭੂਤਿਆਦੀਹਿ, ਕਤਕਿਚ੍ਚੇਹਿ ਤਾਦਿਹਿ;

ਥੇਰੇਹਿ ਭਾਸਿਤਾ ਗਾਥਾ, ਥੇਰੀਹਿ ਚ ਨਿਰਾਮਿਸਾ.

ਉਦਾਨਨਾਦਵਿਧਿਨਾ, ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਨਿਪੁਣਾ ਸੁਭਾ;

ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਿਕਾ.

ਥੇਰਗਾਥਾਤਿ ਨਾਮੇਨ, ਥੇਰੀਗਾਥਾਤਿ ਤਾਦਿਨੋ;

ਯਾ ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯਮ੍ਹਿ, ਸਙ੍ਗਾਯਿਂਸੁ ਮਹੇਸਯੋ.

ਤਾਸਂ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣੇਹਿ, ਓਗਾਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ;

ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੁਕ੍ਕਰਾ ਕਾਤੁਂ, ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਮਯਾ.

ਸਹਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਯਸ੍ਮਾ, ਧਰਤੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਂ;

ਪੁਬ੍ਬਾਚਰਿਯਸੀਹਾਨਂ, ਤਿਟ੍ਠਤੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਵਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ, ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾਨ ਪਞ੍ਚਪਿ;

ਨਿਕਾਯੇ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਨਯਂ.

ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ, ਨਿਪੁਣਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ;

ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ, ਸਮਯਂ ਅਵਿਲੋਮਯਂ.

ਯਾਸਂ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਂ ਵਿਨਾ;

ਤਾਸਂ ਤਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ, ਦੀਪਯਨ੍ਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ.

ਯਥਾਬਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਸੁਭਂ;

ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਥੇਰਗਾਥਾਨਂ, ਥੇਰੀਗਾਥਾਨਮੇਵ ਚ.

ਇਤਿ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਂ;

ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਨਿਸਾਮਯਥ ਸਾਧਵੋਤਿ.

ਕਾ ਪਨੇਤਾ ਥੇਰਗਾਥਾ ਥੇਰੀਗਾਥਾ ਚ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ, ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ ਗਾਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਪਾਕਟਕਰਣਤ੍ਥਂ ਪਨ ਪੁਨਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤਤ੍ਥ ਥੇਰਗਾਥਾ ਤਾਵ ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਾਦੀਹਿ ਭਾਸਿਤਾ. ਯਾ ਹਿ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਯਥਾਧਿਗਤਂ ਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਾਚਿ ਉਦਾਨਵਸੇਨ, ਕਾਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ, ਕਾਚਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ, ਕਾਚਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਅਭਾਸਿਂਸੁ, ਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਲੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਥੇਰਗਾਥਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਸਙ੍ਗੀਤਾ. ਥੇਰੀਗਾਥਾ ਪਨ ਥੇਰਿਯੋ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦੇਸਿਤਾ.

ਤਾ ਪਨ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁ ਪਿਟਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਿਟਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ. ਦੀਘਨਿਕਾਯੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੋ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ, ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੋ, ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯੋਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਨਿਕਾਯੇਸੁ ਖੁਦ੍ਦਕਨਿਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਸੁਤ੍ਤਂ, ਗੇਯ੍ਯਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਗਾਥਾ, ਉਦਾਨਂ, ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ, ਜਾਤਕਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ, ਵੇਦਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਨਵਸੁ ਸਾਸਨਙ੍ਗੇਸੁ ਗਾਥਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ.

‘‘ਦ੍ਵਾਸੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਤੋ ਗਣ੍ਹਿਂ, ਦ੍ਵੇਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਤੋ;

ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਯੇ ਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੇਨ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੇਸੁ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਕਤਿਪਯਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ.

ਤਤ੍ਥ ਥੇਰਗਾਥਾ ਤਾਵ ਨਿਪਾਤਤੋ ਏਕਨਿਪਾਤੋ ਏਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਯਾਵ ਚੁਦ੍ਦਸਨਿਪਾਤਾਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸਨਿਪਾਤੋ ਸੋਲ਼ਸਨਿਪਾਤੋ ਵੀਸਤਿਨਿਪਾਤੋ ਤਿਂਸਨਿਪਾਤੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਨਿਪਾਤੋ ਪਞ੍ਞਾਸਨਿਪਾਤੋ ਸਟ੍ਠਿਨਿਪਾਤੋ ਸਤ੍ਤਤਿਨਿਪਾਤੋਤਿ ਏਕਵੀਸਤਿਨਿਪਾਤਸਙ੍ਗਹਾ. ਨਿਪਾਤਨਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ. ਏਕੋ ਏਕੇਕੋ ਗਾਥਾਨਂ ਨਿਪਾਤੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਕਨਿਪਾਤੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ਏਕਨਿਪਾਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਗ੍ਗਾ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਵਗ੍ਗੇ ਦਸ ਦਸ ਕਤ੍ਵਾ ਵੀਸੁਤ੍ਤਰਸਤਂ ਥੇਰਾ, ਤਤ੍ਤਿਕਾ ਏਵ ਗਾਥਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –

‘‘ਵੀਸੁਤ੍ਤਰਸਤਂ ਥੇਰਾ, ਕਤਕਿਚ੍ਚਾ ਅਨਾਸਵਾ;

ਏਕਕਮ੍ਹਿ ਨਿਪਾਤਮ੍ਹਿ, ਸੁਸਙ੍ਗੀਤਾ ਮਹੇਸਿਭੀ’’ਤਿ.

ਦੁਕਨਿਪਾਤੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਥੇਰਾ, ਅਟ੍ਠਨਵੁਤਿ ਗਾਥਾ; ਤਿਕਨਿਪਾਤੇ ਸੋਲ਼ਸ ਥੇਰਾ, ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਗਾਥਾ; ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਤੇਰਸ ਥੇਰਾ, ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਞਾਸ ਗਾਥਾ; ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਥੇਰਾ, ਸਟ੍ਠਿ ਗਾਥਾ; ਛਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਚੁਦ੍ਦਸ ਥੇਰਾ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਗਾਥਾ; ਸਤ੍ਤਕਨਿਪਾਤੇ ਪਞ੍ਚ ਥੇਰਾ, ਪਞ੍ਚਤਿਂਸ ਗਾਥਾ; ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤੇ ਤਯੋ ਥੇਰਾ, ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ; ਨਵਕਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਨਵ ਗਾਥਾ; ਦਸਨਿਪਾਤੇ ਸਤ੍ਤ ਥੇਰਾ, ਸਤ੍ਤਤਿ ਗਾਥਾ; ਏਕਾਦਸਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਏਕਾਦਸ ਗਾਥਾ; ਦ੍ਵਾਦਸਨਿਪਾਤੇ ਦ੍ਵੇ ਥੇਰਾ, ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ; ਤੇਰਸਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਤੇਰਸ ਗਾਥਾ; ਚੁਦ੍ਦਸਨਿਪਾਤੇ ਦ੍ਵੇ ਥੇਰਾ, ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ; ਪਨ੍ਨਰਸਨਿਪਾਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੋਲ਼ਸਨਿਪਾਤੇ ਦ੍ਵੇ ਥੇਰਾ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਗਾਥਾ; ਵੀਸਤਿਨਿਪਾਤੇ ਦਸ ਥੇਰਾ, ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾਸਤਾਨਿ; ਤਿਂਸਨਿਪਾਤੇ ਤਯੋ ਥੇਰਾ, ਸਤਂ ਪਞ੍ਚ ਚ ਗਾਥਾ; ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਦ੍ਵੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਗਾਥਾ; ਪਞ੍ਞਾਸਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸ ਗਾਥਾ; ਸਟ੍ਠਿਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਗਾਥਾ; ਸਤ੍ਤਤਿਨਿਪਾਤੇ ਏਕੋ ਥੇਰੋ, ਏਕਸਤ੍ਤਤਿ ਗਾਥਾ. ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇਸਤਾਨਿ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਚ ਥੇਰਾ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਤੀਣਿ ਸਤਾਨਿ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਗਾਥਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਾ ਗਾਥਾ, ਤੀਣਿ ਸਟ੍ਠਿ ਸਤਾਨਿ ਚ;

