੬. ਮਹਾਕਾਲ਼ਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਕਾਲ਼ੀ ਇਤ੍ਥੀਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਾਲ਼ਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਾਖਾਯ ਓਲਮ੍ਬਮਾਨਂ ਪਂਸੁਕੂਲਚੀਵਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਿਯਦ੍ਧਜੋ ਓਲਮ੍ਬਤੀ’’ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕਿਙ੍ਕਣਿਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਪੂਜੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸੇਤਬ੍ਯਨਗਰੇ ਸਤ੍ਥਵਾਹਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਾਲ਼ੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਣਿਜ੍ਜਵਸੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਤੋ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਸਕਟਸਤ੍ਥਂ ਨਿਵੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਸ੍ਸਮਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥੇ ਉਪਾਸਕੇ ਜੇਤਵਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸੋਸਾਨਿਕਙ੍ਗਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਸੁਸਾਨੇ ਵਸਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਕਾਲ਼ੀ ਨਾਮ ਏਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਛਵਡਾਹਿਕਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾਯ ਅਚਿਰਮਤਸਰੀਰਂ ਉਭੋ ਸਤ੍ਥੀ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਭੋ ਚ ਬਾਹੂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਞ੍ਚ ਦਧਿਥਾਲਕਂ ਵਿਯ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਓਲੋਕੇਤੁਂ ਯੋਗ੍ਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ –

੧੫੧. ‘‘ਕਾਲ਼ੀ ਇਤ੍ਥੀ ਬ੍ਰਹਤੀ ਧਙ੍ਕਰੂਪਾ, ਸਤ੍ਥਿਞ੍ਚ ਭੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਿਂ;

ਬਾਹਞ੍ਚ ਭੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਞ੍ਚ ਬਾਹਂ, ਸੀਸਞ੍ਚ ਭੇਤ੍ਵਾ ਦਧਿਥਾਲਕਂਵ;

ਏਸਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ.

੧੫੨. ‘‘ਯੋ ਵੇ ਅਵਿਦ੍ਵਾ ਉਪਧਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮੁਪੇਤਿ ਮਨ੍ਦੋ;

ਤਸ੍ਮਾ ਪਜਾਨਂ ਉਪਧਿਂ ਨ ਕਯਿਰਾ, ਮਾਹਂ ਪੁਨ ਭਿਨ੍ਨਸਿਰੋ ਸਯਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਾਲ਼ੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਨਾਮਂ, ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬ੍ਰਹਤੀਤਿ ਮਹਾਸਰੀਰਾ ਆਰੋਹਪਰਿਣਾਹਵਤੀ. ਧਙ੍ਕਰੂਪਾਤਿ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਏਵ ਕਾਕਸਦਿਸਰੂਪਾ. ਸਤ੍ਥਿਞ੍ਚ ਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਤਸਰੀਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਿਂ ਜਣ੍ਣੁਭੇਦਨੇਨ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਅਪਰਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਿਨ੍ਤਿ ਇਤਰਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਿਂ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਬਾਹਞ੍ਚ ਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਬਾਹਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਬਾਹਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਸੀਸਞ੍ਚ ਭੇਤ੍ਵਾ ਦਧਿਥਾਲਕਂਵਾਤਿ ਮਤਸਰੀਰਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ ਦਧਿਥਾਲਕਂ ਵਿਯ, ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਂ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਾਵਯਵਂ ਮਤਸਰੀਰਂ ਤੇ ਅਵਯਵੇ ਯਥਾਠਾਨੇਯੇਵ ਠਪਨੇਨ ਸਨ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਂਸਾਪਣਂ ਪਸਾਰੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਏਸਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ.

ਯੋ ਵੇ ਅਵਿਦ੍ਵਾ ਉਪਧਿਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋ ਇਮਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਪਿਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਅਵਿਦ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਕਿਲੇਸੂਪਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸੋ ਮਨ੍ਦੋ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਜਾਨਂ ਉਪਧਿਂ ਨ ਕਯਿਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤਦੇਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਪਜਾਨਂ ਉਪਧਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਧ ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਭੋਤੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸੂਪਧਿਂ ਨ ਕਯਿਰਾ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਾਹਂ ਪੁਨ ਭਿਨ੍ਨਸਿਰੋ ਸਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯਥਯਿਦਂ ਮਤਸਰੀਰਂ ਭਿਨ੍ਨਸਰੀਰਂ ਸਯਤਿ, ਏਵਂ ਕਿਲੇਸੂਪਧੀਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਟਸਿਵਡ੍ਢਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਸਿਰੋ ਅਹਂ ਮਾ ਸਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਏਵ ਥੇਰੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੦.੮-੧੪) –

‘‘ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ, ਉਦਙ੍ਗਣੋ ਨਾਮ ਪਬ੍ਬਤੋ;

ਤਤ੍ਥਦ੍ਦਸਂ ਪਂਸੁਕੂਲਂ, ਦੁਮਗ੍ਗਮ੍ਹਿ ਵਿਲਮ੍ਬਿਤਂ.

‘‘ਤੀਣਿ ਕਿਙ੍ਕਣਿਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਓਚਿਨਿਤ੍ਵਾਨਹਂ ਤਦਾ;

ਹਟ੍ਠੋ ਹਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਪਂਸੁਕੂਲਮਪੂਜਯਿਂ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਪੂਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਦ੍ਧਜਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਕਾਲ਼ਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.