੨. ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾ

੧. ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੨੨. ਇਦਾਨਿ ਞਾਣਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਅਨੁਵਣ੍ਣਨਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾ ਞਾਣਕਥਾਯ ਕਤਞਾਣਪਰਿਚਯਸ੍ਸ ਸਮਧਿਗਤਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਮਲਵਿਸੋਧਨਾ ਸੁਕਰਾ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤੀਤਿ ਞਾਣਕਥਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿਕਾ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਕਥਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿਕੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਿਤ੍ਥਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿਆਦਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤਸਂਸਨ੍ਦਨਾਤਿ ਏਵਮਿਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਤਾਵ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਧਮ੍ਮਪੁਚ੍ਛਾ, ਸਭਾਵਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਹੇਤੁਪੁਚ੍ਛਾ ਪਚ੍ਚਯਪੁਚ੍ਛਾ, ਕਿਤ੍ਤਕਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਕਾਰਪੁਚ੍ਛਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ ਹਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨ੍ਤਿਯੋ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਙ੍ਖਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਣਨਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਭੇਦਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਨਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਭੇਦਪੁਚ੍ਛਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ ਹਿ ਤਂ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਤਂ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪੁਚ੍ਛਾ ਪਹਾਨੂਪਾਯਪੁਚ੍ਛਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਕਾਰਣਾਨਿ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਨ ਤਾਸਂ ਕਾਰਣਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ਚ ਕਾਰਣਾਨਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਸਮ੍ਮਾ ਭੁਸਂ ਹਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਏਤਾਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦੀਨਿ ਛ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਸਾ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਕੇ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਆਕਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪਰਤੋ ਆਮਸਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਪਰਾਮਾਸੋ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਪਰਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਮਸਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਪਰਾਮਾਸੋ, ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਚ ਸੋ ਪਰਾਮਾਸੋ ਚਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ. ਏਵਂਪਕਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਭਾਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਤੀਣਿ ਸਤਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਸਤਾਨਿ, ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋ. ਕਤਮੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਅਨੁਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ.

੧੨੩. ਇਦਾਨਿ ਕਥਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋਤਿਆਦਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਰੂਪਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਕਸਿਣਰੂਪਞ੍ਚ. ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ, ‘‘ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿ, ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਂ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਵੇਦਨਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਨਪੁਂਸਕਵਚਨਂ ਏਕਵਚਨਞ੍ਚ ਕਤਂ. ਏਸੋਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਕਵਚਨਂ ਕਤਂ. ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਨਾਮੂਲਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਮਞ੍ਞਨਾਮੂਲਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਾ ਏਵ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਮਮਂਕਾਰਕਪ੍ਪਨਾ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਅਹਂਕਾਰਕਪ੍ਪਨਾ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਹਂਕਾਰਮਮਂਕਾਰਕਪ੍ਪਿਤੋ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਚ, ਤਥਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਨਿਵੇਸੋ ਮਾਨਪਗ੍ਗਾਹੋ, ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਮਾਨਪਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਚ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਦਸ੍ਸਨਹੇਤੁਕੋ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਚ, ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਸੁਭੇ ਚ ਸੁਖਂ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗਤਸ੍ਸ, ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗਤਸ੍ਸ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਚ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਕਾਰਕਪ੍ਪਨਾ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਪਟਿਲਾਭਕਪ੍ਪਨਾ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਪ੍ਪਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਚ, ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਅਤੀਤਮਨ੍ਵਾਗਮੇਤਿ, ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਅਨਾਗਤਂ ਪਟਿਕਙ੍ਖਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਂਹੀਰਤਿ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਚ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਹੇਤੁਕੋ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ’’ਤਿ ਚ ਏਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਚਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ.

ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਤਤੋ ਛਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਵਿਞ੍ਞਾਣ- ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਕਾਯਵੇਦਨਾਕਾਯਸਞ੍ਞਾਕਾਯਚੇਤਨਾਕਾਯਤਣ੍ਹਾਕਾਯਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਧਾਤੁਦਸਕਸਿਣ- ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇਸੁ ਚ ਯਤ੍ਥ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਕਲਸਰੀਰਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨੇਵ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਯ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਅਟ੍ਠਾਰਸਧਾਤੁਏਕੂਨਵੀਸਤਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾ. ਤੀਣਿ ਏਕਨ੍ਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨਿ. ਨ ਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਤ੍ਥੁਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਿਸ੍ਸੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕਿਯਾ ਏਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਞ੍ਚ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਤਤੋ ਤੇਧਾਤੁਕਵਸੇਨ ਨਵਵਿਧਭਵਵਸੇਨ ਝਾਨਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਚ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾ. ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣੇ ਪਰਿਹਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਚੇਤਾਨਿ ਰੂਪਾਦਿਕਾਨਿ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠਨਵੁਤਿਸਤਂ ਪਦਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ.