ਥੇਰਾ ਚ ਦ੍ਵੇ ਸਤਾ ਸਟ੍ਠਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਪਕਾਸਿਤਾ’’ਤਿ.

ਥੇਰੀਗਾਥਾ ਪਨ ਏਕਨਿਪਾਤੋ ਏਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਯਾਵ ਨਵਨਿਪਾਤਾਤਿ ਨਵਨਿਪਾਤੋ ਏਕਾਦਸਨਿਪਾਤੋ, ਦ੍ਵਾਦਸਨਿਪਾਤੋ, ਸੋਲ਼ਸਨਿਪਾਤੋ, ਵੀਸਤਿਨਿਪਾਤੋ, ਤਿਂਸਨਿਪਾਤੋ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਨਿਪਾਤੋ, ਮਹਾਨਿਪਾਤੋਤਿ ਸੋਲ਼ਸਨਿਪਾਤਸਙ੍ਗਹਾ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਨਿਪਾਤੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਥੇਰਿਯੋ, ਅਟ੍ਠਾਰਸੇਵ ਗਾਥਾ; ਦੁਕਨਿਪਾਤੇ ਦਸ ਥੇਰਿਯੋ, ਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ; ਤਿਕਨਿਪਾਤੇ ਅਟ੍ਠ ਥੇਰਿਯੋ, ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ; ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਏਕਾ ਥੇਰੀ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ; ਪਞ੍ਚਕਨਿਪਾਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਥੇਰਿਯੋ ਸਟ੍ਠਿ ਗਾਥਾ; ਛਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਅਟ੍ਠ ਥੇਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਗਾਥਾ; ਸਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਥੇਰਿਯੋ, ਏਕਵੀਸਤਿ ਗਾਥਾ; ਅਟ੍ਠ ਨਿਪਾਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸੋਲ਼ਸਨਿਪਾਤਾ ਏਕੇਕਾ ਥੇਰਿਯੋ ਤਂਤਂਨਿਪਾਤਪਰਿਮਾਣਾ ਗਾਥਾ; ਵੀਸਤਿਨਿਪਾਤੇ ਪਞ੍ਚ ਥੇਰਿਯੋ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਸਤਗਾਥਾ; ਤਿਂਸਨਿਪਾਤੇ ਏਕਾ ਥੇਰੀ, ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ ਗਾਥਾ; ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਨਿਪਾਤੇ ਏਕਾ ਥੇਰੀ, ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਗਾਥਾ; ਮਹਾਨਿਪਾਤੇਪਿ ਏਕਾ ਥੇਰੀ, ਪਞ੍ਚਸਤ੍ਤਤਿ ਗਾਥਾ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਿਪਾਤਾਨਂ ਗਾਥਾਵਗ੍ਗਾਨਂ ਗਾਥਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਮਾਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨਿਦਾਨਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਪਰਿਮਾਣਾਸੁ ਪਨੇਤਾਸੁ ਥੇਰਗਾਥਾ ਆਦਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ –

‘‘ਸੀਹਾਨਂਵ ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ, ਦਾਠੀਨਂ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇ;

ਸੁਣਾਥ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ, ਗਾਥਾ ਅਤ੍ਥੂਪਨਾਯਿਕਾ’’ਤਿ.

ਅਯਂ ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਲੇ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਆਨਨ੍ਦੇਨ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਥੋਮਨਤ੍ਥਂ ਭਾਸਿਤਾ ਗਾਥਾ ਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਹਾਨਨ੍ਤਿ ਸੀਹਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸੀਹੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਿਗਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੩) ਮਿਗਰਾਜੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੀਹੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੪) ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਸੀਹੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੯੯; ੧੦.੨੧) ਤਥਾਗਤੇ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਤਥਾਗਤੇ ਸਦਿਸਕਪ੍ਪਨਾਯ ਆਗਤੋ, ਏਵਂ ਇਧਾਪਿ ਸਦਿਸਕਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਹਾਨਂਵਾਤਿ ਸੀਹਾਨਂ ਇਵ. ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਰਲੋਪੋ ‘‘ਏਵਂਸ ਤੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੨) ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਇਵਾਤਿ ਨਿਪਾਤਪਦਂ. ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਆਖ੍ਯਾਤਪਦਂ. ਇਤਰਾਨਿ ਨਾਮਪਦਾਨਿ. ਸੀਹਾਨਂਵਾਤਿ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਸਰੂਪਤੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੋਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਓਟ੍ਠਸ੍ਸੇਵ ਮੁਖਂ ਏਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਓਟ੍ਠਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਵਿਯ ਮੁਖਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਸੀਹਾਨਂਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੀਹਾਨਂ ਨਾਦੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੁਖਸਦ੍ਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚੇ, ਇਧਾਪਿ ‘‘ਨਦਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸਨ੍ਨਿਧਾਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਹਾਨਂਵਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਚਨਂ. ਨਦਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦਸ੍ਸਨਂ. ਦਾਠੀਨਨ੍ਤਿ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਨਂ. ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਸਵਨੇ ਨਿਯੋਜਨਂ. ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਸੋਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਭਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਗਾਥਾਤਿ ਸੋਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਤ੍ਥੁਪਨਾਯਿਕਾਤਿ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਨਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸੀਹਾਨਂ ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ ਦਾਠੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਆਗਤਂ, ਲਿਙ੍ਗਂ ਪਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਕਸੇਸਵਸੇਨ ਵਾ ਸੀਹਾ ਚ ਸੀਹਿਯੋ ਚ ਸੀਹਾ, ਤੇਸਂ ਸੀਹਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਧਾਰਣਾ ਹੇਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਿਦਾਨਗਾਥਾ ਥੇਰਗਾਥਾਨਂ ਥੇਰੀਗਾਥਾਨਞ੍ਚਾਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਹਨਤੋ ਹਨਨਤੋ ਚ ਸੀਹੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੀਹਸ੍ਸ ਮਿਗਰਞ੍ਞੋ ਬਲਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਸਰਭਮਿਗਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਾਦਿਤੋਪਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਾਤਾਤਪਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਮ੍ਪਿ ਸੋ ਸਹਤਿਯੇਵ, ਗੋਚਰਾਯ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਤਾਯ ਮਤ੍ਤਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਵਨਮਹਿਂਸਾਦਿਕੇ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਭੀਰੂ ਅਛਮ੍ਭੀ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੋ ਚ ਤੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਖਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਵਿਹਰਤਿ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਮਹਾਥੇਰਾ ਅਰਿਯਬਲਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਨਤੋ, ਰਾਗਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਬਲਸ੍ਸ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਹਨਨਤੋ ਪਜਹਨਤੋ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਭਾਵੇਨ ਕੁਤੋਚਿਪਿ ਅਭੀਰੂ ਅਛਮ੍ਭੀ ਝਾਨਾਦਿਸੁਖੇਨ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸਹਨਤੋ ਹਨਨਤੋ ਚ ਸੀਹਾ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹਾ. ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਯਥਾ ਕਨ੍ਤਨਤ੍ਥੇਨ ਆਦਿਅਨ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਤੋ ਤਕ੍ਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਹਿਂਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਸਹਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਿਸੋਦਰਾਦਿਪਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਪਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ.

