੫. ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾ
੧. ਵਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੯. ਇਦਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾਯ ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾ. ਤਞ੍ਚ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਤਾਵ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿਆਦੀਸੁ ਸੁਞ੍ਞਤਾਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੋ ਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤੋ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਕਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਕੋ ਹਿ ਆਦਿਤੋਵ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋਪਿ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋਪਿ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਚੇ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਏਸ ਨਯੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁਪਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯੋਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ, ਯੋਪਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਯੋਪਿ ਅਨਤ੍ਤਤੋ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਚੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਯੋਪਿ ਜਨਾ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਬਹੁਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਯੋਪਿ ਜਨਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਯੋਪਿ ਜਨਾ ਵੇਦਬਹੁਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ.
ਅਪਿਚ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ ਸਰਸੇਨ ਵਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇਨ ਵਾ ਸਗੁਣੇਨ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵਾ ਆਗਮਨੇਨ ਵਾ. ਸਚੇ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਚੇ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਂ ਸਰਸਤੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਧੁਵਨਿਮਿਤ੍ਤਸਸ੍ਸਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਹਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੁਖਸਞ੍ਞਂ ਪਹਾਯ ਪਣਿਧਿਪਤ੍ਥਨਂ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਤ੍ਤਸਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਸਞ੍ਞਂ ਪਹਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤੋਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਤੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮ. ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਪਨ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤੋ, ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ, ਰਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵਾ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ, ਰਾਗਪਣਿਧਿਆਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਗੁਣਤੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮ. ਸੋਯਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿਪਿ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮ. ਆਗਮਨਂ ਪਨ ਦੁਵਿਧਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਫਲੇ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਂ. ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਨਾਮ, ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ, ਸੁਞ੍ਞਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਫਲਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨਾਮ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ. ਇਦਂ ਪਨ ਨਾਮਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨਾਮਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਮਗ੍ਗਾਗਮਨੇਨ ਫਲਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਪਣਿਧਿਂ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾ ਨਾਮ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਫਲਂ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਮਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਫਲਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਆਗਮਨਤੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਿਸੇਸਂ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ.
ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤੇ ਤਯੋ ਮਹਾਵਤ੍ਥੁਕੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨੇਵ ਅਪਰੇਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਅਪਿਚ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਿਚਾਤਿ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਂ. ਕਥਂ ਤੇ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਨੁ ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਸਤ੍ਤਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਪਨ ਦੇਸਿਤੇ ਤਯੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨਤੋ ਇਮੇਸਂ ਤਦਵਰੋਧਤੋ ਚ ਇਮੇ ਤਯੋ ਨ ਗਣੇਤਬ੍ਬਾ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦਯੋ ਤਯੋਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਚਤੁਧਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਚਨੇਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਨ ਗਣੇਤਬ੍ਬਾ, ‘‘ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਪਠਮਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਏਕਨਾਮਿਕਤ੍ਤਾ ਨ ਗਣੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਵਂ ਇਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਅਪਨੀਤੇਸੁ ਸੇਸਾ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦਯੋ ਤਯੋ ਪੁਨ ਕਸ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਚੇ? ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਕਰਣਤ੍ਥਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਪਨ ਤਯੋ ਪਭੇਦਂ ਵਿਨਾ ਮੂਲਰਾਸਿਵਸੇਨ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪੁਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨੋ. ਅਨੁਲੋਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਲੋਮਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਅਪਗਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਰੂਪੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਂ, ਤਂ ਰੂਪਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦਿਰੂਪਾਨਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥੁਕੇਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਝਾਨਪਟਿਲਾਭੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵ ਪਟਿਲਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਸੁਭਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਸੁਭ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਅਪ੍ਪਨਾਯਂ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਆਭੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਪਨ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾਕਾਰੇਨ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਫਰਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਸਮਯੇ ਏਵ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੋਯੇਵ ਸਕਿਚ੍ਚਕਰਣਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਿਤਸਮਯੇ ਏਵ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਾਮਯਿਕੋ. ਸਾਮਾਯਿਕੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਕੋਪੇਤੁਂ ਭਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਕੁਪ੍ਪੋ. ਲੋਕਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਲੋਕੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਲੋਕਿਕੋ. ਲੋਕਿਯੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਲੋਕਂ ਉਤ੍ਤਰਤਿ, ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋਤਿ ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਸਹ ਆਸਵੇਹੀਤਿ ਸਾਸਵੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਚ ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਆਸਵਾਤਿ ਅਨਾਸਵੋ. ਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਹ ਆਮਿਸੇਨਾਤਿ ਸਾਮਿਸੋ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਾਰੂਪਪ੍ਪਹਾਨਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤੋਪਿ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰੋਤਿ ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨਿਰਾਮਿਸਤਰੋ. ਪਣਿਹਿਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਪਣਿਹਿਤੋ ਪਤ੍ਥਿਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞੋਜਨੇਹਿ ਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋ. ਏਕਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਨਜ੍ਝਾਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਏਕਸਭਾਵੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮੇਵ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਤਦੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਞਾਣਮੇਵ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਞਾਣਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੀਤਿਸਿਯਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮੇਵ ਸੀਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸੀਤਿਸਿਯਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੀਤਿਸਿਕਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੀਤਿਭਾਵਿਕਾਯ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੇਦਞ੍ਚ ਝਾਨਮੇਵ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਅਨੁਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਵਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਵਿਮੋਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੦. ਕਤਮੋਤਿਆਦਿਕੇ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਏਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਸੁਞ੍ਞਂ. ਕੇਨ ਸੁਞ੍ਞਂ? ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾਤਿ ਬਾਲਜਨਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਾਵਾ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਸੁਞ੍ਞਂ. ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇਨ ਚ ਸੁਞ੍ਞਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਾਵੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਿਯਾਭਾਵੋ. ਅਤ੍ਤਨਿਯਞ੍ਚ ਨਾਮ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਸਿਯਾ ਸੁਖਂ ਵਾ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨ ਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਸੁਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੋਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਤੀਹਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਨ ਕਰੋਤਿ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਪਣਿਧਿਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਣਿਧਿਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਇਮੇ ਤਯੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨਾਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨੀਵਰਣਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵੁਟ੍ਠਾਨੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ ਵਿਯ ਇਧ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਦੁਭਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨੋ ਪਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖੋ.
ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸਰੂਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿਆਦੀਹਿ ਕਸਿਣਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਾਤਿ ਸਮਾਸਪਦਂ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਾਤਿ ਵਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ.
੨੧੧. ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚਾਤਿਆਦੀਹਿ ਝਾਨਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਉਪਚਾਰਭੂਮਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿਆਦੀਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਲਾਭੋ ਵਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਯਾਪਿਤੋ ਪਤ੍ਥਟੋ ਲਾਭੋਤਿ ਪਟਿਲਾਭੋ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬੋ ਝਾਨਪਯੋਗੋ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਯੋਗੋ ਚ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਲਾਭੋ ‘‘ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਪਾਕੋ ਪਨ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਉਜੁਕਮੇਵ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਉਪਚਾਰਪਯੋਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਟਿਲਾਭੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭੋ ‘ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੨੧੨. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਦੀਪੇਤਿ ਨੀਲਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨੀਲਮੇਵ. ਨੀਲਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨੀਲਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਨੀਲਮਿਤਿਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਭੂਮਿਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਗ੍ਗਹਿਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੂਪਧਾਰਿਤਂ ਉਪਧਾਰੇਤੀਤਿ ਉਪਚਾਰਭੂਮਿਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਧਾਰਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਧਾਰੇਤਿ. ਸ੍ਵਾਵਤ੍ਥਿਤਂ ਅਵਤ੍ਥਾਪੇਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਭੂਮਿਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਨਿਚ੍ਛਿਨਾਤਿ. ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਤੀਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਨੀਲਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕੇਸੇ ਵਾ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਕ੍ਖਿਤਾਰਕਾਯਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨੀਲਨਿਮਿਤ੍ਤੇਤਿ ਨੀਲਪੁਪ੍ਫਨੀਲਵਤ੍ਥਨੀਲਧਾਤੂਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇ ਨੀਲਕਸਿਣੇ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਪੀਤਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਸੇਵਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਸਞ੍ਞਂ ਆਦਿਤੋ ਸੇਵਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ. ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨੀਲਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ. ਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਞ੍ਞਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਪੀਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪੀਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮੇਦੇ ਵਾ ਛਵਿਯਾ ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਪੀਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਕਰੋਤਿ. ਲੋਹਿਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮਂਸੇ ਵਾ ਲੋਹਿਤੇ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲਪਾਦਤਲੇਸੁ ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਰਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਕਰੋਤਿ. ਓਦਾਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਵਾ ਦਨ੍ਤੇ ਵਾ ਨਖੇ ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਸੇਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਕਰੋਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨਾਤਿ ਪਠਮਦੁਤਿਯਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ. ਚੇਤਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਏਕਂ ਦਿਸਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਪਠਮਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਏਕਦਿਸਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸਤ੍ਤਫਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦੀਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਥੇਵ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਉਪਰਿਮਂ ਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧੋਦਿਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਦਿਸਮ੍ਪਿ ਏਵਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਧੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ. ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਦਿਸਾ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਅਸ੍ਸਮਣ੍ਡਲਿਕਾਯ ਅਸ੍ਸਮਿਵ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਾਰੇਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚਾਸਾਰੇਤਿਪੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਕਮੇਕਂ ਦਿਸਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਓਧਿਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਫਰਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਸਬ੍ਬਧੀਤਿਆਦਿ ਪਨ ਅਨੋਧਿਸੋ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮੁਕ੍ਕਟ੍ਠਮਿਤ੍ਤਸਪਤ੍ਤਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਅਤ੍ਤਤਾਯ, ‘‘ਅਯਂ ਪਰਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਸਮਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ, ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਬਹਿ ਅਵਿਕ੍ਖਿਪਮਾਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਵਨ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ.
ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪੁਨ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਓਧਿਸੋ ਫਰਣੇ ਵਿਯ ਪੁਨ ਤਥਾਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਰਣਵਸੇਨ ਵਿਪੁਲਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਪਨ ਤਂ ਮਹਗ੍ਗਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਵਿਪੁਲਫਲਤਾਯ ਦੀਘਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਚ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਂ ਗਤਂ, ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਚ੍ਛਨ੍ਦਵੀਰਿਯਚਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞੇਹਿ ਗਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਂ. ਪਗੁਣਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵੇਰਂ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ, ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾਉਪੇਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਰੁਣਾਯ ਵਿਹੇਸਾਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵੇਰਂ, ਮੁਦਿਤਾਯ ਅਰਤਿਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ.
ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ. ਰਾਗਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਵੇਰਂ, ਗੇਹਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਕੁਸਲਂ ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਯੋਗਤੋ ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਮੇਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ.
੨੧੩. ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ, ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਵਾ, ਅਨਵਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਞ੍ਚੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ. ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯; ਧ. ਸ. ੨੪੮), ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੨੨੩). ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਰੂਪੇ ਸਞ੍ਞਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਰੂਪਂ ਸਞ੍ਞਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਸਞ੍ਞਂ, ਰੂਪਮਸ੍ਸ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਤਿ ਵਿਰਾਗਾ ਨਿਰੋਧਾ ਚ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਏਤਾਸਂ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਦਸਨ੍ਨਂ ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ, ਏਤੇਸਞ੍ਚ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਵਸੇਨ ਨਵਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ, ਅਨਵਸੇਸਾਨਂ ਵਾ ਵਿਰਾਗਾ ਚ ਨਿਰੋਧਾ ਚ ਵਿਰਾਗਹੇਤੁ ਚੇਵ ਨਿਰੋਧਹੇਤੁ ਚ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਰੂਪਸਞ੍ਞੇਨ ਏਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਏਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਵਿਯ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਞ੍ਞਾਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਘਾਤੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾ, ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਾਸਂ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ, ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਦਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਪਹਾਨਾ ਅਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾ, ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਪਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਹੀਨਾਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇ ਵਿਯ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਝਾਨੇ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਂ ਇਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਸਂਸਾਵਸੇਨ ਏਤਾਸਂ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਾ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਵਿਰਾਗਾਯ ਰੂਪਾਵਚਰਭਾਵਨਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਰੂਪਾਯਤ੍ਤਾਯੇਵ ਚ ਏਤਾਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਭਾਵਨਾ ਰੂਪਵਿਰਾਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾ ਏਤ੍ਥ ਪਹੀਨਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਏਵਂ ਧਾਰੇਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਾਸਞ੍ਹਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾਯੇਵ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੋ ਕਣ੍ਟਕੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੭੨) ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ. ਇਧ ਚ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾਯੇਵ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਆਨੇਞ੍ਜਤਾ ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾਤਿ ਨਾਨਤ੍ਤੇ ਵਾ ਗੋਚਰੇ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਨਂ, ਨਾਨਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਹੇਤਾ ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਿਭੇਦੇ ਨਾਨਤ੍ਤੇ ਨਾਨਾਸਭਾਵੇ ਗੋਚਰੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤਾ ਅਟ੍ਠ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾ, ਏਕਾਦਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸਞ੍ਞਾ, ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸਞ੍ਞਾ, ਏਕਾਦਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਸਞ੍ਞਾਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਸਞ੍ਞਾ ਨਾਨਤ੍ਤਾ ਨਾਨਾਸਭਾਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਦਿਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਾਸਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਾ ਨਾਵਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਨ ਮਨਸਿਕਰੋਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਝਾਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਭਵੇਪਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਇਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਣਕਾਲੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾਪਿ ਅਭਾਵੋਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਸੁ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾ, ਨਵ ਕਿਰਿਯਾਸਞ੍ਞਾ, ਦਸਾਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾਤਿ ਇਮਾ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ ਸਞ੍ਞਾ ਇਮਿਨਾ ਝਾਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਭਵੇ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਇਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਾਸਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾਯੇਵ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਾ ਪਨ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ’’ਤਿਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਅਮਨਸਿਕਾਰੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਾਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤੋ ਵਾ ਵਯਨ੍ਤੋ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਨਨ੍ਤੋ, ਅਨਨ੍ਤਫਰਣਵਸੇਨਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤੋ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਯੋਗੀ ਏਕਦੇਸਵਸੇਨ ਫਰਤਿ, ਸਕਲਵਸੇਨੇਵ ਫਰਤਿ. ਆਕਾਸੋਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੋ. ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨਿ. ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਦੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ.
ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਂ ਚ ਤਂ ਪਠਮਸ੍ਸ ਆਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਯਤਨਂ ਵਿਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਤਥਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਂ ਚ ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਤਿਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਮ੍ਬੋਜਾ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ. ਏਵਮੇਤਂ ਝਾਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਚ ਅਮਨਸਿਕਰਣੇਨ ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਮੇਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਤਂਯੇਵ ‘‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿ ਤਂ ਆਕਾਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਨਨ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਂ ਚ ਤਂ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਆਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਤਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਂ ਚ ਤਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਤਿਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ. ਏਵਮੇਤਂ ਝਾਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਚ ਅਮਨਸਿਕਰਣੇਨ ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਮੇਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੁਞ੍ਞਂ ਸੁਞ੍ਞਂ, ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਂ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਆਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਤਥਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਤਿਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ. ਏਵਮੇਤਂ ਝਾਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਚ ਅਮਨਸਿਕਰਣੇਨ ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਮੇਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਕਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਾਵ.
‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਸਤ੍ਤ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਨ੍ਨਸਮਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਵੁਟ੍ਠਿਤਸਮਯੇ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਤਥਾ ਸਾਮਯਿਕਾਸਾਮਯਿਕਵਿਮੋਕ੍ਖਾ.
ਪਮਾਦਂ ਆਗਮ੍ਮ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਕੁਪ੍ਪੋ. ਤਥਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪੋ. ਲੋਕਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਲੋਕਿਯੋ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਲੋਕਂ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਲੋਕਤੋ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ. ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਅਯੋਗੁਲ਼ਂ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਵਿਯ ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਸਵਾ ਨਾਲਮ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਾਸਵੋ. ਰੂਪਪ੍ਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋਤਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ. ਅਰੂਪਪ੍ਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਆਲਮ੍ਬਿਤੋ ਪਣਿਹਿਤੋ. ਅਨਾਲਮ੍ਬਿਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ. ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਏਕਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਚ ਏਕਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਦੁਤਿਯਤ੍ਤਾ ਏਕਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਨਾਨਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਨਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ਨਾਨਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋ.
੨੧੪. ਸਿਯਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਦਸ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਏਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਚ ਏਤਂ ਵਿਧਿਵਚਨਂ, ਨ ਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ. ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਦਸਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਪਰਿਯਾਯੇਨ ਏਕੋ ਹੋਤਿ. ਸਿਯਾਤਿ ਕਥਞ੍ਚ ਸਿਯਾਤਿ ਯਂ ਵਾ ਸਿਯਾਤਿ ਵਿਹਿਤਂ, ਤਂ ਕਥਂ ਸਿਯਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮਾਸਪਦਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ, ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੁਖਤੋ ਅਤ੍ਤਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋਤਿ ਚ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ. ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਨਨ੍ਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ, ਨਨ੍ਦਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਰਾਗਤੋ ਸਮੁਦਯਤੋ ਆਦਾਨਤੋ ਪਣਿਧਿਤੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸਤੋ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਖਯਵਯਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਬਲਵਭਾਵਾਯ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਿਸੇਸਾ. ਭਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨੇਨ ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ਬਲਵਤਿਯਾ ਜਾਤਾਯ ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਦਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੫) ਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਬਲਵਤਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਤਾਪਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੁਤ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ‘‘ਅਭਿਨਿਵੇਸਤੋ ਸਞ੍ਞਾਯ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨੇਵ ਸਾਰਾਦਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸਸਮ੍ਮੋਹਾਭਿਨਿਵੇਸਆਲਯਾਭਿਨਿਵੇਸਸਞ੍ਞੋਗਾਭਿਨਿਵੇਸਤੋ ਸਞ੍ਞਾਯ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਭਾਵੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਞ੍ਞਾਯ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਏਤਾ ਅਟ੍ਠ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ਦਸੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੨੧੫. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯੇਵ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਂ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸਮ੍ਮੋਹਾ ਅਞ੍ਞਾਣਾਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਾਣਾ. ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੨੧੬. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੀਤਿਭਾਵਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਸਨੇਯੇਵ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ, ਸੀਤਿਭਾਵੋ ਏਵ ਞਾਣਂ ਸੀਤਿਭਾਵਞਾਣਂ. ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੀਤਿਭਾਵਞਾਣਂ. ‘‘ਛਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਬ੍ਬੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੀਤਿਭਾਵਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੮੫) ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਸੀਤਿਭਾਵੋ ਨਾਮ. ਇਧ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਸੀਤਿਭਾਵੋ. ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਨ੍ਤਾਪਪਰਿਲ਼ਾਹਦਰਥਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਕਿਲੇਸਾ ਏਵ ਇਧ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਸਨ੍ਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਸਨ੍ਤਾਪੋ, ਪਰਿਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ, ਉਣ੍ਹਟ੍ਠੇਨ ਦਰਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.
