੫. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੋਧਾਨਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੪. ਇਦਾਨਿ ਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵਯਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵਯਤੋ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੋਧਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕੋਸਲ੍ਲਪ੍ਪਭੇਦਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ ਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ. ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵੀਤਰਾਗਸ੍ਸ ਚ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਆਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਸਿਣਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ, ਕਸਿਣਾਦਿਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਾਦੀਹਿ ਉਦ੍ਧਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੋਪਸਮਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਤਿਸਿਥਿਲਵੀਰਿਯਤਾਦੀਹਿ ਲੀਨੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਵੀਰਿਯਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਨੁਦ੍ਧਤਾਲੀਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਓਭਾਸੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਯੋਗਮਨ੍ਦਤਾਯ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੁਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਵੇਜੇਤ੍ਵਾ ਞਾਣੋਭਾਸਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਅਟ੍ਠ ਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਾਮ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਂ ਪਞ੍ਚਮਂ, ਅਤੀਤੇ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਆਹਾਰਪਰਿਯੇਟ੍ਠਿਮੂਲਕਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਹਂਸਨੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਉਪਸਮਸੁਖਾਨਧਿਗਮੇਨ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਉਪੇਕ੍ਖੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਉਦ੍ਧਤਾਦਿਦੋਸਵਿਰਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹਪਗ੍ਗਹਾਦੀਸੁ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਭਾਵਕਰਣੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਕ੍ਖੋ. ਏਕਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦਿਨੋ ਏਕਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ.

ਵੀਤਰਾਗੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਰਾਗਤ੍ਤਾ ਵੀਤਰਾਗੋ ਖੀਣਾਸਵੋ. ਞਾਣੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਰਹਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਗਤਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਮੋਹਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.

੨੦੫. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿਆਦੀਨਿ ਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ਸੀਲਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਪਾਠਤੋ ਪਨ ‘‘ਆਯੂਹਨਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਪਣਿਧਿਅਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ’’ਤਿ ਏਤੇਸੁ ਸਾਮਿਵਚਨੇਨ ਸਮਾਸਪਦਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਸੇਸੁ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨੇਨ ਪਾਠੋ.

੨੦੬. ਸੁਞ੍ਞਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਵਾ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਵਟ੍ਟਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਇਮਾ ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਾ, ਨ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਸੇਸੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਵਿਯ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵ ਇਮਾ ਅਟ੍ਠ ਨ ਯੋਜਿਤਾ. ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੁਗਲਕਵਚਨੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ‘‘ਆਦੀਨਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਆਲਯਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜਿਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਰੂਪੇਨ ਨ ਯੋਜਿਤਾ. ਇਤਿ ਪੁਰਿਮਾ ਚ ਅਟ੍ਠ, ਅਯਞ੍ਚ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਇਮਾ ਨਵ ਅਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਾ ਏਵ ਨਵ ਯੋਜਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਞਾਣੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਸੇਕ੍ਖੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ ਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਯ ਪਨ ਨਿਕਨ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਞਾਣੂਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਵਿਸਞ੍ਞੋਗੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ‘‘ਕਾਮਯੋਗਵਿਸਞ੍ਞੋਗੋ ਭਵਯੋਗਵਿਸਞ੍ਞੋਗੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਗਵਿਸਞ੍ਞੋਗੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੋਗਵਿਸਞ੍ਞੋਗੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੨) ਚਤੁਧਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਞ੍ਞੋਗਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਸਞ੍ਞੋਗਾਨੁਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ਕਾਮਯੋਗਭਵਯੋਗਦਿਟ੍ਠਿਯੋਗਾਵਿਜ੍ਜਾਯੋਗਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞੋਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ. ਨਿਰੋਧੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲੋਤਿ ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪੋਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਬ੍ਭਾਰਂ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੯੦; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੪ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ) ਵੁਤ੍ਤਖੀਣਾਸਵਬਲਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋਵ ਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਕੁਸਲੋ.

ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਵਸੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ. ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕੁਸਲਪੁਗ੍ਗਲਯੋਗਤੋ ਕੁਸਲਂ ਯਥਾ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਗ੍ਗਲਯੋਗਤੋ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੧੦੩). ਤਸ੍ਮਾ ਕੋਸਲ੍ਲਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੦੭. ਇਦਾਨਿ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿਆਦਿ ਞਾਣਕਥਾਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੦੭) ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਇਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੦੮. ਪੁਨ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਧਾਨਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਨ ਤਸ੍ਸ ਅਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਿਧਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੂਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਵਿਯੋਗਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਏਕੇਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਤੁਕ੍ਕੇਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਿਨ੍ਨਪਯੋਗਕਾਲੇ ਵਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਏਕਰਸਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਦ੍ਦਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਏਕੇਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਚਤੁਕ੍ਕੇਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਵਾ ਫਲਕਾਲੇ ਵਾ ਏਕਰਸਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਭਾਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਨ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਧਾਨਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੂਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੂਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਂ ਆਸਯਾਨੁਸਯਞਾਣਞ੍ਚ. ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਤਦੇਵ ਦ੍ਵਯਂ, ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੋਧਾਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.