ਅਥ ਵਾ ਯਥਾ ਮਿਗਰਾਜਾ ਕੇਸਰਸੀਹੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਤਾਯ ਏਕਚਾਰੀ ਵਿਹਰਤਿ, ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਸਹਾਯਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਤਾਯ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਯਾ ਚ ਏਕਚਾਰਿਨੋਤਿ ਏਕਚਰਿਯਟ੍ਠੇਨਪਿ ਸੀਹਾ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹਾ, ਤੇਨਾਹ – ਭਗਵਾ ‘‘ਸੀਹਂਵੇਕਚਰਂ ਨਾਗ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੩੦; ਸੁ. ਨਿ. ੧੬੮).

ਅਥ ਵਾ ਅਸਨ੍ਤਾਸਨਜਵਪਰਕ੍ਕਮਾਦਿਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਸੀਹਾ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹਾ, ਏਤੇ ਮਹਾਥੇਰਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸਨਿਯਾ ਫਲਨ੍ਤਿਯਾ ਨ ਸਨ੍ਤਸਨ੍ਤਿ, ਕਤਮੇਵ ਦ੍ਵੇ? ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਖੀਣਾਸਵੋ ਸੀਹੋ ਚ ਮਿਗਰਾਜਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੨.੬੦).

ਜਵੋਪਿ ਸੀਹਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ, ਤਥਾ ਪਰਕ੍ਕਮੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਉਸਭਸਤਮ੍ਪਿ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਵਨਮਹਿਂਸਾਦੀਸੁ ਨਿਪਤਤਿ, ਪੋਤਕੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਪਭਿਨ੍ਨਮਦਾਨਮ੍ਪਿ ਮਤ੍ਤਵਰਵਾਰਣਾਨਂ ਪਟਿਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਕਲ਼ੀਰਂਵ ਖਾਦਤਿ. ਏਤੇਸਂ ਪਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਜਵੋ ਇਦ੍ਧਿਜਵੋ ਚ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਪਰਕ੍ਕਮੋ ਚ ਨਿਰਤਿਸਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਹਾਨਂਵਾਤਿ ਸੀਹਸਦਿਸਾਨਂ ਵਿਯ. ਸੀਹਸ੍ਸ ਚੇਤ੍ਥ ਹੀਨੂਪਮਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਹਨਾਦਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਥੇਰੇਸ੍ਵੇਵ ਲਬ੍ਭਨਤੋ.

ਨਦਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ. ਗੋਚਰਪਰਕ੍ਕਮਤੁਟ੍ਠਿਵੇਲਾਦੀਸੁ ਹਿ ਯਥਾ ਸੀਹਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਸਯਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਏਤੇਪਿ ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਉਦਾਨਾਦਿਕਾਲੇਸੁ ਇਮਂ ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਨਦਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਸੀਹਾਨਂਵ ਨਦਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਾਠੀਨਨ੍ਤਿ ਦਾਠਾਵਨ੍ਤਾਨਂ. ਪਸਟ੍ਠਦਾਠੀਨਂ, ਅਤਿਸਯਦਾਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੀਹਾ ਅਤਿਵਿਯ ਦਲ਼੍ਹਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਦਾਠਾਨਂ ਬਲੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੋਰਥਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਦਾਠਾਨਂ ਬਲੇਨ ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਅਨਭਿਭੂਤਪੁਬ੍ਬਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੋਰਥਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸੁਂ. ਇਧਾਪਿ ਦਾਠਾ ਵਿਯਾਤਿ ਦਾਠਾਤਿ ਸਦਿਸਕਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇਤਿ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾਯਂ, ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ‘‘ਗਿਰਿਗਵ੍ਹਰੇ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਪਬ੍ਬਤੇਸੁ ਵਨਗਹਨੇ ਵਨਸਣ੍ਡੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵਿਰੋਚਨਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਵ ਸੀਹਨਾਦਸ੍ਸ ਯੋਗ੍ਯਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ. ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੀਹਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਦੁਰਾਸਦਤਾਯ ਜਨਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਵਸਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸ ਖੁਦ੍ਦਕਮਿਗਸਨ੍ਤਾਸਸ੍ਸ ਪਰਿਹਰਣਤ੍ਥਂ ਗੋਚਰਗਮਨੇ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਦੁਰਾਸਦਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰਸਦਿਸੇਵ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇਵਸਨ੍ਤਾ ਗੁਣੇਹਿ ਖੁਦ੍ਦਕਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਤ੍ਤਾਸਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਗਾਥਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਨਦਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਹਾਨਂਵ ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ, ਦਾਠੀਨਂ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇ’’ਤਿ.

ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਸਵਨਾਣਤ੍ਤਿਕਵਚਨਂ, ਤੇਨ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਨਂ ਗਾਥਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਸੋਤੁਕਾਮਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਸਵਨੇ ਆਦਰਂ ਜਨੇਤਿ, ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਗਾਰਵਂ ਬਹੁਮਾਨਞ੍ਚ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸੀਹਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਸਦਿਸਕਪ੍ਪਨਾਯ ਵਿਨਾ ਮੁਖ੍ਯਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਲ਼੍ਹਤਿਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਪਸਟ੍ਠਾਤਿਸਯਦਾਠਤਾਯ ਦਾਠੀਨਂ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇ ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਹਗਜ੍ਜਿਤਂ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਹਾਨਂ ਮਿਗਰਾਜੂਨਂ ਵਿਯ ਤੇਸਂ ਅਭੀਤਨਾਦਸਦਿਸਾ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਯਥਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਹਾਨਂ ਮਿਗਰਾਜੂਨਂ ਕੁਤੋਚਿਪਿ ਭਯਾਭਾਵਤੋ ਸੋ ਅਭੀਤਨਾਦੋ ਤਦਞ੍ਞਮਿਗਸਨ੍ਤਾਸਕਰੋ, ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਿਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਭਯਹੇਤੂਨਂ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਭੀਤਨਾਦਭੂਤਾ, ਪਮਤ੍ਤਜਨਸਨ੍ਤਾਸਕਰਾ ਗਾਥਾ ਸੁਣਾਥਾ’’ਤਿ.

ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਕਿਰ ਦੁਦ੍ਦਮੋ (ਧ. ਪ. ੧੫੯) ਯੋ ਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤੋ ਤਸਰਂਵ ਉਜ੍ਜੂ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੨੧੭) ਚ ‘‘ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਮਾਪਣਿਧੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੪; ਸੁ. ਨਿ. ੨੬੩) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਵਡ੍ਢਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਿਤਸਭਾਵਾਨਂ, ਸਭਾਵਭੂਤਸੀਲਾਦਿਭਾਵਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗੀਯਤੀਤਿ ਗਾਥਾ, ਅਨੁਟ੍ਠੁਭਾਦਿਵਸੇਨ ਇਸੀਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਤੁਪ੍ਪਦਂ ਛਪ੍ਪਦਂ ਵਾ ਵਚਨਂ. ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਾਦਿਭੇਦੇ ਅਤ੍ਥੇ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ ਤੇਸੁ ਵਾ ਉਪਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੂਪਨਾਯਿਕਾ.

ਅਥ ਵਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਭਾਵਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਹਿ ਆਹਿਤੋ ਅਹਂ ਮਾਨੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਚ ਤੇਹਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦਭਾਵਨਾਯ ਅਨਵਜ੍ਜਭਾਵਨਾਯ ਭਾਵਿਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਗੁਣਗਨ੍ਧਂ ਗਾਹਾਪਿਤੋ. ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਕਾਯਭਾਵਨਾ ਸੀਲਭਾਵਨਾ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਭਾਵਨਾਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਭਾਵਨਾ’’ਤਿ ਚ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਟਿਪਦਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਯਾਯਂ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਬੋਧਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਾ ਦੁਵਿਧਾ ਅਭਿਸਮਯਤੋ ਤਦਤ੍ਥਤੋ ਚ. ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਨ ਤਿਵਿਧਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿ ਸਾਵਕਸਮ੍ਬੋਧੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤੋ ਬੋਧਨਤੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਪਦਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ –

‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸੀਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੯੨; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੯੭; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੬੧).

ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਬੋਧਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਬਲੇਸੁ ਵਸੀਭਾਵੋ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਯਮੇਵ ਬੋਧੀਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿ, ਅਨਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣੇਨ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣਤਾਯ ਸਯਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋਪਿ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਸਾਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਸੋ ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਹੇਤੁ ਨ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਵਨਨ੍ਤੇ ਜਾਤਾਤਿ ਸਾਵਕਾ. ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਸਾਵਕਸਮ੍ਬੋਧਿ. ਤਿਵਿਧਾਪੇਸਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯਥਾਸਕਂ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਯ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਾਯ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਇਤਰਾਭਿਸਮਯਾਨਂ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੇਨ ਵਿਨਾ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਸਤਿ ਚ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯੇ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੋ ਚ ਸਿਦ੍ਧੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਯਦਾ ਹਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਰਿਪੂਰਿਤਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰੋ ਚਰਿਮਭਵੇ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਆਰੁਯ੍ਹ – ‘‘ਨ ਤਾਵਿਮਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਾਵ ਨ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਏਵ ਸਞ੍ਝਾਵੇਲਾਯ ਮਾਰਬਲਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਯਾਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਅਨੇਕਾਕਾਰਵੋਕਾਰੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਵਿਸੋਧਨੇਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਾਨਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ‘‘ਕਿਚ੍ਛਂ ਵਤਾਯਂ ਲੋਕੋ ਆਪਨ੍ਨੋ ਜਾਯਤਿ ਚ ਜੀਯਤਿ ਚ ਮੀਯਤਿ ਚ ਚਵਤਿ ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਚ, ਅਥ ਚ ਪਨਿਮਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੫੭) ਜਰਾਮਰਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਗਹਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨਿਸਦਸਿਲਾਯਂ ਫਰਸੁਂ ਨਿਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਗਹਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਲੋਕਨਾਥੋ ਞਾਣਫਰਸੁਂ ਤੇਜੇਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਯ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਧਿਗਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤੇ ਨਾਮਰੂਪੇ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਅਨੇਕਾਕਾਰਵੋਕਾਰਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਛਤ੍ਤਿਂਸਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮੁਖੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਵਾਰਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਤਿਕ੍ਖੇ ਸੂਰੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਯਦਾ ਤਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਘਟੇਤਿ, ਤਦਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸਂ ਖੇਪੇਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮ, ਅਗ੍ਗਫਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧਿਗਤੋ ਨਾਮ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤੋ ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਦਯੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਤਦਾ ਹਤ੍ਥਗਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵ ਅਭਿਸਮਯਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਪਟਿਪਦਾ. ਤਦਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਰਿਯਾਪਿਟਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਯਾ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸਮ੍ਭਤਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਾ ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਚਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਗਤਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਂਵੇਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਵਿਸੇਸਂ ਭਵਾਦੀਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਞ੍ਚ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਨਯੇਨ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਨੁਰੂਪਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਗ੍ਗਫਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਸਾਵਕਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਤਜ੍ਜਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਾ ਘਟੇਨ੍ਤਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਯਦਿ ਵਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿਯਾ, ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਾਨੁਰੂਪਸਿਦ੍ਧਿਅਗ੍ਗਸਾਵਕਭੂਮਿਯਾ ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਾਵਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਾਵਕਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਅਭਿਸਮਯਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿ ਸਾਵਕਸਮ੍ਬੋਧਿ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਤਦਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਯਥਾ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਅਟ੍ਠ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ, ਉਪਰਿਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਏਤੇ ਚ ਭੇਦਾ ਪਞ੍ਞਾਧਿਕਸਦ੍ਧਾਧਿਕਵੀਰਿਯਾਧਿਕਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਞ੍ਞਾਧਿਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸਦ੍ਧਾ ਮਨ੍ਦਾ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾ ਤਿਕ੍ਖਾ, ਤਤੋ ਚ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਵਿਸਦਨਿਪੁਣਭਾਵੇਨ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਧਿਕਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਨਾਤਿਸੀਘਂ ਨਾਤਿਸਣਿਕਂ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਵੀਰਿਯਾਧਿਕਾਨਂ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾ ਮਨ੍ਦਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਚਿਰੇਨੇਵ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸਤਿਪਿ ਪਞ੍ਞਾਧਿਕਭਾਵੇ ਦ੍ਵੇ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਤੋ ਓਰਂ. ਸਦ੍ਧਾਧਿਕਵੀਰਿਯਾਧਿਕਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਰਂ ਕਤਿਪਯੇ ਏਵ ਕਪ੍ਪੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਤਿਯਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਯੇਸਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਭਾਵਾਯ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ, ਤੇਸਂ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇਸਂ ਮਹਾਸਾਵਕਭਾਵਾਯ, ਤੇਸਂ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮੇਵ, ਤਥਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਹੇਤੁ ਸਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਂ;

