੧੦. ਕਪ੍ਪਟਕੁਰਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਯਮਿਤਿ ਕਪ੍ਪਟੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਿਨਤਾਯ ਨਾਮ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਕੇਤਕਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਅਞ੍ਞਂ ਉਪਾਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਟਖਣ੍ਡਨਿਵਾਸਨੋ ਸਰਾਵਹਤ੍ਥੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੁਰਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ, ਤੇਨ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰੋਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਿਣਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਤਿਣਲਾਵਨਤ੍ਥਂ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਾਯ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵਤ੍ਥਕਪ੍ਪਟਚੋਲ਼ਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਯਦਾ ਚਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਕਪ੍ਪਟਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਭਿਰਤਿ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਂਵੇਗਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ –
੧੯੯. ‘‘ਅਯਮਿਤਿ ਕਪ੍ਪਟੋ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰੋ, ਅਚ੍ਛਾਯ ਅਤਿਭਰਿਤਾਯ;
ਅਮਤਘਟਿਕਾਯਂ ਧਮ੍ਮਕਟਮਤ੍ਤੋ, ਕਤਪਦਂ ਝਾਨਾਨਿ ਓਚੇਤੁਂ.
੨੦੦. ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਕਪ੍ਪਟ ਪਚਾਲੇਸਿ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਉਪਕਣ੍ਣਮ੍ਹਿ ਤਾਲ਼ੇਸ੍ਸਂ;
ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਕਪ੍ਪਟ ਮਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਸਿ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਹਿ ਪਚਲਾਯਮਾਨੋ’’ਤਿ. –
ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਯਮਿਤਿ ਕਪ੍ਪਟੋ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰੋਤਿ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਕਪ੍ਪਟੋ, ਇਮਂ ਪਰਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਤਥਾ ਜੀਵਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਚ੍ਛਾਯ ਅਤਿਭਰਿਤਾਯ ਅਮਤਘਟਿਕਾਯਂ ਮਮ ਅਮਤਘਟੇ ਤਹਂ ਤਹਂ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ‘‘ਅਮਤਮਧਿਗਤਂ ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ’’ (ਮਹਾਵ. ੧੨; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੬; ੨.੩੪੨). ‘‘ਅਨ੍ਧੀਭੂਤਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਆਹਞ੍ਛਂ ਅਮਤਦੁਨ੍ਦੁਭਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮਹਾਵ. ੧੧; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੫; ੨.੩੪੧) ਘੋਸੇਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮਾਮਤੇ ਪਵਸ੍ਸਿਯਮਾਨੇ ਕਤਪਦਂ ਝਾਨਾਨਿ ਓਚੇਤੁਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਉਪਚੇਤੁਂ ਭਾਵੇਤੁਂ ਕਤਪਦਂ ਕਟਮਗ੍ਗਵਿਹਿਤਭਾਵਨਾਮਗ੍ਗਂ ਇਦਂ ਮਮ ਸਾਸਨਂ, ਤਥਾਪਿ ਧਮ੍ਮਕਟਮਤ੍ਤੋ ਮਮ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮਤੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਅਪਗਤਮਾਨਸੋ ਕਪ੍ਪਟਕੁਰੋਤਿ ਤਂ ਚੋਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿਸ੍ਸ ਸਹੋਡ੍ਢਂ ਚੋਰਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਕਪ੍ਪਟ, ਪਚਾਲੇਸੀ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਕਪ੍ਪਟ, ਪਚਾਲੇਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਕਪ੍ਪਟਕੁਰ, ‘‘ਮਮ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮਾ ਖੋ ਪਚਾਲੇਸਿ ਮਾ ਪਚਲਾਹਿ ਮਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਉਪਕਣ੍ਣਮ੍ਹਿ ਤਾਲ਼ੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਾਯਮਾਨਂ ਉਪਕਣ੍ਣਮ੍ਹਿ ਕਣ੍ਣਸਮੀਪੇ ਦੇਸਨਾਹਤ੍ਥੇਨ ਅਹਂ ਮਾ ਪਤਾਲ਼ੇਸ੍ਸਂ. ਯਥਾ ਇਤੋ ਪਰਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਾਯ ਅਹਂ ਤਂ ਨ ਓਵਦੇਯ੍ਯਂ, ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਕਪ੍ਪਟ, ਮਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਸੀਤਿ ਤ੍ਵਂ, ਕਪ੍ਪਟ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਹਿ ਪਚਲਾਯਮਾਨੋ ਮਤ੍ਤਂ ਪਮਾਣਂ ਨ ਵਾ ਮਞ੍ਞਸਿ, ‘‘ਅਯਮਤਿਦੁਲ੍ਲਭੋ ਖਣੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ, ਸੋ ਮਾ ਉਪਜ੍ਝਗਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਪਸ੍ਸ ਯਾਵ ਚ ਤੇ ਅਪਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚੋਦੇਸਿ.
ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਚੋਦਨਾਯ ਕਤਾਯ ਅਟ੍ਠਿਵੇਧਵਿਦ੍ਧੋ ਵਿਯ ਚਣ੍ਡਗਜੋ ਮਗ੍ਗਂ ਓਤਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੨.੧੭-੨੨) –
‘‘ਵਿਨਤਾਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ, ਵਿਹਾਸਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ;
ਅਦ੍ਦਸਂ ਵਿਰਜਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ.
‘‘ਮਧੁਗਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫੇਨ, ਕੇਤਕਸ੍ਸ ਅਹਂ ਤਦਾ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਮਪੂਜਯਿਂ.
‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਮਭਿਪੂਜਯਿਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਕੁਸਭੂਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਾਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਕਪ੍ਪਟਕੁਰਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.