੪. ਵੋਦਾਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੮. ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਾਨਿ. ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਤੀਤਾਨੁਧਾਵਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨੁਪਤਿਤਂ, ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਾਦਹਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਫੁਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਂ ਆਦਹਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਧਿਮੋਚੇਤੀਤਿ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਫੁਸਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਪੇਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਵਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਵਿਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਦੀਹਿ. ਪੁਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਦੀਹਿ. ਯੇਨ ਰਾਗੇਨ ਅਨੁਪਤਿਤਂ, ਯੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਅਨੁਪਤਿਤਂ, ਤਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਈਦਿਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਂ. ਪਰਿਯੋਦਾਤਨ੍ਤਿ ਪਭਸ੍ਸਰਂ. ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਤਂ ਏਕਤ੍ਤਂ ਗਤਂ ਹੋਤਿ.

ਕਤਮੇ ਤੇ ਏਕਤ੍ਤਾਤਿ ਇਧ ਯੁਜ੍ਜਮਾਨਾਯੁਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਏਕਤ੍ਤੇ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਦਾਨੂਪਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਾਨਵਤ੍ਥੁਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦਾਨਸ੍ਸ ਉਪਸਗ੍ਗੋ ਵੋਸਜ੍ਜਨਂ ਦਾਨੂਪਸਗ੍ਗੋ, ਦਾਨਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾ. ਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ ਦਾਨੂਪਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਦੇਵ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਵਾ ਏਕਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੋ ਦਾਨੂਪਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ. ਦਾਨਵੋਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਚਾਗਾਨੁਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਚੇਸ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਏਕਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਹਿ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾ ਆਹ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਸਾਸੁ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਗਤਿ, ਕੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’ਤਿ? ਤਂ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲੇ ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਵਾ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ‘ਆਗਤਪੁਬ੍ਬਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਨ ਅਯ੍ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥੀ’ਤਿ? ਸਚੇ ਮੇ ਵਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ‘ਆਗਤਪੁਬ੍ਬਾ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਾਵਤ੍ਥੀ’ਤਿ. ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਂ ਤੇਨ ਅਯ੍ਯੇਨ ਵਸ੍ਸਿਕਸਾਟਿਕਾ ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਗਮਿਕਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਗਿਲਾਨਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਗਿਲਾਨੁਪਟ੍ਠਾਕਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਗਿਲਾਨਭੇਸਜ੍ਜਂ ਵਾ ਧੁਵਯਾਗੁ ਵਾਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਮੇ ਤਦਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਮੁਦਿਤਾਯ ਪੀਤਿ ਜਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੀਤਿਮਨਾਯ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯਾ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਖਿਨਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵਨਾ ਬਲਭਾਵਨਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੫੧). ਅਥ ਵਾ ਏਕਤ੍ਤੇਸੁ ਪਠਮਂ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੁਤਿਯਂ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਵਸੇਨ, ਤਤਿਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਥਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਵਯੋ ਭਙ੍ਗੋ ਏਵ ਲਕ੍ਖਣਂ ਵਯਲਕ੍ਖਣਂ. ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸੇਸਮੇਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਚਾਗਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਸਮਾਧਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਨ੍ਤਿ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੀਹਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ. ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ. ਦੁਤਿਯਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਏਕਤ੍ਤਾਨਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਵਸੇਨ ਸੇਸਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਚ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਿਤਞ੍ਚ ਞਾਣੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਪਦਾਨਿ. ‘‘ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਤੇਸਂ ਉਦ੍ਦੇਸਪਦਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਦਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਦਾ ਏਵ ਨੀਵਰਣਮਲਵਿਸੋਧਨਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਂ ਪਵਿਟ੍ਠਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਬ੍ਰੂਹਿਤਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਞਾਣੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਦਾਪਕੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਂ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਂ ਵਿਸੋਧਿਤਂ. ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਸਸਮ੍ਭਾਰਿਕੋ ਉਪਚਾਰੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਨਾ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਏਵਮੇਕੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤੋਅਪ੍ਪਨਾਯਮੇਵ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਾਦਿਭਾਵਸਾਧਨੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਪਕਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਥਂ? ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਅਪ੍ਪਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਯੋ ਨੀਵਰਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਕਿਲੇਸਗਣੋ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਆਵਰਣਵਿਰਹਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਯੇਵ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪਨ ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਣਾਮਨਯੇਨ ਤਥਤ੍ਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛਮਾਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਥਤ੍ਤੁਪਗਮਨੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਕਾਰਨਿਪ੍ਫਾਦਿਕਾ ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਆਗਮਨਵਸੇਨ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਿਸੋਧੇਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ ਵਿਸੋਧਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਸਮਥਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪੁਨ ਸਮਾਦਾਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਭਾਵਤੋ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸਂਸਗ੍ਗਂ ਪਹਾਯ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯੇ ਪਨੇਤੇ ਏਵਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਿਤੇ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਯੁਗਨਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਯਾਨਿ ਚ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੇਨ ਏਕਰਸਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ, ਯਂ ਚੇਸ ਤਦੁਪਗਂ ਤੇਸਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਏਕਰਸਭਾਵਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਵੀਰਿਯਂ ਵਾਹਯਤਿ, ਯਾ ਚਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਆਸੇਵਨਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਆਕਾਰਾ ਯਸ੍ਮਾ ਞਾਣੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨੇਸੁ ਤਂ ਤਂ ਆਦੀਨਵਞ੍ਚ ਆਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸੋਧਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯੋਦਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਾਦਿਭਾਵਸਾਧਨੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਪਕਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਞਾਣਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਥਾਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਾਧੁਕਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਸੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੧). ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਣਕਿਚ੍ਚਭੂਤਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਥੋਮਨਵਚਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾਞਾਣਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਭਾਵਂ ਗਤਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖੋਭਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਭਾਵਂ ਪਨ੍ਨਂ ਗਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਰਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨੂਨਂ. ਯਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸਿਯਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ. ‘‘ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸੇਵ ਝਾਨਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਪਞ੍ਚਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਚਕਵਸੇਨ, ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਪਨ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਪਹਾਯ ਲਬ੍ਭਮਾਨਕਵਸੇਨ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯੇਵ ਤਾਸਂ ਕਾਮਾਵਚਰਤ੍ਤਾ. ਏਤਾਸੁ ਚ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਯੋ ਖਣਿਕਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਵਸੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਲਬ੍ਭਨਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਕਵਸੇਨੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਾਦੀਸੁ ਹਿ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਝਾਨੇਸੁ ਵਿਯ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨਞਾਣਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਾਦਹਨੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨੇਨ ਕੋਸਜ੍ਜਪ੍ਪਜਹਨੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪ੍ਪਜਹਨੇਨ ਰਾਗਪ੍ਪਜਹਨੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਪ੍ਪਜਹਨੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਛ ਞਾਣਾਨਿ, ਚਤੂਹਿ ਏਕਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਞਾਣਾਨਿ, ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਤੇਰਸ ਞਾਣਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ.

