੧੫-੧੬. ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੮. ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਭਾਵਤੋ ਵਿਸੁਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠੀਨਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ‘‘ਓਲੀਯਨਂ ਅਤਿਧਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਂ ਆਕਾਰਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਚ ਓਲੀਯਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਤਿਧਾਵਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਭਵਨਿਰੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੪੯) ਵੁਤ੍ਤਓਲੀਯਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਸਸ੍ਸਤਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਸਙ੍ਕੋਚਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਭਵੇਨੇਵ ਖੋ ਪਨੇਕੇ ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾ ਹਰਾਯਮਾਨਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਅਤਿਧਾਵਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਉਚ੍ਛੇਦਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਤਿਕ੍ਕਮਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਾਵ ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਮੇਸੁ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਕਾਰਾਪਿ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਕਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਰੂਪਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਗਹਣਤੋ ਪਞ੍ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਰੂਪਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਗਹਣਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਵਾਨਨ੍ਤਵਾਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨੇ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਚਾਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਿਕਾ ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਹੋਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਾ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਾਚਾਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਪਨ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਵਸੇਸਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਿਨਾਸੇ ਅਤ੍ਤਾ ਵਿਨਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਵਿਯ ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਿਨਾਸੇਪਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੪੭) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਕਟਾਯੇਵ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਾਦਿਕਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਤੀਣਿਸਤਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਿਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿਆਦਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਯਥਾਯੋਗਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਸਨ੍ਦਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਸ੍ਸਾਦਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਾਨੁਗਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਨਤ੍ਥਸਂਯੋਜਨਿਕਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਤ੍ਤਵਾਦੇਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਇਮਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ, ਸੇਸਾ ਪਨ ਨਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ.

ਇਦਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦ੍ਵੀਸੁਯੇਵ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿਗਾਥਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਹਿ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਭਵਦਿਟ੍ਠੀ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀ ਵਾ. ਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਵ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯਂ. ਨ ਹਿ ਏਕੋ ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੩). ਤਕ੍ਕਿਕਾਤਿ ਤਕ੍ਕੇਨ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਤਕ੍ਕਿਕਾ. ਤੇ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਸਭਾਵਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਾ ਕੇਵਲਂ ਤਕ੍ਕੇਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ ਚ ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਲਾਭਿਨੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਤੋ ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਏਵ. ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਸੇਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਮੇਵ ਪਦਂ, ‘‘ਸੇ’’ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਤੇਸਂ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਨ ਹਤ੍ਥਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਮੇਤਂ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ-ਕਾਰੋ ਕਾਰਣੋਪਦੇਸੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯਤ੍ਥਾਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸੁਖੇ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਅਯਂ ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖ’’ਮਿਤਿ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਨ ਹਤ੍ਥਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਕ੍ਖਮਿਤਿ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਕੇਵਲਾ;

ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਚ, ਯਾਵਤਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਏਤੇ ਵੋ ਸੁਖਸਮ੍ਮਤਾ;

ਯਤ੍ਥ ਚੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਮਤਂ.

‘‘ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਰਿਯੇਹਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸੁਪਰੋਧਨਂ;

ਪਚ੍ਚਨੀਕਮਿਦਂ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਲੋਕੇਨ ਪਸ੍ਸਤਂ.

‘‘ਯਂ ਪਰੇ ਸੁਖਤੋ ਆਹੁ, ਤਦਰਿਯਾ ਆਹੁ ਦੁਕ੍ਖਤੋ;

ਯਂ ਪਰੇ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਆਹੁ, ਤਦਰਿਯਾ ਸੁਖਤੋ ਵਿਦੂ.

‘‘ਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੁਰਾਜਾਨਂ, ਸਮ੍ਪਮੂਲ਼੍ਹੇਤ੍ਥਵਿਦ੍ਦਸੁ;

ਨਿਵੁਤਾਨਂ ਤਮੋ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਪਸ੍ਸਤਂ.

‘‘ਸਤਞ੍ਚ ਵਿਵਟਂ ਹੋਤਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਸ੍ਸਤਾਮਿਵ;

ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਮਗਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਕੋਵਿਦਾ.

‘‘ਭਵਰਾਗਪਰੇਤੇਹਿ, ਭਵਸੋਤਾਨੁਸਾਰਿਭਿ;

ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਾਨੁਪਨ੍ਨੇਹਿ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਸਮ੍ਬੁਧੋ.

‘‘ਕੋ ਨੁ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਰਿਯੇਭਿ, ਪਦਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੁਮਰਹਤਿ;

ਯਂ ਪਦਂ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਾਸਵਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੭੬੪-੭੭੧);

੧੪੯. ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਭਾਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਓਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਕੁਚਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤਿਰੇਕਤ੍ਥੋ. ਭਵਾਰਾਮਾਤਿ ਭਵੋ ਆਰਾਮੋ ਅਭਿਰਮਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਵਾਰਾਮਾ. ਭਵਰਤਾਤਿ ਭਵੇ ਅਭਿਰਤਾ. ਭਵਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾਤਿ ਭਵੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ. ਦੇਸਿਯਮਾਨੇਤਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੇਨ ਵਾ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ. ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਾ ਭਵਨਿਰੋਧਂ ਵਾ ਨ ਪਵਿਸਤਿ. ਨ ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਸਾਦਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਘਨਭਾਵਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਮਾਨਾ. ਹਰਾਯਮਾਨਾਤਿ ਲਜ੍ਜਂ ਪਾਪੁਣਮਾਨਾ. ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਂ ਪਾਪੁਣਮਾਨਾ. ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਭੋਤਿ ਆਲਪਨਮੇਤਂ. ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ. ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਪਣੀਤਂ, ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਣੀਤਂ. ਯਾਥਾਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਤੋ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਭੂਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਭੂਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਾਗਾਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ. ਨਿਰੋਧਾਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਲੋਕਿਯਞਾਣੇਨ, ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਇਦਾਨਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇਨ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੇਨ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਭੂਤੇਧਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਯਥਾਸਭਾਵੇ ਨਿਰੋਧੇ ‘‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਪਣੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਤਿ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਤਿਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਨਾਨਾਭਿਸਮਯਤ੍ਤੇ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਿਕਵਚਨਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾਯ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਸਮਾਨਕਾਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਨਕਾਲੇਪਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਿਕਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਦੋਸੋ. ਸ ਵੇਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਸੋ ਅਰਹਂ. ਭੂਤਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਾ. ਵੀਤਤਣ੍ਹੋਤਿ ਵਿਗਤਤਣ੍ਹੋ. ਭਵਾਭਵੇਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਚ ਮਹਨ੍ਤੇ ਚ ਭਵੇ. ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੇਪਿ ਹਿ ਅ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਭਵੋਤਿ ਮਹਾਭਵੋ. ਸੋ ਪਨ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੇਤਿ ਸਸ੍ਸਤੇ. ਅਭਵੇਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੇ. ਤਦੁਭਯੇਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਾਵੇਨ ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ. ਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਭਵਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਾ. ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੫੦. ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿਆਦਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਗਰਹਣਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪਸਂਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਰੂਪਭਾਵਂ ਪਨ੍ਨਾ ਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ. ਸੁਨ੍ਦਰਭਾਵਂ ਪਨ੍ਨਾ ਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ. ਤਿਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਤਿਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਿਤ੍ਥੇ ਸਾਧੁ, ਤਿਤ੍ਥਂ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯੋ. ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤੋ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਗਹਟ੍ਠੋ. ਯੋ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਤਦੁਭਯਭਾਵਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ.

ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੋਤਿ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚ. ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕਿਯਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ.

ਗਾਥਾਸੁ ਕੋਧਨੋਤਿ ਯੋ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਕੁਜ੍ਝਤਿ, ਸੋ. ਉਪਨਾਹੀਤਿ ਤਮੇਵ ਕੋਧਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਨ੍ਧਨਸੀਲੋ. ਪਾਪਮਕ੍ਖੀਤਿ ਲਾਮਕਭੂਤਮਕ੍ਖਵਾ. ਮਾਯਾਵੀਤਿ ਕਤਪਾਪਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਾ. ਵਸਲੋਤਿ ਹੀਨਜਚ੍ਚੋ. ਵਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਸੁਦ੍ਧਤਂ ਗਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਗਤੋ. ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵ ਥੋਮਿਤੋ.

ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵੋਹਾਰਂ ਪਹਾਯ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਚ ਆਹ. ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਨਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਮਞ੍ਞਨਮੂਲਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਮੇਵ.

ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦੀਹਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਿਭਾਗਞ੍ਚ ਗਣਨਞ੍ਚ ਕਾਲਸਙ੍ਗਹਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਨੇਕਾਸੁ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਕਤਮਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਮਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਕਾਲਦ੍ਵਯੇ ਕਤਮੇਨ ਕਾਲੇਨ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਅਨੁਬਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਂ ਮਮ ਅਹੋਸਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਮ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਅਤੀਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾਹਂ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਵਤੇਨ ਵਾ ਤਪੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਵਾ ਏਸੋਸ੍ਮਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਫਲਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਚ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਯੇਵ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਨੇਵ ਚ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖੇਨ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਾਰੇਨ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨੀਤਿ ਪਾਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਪਮੁਖਾ ਆਦਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਕਾਨਿ ਤਾਨਿ? ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ.

‘‘ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ, ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ‘‘ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਸਾਯੇਵ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹੋਤਿ.

੧੫੧. ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਾਹਰਣਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਂ ਗਤਾ, ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਟ੍ਠਾਗਤਾਤਿ ਪਾਠੋ ਸਮਾਸਪਦਂ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸੋਯੇਵ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਨ੍ਦਰਭਾਵਂ ਗਤਾ. ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਇਮਂ ਕਾਮਭਵਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂਪਰਮਾ ਸਤ੍ਤਵਾਰਪਰਮਾ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਂ ਅਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਨਾਦਿਯਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਕੋਲਂਕੋਲਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਲਤੋ ਕੁਲਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕੋਲਂਕੋਲੋ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤੋ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨੀਚੇ ਕੁਲੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇਸੁਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਕੋਲਂਕੋਲਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸਾਤਿ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਕਂਯੇਵ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਂ, ਸੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਭਗਵਤਾ ਗਹਿਤਨਾਮਵਸੇਨੇਵੇਤਾਨਿ ਏਤੇਸਂ ਨਾਮਾਨਿ. ਏਤ੍ਤਕਞ੍ਹਿ ਠਾਨਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕੋਲਂਕੋਲੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਏਕਬੀਜੀਤਿ ਭਗਵਤਾ ਏਤੇਸਂ ਨਾਮਂ ਗਹਿਤਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ‘‘ਅਯਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਮੁਦੁਪਞ੍ਞੋ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਨਾਮ, ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞੋ ਪਰਂ ਛਟ੍ਠਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਨਾਮ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਏਕਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਤੇਸਂ ਮੁਦੁਮਜ੍ਝਿਮਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਤਂ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਮੇਤਿ. ਇਮੇ ਤਯੋਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਕਾਮਭਵਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਪਨ ਬਹੁਕਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਕਿਂ ਕਾਮਭਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀ. ਤਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ. ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਹਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਰਹਾ. ਅਰਹਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਕਾਮਭਵਂ ਸਂਸਰਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਨ ਅਰਿਯਾ ਕਾਮਭਵੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ.

ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ. ਸੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਮਨਨ੍ਤਰਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਸ੍ਸ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮਿਨੋਤਿ ਉਦ੍ਧਂਵਾਹਿਭਾਵੇਨ ਉਦ੍ਧਮਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਵਟ੍ਟਸੋਤਂ ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ, ਉਦ੍ਧਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਤੋ ਉਦ੍ਧਮਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸੋਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ, ਅਕਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ. ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਸ੍ਸ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮਿਨੋ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਨਾਗਾਮੀ ਚਤੁਪ੍ਪਭੇਦੋ – ਯੋ ਅਵਿਹਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਕਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮ. ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦਸ੍ਸੀਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮ. ਯੋ ਇਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮ. ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚਤੂਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮਾਤਿ. ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਪਨ ਰੂਪਰਾਗਾਰੂਪਰਾਗਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਾ ਸੇਸਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਚਲਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਪਸਨ੍ਨਾ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸੋਤਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਫਲਟ੍ਠਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਗਹਿਤਾਤਿ.

ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.