੧੦. ਸਿਰਿਮਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਰੇ ਚ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਿਰਿਮਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਭਵਨੇ ਠਿਤਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਂ ਸਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਇਤਿਹਾਸਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਪਦਕੋ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਲੋਕਾਯਤਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਵਯੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਕਾਮੇ ਪਹਾਯ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣੇਨ ਤਾਪਸਗਣੇਨ ਪਰਿਵੁਤੋ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਦੇਵਤਾਭਿਨਿਮ੍ਮਿਤੇ ਅਸ੍ਸਮੇ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਤਾਯ ਲਕ੍ਖਣਮਨ੍ਤੇਸੁ ਆਗਤਨਿਯਾਮੇਨ ਚ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਨਦੀਨਿਵਤ੍ਤਨੇ ਪੁਲਿਨਚੇਤਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਾਭਿਰਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਪਸਾ, ‘‘ਕਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਅਯਂ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕਰੀਯਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਲਕ੍ਖਣਮਨ੍ਤੇ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਾਨਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਸਾਰੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਕਿਤ੍ਤੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇਪਿ ਤਾਪਸਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਥੂਪਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ.
ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੁਸਿਤਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਚਰਿਮਭਵੇ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਪੁਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੂਤਧਮ੍ਮਾ. ਤਾਪਸੋ ਤਾਨਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਪੂਜਾਯ ਕਰੀਯਮਾਨਾਯ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਰੂਪੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਪੁਲਿਨਚੇਤਿਯਪੂਜਮਨੁਯੁਞ੍ਜਥ, ਭਾਵਨਾਯ ਚ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮੇਵ ਗਤੋ.
ਏਵਂ ਸੋ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਿਰਿਮਾਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਪਦਸਾ ਗਮਨਕਾਲੇ ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਯਂ ਸਿਰਿਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਜੇਤਵਨਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋ ਨ ਤਾਵ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਅਹੋਸਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਲਾਭੀ, ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਸਕ੍ਕਤੋ ਗਰੁਕਤੋ, ਸਿਰਿਮਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਾਦਿਸੇਨ ਕਮ੍ਮਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਨ ਅਪ੍ਪਲਾਭੀ ਅਹੋਸਿ ਬਹੁਜਨਾਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ, ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੪੯.੧੧੧-੧੪੭) –
‘‘ਪਬ੍ਬਤੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਦੇਵਲੋ ਨਾਮ ਤਾਪਸੋ;
ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਚਙ੍ਕਮੋ ਆਸਿ, ਅਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਮਾਪਿਤੋ.
‘‘ਜਟਾਭਾਰੇਨ ਭਰਿਤੋ, ਕਮਣ੍ਡਲੁਧਰੋ ਸਦਾ;
ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ, ਵਿਪਿਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂ ਤਦਾ.
‘‘ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਸਿਸ੍ਸਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਟ੍ਠਹੁਂ;
ਸਕਕਮ੍ਮਾਭਿਪਸੁਤਾ, ਵਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਿਨੇ ਤਦਾ.
‘‘ਅਸ੍ਸਮਾ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ, ਅਕਂ ਪੁਲਿਨਚੇਤਿਯਂ;
ਨਾਨਾਪੁਪ੍ਫਂ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਚੇਤਿਯਮਪੂਜਯਿਂ.
‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਅਸ੍ਸਮਂ ਪਵਿਸਾਮਹਂ;
ਸਬ੍ਬੇ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ ਮਂ.
‘‘ਪੁਲਿਨੇਨ ਕਤੋ ਥੂਪੋ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਨਮਸ੍ਸਸਿ;
ਮਯਮ੍ਪਿ ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮ, ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਚਿਕ੍ਖ ਨੋ ਤੁਵਂ.
‘‘ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਨੁ ਮਨ੍ਤਪਦੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਯਸਾ;
ਤੇ ਖੋ ਅਹਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠੇ ਮਹਾਯਸੇ.
‘‘ਕੀਦਿਸਾ ਤੇ ਮਹਾਵੀਰਾ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਲੋਕਨਾਯਕਾ;
ਕਥਂਵਣ੍ਣਾ ਕਥਂਸੀਲਾ, ਕੀਦਿਸਾ ਤੇ ਮਹਾਯਸਾ.
‘‘ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਲਕ੍ਖਣਾ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਦਿਜਾਪਿ ਚ;
ਨੇਤ੍ਤਾ ਗੋਪਖੁਮਾ ਤੇਸਂ, ਜਿਞ੍ਜੁਕਾ ਫਲਸਨ੍ਨਿਭਾ.
‘‘ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਚ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਯੁਗਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪੇਕ੍ਖਰੇ;
ਨ ਤੇਸਂ ਜਾਣੁ ਨਦਤਿ, ਸਨ੍ਧਿਸਦ੍ਦੋ ਨ ਸੁਯ੍ਯਤਿ.