੨੧੭. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਨਨ੍ਤਿਆਦਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾਨੇਵ.
੨੧੮. ਅਨੁਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਇਧ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯੇਵ. ‘‘ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਕਥਾ, ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਮਨ੍ਤਨਾ, ਯਦਿਦਂ ਅਨੁਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੬੬; ਅ. ਨਿ. ੩.੬੮) ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਕਤਿਹੁਪਾਦਾਨੇਹੀਤਿ ਕਤਿਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ. ਕਤਮਾ ਏਕੁਪਾਦਾਨਾਤਿ ਕਤਮਤੋ ਏਕੁਪਾਦਾਨਤੋ. ਇਦਂ ਏਕੁਪਾਦਾਨਾਤਿ ਇਤੋ ਏਕਤੋ ਉਪਾਦਾਨਤੋ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਞਾਣਾਪੇਕ੍ਖਂ ਵਾ. ਉਪਾਦਾਨਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨੇਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਆਦਿਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਭਙ੍ਗਮੇਵ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਿਸੇਸੋਯੇਵ ਹਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਭਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਅਤ੍ਤਾਭਾਵੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨੇਵ ਚ ‘‘ਸੀਲਬ੍ਬਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾ ਸੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਉਜੁਕਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਿਸੇਸੋਯੇਵ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਞਾਣਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂਯੇਵ ਪਨ ਚਤਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਚਤਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਦਿਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਹੀਯਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਿਸੇਸੋਯੇਵ ਹਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਞਾਣਾਨਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਿਲੇਸੇ ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਿਲੇਸੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਞਾਣਾਨਿ ਚਤੂਹਿ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਭਾਵਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਚ ਆਕਾਰਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਚ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ.
੨੧੯. ਇਦਾਨਿ ਆਦਿਤੋ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਮੁਖਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਤੀਣਿ ਖੋ ਪਨਿਮਾਨੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਾਨੀਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਮੁਖਾਨਿ. ਲੋਕਨਿਯ੍ਯਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਧਾਤੁਕਲੋਕਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਯ ਨਿਗ੍ਗਮਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਰਿਵਟੁਮਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਤਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਚੇਵ ਪਰਿਵਟੁਮਤੋ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਤਾਯ. ਲੋਕਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਹਿ ਉਦਯਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਤਿਂ ਸਮਨ੍ਨੇਸਮਾਨਾ ਵਯਤੋ ਪਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਵਟੁਮਤੋ ਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾ ਹਿ ਉਦਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਵਯੇਨ ਅਪਰਨ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚ ਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਤਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਪਵਿਸਨਤਾਯ ਚ ਲੋਕਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਮਨੋਸਮੁਤ੍ਤੇਜਨਤਾਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਂਵੇਜਨਤਾਯ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਯ ਚ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਗਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਤ੍ਤਸਭਾਵਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਤਾਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਵਸਤਾਯ ਅਵਿਧੇਯ੍ਯਤਾਯ ਚ ‘‘ਨਾਹਂ ਨ ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਤਾਯ. ਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਚ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤਾਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਚਨਾਨਿ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਨੇਵ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਯਤੋਤਿ ਖੀਯਨਤੋ. ਭਯਤੋਤਿ ਸਭਯਤੋ. ਸੁਞ੍ਞਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਰਹਿਤਤੋ.
ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਬਹੁਲਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ‘‘ਖਣਭਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਖਣਭਙ੍ਗਦਸ੍ਸਨੇਨ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਵਤਾਹ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਭਗਵਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਦ੍ਧਾਬਹੁਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਦੇਸਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਤੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਬਹੁਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੋਭਕਰਾਯ ਪਣਿਧਿਯਾ ਪਜਹਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤਦਰਥਾਭਾਵੇਨ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਨਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵੇਨ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵੇਦਬਹੁਲਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਬਾਹਿਰਕੇਹਿ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਞਾਣਬਹੁਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਦੇਵਕੇਨ ਲੋਕੇਨ ਅਦਿਟ੍ਠਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤੁਟ੍ਠਿਬਹੁਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਬਹੁਲੋ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸੋ ਪਟਿਲਭਤਿ ਨਾਮ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲੋ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲਸ੍ਸ ‘‘ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦੇਤਿ, ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੭੩; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੬) ਵਚਨਤੋ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਾ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸੋ ਪਟਿਲਭਤਿ ਨਾਮ. ਵੇਦਬਹੁਲੋ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਵੇਦੋ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸੋ ਪਟਿਲਭਤਿ ਨਾਮ.
ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਾਦਿਕੇ ਅਧਿਪਤਿਭੂਤੇਪਿ ਸਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਅਧਿਪਤਿ ਹੋਤਿ ਪਧਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਭਾਵਨਾਯਾਤਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਉਪਰੂਪਰਿ ਭਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਵਾ. ਤਦਨ੍ਵਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਅਨੁਗਾਮਿਨੀ ਤਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਨੀ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚ ਸਹਉਪ੍ਪਾਦਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸਸ੍ਸ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਤਿਦਣ੍ਡਂ ਵਿਯ. ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਾਕਾਰੇਨ ਚ ਉਪਕਾਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਰੁਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਪਥਵੀਪਟਾਦਿ ਵਿਯ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਕਵਤ੍ਥੁਕਏਕਾਰਮ੍ਮਣਏਕੁਪ੍ਪਾਦਏਕਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੨੨੦. ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇ. ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਕਰਣਵਸੇਨ ਚ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਕਰਣਵਸੇਨ ਚ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਵੇਧਾਯਾਤਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ. ਏਕਰਸਾਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੇਨ. ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ. ਏਵਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋਪਿ ਭਾਵੇਤਿ, ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਪਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਕਿਂਯੇਵ ਭਾਵਨਾਯ ਚ ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਚ ਸਬ੍ਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇਪਿ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇਪੀ’’ਤਿ ਅਪਿਸਦ੍ਦੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋ.
੨੨੧. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਕਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਉਪਰਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਸੇਸੇਸੁ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤੇਪਿ ਸਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਹੋਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਚਤੂਸੁਪਿ ਫਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਕ੍ਖਣੇ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਂ ਇਦਾਨਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਫੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਤਿ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰੂਪਜ੍ਝਾਨਲਾਭਿਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਜ੍ਝਾਨਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਫੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤੋਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ, ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ ਝਾਨਫਸ੍ਸੇ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਸਕ੍ਖੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਪਠਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨੋਪਿ ਆਸਂਸਾਯ ਭੂਤਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਝਾਨਫਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਝਾਨਫਸ੍ਸਂ. ‘‘ਝਾਨਫਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਞਾਤਂ ਹੋਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਝਾਨਲਾਭੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨੁਕੂਲਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਸਿਯਾਤਿ ਸਿਯੁਂ, ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਏਤਂ ਵਿਧਿਵਚਨਮੇਵ. ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਯਮੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਯਮੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾਤਿ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਏਕੇਕਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ. ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਯਾਯੇਨ. ਇਮਿਨਾ ਵਾਰੇਨ ਕਿਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਹੇਟ੍ਠਾ ਏਕੇਕਿਸ੍ਸਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚ, ਕਦਾਚਿ ਤੀਸੁਪਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਤਾਸੁ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਉਪਰਿ ਚ ਕਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਧਿਪਚ੍ਚਪੁਗ੍ਗਲਨਿਯਮੋ ਸੁਕਤੋਯੇਵ ਨਿਚ੍ਚਲੋਯੇਵ ਚ ਹੋਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਵਾਰੇ ਸਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞੋਯੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਿਯਮੋ.
ਇਦਾਨਿ ਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ…ਪੇ… ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ. ਸਚ੍ਛਿਕਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਤੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ.