੧੨੪. ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾਯਪਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁਯੇਵ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੪੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨ੍ਧੀਕਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਯਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਟ੍ਠਿ ‘ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ’ਤਿ, ਅਯਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਕਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ਮਹਤੀ ਖੋ ਏਸਾ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਧਾਤੁ, ਯਦਿਦਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਧਾਤੁ. ਹੀਨਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੀਨਾ ਸਞ੍ਞਾ ਹੀਨਾ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੯੭) ਵਚਨਤੋ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਯੇ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਕਪ੍ਪਿਕਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾਨਿ ਅਧਿਵੁਤ੍ਤਿਪਦਾਨਿ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਪਿ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੨੩) ਵਚਨਤੋ ਚ ਫਸ੍ਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਸਞ੍ਞਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਕਾਰਮਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਯਾਥਾਵਸਭਾਵਗਾਹਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾਯ –

‘‘ਯਾਨਿ ਚ ਤੀਣਿ ਯਾਨਿ ਚ ਸਟ੍ਠਿ, ਸਮਣਪ੍ਪਵਾਦਸਿਤਾਨਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞ;

ਸਞ੍ਞਕ੍ਖਰਸਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ, ਓਸਰਣਾਨਿ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਓਘਤਮਗਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੫੪੩) –

ਵਚਨਤੋ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਨਿਦਾਨਾ ਹਿ ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੮੦; ਮਹਾਨਿ. ੧੦੯) ਵਚਨਤੋ ਚ ਸਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਵਿਤਕ੍ਕੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਆਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ –

‘‘ਨਹੇਵ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਨਾਨਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਚ੍ਚਾਨਿ ਲੋਕੇ;

ਤਕ੍ਕਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਕਪ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ, ਸਚ੍ਚਂ ਮੁਸਾਤਿ ਦ੍ਵਯਧਮ੍ਮਮਾਹੂ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੮੯੨) –

ਵਚਨਤੋ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਸਾਧਾਰਣਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਛਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯) ਵਚਨਤੋ ਚ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਆਪਜ੍ਜਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਬਾਹਿਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਮਹਤੋ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਤਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੧੦) ਵਚਨਤੋ ਚ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ. ਪਰਤੋਪਿ ਘੋਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਹੇਤੂ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਪਰਤੋ ਚ ਘੋਸੋ ਅਯੋਨਿਸੋ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੨.੧੨੬) ਵਚਨਤੋ ਚ ਪਰਤੋ ਘੋਸੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਕਥਾ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਕਾਰਣਂ.

ਇਦਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ਖਨ੍ਧਾ ਹੇਤੁ ਖਨ੍ਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਖਨ੍ਧਾ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਜਨਕਹੇਤੁ ਚੇਵ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਪਚ੍ਚਯੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਦਿਟ੍ਠਿਕਾਰਣਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੨੫. ਇਦਾਨਿ ਕਿਚ੍ਚਭੇਦੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਂ ਮੂਲਪਦਂ. ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਦੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ, ਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਦੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਦੇਵ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਗਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤਗਤਤ੍ਤਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ. ਸਾ ਏਵ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ ਤਿਣਗਹਨਵਨਗਹਨਪਬ੍ਬਤਗਹਨਾਨਿ ਵਿਯ. ਸਾਸਙ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਯਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਕਨ੍ਤਾਰਂ ਚੋਰਕਨ੍ਤਾਰਵਾਲ਼ਕਨ੍ਤਾਰਨਿਰੁਦਕਕਨ੍ਤਾਰਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਕਨ੍ਤਾਰਾ ਵਿਯ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਕਨ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿ ਸਕਲਿਙ੍ਗੇਨੇਵ ਆਗਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟਿਲੋਮਟ੍ਠੇਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਤਿ ਚੇਵ ਵਿਲੋਮੇਤਿ ਚ. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ (ਧ. ਸ. ੩੯੨, ੧੧੦੫) ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਾਯਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਂ. ਕਦਾਚਿ ਸਸ੍ਸਤਸ੍ਸ, ਕਦਾਚਿ ਉਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਗਹਣਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਰੂਪਂ ਫਨ੍ਦਿਤਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੋ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਉਚ੍ਛੇਦਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਅਨਤ੍ਥੇ ਸਂਯੋਜੇਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞੋਜਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਟ੍ਠੇਨ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣੀਯਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਲ੍ਲਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਪੀਲ਼ਾਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਬਾਧੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਬਾਧੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਮੋਕ੍ਖਾਵਰਣਟ੍ਠੇਨ ਪਲਿਬੋਧੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਲਿਬੋਧੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਦੁਮ੍ਮੋਚਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਬਨ੍ਧਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨ ਪਪਾਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਪਾਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਥਾਮਗਤਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਤਾਪੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਦਹਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਲ਼ਾਹੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਕਿਲੇਸਕਾਯਂ ਗਨ੍ਥੇਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਨ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਭੁਸਂ ਆਦਿਯਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ‘‘ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਇਦਂ ਪਰਨ੍ਤਿ ਆਮਸਤਿ, ਪਰਤੋ ਵਾ ਆਮਸਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੋ.