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਧਿਕਾਰੋ ਚ ਛਨ੍ਦਤਾ;

ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮੋਹਾਨਾ, ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੫੯) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਕਤਪਣਿਧਾਨਾਨਂ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਵਿਸੇਸਂ ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਵੇਸ੍ਸਨ੍ਤਰਦਾਨਸਦਿਸਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਾਨਂ ਤਦਨੁਰੂਪਸੀਲਾਦਿਕੇ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮਿਧਮ੍ਮੇ ਆਚਿਨਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪਚ੍ਚਨਤੋ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲੇ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਂ ਵਿਯ ਹਿ ਸਸ੍ਸਂ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨੇਵ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਂ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਵਂ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਵਿਗਤਾਸਵਦਸ੍ਸਨਂ;

ਅਧਿਕਾਰੋ ਛਨ੍ਦਤਾ ਏਤੇ, ਅਭਿਨੀਹਾਰਕਾਰਣਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ) –

ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਅਧਿਕਾਰੋ ਛਨ੍ਦਤਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਯ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਵਸੇਨ ਕਤਪਣਿਧਾਨਾਨਂ ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਾਵਕਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਚ ਅਧਿਗਮੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪਚ੍ਚਨਤੋ. ਇਮੇਸਮ੍ਪਿ ਹਿ ਯਥਾ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਾਦਿਪਾਰਮੀਹਿ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਏਵਂ ਦਾਨਾਦੀਹਿ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਿਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਯਥਾਰਹਂ ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਞਾਣਂ ਸਾਵਕਬੋਧਿਞਾਣਞ੍ਚ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ. ਦਾਨਪਰਿਚਯੇਨ ਹੇਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਅਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਸਙ੍ਗਮਾਨਸਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਸੀਲਪਰਿਚਯੇਨ ਸੁਸਂਵੁਤਕਾਯਵਾਚਤਾਯ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਾ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਤੇਸਂ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਿਕਵਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਪਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਕਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਹਤ੍ਥਗਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੀਰਿਯਾਦਯੋ ਪਨ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾ ਏਵ. ਯਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਯਾ ਸਾਵਕਬੋਧਿਯਾ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਰਣੇ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਂ, ਇਦਂ ਵੀਰਿਯਂ. ਯਂ ਤਦਨੁਪਰੋਧਸ੍ਸ ਸਹਨਂ, ਅਯਂ ਖਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਸਮਾਦਾਨਾਵਿਸਂਵਾਦਨਂ, ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਮੇਵ ਅਚਲਸਮਾਧਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਾ ਦਾਨਸੀਲਾਦੀਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤੇਸਿਤਾ, ਅਯਂ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਤਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇਸੁ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ, ਅਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ. ਏਵਂ ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਸੁ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸੁ ਚ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾਸੁ ਵੀਰਿਯਾਦਯੋ ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਅਤ੍ਥਾਯ ਸਾਵਕਬੋਧਿਅਤ੍ਥਾਯ ਚ ਦਾਨਾਦਿਪਟਿਪਦਾ ਤੇਸਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਭਾਵਨਤੋ ਪਰਿਭਾਵਨਤੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਦਾਨਸੀਲਾਦੀਹਿ ਸ੍ਵਾਭਿਸਙ੍ਖਤੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਪਦਾ, ਯਤੋ ਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਵਚਰਸਮੁਦਾਗਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਨਿਸਂਸਾ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਵਚਰੇ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਇਧਾਨਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਾਵਚਰੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਕਚ੍ਚ ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਨੋ ਚੇ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਕਚ੍ਚ ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਅਥ ਮਰਣਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਅਥ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਅਥ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੇ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ).

ਇਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾਭੂਤਾਯ ਪਾਰਮਿਤਾਪਰਿਭਾਵਿਤਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਭੂਤਾਯ ਅਭਿਸਮਯਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਚ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੀਹਾਨਂਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਥੇਰਾਨਂ ਸੀਹਸਮਾਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤਂ, ਤੇ ਚ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸੀਹਾਨਂਵ ਨਦਨ੍ਤਾਨਂ…ਪੇ… ਗਾਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਥੇਰਗਾਥਾਨਂ ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਾਸਂ ਪਰਵਾਦੇਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤਂ, ਤੇ ਚ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਥੇਰਾ ਇਧ ਸੀਹਸਦਿਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਗਾਥਾ ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਿਯੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥੂਪਨਾਯਿਕਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਭਿਭਵਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਥੇਰਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੋ, ਤਦਭਿਭਵੋ ਤਦਙ੍ਗਿਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਪਟਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਤੇ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਹਿ ਅਰਿਯਾ ਅਪ੍ਪਮਾਦਭਾਵਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਅਗ੍ਗਫਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ.

ਤੇਸੁ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਨੇਸਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾ, ਇਤਰੇਨ ਤਾਸਂ ਫਲਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਸੀਲੇਨ ਚ ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ‘‘ਕੋ ਚਾਦਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ? ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ’’ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੯), ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ’’ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧), ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੮੩; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦) ਚ ਵਚਨਤੋ ਸੀਲਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂਵ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਗੁਣਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਧਿਨਾ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਯਂ’’, ‘‘ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ ਚ ਵਚਨਤੋ ਸਮਾਧਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋਵ, ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਗੁਣਾਵਹਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ‘‘ਸਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯੋਦਪਨਂ’’ (ਧ. ਪ. ੧੮੩; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੦), ‘‘ਪਞ੍ਞਂ ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧) ਚ ਵਚਨਤੋ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂਵ, ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਤੋ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਵ ਕਲ੍ਯਾਣਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਤਾਦਿਭਾਵਾਵਹਤ੍ਤਾ.

