੫. ਸਬ੍ਬਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਜਨੋ ਜਨਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਬ੍ਬਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਦ੍ਵਾਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਤਿਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਨੇਸਾਦਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਨਚਾਰਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਨੇ ਮਿਗੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤੋ ਜੀਵਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸਮੀਪੇ ਤੀਣਿ ਪਦਚੇਤਿਯਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਅਤੀਤਕਾਲੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਪਰਿਚਯਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਕਙ੍ਕਿਤਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਕੋਰਣ੍ਡਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਮਿਤ੍ਤੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਜੇਤਵਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਵਸ੍ਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਮਾਗਵਿਕੇਹਿ ਓਡ੍ਡਿਤੇ ਪਾਸੇ ਮਿਗਪੋਤਕਂ ਬਦ੍ਧਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਮਾਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਮਿਗੀ ਪਾਸਂ ਅਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਦੂਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਰਣਭਯੇਨ ਪਾਸਸਮੀਪਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਮਿਗਪੋਤਕੋ ਚ ਭੀਤੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਕਰੁਣਂ ਵਿਲਪਤਿ, ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰੋ, ‘‘ਅਹੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸ੍ਨੇਹਹੇਤੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਚੋਰੇ ਏਕਂ ਪੁਰਿਸਂ ਜੀਵਗਾਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਲਵੇਣਿਯਾ ਸਰੀਰਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਝਾਪੇਨ੍ਤੇ, ਤਞ੍ਚ ਮਹਾਵਿਰਵਂ ਵਿਰਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਦੁਭਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਤੇਸਂ ਚੋਰਾਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ –
੧੪੯. ‘‘ਜਨੋ ਜਨਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ, ਜਨਮੇਵਸ੍ਸਿਤੋ ਜਨੋ;
ਜਨੋ ਜਨੇਨ ਹੇਠੀਯਤਿ, ਹੇਠੇਤਿ ਚ ਜਨੋ ਜਨਂ.
੧੫੦. ‘‘ਕੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਜਨੇਨਤ੍ਥੋ, ਜਨੇਨ ਜਨਿਤੇਨ ਵਾ;
ਜਨਂ ਓਹਾਯ ਗਚ੍ਛਂ ਤਂ, ਹੇਠਯਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ;
ਤਤ੍ਥ ਜਨੋਤਿ ਅਨ੍ਧਬਾਲਜਨੋ. ਜਨਮ੍ਹੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਜਨੇ. ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧੋ. ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਮਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ. ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ, ‘‘ਇਮੇ ਮਂ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਇਮੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਨਮੇਵਸ੍ਸਿਤੋ ਜਨੋਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਧੀਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਜਨਂ ਅਞ੍ਞੋ ਜਨੋ ਅਸ੍ਸਿਤੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਲ੍ਲੀਨੋ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਠਿਤੋ. ਜਨੋ ਜਨੇਨ ਹੇਠੀਯਤਿ, ਹੇਠੇਤਿ ਚ ਜਨੋ ਜਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਯ ਯਥਾਭੂਤਾਵਬੋਧਸ੍ਸ ਚ ਅਭਾਵਤੋ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਲੋਭਵਸੇਨ ਯਥਾ ਜਨੋ ਜਨਂ ਅਸ੍ਸਿਤੋ, ਏਵਂ ਦੋਸਵਸੇਨ ਜਨੋ ਜਨੇਨ ਹੇਠੀਯਤਿ ਵਿਬਾਧੀਯਤਿ. ‘‘ਤਯਿਦਂ ਮਯ੍ਹਂਵ ਉਪਰਿ ਹੇਠਨਫਲਵਸੇਨ ਪਰਿਪਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਹੇਠੇਤਿ ਚ ਜਨੋ ਜਨਂ.
ਕੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਜਨੇਨਤ੍ਥੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਜਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਨ ਜਨੇਨ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਿਤੇਨ ਦੋਸਵਸੇਨ ਹੇਠਿਤੇਨ ਵਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਨੇਨ ਜਨਿਤੇਨ ਵਾਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਜਨੇਨ ਜਨਿਤੇਨ ਵਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਨਂ ਓਹਾਯ ਗਚ੍ਛਂ ਤਂ, ਹੇਠਯਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਜਨਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਂਸਾਰੇ ਚਰਤੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਯਮੇਵਾਨੁਰੂਪਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਜਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਬਾਧਿਕਾ ਯਾ ਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਚ, ਯੋ ਚ ਸੋ ਦੋਸੋ ਏਵ ਬਹੁਂ ਜਨਂ ਬਾਧਯਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਤਞ੍ਚ ਓਹਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹਾਯ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਂ, ਤੇਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਂ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਤਾਵਦੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੦.੧੫-੨੪) –
‘‘ਵਨਕਮ੍ਮਿਕੋ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਪਿਤੁਮਾਤੁਮਤੇਨਹਂ;
ਪਸੁਮਾਰੇਨ ਜੀਵਾਮਿ, ਕੁਸਲਂ ਮੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਮਮ ਆਸਯਸਾਮਨ੍ਤਾ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਲੋਕਗ੍ਗਨਾਯਕੋ;
ਪਦਾਨਿ ਤੀਣਿ ਦਸ੍ਸੇਸਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਚਕ੍ਖੁਮਾ.
‘‘ਅਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਚ ਪਦੇ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਤਿਸ੍ਸਨਾਮਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ;
ਹਟ੍ਠੋ ਹਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਪਦੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦਯਿਂ.
‘‘ਕੋਰਣ੍ਡਂ ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਾਦਪਂ ਧਰਣੀਰੁਹਂ;
ਸਕੋਸਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਪਦਸੇਟ੍ਠਮਪੂਜਯਿਂ.
‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;
ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.
‘‘ਯਂ ਯਂ ਯੋਨੁਪਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਦੇਵਤ੍ਤਂ ਅਥ ਮਾਨੁਸਂ;
ਕੋਰਣ੍ਡਕਛਵਿ ਹੋਮਿ, ਸੁਪ੍ਪਭਾਸੋ ਭਵਾਮਹਂ.
‘‘ਦ੍ਵੇਨਵੁਤੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਪਦਪੂਜਾਯਿਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਪਨ ਚੋਰਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਂਵੇਗਜਾਤਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੂਤਿ.
ਸਬ੍ਬਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.