‘‘ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਚ ਸੁਗਤਾ, ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਾਵ ਗਚ੍ਛਰੇ;
ਪਠਮਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਾਦਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਸ ਧਮ੍ਮਤਾ.
‘‘ਅਸਮ੍ਭੀਤਾ ਚ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਮਿਗਰਾਜਾਵ ਕੇਸਰੀ;
ਨੇਵੁਕ੍ਕਂਸੇਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਨੋ ਚ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤਿ ਪਾਣਿਨਂ.
‘‘ਮਾਨਾਵਮਾਨਤੋ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਸਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਾਣਿਸੁ;
ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕਾ ਬੁਦ੍ਧਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਸ ਧਮ੍ਮਤਾ.
‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਚ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਆਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ਤੇ;
ਛਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਵਸੁਧਂ ਇਮਂ.
‘‘ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਿਰਯਞ੍ਚੇਤੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਨਿਰਯੋ ਤਦਾ;
ਪਵਸ੍ਸਤਿ ਮਹਾਮੇਘੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਸ ਧਮ੍ਮਤਾ.
‘‘ਈਦਿਸਾ ਤੇ ਮਹਾਨਾਗਾ, ਅਤੁਲਾ ਚ ਮਹਾਯਸਾ;
ਵਣ੍ਣਤੋ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ ਤਥਾਗਤਾ.
‘‘ਅਨੁਮੋਦਿਂਸੁ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਗਾਰਵਾ;
ਤਥਾ ਚ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਯਥਾਬਲਂ.
‘‘ਪਟਿਪੂਜੇਨ੍ਤਿ ਪੁਲਿਨਂ, ਸਕਕਮ੍ਮਾਭਿਲਾਸਿਨੋ;
ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਾ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਂ, ਬੁਦ੍ਧਸਕ੍ਕਤਮਾਨਸਾ.
‘‘ਤਦਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਾ, ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਯਸੋ;
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ, ਦਸਸਹਸ੍ਸਿ ਕਮ੍ਪਥ.
‘‘ਅਸ੍ਸਮਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰਮ੍ਹਿ, ਚਙ੍ਕਮਮ੍ਹਿ ਠਿਤੋ ਅਹਂ;
ਸਬ੍ਬੇ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਆਗਚ੍ਛੁਂ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ.
‘‘ਉਸਭੋਵ ਮਹੀ ਨਦਤਿ, ਮਿਗਰਾਜਾਵ ਕੂਜਤਿ;
ਸੁਸੁਮਾਰੋਵ ਸਲ਼ਤਿ, ਕਿਂ ਵਿਪਾਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਯਂ ਪਕਿਤ੍ਤੇਮਿ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਿਕਤਾਥੂਪਸਨ੍ਤਿਕੇ;
ਸੋ ਦਾਨਿ ਭਗਵਾ ਸਤ੍ਥਾ, ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮੁਪਾਗਮਿ.
‘‘ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਵਤ੍ਵਾ, ਕਿਤ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨਿਂ;
ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਕੇ ਸਿਸ੍ਸੇ, ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਮਾਭੁਜਿਂ ਅਹਂ.
‘‘ਬਲਞ੍ਚ ਵਤ ਮੇ ਖੀਣਂ, ਬ੍ਯਾਧਿਨਾ ਪਰਮੇਨ ਤਂ;
ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਹਂ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਿਸ੍ਸਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਕਂਸੁ ਚਿਤਕਂ ਤਦਾ;
ਕਲ਼ੇਵਰਞ੍ਚ ਮੇ ਗਯ੍ਹ, ਚਿਤਕਂ ਅਭਿਰੋਪਯੁਂ.
‘‘ਚਿਤਕਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਸੀਸੇ ਕਤ੍ਵਾਨ ਅਞ੍ਜਲਿਂ;
ਸੋਕਸਲ੍ਲਪਰੇਤਾ ਤੇ, ਵਿਕ੍ਕਨ੍ਦਿਂਸੁ ਸਮਾਗਤਾ.
‘‘ਤੇਸਂ ਲਾਲਪ੍ਪਮਾਨਾਨਂ, ਅਗਮਂ ਚਿਤਕਂ ਤਦਾ;
ਅਹਂ ਆਚਰਿਯੋ ਤੁਮ੍ਹਂ, ਮਾ ਸੋਚਿਤ੍ਥ ਸੁਮੇਧਸਾ.
‘‘ਸਦਤ੍ਥੇ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਮਤਨ੍ਦਿਤਾ;
ਮਾ ਵੋ ਪਮਤ੍ਤਾ ਅਹੁਤ੍ਥ, ਖਣੋ ਵੋ ਪਟਿਪਾਦਿਤੋ.
‘‘ਸਕੇ ਸਿਸ੍ਸੇਨੁਸਾਸਿਤ੍ਵਾ, ਦੇਵਲੋਕਂ ਪੁਨਾਗਮਿਂ;
ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਚ ਕਪ੍ਪਾਨਿ, ਦੇਵਲੋਕੇ ਰਮਾਮਹਂ.