੧੫੯. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਤਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਅਨਿਗਮੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਚੋਦਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇ ਤਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਨਿਗਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਾਮੇਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਮ-ਕਾਰੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਏਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਯੋ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾ. ਕਥਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਚੋਦਨਾਗਾਥਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਪਰਿਹਾਰਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਨ ਚਿਮੇਤਿ ਨ ਚ ਇਮੇ. ਨ ਚਮੇਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋਯੇਵ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ. ਕਥਂ ਨ ਚ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਥਂ ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਸਦ੍ਦੋ ਸੇਸੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਰਮ੍ਭਕਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੀਰਿਯਞ੍ਹਿ ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤਿ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਨੀਵਰਣਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਕਂ ਝਾਨਞ੍ਚ ਯੋਗੀ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ. ਝਾਨਞ੍ਹਿ ਨੀਵਰਣਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਾਯ ਪਯੁਞ੍ਜੀਯਤੀਤਿ ਪਯੋਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨਕਰਂ ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਆਨਿਸਂਸਤ੍ਤਾ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਚ ਪਮੁਖਭੂਤਤ੍ਤਾ ਚ-ਕਾਰੇਨ ਸਮੁਚ੍ਚਯੋ ਨ ਕਤੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਨਾਮ ਕਕਚੇਨ ਫਾਲਨਤ੍ਥਂ ਵਾਸਿਯਾ ਤਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖੋ ਫਾਲਨਕਾਲੇ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵਤ੍ਥਂ ਸਮੇ ਭੂਮਿਪਦੇਸੇ ਪਯੋਗਕ੍ਖਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤੋ. ਕਕਚੇਨਾਤਿ ਹਤ੍ਥਕਕਚੇਨ. ਆਗਤੇਤਿ ਰੁਕ੍ਖਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪਭਾਗਂ ਆਗਤੇ. ਗਤੇਤਿ ਰੁਕ੍ਖਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਭਾਗਂ ਗਤੇ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਨ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਰੁਕ੍ਖੇ ਕਕਚਦਨ੍ਤੇਹਿ ਫੁਟ੍ਠਂ ਪੁਰਿਸੇਨ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨਂ ਠਾਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਆਗਮਨਗਮਨਾਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ ਵਿਦਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨਵੀਰਿਯਂ. ਪਯੋਗਨ੍ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨਕਿਰਿਯਂ. ‘‘ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਉਪਮਾਯ ਨਤ੍ਥਿ. ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਾਯ ਸਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਂ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗਂ ਵਾ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਤਿ ਏਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਾ ਨਾਮ ਸਤਿ. ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ ਵਾਤਿ ਦੀਘਨਾਸਿਕੋ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ. ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾਤਿ ਰਸ੍ਸਨਾਸਿਕੋ ਉਤ੍ਤਰੋਟ੍ਠੇ. ਉਤ੍ਤਰੋਟ੍ਠੋ ਹਿ ਮੁਖੇ ਸਤਿਯਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਆਗਤੇਤਿ ਫੁਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਆਗਤੇ. ਗਤੇਤਿ ਫੁਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਗਤੇ. ਨ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਫੁਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਆਗਮਨਗਮਨਾਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਵਿਦਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਂ ਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਯੋਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਵੀਰਿਯਂ ਪਧਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਫਲੇਨ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਵੂਪਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਚਾਰਿਨੋ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪਸਮਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇਨ ਝਾਨੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਵੂਪਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਯੋਗੋਤਿ ਪਯੋਗਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਹੀਨਾਨਂ ਪੁਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਕਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤੋ ਵਾ ਵਯਨ੍ਤੋ ਵਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਬ੍ਯਨ੍ਤਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਨੁਸਯਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਨੁਸਯਪ੍ਪਹਾਨਮਾਹ. ਯੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਚਤੁਕ੍ਕੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਪਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਇਧ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਦ੍ਵਯਾਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਏਵਂ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਗਮਨਂ ਕਤਂ.