੨੨੨. ਪੁਨ ਅਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤ੍ਤਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਂ ਵਣ੍ਣੇਤੁਕਾਮੋ ਯੇ ਹਿ ਕੇਚੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਿਤਾ ਵਾਤਿ ਅਤੀਤੇ ਭਾਵਯਿਂਸੁ ਵਾ. ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ. ਭਾਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿ ਅਨਾਗਤੇ. ਅਧਿਗਤਾ ਵਾਤਿਆਦਿ ਏਕੇਕਨ੍ਤਿਕਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਫਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾਤਿ ਞਾਣਫੁਸਨਾਯ ਫੁਸਿਂਸੁ ਵਾ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਵੋਸਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਾਦਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਸੁਯੇਵ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਅਟ੍ਠ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯; ਧ. ਸ. ੨੪੮) ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਪਤ੍ਤਾ.
ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਏਵ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਵੇਧਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਪਟਿਵੇਧੋ ਪਨ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸਿਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਮਿਧ ਪਞ੍ਚ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੭੩) ਪਨ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਬਹੁਲੋ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੇਦਬਹੁਲੋ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਇਧ ਕਾਯਸਕ੍ਖਿਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੇਹਿਯੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਨ ਚੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਚਾਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੨੨੩-੨੨੬. ਇਦਾਨਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਮੇਵ ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਿਸੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਵਸੇਨ ਹਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਮਗ੍ਗੋ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਪਣਿਧੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਸਗੁਣਤੋ ਚ ਤੇਸਂਯੇਵ ਪਣਿਧੀਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ. ਤਥਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹੇਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸਗੁਣਤੋ ਚ ਰਾਗਾਦੀਹਿਯੇਵ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਵਯਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗਤੋ ਅਨਞ੍ਞੇਪਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪੁਨ ਦ੍ਵੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਵਸੇਨ ਹਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਮਗ੍ਗੋ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਰਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਭਾਵਾ ਸਗੁਣਤੋ ਚ ਤੇਸਂਯੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ ਲਭਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਨ ਦ੍ਵੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾ. ਯੋਜਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ.
ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਂ ਪਨ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਪਨ ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ‘‘ਯੋ ਚਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰਾ ਚ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਾਰੋ ਚ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਪੁਗ੍ਗਲਵਿਸੇਸਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.
੨੨੭. ਪੁਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਾਨਿ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਚ ਅਨੇਕਧਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਭੂਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵੇਨ. ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਞਾਣੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਦਨ੍ਵਯੇਨਾਤਿ ਤਦਨੁਗਮਨੇਨ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਞਾਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨੁਗਮਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਙ੍ਖਾ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਚ੍ਚਾਨਿਚ੍ਚਕਙ੍ਖਾ, ਇਤਰਾਹਿ ਇਤਰਕਙ੍ਖਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗੇਨ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਯਥਾਭੂਤਜਾਨਨੇਨ ਤਂ ਞਾਣਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਾਕਾਰੇ ਸੁਖਸਞ੍ਞਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨੇਨ ਪਣਿਧਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸੁਖਸਮ੍ਮਤਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਪਵਤ੍ਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਨਾਨਾਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਸਮ੍ਭਵੇਨ ਸਮੂਹਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗੇਨ ਉਭਯਥਾਪਿ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਪਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦਿਤ੍ਤਯਂ ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ. ਭਯਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਨਿਚ੍ਚਸੁਖਅਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਤਂ ਤਂ ਭਯਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਯਾ ਚ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਞਾਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਞਾਣਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਨਵਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਸੁ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਏਕਟ੍ਠਾਨਿ ਤੀਣਿ ਞਾਣਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਸੇਸਾਨਿ.
ਪੁਨ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਅਨ੍ਤੇ ਠਿਤਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਤਾਯ ਸਹ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਕਟ੍ਠਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਾ ਚ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਯਾ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਞਾਣਾਨਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਮੇਵ, ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨ ਪਨ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ. ਯਥਾ ਚ ਇਮਾਨਿ, ਤਥਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਮੇਵ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਮੇਵ ਞਾਣਂ, ਕੇਵਲਂ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨੇਵ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ. ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਞ੍ਚ ਏਕਟ੍ਠਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਞਾਣਾਨਂ ਏਕਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਏਕਟ੍ਠਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਧੁਵਂ ਤਾਵਕਾਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਨ ਪਠਮਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਮਨਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੬੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੦੦; ੩.੪੨੧) ਵਿਯ ਏਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਵਿਦੂਪਿ ਚ ‘‘ਆਦਿਚ੍ਚਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤਮੋ ਵਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਸਮਾਨਕਾਲੇਪਿ ਇਮਂ ਪਦਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਕਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਾ ਪੁਰਿਮਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਚ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਞਾਣਾਨਂ ਏਕਟ੍ਠਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਤ੍ਥ ਅਨਲ੍ਲੀਨਤਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਸੇਸਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦ੍ਵਯੇਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾਤਿ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਠਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਿਰੋਧੇਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਵੁਟ੍ਠਾਨਵਿਵਟ੍ਟਨੇ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗੋਤ੍ਰਭੂ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਮੇਵ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਏਕਟ੍ਠਤਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੭, ੮) ਵਿਯ ਵਾ ਚਤੁਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾ ਬਹੁਵਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ, ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਦੁਭਤੋਵੁਟ੍ਠਾਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਯਾ ਚ ਦੁਭਤੋਵੁਟ੍ਠਾਨਵਿਵਟ੍ਟਨੇ ਪਞ੍ਞਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੨੨੮. ਪੁਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਾਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣਪਰਿਯਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਜੇਟ੍ਠਕਟ੍ਠੇਨ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਤੋ ਨੀਹਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੁਪਗਮਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਾਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨੀਹਰਤਿ. ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਵਂ ਆਕਾਰਨਾਨਤ੍ਤਤੋ ਚਤੁਧਾ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ.
ਏਕਕ੍ਖਣਤਾਯ ਸਮੋਧਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਅਧਿਗਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਵਿਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਟਿਲਾਭਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਾਪੁਣਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਟਿਵੇਧਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਫਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਞਾਣਫੁਸਨਾਯ ਫੁਸਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਭਿਸਮਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਸਮਾਗਮਨਟ੍ਠੇਨ. ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਮੋਧਾਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਮੂਲਪਦਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਅਧਿਗਮਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾਯੇਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਏਕਤੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਤੋ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਣਿਦਹਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਥਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਨ ਪਣਿਦਹਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਨ ਪਣਿਦਹਤਿ. ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਯੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਯੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਪਣਿਧਿਯਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਣਿਧਿਤੋ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਪਣਿਧਿ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਤ੍ਥੋਯੇਵ. ਇਮਿਨਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਤ੍ਥ ਨ ਪਣਿਦਹਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕ੍ਖੇ ਨ ਪਣਿਦਹਤਿ. ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਯੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਯੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਣਿਦਹਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਟ੍ਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਯੇਨ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਯੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ. ਯਤ੍ਥ ਨ ਪਣਿਦਹਤਿ, ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਨ ਪਣਿਦਹਤਿ, ਤੇਨ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞੋ. ਇਮਿਨਾ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੨੨੯. ਪੁਨ ਅਟ੍ਠਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਤਿਆਦੀਨਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਾਭਿਨਿਵੇਸੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੇਹਿ. ਇਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾ, ਤੇਯੇਵ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਪਣਿਧੀਹਿ ਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਣਿਧਿ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਣਿਧਿਯਾ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਪਣਿਧੀਹਿ ਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ. ਏਵਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਦਙ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਚ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.
੨੩੦. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਮੋਕ੍ਖੇਪਿ ਸਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਥਾਯ ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਜਾਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਵਜ੍ਜਕੁਸਲਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਵਜ੍ਜਵਿਰਹਿਤਾ ਕੁਸਲਾ. ਵਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੫, ੪੩; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੨੨; ਮਿ. ਪ. ੫.੪.੧) ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ. ਇਦਂ ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਵੇਸਾਯ ਮੁਖਤ੍ਤਾ ਮੁਖਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਇਦਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੋਕ੍ਖੋਵ, ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ, ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਮੁਖਞ੍ਚਾਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਞ੍ਚ ਤਂ ਮੁਖਞ੍ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸਮਾਸਵਸੇਨ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋ. ਤੀਣਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨੀਤਿ ਲੋਭਦੋਸਮੋਹਾ. ਤੀਣਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਦੋਮਨਸ੍ਸਾਦੀਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਕੁਸਲਮੂਲਸੁਚਰਿਤਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਵਿਵਟ੍ਟਕਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਿਵਟ੍ਟਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੇਸਵਿਵਟ੍ਟਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਆਸੇਵਨਾਤਿ ਆਦਿਤੋ ਸੇਵਨਾ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਡ੍ਢਨਾ. ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਰਣਂ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਨ ਏਕਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਆਸੇਵਨਾਦੀਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਪਟਿਲਾਭੋ ਵਾ ਵਿਪਾਕੋ ਵਾਤਿਆਦੀਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵਾਤਿ.
ਵਿਮੋਕ੍ਖਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗ-ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.