੮. ਭਰਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਏਹਿ, ਨਨ੍ਦਕ, ਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਭਰਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਨੁਞ੍ਞਦਸ੍ਸਨਂ ਮੁਦੁਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਉਪਾਹਨਦ੍ਵਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਉਪਾਹਨਾ ਉਪਨਾਮੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਭਿਰੁਹਤੁ ਭਗਵਾ ਉਪਾਹਨਾ, ਯਂ ਮਮ ਅਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਭਿਰੁਹਿ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਉਪਾਹਨਾ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਚਮ੍ਪਾਨਗਰੇ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਭਰਤੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਪਿ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਜੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੮.੭੧-੮੯) –

‘‘ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀ ਭਗਵਾ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠੋ ਨਰਾਸਭੋ;

ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ, ਪਥਮਾਰੁਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ.

‘‘ਪਾਨਧਿਂ ਸੁਕਤਂ ਗਯ੍ਹ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਹਂ;

ਤਤ੍ਥਦ੍ਦਸਾਸਿਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਚਾਰੁਦਸ੍ਸਨਂ.

‘‘ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਨਧਿਂ;

ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਨ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿਂ.

‘‘ਅਭਿਰੂਹ ਮਹਾਵੀਰ, ਸੁਗਤਿਨ੍ਦ ਵਿਨਾਯਕ;

ਇਤੋ ਫਲਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮਿਜ੍ਝਤੁ.

‘‘ਅਨੋਮਦਸ੍ਸੀ ਭਗਵਾ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠੋ ਨਰਾਸਭੋ;

ਪਾਨਧਿਂ ਅਭਿਰੂਹਿਤ੍ਵਾ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿ.

‘‘ਯੋ ਪਾਨਧਿਂ ਮੇ ਅਦਾਸਿ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਸੇਹਿ ਪਾਣਿਭਿ;

ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.

‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਗਿਰਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਾ ਸਮਾਗਤਾ;

ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਾ, ਵੇਦਜਾਤਾ ਕਤਞ੍ਜਲੀ.

‘‘ਪਾਨਧੀਨਂ ਪਦਾਨੇਨ, ਸੁਖਿਤੋਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਰਾਜਾ ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਵਿਪੁਲਂ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ.

‘‘ਅਪਰਿਮੇਯ੍ਯੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿਨਾਸਵੋ.

‘‘ਦੇਵਲੋਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਾ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ ਪੁਞ੍ਞਵਾ;

ਦੇਵਯਾਨਪਟਿਭਾਗਂ, ਯਾਨਂ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਪਾਸਾਦਾ ਸਿਵਿਕਾ ਵਯ੍ਹਂ, ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਸਮਲਙ੍ਕਤਾ;

ਰਥਾ ਵਾਜਞ੍ਞਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਸਦਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇ.

‘‘ਅਗਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋਪਿ, ਰਥੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂ ਅਹਂ;

ਕੇਸੇਸੁ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿਂ.

‘‘ਲਾਭਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਮੇ, ਵਾਣਿਜ੍ਜਂ ਸੁਪ੍ਪਯੋਜਿਤਂ;

ਦਤ੍ਵਾਨ ਪਾਨਧਿਂ ਏਕਂ, ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਅਚਲਂ ਪਦਂ.

‘‘ਅਪਰਿਮੇਯ੍ਯੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪਾਨਧਿਮਦਾਸਹਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਪਾਨਧਿਸ੍ਸ ਇਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕੇਨ ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣੇ ਕਤੇ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਨਨ੍ਦਕੋਪਿ ਅਰਹਾ ਜਾਤੋ, ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਉਭੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੁਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਤਂ ਨਿਵੇਦੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –

੧੭੫. ‘‘ਏਹਿ ਨਨ੍ਦਕ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ;

ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਾਮ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ.

੧੭੬. ‘‘ਯਾਯ ਨੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ, ਅਮ੍ਹੇ ਪਬ੍ਬਾਜਯੀ ਮੁਨਿ;

ਸੋ ਨੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਨਨ੍ਦਕਾਤਿ ਆਲਪਨਂ. ਏਹੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਕਰਣਂ. ਗਚ੍ਛਾਮਾਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਵਚਨਂ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹਿ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਨਾ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਯਥਾਭੂਤਵਿਲੋਕਨੇਨ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਵਜ੍ਜਾਵਜ੍ਜਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ. ਯਦਤ੍ਥਂ ਗਮਨਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਾਮ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗੁਣਾਭਿਬ੍ਯਾਹਾਰਤਾਯ ਅਭੀਤਨਾਦਭਾਵਤੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਤਾਯ ਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਾ ਸਾਵਕਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪੁਰਤੋ ਨਦਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਥਾ ਪਨ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾਯਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਯਾਤਿ ਯਦਤ੍ਥਂ, ਯਾਯ ਯਦਤ੍ਥਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੋਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ. ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯਾਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਬ੍ਬਾਜਯਿ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਮੁਨੀਤਿ ਭਗਵਾ. ਸੋ ਨੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਖਯਭੂਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਨੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਭਰਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.