੧੬੦. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਭਾਵਨਾਸਿਦ੍ਧਿਸਾਧਕਂ ਯੋਗਾਵਚਰਂ ਥੁਨਨ੍ਤੋ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ, ਤਥਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ. ਕਿਂ ਵਿਯ? ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਯਥਾ ਅਬ੍ਭਾਦੀਹਿ ਮੁਤ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਇਮਂ ਓਕਾਸਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਤਥਾ ਸੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਇਮਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤੀਤਿ ਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ’’ਤਿ ਚ ਪਦਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਹਿਕਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦਲੋਪੋ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਨੋ ਪਸ੍ਸਾਸੋ ਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸੋਤਿ ਸੋ ਸੋਯੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਪਟਿਸੇਧੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤੀਤਿ ਅਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਨਤਾਯ ਤਮੇਵ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਪਸ੍ਸਾਸਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਆਨਾਪਾਨੇਸੁ ਸਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਤਿਵਸੇਨੇਵ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਯੋ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਯੋ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯੋ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਤਿ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਤੇਯੇਵ ਹਿ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਯੋਗਿਨਾ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਤ੍ਤਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾ, ਤੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਰਿਵਾਰਤ੍ਤਾ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਪਰਿਪੂਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ. ਯਾਨੀਕਤਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਸਦਿਸਾ ਕਤਾ. ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਵਤ੍ਥੁਸਦਿਸਾ ਕਤਾ. ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ. ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚਿਤਾ ਉਪਚਿਤਾ. ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾ ਸੁਕਤਾ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਆਕਙ੍ਖਤੀਤਿ ਯੇਸੁ ਯੇਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਯਾਸੁ ਯਾਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਸਚੇ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਸੀਭਾਵਂ ਬਹੁਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਂ ਪਟੁਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯਤ੍ਤਾ, ਆਵਜ੍ਜਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇਨ, ਞਾਣੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਕਙ੍ਖਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਰੁਚਿਆਯਤ੍ਤਾ, ਰੋਚਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਆਕਙ੍ਖਨਾਯ ਵੇਵਚਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਾਨੀਕਤਾਤਿ ਏਵਂ ਕਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਸਦਿਸਾ ਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਵਤ੍ਥੂਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ. ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ. ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਤੀਨਂ ਸਹੇਵ ਸਕਸਕਕਿਚ੍ਚਕਰਣਤੋ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਏਵਂ ਭੂਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਕਤਪਤਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਤਿ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇ ਸਤਿ ਅਨੁਕੂਲਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਯੇਨ, ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਖੁ. ਪਾ. ੫.੧; ਸੁ. ਨਿ. ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤ) ਵਿਯ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਕਰਣਤੋਯੇਵ ਤਂ ਤਂ ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਨੁਟ੍ਠਿਤਪਦੇਸੁ ਸਤਿਯਾ ਸਹ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯੇਵ ਪਰਿਚਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤਾ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’’ਤਿਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਅਤ੍ਥਾ ‘‘ਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿਪਦੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਯਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਯ ਵਾ ਸਤਿਯਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਯੋਗੀ. ਜਿਨਾਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਲਾਮਕੇ ਕਿਲੇਸੇ ਜਿਨਾਤਿ ਅਭਿਭਵਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ. ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਹਿ ਜਿਨਨ੍ਤੇਸੁ ਤਂਧਮ੍ਮਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਜਿਨਾਤਿ ਨਾਮ. ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਂ ਅਵਿਹਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਜਿਨਿਤੁਮਾਰਦ੍ਧਾ ਜਿਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਮਾਰਦ੍ਧੋ ਭੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਪਰਿਜਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਜ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਸਮ੍ਮਾ ਗਦੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਦ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਕਤੋ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਪਦਂ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਂ, ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਾਨਿ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਇਧ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾ ਵਾ. ਚਤੁਰਤ੍ਥਭੇਦਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਧਮ੍ਮਭੇਦਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੁਭਾਵਿਤਾਯੇਵ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਯੋ ਭਾਵਨਤ੍ਥਾ ਇਧਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਆਸੇਵਨਤ੍ਥੋਪਿ ਤੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਂ ਸੁਸਮੂਹਤਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਨ ਹਿ ਆਰਦ੍ਧਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ. ਕਿਲੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਞ੍ਚ. ਸੁਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ ਨਾਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਸੁਸਮੁਗ੍ਘਾਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ.