‘‘ਸੇਲੋ ਯਥਾ ਏਕਘਨੋ, ਵਾਤੇਨ ਨ ਸਮੀਰਤਿ; (ਮਹਾਵ. ੨੪੪);

ਏਵਂ ਨਿਨ੍ਦਾਪਸਂਸਾਸੁ, ਨ ਸਮਿਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੮੧) –

ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਥਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਤੇਵਿਜ੍ਜਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਭਾਵੋ. ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਭਾਵੋ. ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਕੇਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾ, ਕੇਚਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ, ਕੇਚਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਥਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਤੇਸਂ ਕਾਮਸੁਖਾਨੁਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸੇਵਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਤੇਸਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਨੁਸਯਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੋਧਨਂ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੋਧਨਂ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੋਧਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਵਾ ਨੇਸਂ ਅਪਾਯਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਕਾਮਧਾਤੁਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਸਬ੍ਬਭਵਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸੀਲਭਾਵਨਾ, ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਕਾਯਭਾਵਨਾਯ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ. ਸੀਲਭਾਵਨਾ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਸੀਹਨਾਦਂ ਪਰੇ ਮਿਗਗਣਾ ਨ ਸਹਨ੍ਤਿ, ਕੁਤੋ ਅਭਿਭਵੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸੀਹਨਾਦੋਵ ਤੇ ਅਭਿਭਵਤਿ ਏਵਮੇਵ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਵਾਦਾ ਥੇਰਾਨਂ ਵਾਦੇ ਨ ਸਹਨ੍ਤਿ, ਕੁਤੋ ਅਭਿਭਵੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਥੇਰਵਾਦਾਵ ਤੇ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੭੭-੨੭੯) ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂ’’ਤਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਸਕ੍ਕਾ ਕੇਨਚਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਾਤੁਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਨੀਯਤੋ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯਂ ਪਨ ਅਯਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਗਾਥਾ ਸਾਵੇਤੁਕਾਮੋ, ਤੇ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਨਾਮਤੋ ਗੋਤ੍ਤਤੋ ਗੁਣਤੋ ਚ ਕਿਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਾਥਾਸ੍ਵੇਵ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਨਾਮਾਤਿ ਯਂਯਂਨਾਮਾ, ਸੁਭੂਤਿ ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇਨ ਪਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਗੋਤ੍ਤਾਤਿ ਯਂਯਂਗੋਤ੍ਤਾ, ਗੋਤਮੋ ਕਸ੍ਸਪੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਕੁਲਪਦੇਸੇਨ ਯਾਯ ਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋਤਿ ਯਾਦਿਸਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪਰਮਤਾਯਂ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋਤਿ ਯਥਾਧਮ੍ਮਾ ਵਿਹਾਰਿਨੋ ਚ, ਯਾਦਿਸਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾਦੀਸੁ ਅਭਿਣ੍ਹਸੋ ਵਿਹਰਮਾਨਾ ਯਾਦਿਸਵਿਹਾਰਾ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯਾਦਿਸਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਪਞ੍ਞਾਧਿਮੁਤ੍ਤੀਸੁ ਯਂਯਂਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾ ਸੁਞ੍ਞਤਮੁਖਾਦੀਸੁ ਵਾ ਯਥਾ ਯਥਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਆਸਵਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੨੬) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਭਯਞ੍ਚੇਤਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਯੇਵ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ, ਨ ਪਰਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਕਤਞ੍ਞੂ ਚ, ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦੋ ਚ ਯੋ ਨਰੋ’’ਤਿਆਦਿ. (ਧ. ਪ. ੯੭).

‘‘ਯਥਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੀਸੁ ਯਂਯਂਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਪਾਰਿਹਾਰਿਕਪਞ੍ਞਾਯ ਭਾਵਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚਾਤਿ ਤਿਵਿਧਾਯਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ. ਵਿਹਰਿਂਸੂਤਿ ਤਾਯ ਏਵ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਤਾਯ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੇਨੇਵ ਵਸਿਂਸੁ. ਅਤਨ੍ਦਿਤਾਤਿ ਅਨਲਸਾ, ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਯਥਾਬਲਂ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਉਟ੍ਠਾਨਵਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਨ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਪਕਾਸਪਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਂ. ‘‘ਅਤਨ੍ਦਿਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਥਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਨਨਾਮਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਥਾਗੋਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀਗੋਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਮਂ, ‘‘ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਮਂ, ‘‘ਅਤਨ੍ਦਿਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਹਿਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ‘‘ਯਥਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਗਰੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ‘‘ਯਥਾਗੋਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਕੁਲਾਪਦੇਸ ਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨ ਨੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਚਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ ਸੀਲਸਂਵਰਾਦੀਹਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭਾਵਦੀਪਨਤੋ. ‘‘ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨੇਸਂ ਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਪਰਿਯੋਸਾਨਾਯ ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਮਪਰਿਦੀਪਨਤੋ. ‘‘ਅਤਨ੍ਦਿਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਯਥਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਨਨਾਮਤਂਯੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਥਾਗੋਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਪਚ੍ਛਿਮਚਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਤ੍ਤਨੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਗੋਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਮੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਪੁਰਿਮਚਕ੍ਕਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪੇ ਦੇਸੇ ਵਸਤੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਰਹਿਤਸ੍ਸ ਚ ਤਾਦਿਸਾ ਗੁਣਵਿਸੇਸਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਵਨਸਮ੍ਪਦਾਸਮਾਯੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਰਤੋਘੋਸੇਨ ਵਿਨਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਅਤਨ੍ਦਿਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰਿਹੇਤੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਞਾਯਾਰਮ੍ਭਦਸ੍ਸਨਤੋ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ‘‘ਯਥਾਗੋਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗੋਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨੇਨ ਤੇਸਂ ਥੇਰਾਨਂ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸਮ੍ਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੋਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸਮ੍ਭਵਤੋ. ‘‘ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਵਨਸਮ੍ਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਵਨੇਨ ਵਿਨਾ ਤਦਭਾਵਤੋ. ‘‘ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰਿਤਂ. ‘‘ਅਤਨ੍ਦਿਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਤਹਿਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਂ ਪਰੇਸਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਕਿਲਾਸੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਯਥਾਗੋਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨੇਸਂ ਸਰਣਗਮਨਸਮ੍ਪਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀਗੋਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ‘‘ਯਥਾਧਮ੍ਮਵਿਹਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ‘‘ਯਥਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਞਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ. ਸਰਣਗਮਨਞ੍ਚ ਸਾਵਕਗੁਣਾਨਂ ਆਦਿ, ਸਮਾਧਿ ਮਜ੍ਝੇ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਾਵਕਗੁਣਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਈਦਿਸੀ ਪਨ ਗੁਣਵਿਭੂਤਿ ਯਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਹਿ ਅਧਿਗਤਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਅਰਞ੍ਞਰੁਕ੍ਖਮੂਲਪਬ੍ਬਤਾਦੀਸੁ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਦਾਨਾਦਿਕਾਲੇ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ. ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਪਨਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕ੍ਕਮੇਨ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪਨਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ. ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਪਦਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਯਂ ਅਚਵਨਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਅਧਿਗਤਾਨਂ ਅਚ੍ਚੁਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਚ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਚੁਤੀਤਿ ‘‘ਅਚ੍ਚੁਤਂ’’. ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਭਾਵਤਾਯ ਤਦਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਚ ‘‘ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਤਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ. ਯੋ ਹਿ ਤੇਹਿ ਅਧਿਗਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਕਤੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਂ ਫਲਂ ਕਤਨ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਂ ਕਤਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਫਲਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਤ੍ਤਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਕਤਾ ਨਾਮ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਰਣਭਾਵਤੋ ਕਤਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਂ ਕਤਨ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਅਧਿਗਤਂ ਵਤ ਮਯਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਇਦਂ ਅਰਿਯਫਲਂ, ਅਧਿਗਤਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੂ’’ਤਿ ਅਰਿਯਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਵੇਕ੍ਖਮਾਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਯਂ ਅਰਿਯੇਨ ਕਰਣੀਯਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਠਿਤੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਤਂ ਨਾਮ, ਏਵਂ ਕਤਂ ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਾ. ਏਤੇਨ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਪਨ ਇਤਰਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਇਮਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਮਨ੍ਤਿ ਸਕਲੋ ਥੇਰਥੇਰੀਗਾਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਤਰੇਸਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਿਯਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਤਾਯ ਆਸਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋਤਿ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਅਤ੍ਤੂਪਨਾਯਿਕਂ ਪਰੂਪਨਾਯਿਕਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ. ਅਭਾਸਿਸੁਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਕਥੇਸੁਂ, ਤਂਦੀਪਨਿਯੋ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤੇਸਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ ਗਾਥਾ ਅਤ੍ਤੂਪਨਾਯਿਕਾ ਸੁਣਾਥਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇ ਚ ਮਹਾਥੇਰਾ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਕਾਸਨੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਵਿਭਾਵਨੇਨ ਪਰੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੋ, ਤਥਾ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਚ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਤੇਸਂ ਥੋਮਨਂ ਤਾਸਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਵਚਨਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਭਾਵੇਨ ਠਪਨਂ ਠਾਨਗਤਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਨਿਦਾਨਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧. ਏਕਕਨਿਪਾਤੋ