‘‘ਸਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਅਹੋਸਹਂ;
ਅਨੇਕਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਮਕਾਰਯਿਂ.
‘‘ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਕਪ੍ਪੇਸੁ, ਵੋਕਿਣ੍ਣੋ ਸਂਸਰਿਂ ਅਹਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਇਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਯਥਾ ਕੋਮੁਦਿਕੇ ਮਾਸੇ, ਬਹੂ ਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਪਾਦਪਾ;
ਤਥੇਵਾਹਮ੍ਪਿ ਸਮਯੇ, ਪੁਪ੍ਫਿਤੋਮ੍ਹਿ ਮਹੇਸਿਨਾ.
‘‘ਵੀਰਿਯਂ ਮੇ ਧੁਰਧੋਰਯ੍ਹਂ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾਧਿਵਾਹਨਂ;
ਨਾਗੋਵ ਬਨ੍ਧਨਂ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਮਭਿਕਿਤ੍ਤਯਿਂ;
ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਤ੍ਤਨਾਯ ਇਦਂ ਫਲਂ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਞ੍ਹਿ ਸਮਾਨਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਿਰਿਮਤ੍ਥੇਰਂ ‘‘ਅਰਿਯੋ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਮਣੇਰਾ ਚ ਅਪ੍ਪਲਾਭਿਤਾਯ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨਭਿਗਤਭਾਵੇਨ ਅਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਗਰਹਨ੍ਤਿ. ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਤ੍ਥੇਰਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਲਾਭਿਭਾਵੇਨ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਤਗਰੁਕਤਭਾਵਤੋ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤਾ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਅਵਣ੍ਣਾਰਹਸ੍ਸ ਨਾਮ ਵਣ੍ਣਭਣਨਂ, ਵਣ੍ਣਾਰਹਸ੍ਸ ਚ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨਂ ਅਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਞ੍ਚ ਗਰਹਨ੍ਤੋ –
੧੫੯. ‘‘ਪਰੇ ਚ ਨਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਚੇ ਅਸਮਾਹਿਤੋ;
ਮੋਘਂ ਪਰੇ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਸਮਾਹਿਤੋ.
੧੬੦. ‘‘ਪਰੇ ਚ ਨਂ ਗਰਹਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਚੇ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ;
ਮੋਘਂ ਪਰੇ ਗਰਹਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ.
– ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਤਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਪਰੇ ਨਾਮ, ਇਧ ਪਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਬਾਲਾ ਪਰੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਯੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਭਾਸਨਤੋ ਗਰਹਾ ਵਿਯ ਪਸਂਸਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਭੂਤਾ. ਨਨ੍ਤਿ ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਪਸਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਭਾਵੇਨ ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਵਾ, ਅਥ ਵਾ ਅਭੂਤਂਯੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਝਾਨਲਾਭੀ, ਅਰਿਯੋ’’ਤਿ ਵਾ ਅਭੂਤਗੁਣਰੋਪਨੇਨ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਤੂਪਨਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਪਰੇ ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਚ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਤੇਸਂ ਪਸਂਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਸਂਸਾਯ ਵਤ੍ਥੁ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਾ ਚੇ ਅਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਰੇ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਚੇ ਸਯਂ ਅਸਮਾਹਿਤੋ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਨਾ ਫਲਸਮਾਧਿਨਾ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਾ ਨ ਸਮਾਹਿਤੋ, ਸਮਾਧਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ ਚ ਏਤੇਨ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਗੁਣਾਨਂ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮੋਘਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ‘‘ਵਿਸਮਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਪਰੇ ਪਸਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਤਂ ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮੋਘਂ ਮੁਧਾ ਅਮੂਲਕਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਸਮਾਹਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸਮਾਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯਂ ਗਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁਭਾਵੇਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾਯ ਵਾ ਅਰਿਯਂ ਝਾਨਲਾਭਿਞ੍ਚ ਸਮਾਨਂ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਜਾਗਰਿਯਂ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗੋਦੁਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਕੇਵਲਂ ਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲੋ ਨਿਦ੍ਦਾਰਾਮੋ ਭਸ੍ਸਾਰਾਮੋ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਤਾਵਿਭਾਵਨੇਨ ਵਾ ਗੁਣਪਰਿਧਂਸਨੇਨ ਵਾ ਗਰਹਨ੍ਤਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਉਪਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਥੇਰੇਨ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਭਾਵੇ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਸ੍ਸ ਚ ਸਕਿਲੇਸਭਾਵੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢੋ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਦਤ੍ਥਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸਿ, ਗਰਹਕਪੁਗ੍ਗਲਾ ਚ ਥੇਰਂ ਖਮਾਪੇਸੁਂ.
ਸਿਰਿਮਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.