੧੬੧. ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਦਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੁਸਮਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇ ਜਾਤਾ. ਅਨਵਜ੍ਜਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਾਨੁਪਗਮਨੇਨ ਕਿਲੇਸਦੋਸਵਿਰਹਿਤਾ. ਕੁਸਲਾਤਿ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਕੁਸਲਾ. ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਤਿ ਬੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਬੋਧੀਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ. ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਤ੍ਤਾਤਿ ਹਿ ਉਪਕਾਰਭਾਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਚ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੫; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੨੨; ਮਿ. ਪ. ੫.੪.੧) ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ. ਇਦਂ ਸਮਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਸਮੇਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਸਮਂ ਨਾਮ. ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧੋ, ਵਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਭਾਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਇਦਂ ਸੁਸਮਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਵਿਸਮਾਪਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਨ੍ਤਿ ਸੁਸਮਂ ਨਾਮ. ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਞਾਣੇਨ ਞਾਤਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੁਸਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਞਾਣੇਨ ਞਾਤਂ. ਤਦੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਤੇਨੇਵ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਯ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਵਿਦਿਤਨ੍ਤਿ ਤਦੇਵ ਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇਨ ਚ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ. ਞਾਤਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫਸ੍ਸਿਤਞ੍ਚ. ‘‘ਅਸਲ੍ਲੀਨਂ ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾ ਅਸਾਰਦ੍ਧੋ ਏਕਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਟ੍ਠਪਿਤਂ. ਅਸਲ੍ਲੀਨਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਕੁਚਿਤਂ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾਤਿ ਅਵਿਨਟ੍ਠਾ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਅਸਾਰਦ੍ਧੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦਰਥੋ. ਸਮਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮਂ ਠਪਿਤਂ. ਏਕਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸਕਲਸ੍ਸ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਮੂਲਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਨ ਸੁਸਮਵਚਨਸ੍ਸ, ‘‘ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥਾ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਦਤ੍ਥਸਂਸਨ੍ਦਨਾ – ‘‘ਸਮਾ ਚ ਸੁਸਮਾ ਚ ਸਮਸੁਸਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਦੇਸਸਰੂਪੇਕਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਸਮਾ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਦਂ ਸਮਂ, ਇਦਂ ਸੁਸਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਅਨਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਵਚਨਂ ਕਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਞਾਤਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਆਰਦ੍ਧਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਵਿਦਿਤਸਚ੍ਛਿਕਤਫਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਪਨ ਞਾਤਵੇਵਚਨਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਥੋਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.

ਆਰਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਅਸਲ੍ਲੀਨਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਨ ਆਰਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਉਜੁਕਤ੍ਥੋਯੇਵ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਕਧਮ੍ਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਆਰਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ ਚ, ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸੁਸਮਾ ਆਰਦ੍ਧਾਤਿ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਏਕਸੇਸੇ ਕਤੇ ‘‘ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਅਨੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ. ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾਤਿ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਸਤਿ. ਏਤੇਨ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਤਿ ਸਤਿਯੇਵ. ਏਤੇਨ ਅਨੂਤਿਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਉਭਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਨੁ ਚ ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਉਪਰਿ ਸੋਲ਼ਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਚਨਤੋ ਇਧ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਿਚਿਤਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ ਚਾ’’ਤਿ.

ਯਥਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤ੍ਥਾ. ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥੋਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਤ੍ਥੋ. ਸਮਥਤ੍ਥੋਤਿ ਸੀਤਿਭਾਵਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥੋਤਿ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ. ਅਭਿਞ੍ਞਤ੍ਥੋਤਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਵਸੇਨ. ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥਾਦਯੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ. ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਤ੍ਥੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਏਕਪਟਿਵੇਧਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥੋ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ.