੧. ਪਠਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸੁਭੂਤਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਦਾਨਿ ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਥੇਰਗਾਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਤਾਸਂ ਗਾਥਾਨਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਟਿਕਾਤਿਗਾਥਾਯ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਇਤੋ ਕਿਰ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੇ ਭਗਵਤਿ ਲੋਕਨਾਥੇ ਹਂਸਵਤੀਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਸ੍ਸ ਏਕੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਨਨ੍ਦਮਾਣਵੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰਭੂਤੇਹਿ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਮਾਣਵਕਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਇਸਿਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤੇਪਿ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਜਟਿਲਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਚ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹੋ ਵਿਯ ਏਕਚਰੋ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇਸੁ ਫਲਾਫਲਤ੍ਥਾਯ ਗਤੇਸੁ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਮੇ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਸ੍ਸ ਆਕਾਸਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਲਕ੍ਖਣਪਾਰਿਪੂਰਿਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਮਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਮ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟਚ੍ਛਦੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਦਾਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਆਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਸਹਸ੍ਸਜਟਿਲਾ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਿ ਓਜਵਨ੍ਤਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚੇਵ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਯਂ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਵਿਚਰਾਮ, ਅਯਂ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ, ‘‘ਤਾਤਾ, ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਸਾਸਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਸਤਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨੁਬ੍ਬੇਧਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਪਮੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਥ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਾ ਮਂ ਉਪਮਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਤੇ ਤਾਪਸਾ ‘‘ਸਚੇ ਅਯਂ ਓਰਕੋ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਏਵਂ ਉਪਮਂ ਆਹਰੇਯ੍ਯ, ਯਾਵ ਮਹਾ ਵਤਾਯਂ ਪੁਰਿਸਾਜਾਨੀਯੋ’’ਤਿ ਪਾਦੇਸੁ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਤੇ ਆਚਰਿਯੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਗਵਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯਂ ਇਧਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਂ ਯਥਾਬਲਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਯਂ ਯਂ ਪਣੀਤਂ ਫਲਾਫਲਂ ਆਨੀਤਂ, ਤਂ ਤਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਫਲਾਫਲੇ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋਜਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਤਾਪਸੋ ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਤਤੋ ਭੋਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਬ੍ਬੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਰਣੀਯਂ ਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.

ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਾਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਮ੍ਪਿ ਨੀਚਂ, ਸਮਣਸਤਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਆਸਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਜ੍ਜ ਉਲ਼ਾਰਂ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਤੋ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ. ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਸ੍ਸ ਮੁਹੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਨਂ ਤਿਗਾਵੁਤਂ, ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਿਕਾਦਿਭੇਦਂ, ਸਙ੍ਘਨਵਕਸ੍ਸ ਉਸਭਮਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਆਸਨੇਸੁ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਠਿਤੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯ੍ਹਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਇਮਂ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਂ ਅਭਿਰੁਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨੇ. ਏਵਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਕਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਛਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤਾਪਸਾਨਂ ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਮਾਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਥਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਨਮੂਲਫਲਾਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸਕਾਲੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨੇਵ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਨਿਰੋਧਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਅਙ੍ਗੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਙ੍ਗੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਏਕਂ ਸਾਵਕਂ ‘‘ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਹਾਲਾਭੋ ਮਹਾਯੋਧੋ ਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਸਹਸ੍ਸਤਾਪਸਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਤਾਵਦੇਵ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਕਾਯੇ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਾਵ ਅਹੇਸੁਂ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਾ ਵਿਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿਵਾਰਯਿਂਸੁ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਪਨ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸੇਸਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਇਮਿਨਾ ਸਾਵਕੇਨ ਲਦ੍ਧਧੁਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਪਾਦਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਪਟਿਵੇਧਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਥਾਗਤਂ ਪਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਇਸਿਗਣਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਾਸਨਾਨੁਮੋਦਨਾ ਕਤਾ, ਕੋ ਨਾਮਾਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਰਣਵਿਹਾਰਿਅਙ੍ਗੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਅਙ੍ਗੇ ਚ ਏਤਦਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਮਯਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪੁਪ੍ਫਛਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਤੇਨ ਅਧਿਕਾਰੇਨ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਥੇਮਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਪਨ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵੀਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਮਕਾਸਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ, ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਿਜ੍ਝਨਕਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਤਾਪਸਂ ਆਹ – ‘‘ਨ ਤੇ ਅਯਂ ਪਤ੍ਥਨਾ ਮੋਘਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਨਨ੍ਦਤਾਪਸੋ ਯਾਵ ਚਕ੍ਖੁਪਥਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿ. ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨੋਵ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਪਨ ਚੁਤੋ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਜਾਤਿਸਤਾਨਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਸਿ. ਏਤਂ ਕਿਰ ਵਤ੍ਤਂ ਅਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਾਵਕਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪਨ ਆਗਮਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਗਤਪਚ੍ਚਾਗਤਵਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕੇ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩.੧੫੧) –

‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ, ਨਿਸਭੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ;

ਅਸ੍ਸਮੋ ਸੁਕਤੋ ਮਯ੍ਹਂ, ਪਣ੍ਣਸਾਲਾ ਸੁਮਾਪਿਤਾ.

‘‘ਕੋਸਿਯੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਜਟਿਲੋ ਉਗ੍ਗਤਾਪਨੋ;

ਏਕਾਕਿਯੋ ਅਦੁਤਿਯੋ, ਵਸਾਮਿ ਨਿਸਭੇ ਤਦਾ.

‘‘ਫਲਂ ਮੂਲਞ੍ਚ ਪਣ੍ਣਞ੍ਚ, ਨ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਅਹਂ ਤਦਾ;

ਪਵਤ੍ਤਂਵ ਸੁਪਾਤਾਹਂ, ਉਪਜੀਵਾਮਿ ਤਾਵਦੇ.

‘‘ਨਾਹਂ ਕੋਪੇਮਿ ਆਜੀਵਂ, ਚਜਮਾਨੋਪਿ ਜੀਵਿਤਂ;

ਆਰਾਧੇਮਿ ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਿਵਜ੍ਜੇਮਿ ਅਨੇਸਨਂ.

‘‘ਰਾਗੂਪਸਂਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਯਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇ ਮਮ;

ਸਯਂਵ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਾਮਿ, ਏਕਗ੍ਗੋ ਤਂ ਦਮੇਮਹਂ.

‘‘ਰਜ੍ਜਸੇ ਰਜ੍ਜਨੀਯੇ ਚ, ਦੁਸ੍ਸਨੀਯੇ ਚ ਦੁਸ੍ਸਸੇ;

ਮੁਯ੍ਹਸੇ ਮੋਹਨੀਯੇ ਚ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਯਂ ਵਾਸੋ, ਨਿਮ੍ਮਲਾਨਂ ਤਪਸ੍ਸਿਨਂ;

ਮਾ ਖੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦੂਸੇਸਿ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਅਗਾਰਿਕੋ ਭਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਯਦਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ;

ਉਭੋਪਿ ਮਾ ਵਿਰਾਧੇਸਿ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਛਵਾਲਾਤਂ ਯਥਾ ਕਟ੍ਠਂ, ਨ ਕ੍ਵਚਿ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰਕਂ;

ਨੇਵ ਗਾਮੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਾ, ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਂ.

‘‘ਛਵਾਲਾਤੂਪਮੋ ਤ੍ਵਂ ਸਿ, ਨ ਗਿਹੀ ਨਾਪਿ ਸਞ੍ਞਤੋ;

ਉਭਤੋ ਮੁਤ੍ਤਕੋ ਅਜ੍ਜ, ਨਿਕ੍ਖਮਸ੍ਸੁ ਵਨਾ ਤੁਵਂ.

‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ ਤਵ ਏਤਂ, ਕੋ ਪਜਾਨਾਤਿ ਤੇ ਇਦਂ;

ਸਦ੍ਧਾਧੁਰਂ ਵਹਿਸਿ ਮੇ, ਕੋਸਜ੍ਜਬਹੁਲਾਯ ਚ.

‘‘ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੂ, ਅਸੁਚਿਂ ਨਾਗਰਿਕੋ ਯਥਾ;

ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਨ ਇਸਯੋ, ਚੋਦਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਦਾ.

‘‘ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਵਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਾਸਨਂ;

ਸਂਵਾਸਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਹਿ, ਕਥਂ ਜੀਵਿਹਿਸਿ ਤੁਵਂ.

‘‘ਤਿਧਾਪਭਿਨ੍ਨਂ ਮਾਤਙ੍ਗਂ, ਕੁਞ੍ਜਰਂ ਸਟ੍ਠਿਹਾਯਨਂ;

ਬਲੀ ਨਾਗੋ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯੂਥਾ ਨੀਹਰਤੇ ਗਜਂ.

‘‘ਯੂਥਾ ਵਿਨਿਸ੍ਸਟੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ;

ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਵਿਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਪਵੇਧਤਿ.

‘‘ਤਥੇਵ ਜਟਿਲਾ ਤਮ੍ਪਿ, ਨੀਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਦੁਮ੍ਮਤਿਂ;

ਤੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਨ ਲਚ੍ਛਸਿ.

‘‘ਦਿਵਾ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਸੋਕਸਲ੍ਲਸਮਪ੍ਪਿਤੋ;

ਦਯ੍ਹਤਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹੇਨ, ਗਜੋ ਯੂਥਾਵ ਨਿਸ੍ਸਟੋ.

‘‘ਜਾਤਰੂਪਂ ਯਥਾ ਕੂਟਂ, ਨੇਵ ਝਾਯਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ;

ਤਥਾ ਸੀਲਵੀਹਿਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਨ ਝਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਕਤ੍ਥਚਿ.

‘‘ਅਗਾਰਂ ਵਸਮਾਨੋਪਿ, ਕਥਂ ਜੀਵਿਹਿਸਿ ਤੁਵਂ;

ਮਤ੍ਤਿਕਂ ਪੇਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚਾਪਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਨਿਹਿਤਂ ਧਨਂ.

‘‘ਸਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਗਤ੍ਤੇ ਸੇਦਂ ਪਮੋਚਯਂ;

ਏਵਂ ਜੀਵਿਹਿਸਿ ਗੇਹੇ, ਸਾਧੁ ਤੇ ਤਂ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਏਵਾਹਂ ਤਤ੍ਥ ਵਾਰੇਮਿ, ਸਂਕਿਲੇਸਗਤਂ ਮਨਂ;

ਨਾਨਾਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਾਪਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯਿਂ.

‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨੋ;

ਤਿਂਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਵਿਪਿਨੇ ਮੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮੁਂ.

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦਰਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਗਵੇਸਕਂ;

ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਆਗਚ੍ਛਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ.