੭. ਸੋਣਪੋਟਿਰਿਯਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਨ ਤਾਵ ਸੁਪਿਤੁਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੋਣਸ੍ਸ ਪੋਟਿਰਿਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਵਨਚਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕੁਰਞ੍ਜਿਯਫਲਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪੋਟਿਰਿਯਸ੍ਸ ਨਾਮ ਗਾਮਭੋਜਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸੋਣੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਭਦ੍ਦਿਯਸ੍ਸ ਸਾਕਿਯਰਞ੍ਞੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਭਦ੍ਦਿਯਰਾਜੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ, ਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਰਾਜਾਪਿ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਘਰਾਵਾਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿ? ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਨ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਿਯਾਯਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਭਾਸਂ ਫਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਤਿਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾ ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਤਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ –

੧੯੩. ‘‘ਨ ਤਾਵ ਸੁਪਿਤੁਂ ਹੋਤਿ, ਰਤ੍ਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਮਾਲਿਨੀ;

ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਮੇਵੇਸਾ, ਰਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਵਿਜਾਨਤਾ.

੧੯੪. ‘‘ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਵਪਤਿਤਂ, ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਚੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇ;

ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮੇ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਜੀਵੇ ਪਰਾਜਿਤੋ’’ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਨ ਤਾਵ ਸੁਪਿਤੁਂ ਹੋਤਿ, ਰਤ੍ਤਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਮਾਲਿਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਕ੍ਖਣੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਤਂ ਨਵਮਂ ਖਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਯਾਵ ਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਅਯਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਮਾਲਿਨੀ ਰਤ੍ਤਿ ਸੁਪਿਤੁਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤੁਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੁਪਨਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਮੇਵੇਸਾ, ਰਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਵਿਜਾਨਤਾਤਿ ਏਸਾ ਰਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਨਞ੍ਚ ਨਿਦ੍ਦੂਪਗਮਨੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਵੇਲਾਭੂਤਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਞ੍ਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤੁਮੇਵ ਵਿਜਾਨਤਾ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਣੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗਤਰਮਾਨਸੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਙ੍ਗਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ ਪਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਅਵਮੁਖਂ ਪਤਿਤਂ ਉਦ੍ਧਂਪਾਦਂ ਅਧੋਮੁਖਂ ਪਤਿਤਂ. ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਚੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਤਿ ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ਚੇ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਦਾਹਂ ਹਤ੍ਥਿਮਾਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਗਾਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਪਤਿਤੋ, ਤਦਾਹਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਤੇਨ ਹਤ੍ਥਿਨਾ ਮਦ੍ਦਿਤੋ ਮਤੋ ਅਹੋਸਿਂ ਚੇ, ਤਂ ਮੇ ਮਰਣਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਇਦਾਨਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਪਰਾਜਿਤੋ ਜੀਵੇਯ੍ਯਂ, ਤਂ ਨ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ. ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਦਨ੍ਤੋਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੨.੧-੬) –

‘‘ਮਿਗਲੁਦ੍ਦੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਵਿਪਿਨੇ ਵਿਚਰਂ ਅਹਂ;

ਅਦ੍ਦਸਂ ਵਿਰਜਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੁਂ.

‘‘ਕੁਰਞ੍ਜਿਯਫਲਂ ਗਯ੍ਹ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸਦਾਸਹਂ;

ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਸੇਹਿ ਪਾਣਿਭਿ.

‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਂ ਅਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਭਯਞ੍ਹਿ ਗਾਥਂ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਵਪਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਾਸਿ. ਤੇਨ ਇਦਮੇਵ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸੋਣਪੋਟਿਰਿਯਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.