ਬੁਦ੍ਧੋਤਿਪਦਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਪਿ ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿਪਦੇ ਯੋ ਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਯਮ੍ਭੂਤਿ ਉਪਦੇਸਂ ਵਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਭੂਤੋ. ਅਨਾਚਰਿਯਕੋਤਿ ਸਯਮ੍ਭੂਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਂ. ਯੋ ਹਿ ਆਚਰਿਯਂ ਵਿਨਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਸੋ ਸਯਮ੍ਭੂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੂਤਿਆਦਿ ਅਨਾਚਰਿਯਕਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਂ. ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੂਤਿ ਆਚਰਿਯਂ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ. ਸਾਮਨ੍ਤਿ ਸਯਮੇਵ. ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝੀਤਿ ਭੁਸਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ ਤੇਸੁ ਚ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਯਥਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸੀਭਾਵਨ੍ਤਿ ਦਸਸੁ ਚ ਤਥਾਗਤਬਲੇਸੁ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਯੋ ਸੋ ਏਵਂ ਭੂਤੋ, ਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਤ੍ਤਰਵਿਮੋਕ੍ਖਾਧਿਗਮਪਰਿਭਾਵਿਤਂ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਕੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਪਾਦਾਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਕੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸੋ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬੁਦ੍ਧਵਿਭਾਵਨਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ.

੧੬੨. ਇਦਾਨਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਲੋਕੇ ਅਵਗਨ੍ਤਾ ਅਵਗਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਯਥਾ ਪਣ੍ਣਸੋਸਾ ਵਾਤਾ ਪਣ੍ਣਸੁਸਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬੋਧੇਤਾ ਪਜਾਯਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਬੁਜ੍ਝਨਸਮਤ੍ਥਾਯ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਞ੍ਞਨੇਯ੍ਯਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਬੋਧਨੀਯਤੋ ਸਯਮੇਵ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਸਵਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਨਾਗੁਣਵਿਸਵਨਤੋ ਪਦੁਮਮਿਵ ਵਿਕਸਨਟ੍ਠੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿਆਦੀਹਿ ਛਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਕੋਚਕਰਧਮ੍ਮਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਨਿਦ੍ਦਕ੍ਖਯਵਿਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਕ੍ਖਯਵਿਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਙ੍ਖਾ ਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਣ੍ਹਾਲੇਪਦਿਟ੍ਠਿਲੇਪਾਭਾਵੇਨ ਨਿਰੁਪਲੇਪਸਙ੍ਖਾਤੇਨ. ਸਵਾਸਨਾਨਂ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਏਕਨ੍ਤਵਚਨੇਨ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਰਾਗੋਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਨ੍ਤਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਵਸੇਸੇਹਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ. ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗਂ ਗਤੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਗਮਨਤ੍ਥਾਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਪਿ ਧਾਤੁਯੋ ਗਮਨਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਮਗ੍ਗੋ ਪਨ੍ਥੋ ਪਥੋ ਪਜ੍ਜੋ, ਅਞ੍ਜਸਂ ਵਟੁਮਾਯਨਂ;

ਨਾਵਾ ਉਤ੍ਤਰਸੇਤੁ ਚ, ਕੁਲ੍ਲੋ ਚ ਭਿਸਿ ਸਙ੍ਕਮੋ’’ਤਿ . (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਤ੍ਥੁਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੦੧) –

ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਬਹੂਸੁ ਨਾਮੇਸੁ ਅਯਨਨਾਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਮਗ੍ਗਭੂਤੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਨ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਏਕੇਨ ਅਯਿਤਬ੍ਬੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋ. ਏਕੇਨਾਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਪਵਿਵੇਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਅਯਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਯਨੋ, ਸਂਸਾਰਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੇਸਂ ਅਯਨੋ ਏਕਾਯਨੋ. ਏਕੇਤਿ ਸੇਟ੍ਠਾ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਸੇਟ੍ਠਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਯਨਭੂਤੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਯਤੀਤਿ ਵਾ ਅਯਨੋ, ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਯਨੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਏਕਂ ਅਯਤੀਤਿ ਏਕਾਯਨੋ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਾਨਾਮੁਖਭਾਵਨਾਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋਪਿ ਅਪਰਭਾਗੇ ਏਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਕਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨ ਪਰੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਕਿਂ ਪਨ ਸਯਮੇਵ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਬੁਦ੍ਧਿਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪਟਿਲਾਭਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਬੋਧੋਤਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਨੀਲਰਤ੍ਤਗੁਣਯੋਗਾ ਨੀਲੋ ਪਟੋ ਰਤ੍ਤੋ ਪਟੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਯੋਗਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਞਾਪੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤੋ ਪਰਂ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨੇਤਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿਆਦਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਮਨੁਗਤਾ ਅਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਿਤ੍ਤਾ ਸਹਾਯਾ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਭਚ੍ਚਾ. ਞਾਤੀ ਪਿਤੁਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਮਾਤੁਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਸਮਣਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭੋਵਾਦਿਨੋ, ਸਮਿਤਪਾਪਬਾਹਿਤਪਾਪਾ ਵਾ. ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਕਾਦਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਚ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਭਵਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਂ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵੋ ਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੋਦਯੇ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਭਵੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਨਾਮਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਭਵਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਮੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਾਤਿ ਮਹਾਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਸਹ. ਸਚ੍ਛਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਵਾ ਜਾਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਯਦਿਦਂ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯਾ ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਬੁਦ੍ਧਵਿਭਾਵਨਾ.

‘‘ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ’’ਤਿਗਾਥਾਪਾਦਸ੍ਸ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਨ ਅਯਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨਾ – ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯੋ ਚ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ, ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਦੇਸਿਤਾ. ਯਥਾਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਦਸ ਯਥਤ੍ਥਾ ਚ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ, ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਦੇਸਿਤਾਤਿ ਪਕਾਰਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਸਭਾਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਰੂਪੇਕਸੇਸਵਸੇਨ ਏਕਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ਪਨਸ੍ਸ ਯਥਤ੍ਥੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਯੋਜਨਾਵਸੇਨ ‘‘ਦੇਸਿਤੋ’’ਤਿ ਏਕਵਚਨਂ ਕਤਂ.

‘‘ਸੋਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਦਿਪਦੇਪਿ ਯਸ੍ਸ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਲੋਕਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਪਭਾਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣੇਨਪਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਭਾਵੇਨ. ਓਭਾਸੇਤੀਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਭੂਤਂ ਲੋਕਂ. ਭਾਸੇਤੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਭੂਤਂ ਲੋਕਂ. ਪਭਾਸੇਤੀਤਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਭੂਤਂ ਲੋਕਂ.

ਅਰਿਯਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਂ. ਮਹਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਮਹਿਕਾਯ ਮੁਤ੍ਤੋ. ਮਹਿਕਾਤਿ ਨੀਹਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਹਿਯਾ ਮੁਤ੍ਤੋਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਧੂਮਰਜਾ ਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਧੂਮਤੋ ਚ ਰਜਤੋ ਚ ਮੁਤ੍ਤੋ. ਰਾਹੁਗਹਣਾ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਰਾਹੁਨੋ ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਾਸਤੇ ਇਤਿ ਸਓਭਾਸਟ੍ਠੇਨ. ਤਪਤੇ ਇਤਿ ਸਤੇਜਟ੍ਠੇਨ. ਵਿਰੋਚਤੇ ਇਤਿ ਰੁਚਿਰਟ੍ਠੇਨ. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਵਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਚਨ੍ਦੋਪਿ ਸਯਂ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਤਪਨ੍ਤੋ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਓਕਾਸਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਤਪਨ੍ਤੋ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਓਭਾਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਤ੍ਰਾਪਿ ‘‘ਭਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਸਤੇ’’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਤਿਵਿਸਦਤਰਾਭਸੂਰਿਯੋਪਮਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਚਨ੍ਦੋਪਮਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਚੇ? ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮੇਨ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਨ੍ਤਗੁਣਯੁਤ੍ਤਚਨ੍ਦੋਪਮਾ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਤਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਭਾਵਨਾਸਿਦ੍ਧਿਸਾਧਕਂ ਯੋਗਾਵਚਰਂ ਥੁਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਨਿ ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਨਿਗਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ.

ਵੋਦਾਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.