੧੨੬. ਇਦਾਨਿ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਕਤਮਾ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਸੋਮਨਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਾਦੇ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਰੀਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਤਿ ਕਾਯੇ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਨ੍ਤੀ ਵਾ ਕਾਯੇ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ. ਕਾਯੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਵਤ੍ਥੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ. ਉਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਅਨ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ, ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ. ਅਤੀਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਂ ਅਨੁਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨਾਗਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਪਰਨ੍ਤਂ ਅਨੁਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਨਤ੍ਥੇ ਸਂਯੋਜੇਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ. ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਸੇਨ ਅਹਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮੂਲਭੂਤੇਨ ਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਘਟਿਤਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਥਾ ਮਮਙ੍ਕਾਰਵਸੇਨ ਮਮਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਮਾਨੇਨ ਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਦਨਂ ਕਥਨਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੋ, ਤੇਨ ਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਬਦ੍ਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਲੋਕੋਤਿ ਵਦਨਂ ਕਥਨਂ ਲੋਕਵਾਦੋ, ਤੇਨ ਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਸਸ੍ਸਤਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਦਿਟ੍ਠਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਵਿਭਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੋ, ਉਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ.

੧੨੭-੧੨੮. ਇਦਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਤਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸੇ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਕਤਮੇ ਤੀਣਿ ਸਤਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨੇਵ ਤੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਕਾਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਕਤਿਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਕਾਰਗਣਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਾਸਂ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਕਾਰਗਣਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਾਨਿ ਗਣਨਾਨਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਕਾਯੋ ਈਦਿਸੋ’’ਤਿ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗੇਹਸਿਤਂ ਰਾਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸੁਖਞ੍ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਞ੍ਚ. ਤਂਯੇਵ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਸੁਖਂ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦੀਯਤਿ ਉਪਭੁਞ੍ਜੀਯਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੋ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਸੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਾ ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਾਭਾਵੇਪਿ ਅਸ੍ਸਾਦਂ ਵਿਨਾ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਸਮੁਚ੍ਚਿਤਂ. ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਨਾਨਾਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਞ੍ਚ ਗਰਹਿਤੁਕਾਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਾਸਕਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਾ ਵਿਨਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ, ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਵਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਨਟ੍ਠੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨੋ. ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨੇਨ. ਨ ਭਜਿਤਬ੍ਬੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਬ੍ਬੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਨੇਨ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ‘‘ਤਂ ਸੇਵਨਾਦਿਕਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾਤਿ ਕਾਰਣਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਪਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸੇਵਨਾਦਿਕਂ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਰਾਗੋਤਿ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਮੇ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਰਾਗੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤੋਤਿ ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗੇਨ ਰਙ੍ਗੇਨ ਰਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ ਰਤ੍ਤੋ. ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਫਲੇਨ. ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲੇਨ.

ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਲੋਕਿਯਵੋਹਾਰੇਨ ਹਿ ਪੁਰਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਰੀਰਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਰਿਸ੍ਮਿਂ ਸੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪੁਰਿਸੋ, ਪੁਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਰਯੋ, ਤਂ ਪੁਂ ਗਲਤਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤਿਤੋ ਚੁਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਤ੍ਤਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਪਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਗਤੀਸੁ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ. ਵਿਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਨਿਰਯੋ. ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ. ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਕਲਿਙ੍ਗਧਾਰਣਪਟਿਪਦਾਨੁਯੋਗਅਭਿਵਾਦਨਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਾਦਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਯਞ੍ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਕਸਮਯਪਰਿਯਾਪੁਣਨਸਜ੍ਝਾਯਨਦੇਸਨਾਸਮਾਦਪਨਾਦਿ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ. ਯਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਧਲੋਕਚਿਨ੍ਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਰਲੋਕਚਿਨ੍ਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਕਤਾਕਤਚਿਨ੍ਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ. ਤਿਣਕਟ੍ਠਧਞ੍ਞਬੀਜੇਸੁ ਸਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਦਾਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਰਿਭੋਗੇਸੁ ਚ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ. ਯਥਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਯਾ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪਂ. ਸਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ. ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਂ.

ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਤਦੇਤਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਲੋਮਿਕਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਣਂ ਹਨਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਰਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’ਤਿ ਯਂ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਇਦਂ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ‘‘ਪਾਣਂ ਹਨਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਰਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋ’’ਤਿ ਯਂ ਇਮਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਇਮਿਨਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਹਜਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤਦੇਵ ਪਨ ਸਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਲੋਮਿਕਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਵਚੀਕਮ੍ਮਮਨੋਕਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ ਪਿਸੁਣਂ ਭਣਤੋ ਫਰੁਸਂ ਭਣਤੋ ਸਮ੍ਫਂ ਪਲਪਤੋ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁਨੋ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਸ੍ਸ ਆਗਮੋਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਲਿਙ੍ਗਧਾਰਣਾਦਿਪਰਿਯਾਪੁਣਨਾਦਿਲੋਕਚਿਨ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਨ੍ਦਰੋ.

ਚੇਤਨਾਦੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਾ ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਨਾ ਨਾਮ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਨਾਮ. ਚੇਤਨਾਪਤ੍ਥਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਪਨਾ ਪਣਿਧਿ ਨਾਮ. ਤੇਹਿ ਪਨ ਚੇਤਨਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਾਮ. ਅਨਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿਆਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹਿ ਸੁਖਕਾਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਨ ਏਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਿਟ੍ਠਂ. ਅਪ੍ਪਿਯਤ੍ਤਾ ਅਕਨ੍ਤਂ. ਮਨਸ੍ਸ ਅਵਡ੍ਢਨਤੋ, ਮਨਸਿ ਅਵਿਸਪ੍ਪਨਤੋ ਚ ਅਮਨਾਪਂ. ਆਯਤਿਂ ਅਭਦ੍ਦਤਾਯ ਅਹਿਤਂ. ਪੀਲ਼ਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੂਤਿ ਤਂ ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਤਨਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਪਿਕਾ ਲਾਮਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲ੍ਲਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਦਕੇਨ ਤਿਨ੍ਤਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਰੋਪਿਤਂ. ਪਥਵੀਰਸਂ ਆਪੋਰਸਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਥਵਿਯਾ ਚ ਸਮ੍ਪਦਂ ਆਪਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਪਦਂ. ਬੀਜਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਹਿ ਨ ਸਬ੍ਬਾ ਪਥਵੀ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਆਪੋ ਚ ਬੀਜਂ ਫਲਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਪਦੇਸੋ ਬੀਜਂ ਫੁਸਤਿ, ਸੋਯੇਵ ਬੀਜਂ ਫਲਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਬੀਜਪੋਸਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੋਯੇਵ ਸੋ ਪਦੇਸੋ ਪਥਵੀਰਸੋ ਆਪੋਰਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਰਸਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਰਸੋ ਨਾਮ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਲੋਕੇ ਚ ‘‘ਸੁਰਸੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਞਾਯਤਿ. ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਪਦੇਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਮਾਨਂ ਬੀਜਂ ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਰਸਜਾਤਂ. ਤਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਸੋ ਪਥਵੀਰਸੋ ਆਪੋਰਸੋ ਚ ਅਤਿਤ੍ਤਕੋ ਸਮਾਨੋਪਿ ਤਿਤ੍ਤਕਂ ਬੀਜਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਤੇਸਂ ਫਲਾਨਞ੍ਚ ਤਿਤ੍ਤਕਭਾਵਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਟੁਕਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ.

‘‘ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸੂਪੇਤੋ, ਅਮ੍ਬੋਯਂ ਅਹੁਵਾ ਪੁਰੇ;

ਤਮੇਵ ਪੂਜਂ ਲਭਮਾਨੋ, ਕੇਨਮ੍ਬੋ ਕਟੁਕਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੭੧) –

ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਯ ਹਿ ਇਧਾਪਿ ਤਿਤ੍ਤਕਮੇਵ ਅਪ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਕਟੁਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਾਤਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਅਮਧੁਰਭਾਵਾਯ. ਅਸਾਦੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਸਾਦੁਭਾਵਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਦੂਤਿ ਹਿ ਮਧੁਰਂ. ਬੀਜਂ ਹਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸ੍ਸ ਨਿਮ੍ਬਾਦਿਕਸ੍ਸ ਬੀਜਂ. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਵਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਪਰਮੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਆਦੀਨਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ. ਪੁਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਭੇਦੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞੋਗੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਵ ਸਂਸਾਰੇ ਬਨ੍ਧਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੧੨੯. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਿਭੂਤਾਨਿਪਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ ਅਦਿਟ੍ਠਿਭੂਤਾਨਿਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਚੇਵਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਨਯਸਞ੍ਞੋਜਨਨ੍ਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਨਯਸਞ੍ਞੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਰਾਗਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਲੋਭਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਮੂਲਕੇਸੁਪਿ ਵਾਰੇਸੁ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੇਦਨਾਪਰਮਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਏਵ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਛਕ੍ਕਾਨਿ ਚਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਅਸ੍ਸਾਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ.

ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੦. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਤਿ ਆਗਮਾਧਿਗਮਾਭਾਵਾ ਞੇਯ੍ਯੋ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਸਚ੍ਚਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਪਟਿਸੇਧਕਰੋ ਨੇਵ ਆਗਮੋ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚ ਅਧਿਗਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਆਗਮਾਧਿਗਮਾਨਂ ਅਭਾਵਾ ਞੇਯ੍ਯੋ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਇਤਿ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਾਗਮੋ ਚ ਸੁਤਫਲਤ੍ਤਾ ਹੇਤੁਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਅਧਿਗਮੋ ਚ, ਤਂ ਸੁਤਂ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੁਤਵਾ, ਨ ਸੁਤਵਾ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ. ਸ੍ਵਾਯਂ –

ਪੁਥੂਨਂ ਜਨਨਾਦੀਹਿ, ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ;

ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ, ਪੁਥੁਵਾਯਂ ਜਨੋ ਇਤਿ.

ਸੋ ਹਿ ਪੁਥੂਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਦੀਨਂ ਜਨਨਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਪੁਥੁ ਕਿਲੇਸੇ ਜਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਅਵਿਹਤਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਸਤ੍ਥਾਰਾਨਂ ਮੁਖੁਲ੍ਲੋਕਿਕਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਸਬ੍ਬਗਤੀਹਿ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਓਘੇਹਿ ਵੁਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਸਨ੍ਤਾਪੇਹਿ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਨਾਨਾਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ ਪਰਿਦਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਰਤ੍ਤਾ ਗਿਦ੍ਧਾ ਗਧਿਤਾ ਮੁਚ੍ਛਿਤਾ ਅਜ੍ਝੋਸਨ੍ਨਾ ਲਗ੍ਗਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਪਞ੍ਚਹਿ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਆਵੁਤਾ ਨਿਵੁਤਾ ਓਵੁਤਾ ਪਿਹਿਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੯੪). ਪੁਥੂਨਂ ਵਾ ਗਣਨਪਥਮਤੀਤਾਨਂ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਪਰਮ੍ਮੁਖਾਨਂ ਨੀਚਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਚਾਰਾਨਂ ਜਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਪੁਥੁ ਵਾ ਅਯਂ, ਵਿਸੁਂਯੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ ਵਿਸਂਸਟ੍ਠੋ ਸੀਲਸੁਤਾਦਿਗੁਣਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਜਨੋਤਿਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਏਵਮੇਤੇਹਿ ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯੇ ਤੇ –

‘‘ਦੁਵੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ;

ਅਨ੍ਧੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਏਕੋ, ਕਲ੍ਯਾਣੇਕੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ. –

ਦ੍ਵੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿਆਦੀਸੁ ਅਰਿਯਾਤਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸੇਹਿ, ਅਨਯੇ ਨ ਇਰਿਯਨਤੋ, ਅਯੇ ਚ ਇਰਿਯਨਤੋ, ਸਦੇਵਕੇਨ ਚ ਲੋਕੇਨ ਅਰਣੀਯਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਵਾ ਇਧ ਅਰਿਯਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਦੇਵਕੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ…ਪੇ… ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਿਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੯੮).

ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਾ ਚ ‘‘ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਯੋਗੇਨ ਸੋਭਨਾ ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ. ਸਬ੍ਬੇਯੇਵ ਵਾ ਏਤੇ ਦ੍ਵੇਧਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਪਿ ਹਿ ਅਰਿਯਾ ਚ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਪਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਯੋ ਵੇ ਕਤਞ੍ਞੂ ਕਤਵੇਦਿ ਧੀਰੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿ ਚ ਹੋਤਿ;

ਦੁਖਿਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਥਾਵਿਧਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਂ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੨.੧੭.੭੮);

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਕਤਞ੍ਞੂ ਕਤਵੇਦਿ ਧੀਰੋ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੋ, ‘‘ਦੁਖਿਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਯੋ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋ, ਨ ਚ ਦਸ੍ਸਨੇ ਸਾਧੁਕਾਰੀ, ਸੋ ‘‘ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਚ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਞਾਣੇਨ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿ ਦੁਵਿਧੋ. ਤੇਸੁ ਞਾਣੇਨ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਾ ਅਰਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਾਪਿ ਅਦਿਟ੍ਠਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਚਕ੍ਖੂਨਂ ਵਣ੍ਣਮਤ੍ਤਗਹਣਤੋ ਨ ਅਰਿਯਭਾਵਗੋਚਰਤੋ. ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾਦਯੋਪਿ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਰਿਯੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਤੇ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਞਾਣੇਨ ਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਇਮਿਨਾ ਪੂਤਿਕਾਯੇਨ ਦਿਟ੍ਠੇਨ, ਯੋ ਖੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੭). ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਞਾਣੇਨ ਅਰਿਯੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਾਧਿਗਤਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਕਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਰਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਅਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭੇਦੇ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਕੁਸਲੋ. ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ –

ਦੁਵਿਧੋ ਵਿਨਯੋ ਨਾਮ, ਏਕਮੇਕੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਧਾ;

ਅਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਯਂ, ‘‘ਅਵਿਨੀਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਂਵਰਵਿਨਯੋ ਪਹਾਨਵਿਨਯੋਤਿ ਦੁਵਿਧੋ ਵਿਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਵਿਨਯੇ ਏਕਮੇਕੋ ਵਿਨਯੋ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਸਂਵਰਵਿਨਯੋਪਿ ਹਿ ਸੀਲਸਂਵਰੋ, ਸਤਿਸਂਵਰੋ, ਞਾਣਸਂਵਰੋ, ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ, ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ. ਪਹਾਨਵਿਨਯੋਪਿ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮੁਪੇਤੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੧) ਅਯਂ ਸੀਲਸਂਵਰੋ. ‘‘ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੫; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੩੯; ਅ. ਨਿ. ੩.੧੬) ਅਯਂ ਸਤਿਸਂਵਰੋ.

‘‘ਯਾਨਿ ਸੋਤਾਨਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, (ਅਜਿਤਾਤਿ ਭਗਵਾ)

ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣਂ;

ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੧; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਅਜਿਤਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੪) –

ਅਯਂ ਞਾਣਸਂਵਰੋ. ‘‘ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੧੪; ੬.੫੮) ਅਯਂ ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ. ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੬; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੧੪; ੬.੫੮) ਅਯਂ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਚਾਯਂ ਸਂਵਰੋ ਯਥਾਸਕਂ ਸਂਵਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਸਂਵਰਣਤੋ ‘‘ਸਂਵਰੋ’’, ਵਿਨਯਨਤੋ ‘‘ਵਿਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਸਂਵਰਵਿਨਯੋ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਥਾ ਯਂ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਦੀਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਸੁ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਦੀਪਾਲੋਕੇਨ ਵਿਯ ਤਮਸ੍ਸ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਅਹੇਤੁਵਿਸਮਹੇਤੁਦਿਟ੍ਠੀਨਂ, ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣੇਨ ਕਥਂਕਥੀਭਾਵਸ੍ਸ, ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨੇਨ ‘‘ਅਹਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਗਾਹਸ੍ਸ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਅਮਗ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗਸਞ੍ਞਾਯ, ਉਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਵਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਭਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਭਯੇ ਅਭਯਸਞ੍ਞਾਯ, ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਸਞ੍ਞਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨੇਨ ਅਭਿਰਤਿਸਞ੍ਞਾਯ, ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਞਾਣੇਨ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾਯ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਞਾਣੇਨ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ, ਅਨੁਲੋਮਞਾਣੇਨ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਪਟਿਲੋਮਭਾਵਸ੍ਸ, ਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਗਾਹਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ, ਏਤਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ.

ਯਂ ਪਨ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਭਾਵਨਿਵਾਰਣਤੋ ਘਟਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਵਿਯ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਸੇਵਾਲਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਨੀਵਰਣਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਂ, ਇਦਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੨੭੭; ਵਿਭ. ੬੨੮) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਪਕ੍ਖਿਕਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਗ੍ਗਣਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਪਹਾਨਂ, ਇਦਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ, ਇਦਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ ਪਹੀਨਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਪਹਾਨਂ ਯਸ੍ਮਾ ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਪਹਾਨਂ, ਵਿਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਨਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਹਾਨਵਿਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂਤਂਪਹਾਨਵਤੋ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋਪੇਤਂ ‘‘ਪਹਾਨਵਿਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਪਹਾਨਵਿਨਯੋਪਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਮਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦੁਵਿਧੋ, ਪਭੇਦਤੋ ਚ ਦਸਵਿਧੋ ਵਿਨਯੋ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰਤ੍ਤਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਯਸ੍ਮਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਯਂ ‘‘ਅਵਿਨੀਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਏਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਯੇਵ ਤੇ ਅਰਿਯਾ, ਤੇਵ ਤੇ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ. ਯੇਵ ਤੇ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ, ਤੇਵ ਤੇ ਅਰਿਯਾ. ਯੋਵ ਸੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੋਵ ਸੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋ. ਯੋਵ ਸੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੋਵ ਸੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮੋ. ਯੇਵ ਤੇ ਅਰਿਯਵਿਨਯਾ, ਤੇਵ ਤੇ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਵਿਨਯਾ. ਯੇਵ ਤੇ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਵਿਨਯਾ, ਤੇਵ ਤੇ ਅਰਿਯਵਿਨਯਾ. ਅਰਿਯੇਤਿ ਵਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇਤਿ ਵਾ, ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਤਿ ਵਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇਤਿ ਵਾ, ਅਰਿਯਵਿਨਯੇਤਿ ਵਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਵਿਨਯੇਤਿ ਵਾ ਏਸੇਸੇ ਏਕੇ ਏਕਟ੍ਠੇ ਸਮੇ ਸਮਭਾਗੇ ਤਜ੍ਜਾਤੇ ਤਞ੍ਞੇਵਾ’’ਤਿ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਤਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਇਧ ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਤਿ? ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਆਵਿਕਾਤੁਂ ਪਠਮਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੩੧. ਏਵਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੁਦ੍ਦੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਕਸਿਣਰੂਪਞ੍ਚ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨਸ੍ਸ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟੋਤਿ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਰੂਪਮੇਵ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਮੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਮੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਮੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਥਿਤਂ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਵੇਦਨਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਞ੍ਞਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰੂਪਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਥਿਤਂ. ਵੇਦਨਾਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵੇਦਨਂ, ਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕੋ ਅਤ੍ਤਾ ਕਥਿਤੋ. ਤਾ ਪਨ ਵੀਸਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾ, ਨ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ.

ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਕਥਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਥਵੀਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀਮਣ੍ਡਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਕਲਫਰਣਵਸੇਨ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਏਕਮੇਵ. ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇਲਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਦੀਪਸ੍ਸ. ਝਾਯਤੋਤਿ ਜਲਤੋ. ਯਾ ਅਚ੍ਚਿ, ਸੋ ਵਣ੍ਣੋਤਿਆਦਿ ਅਚ੍ਚਿਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਯਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਆਪੋਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਆਪਾਦੀਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੇਵ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸਕਸਿਣਂ ਪਨ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਕਾਸਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇਨ ਸਂਕਿਣ੍ਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੂਪਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣਂ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਦਨਂ ਸਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧੇ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਗਹਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਕਰਣੇ ਅਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਰੂਪੇਨ ਰੂਪਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਰੀਰਰੂਪਮ੍ਪਿ ਕਸਿਣਰੂਪਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਛਾਯਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਛਾਯਾਯ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਵਿਰਲ਼ੋ. ਤਮੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਤਮੇਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਾਯਾਵਾਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਚ੍ਛਾਯੋ. ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇਪਿ ਰੂਪਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਤ੍ਤਨਿ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਰੀਰਰੂਪਸ੍ਸ ਕਸਿਣਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਰੂਪਸਮੁਦਾਯੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਤਂ ਰੂਪਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਗਨ੍ਧੋਤਿ ਘਾਯਿਤਗਨ੍ਧਂ ਆਹ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫੇਤਿ ਪੁਪ੍ਫਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਗਨ੍ਧਸ੍ਸ ਏਵਮਾਹ.

ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਰੂਪਸਮੁਦਾਯਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਧਾਰਂ ਕਰਣ੍ਡਕਮਾਹ.

੧੩੨. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਵੇਦਨਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਣੇ ਅਸਤਿਪਿ ਵੇਦਨਾਤਿ ਏਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤੇ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੋ ਹਿ ਅਨੁਭਵਨਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਂਯੇਵ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਰੂਪਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਵਿਯ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਯਥਾ ਯਥਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

੧੩੩. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਞ੍ਜਾਨਨਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੇਦਨਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੩੪. ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚੇਤਨਾਯ ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਚੇਤਨਾ ਏਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਤਾਯ ਇਤਰੇਪਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਪਨ ਚੇਤਸਿਕਭਾਵਵਸੇਨ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

੧੩੫. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੬. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਕਤ੍ਤਾ ਦਾਨਫਲਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਯਞ੍ਞੋ. ਹੁਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਫਲਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਦਾਨਫਲਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਾਨਂ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਲੋਕੋਤਿ ਪੁਰੇ ਕਤੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਲੋਕੋਤਿ ਇਧ ਕਤੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਮਾਤਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਿਤਾਤਿ ਤੇਸੁ ਕਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾਤਿ ਕਮ੍ਮਹੇਤੁਕਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਲੋਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ…ਪੇ… ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕੇ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਾਯ ਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਦਾਨਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂਵਾਦੋ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਂ ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਾਦੋ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਿਪਰੀਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੭. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਆਗਤਪਰਿਯਾਯਵਚਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੮. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸਮਾਸੋ. ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਨ੍ਨਰਸਨ੍ਨਂ ਵਚਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤੇ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਪਾਠੋ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਨ ਘਟੀਯਤੀਤਿ. ਏਵਂ ‘‘ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਕਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਚੁਦ੍ਦਸ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ.

ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੯. ਸਕ੍ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਵਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਕਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ.

ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੦. ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਠਮਵਾਰੇ ਆਕਾਰਪੁਚ੍ਛਾ. ਦੁਤਿਯੇ ਆਕਾਰਗਹਣਂ. ਤਤਿਯੇ ਆਕਾਰਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਟਿਪਕ੍ਖੇਸੁ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤੇਸੁ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹੇ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤੋ, ਅਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹੇ ਉਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤੋ. ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਓਕਾਸਨ੍ਤਿ ਸੁਪ੍ਪਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਰਾਵਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਠਾਨਂ. ਨੀਲਕਤੋ ਫਰਤੀਤਿ ਨੀਲਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਂ ਲੋਕੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਵਟੁਮੋਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਾ. ਅਨ੍ਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਨ੍ਤਵਾਤਿਸਞ੍ਞੀ. ਅਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਫਰਤੀਤਿ ਯਂ ਕਸਿਣਰੂਪਂ ਫਰਤਿ. ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਤਂ ਕਸਿਣਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚੇਵ ਆਲੋਕਿਯਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ ਚ. ਯੇਨ ਫਰਤੀਤਿ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਆਲੋਕਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋ. ਓਕਾਸਕਤੋ ਫਰਤੀਤਿ ਆਲੋਕਕਸਿਣਵਸੇਨ ਤੇਜੋਕਸਿਣਵਸੇਨ ਓਦਾਤਕਸਿਣਵਸੇਨ ਵਾ ਓਭਾਸੋਤਿ ਫਰਤਿ. ਨੀਲਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਭਸ੍ਸਰਕਸਿਣਾਨਂਯੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਥਵੀਆਪੋਵਾਯੋਕਸਿਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਵਿਪੁਲਂ ਓਕਾਸਨ੍ਤਿ ਖਲਮਣ੍ਡਲਮਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਠਾਨਂ. ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਵੁਦ੍ਧਅਨਨ੍ਤਵਾ. ਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧਅਪਰਿਯਨ੍ਤੋ. ਅਨਨ੍ਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਨਨ੍ਤੋਤਿਸਞ੍ਞੀ. ਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਸੋ ਜੀਵੋ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਤੋ. ਜੀਵੋਤਿ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਏਵ. ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਪਰਿਵਟੁਮਟ੍ਠੇਨ ਸਰੀਰਂ. ਜੀਵਂ ਨ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੋ ਜੀਵੋ ਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਰੀਰਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ. ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਅਰਹਨ੍ਤਿ ਏਕੇ. ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਮਰਣਤੋ ਉਦ੍ਧਂ, ਪਰਲੋਕੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਂ ਇਧੇਵ ਮਰਣਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਕਟਕ੍ਖਨ੍ਧਸੀਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਲੋਕੇ ਨਸ੍ਸਨਪਕਤਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਤੋ ਪਰਂ. ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ‘‘ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਹੋਤਿਪੀਤਿਆਦੀਸੁ ਹੋਤੀਤਿ ਮੂਲਪਦਂ. ਚਤੂਸੁਪਿ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤਤ੍ਤਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਚਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਣ੍ਡਜਜਲਾਬੁਜਯੋਨਿਪਵੇਸਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਂਸੇਦਜਓਪਪਾਤਿਕਯੋਨਿਪਵੇਸਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਬਨ੍ਧਾਭਾਵਵਸੇਨ. ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਂ, ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹੋਤਿ, ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜੀਵਭਾਵੇਨ ਹੋਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਜੀਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਵਾਦਭਯਾ ਮੁਸਾਵਾਦਭਯਾ ਚ ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਚ ਪੁਬ੍ਬਵੁਤ੍ਤਨਯਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਚਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ.

ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੧. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ. ਅਥ ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਵਾਦੋਪਿ ਸਸ੍ਸਤਯੋਗੇਨ ਸਸ੍ਸਤੋ, ਸਸ੍ਸਤੋ ਵਾਦੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ. ਤਥਾ ਏਕਚ੍ਚਂ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਵਾਦੋ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਿਕਾ. ਤਥਾ ਅਨ੍ਤਵਾ, ਅਨਨ੍ਤਵਾ, ਅਨ੍ਤਵਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਚ, ਨੇਵਨ੍ਤਵਾ ਨਾਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਾਦੋ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਾ. ਨ ਮਰਤੀਤਿ ਅਮਰਾ. ਕਾ ਸਾ? ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਮੇ ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੬੨-੬੩) ਨਯੇਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤਰਹਿਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚੇਵ ਵਾਚਾ ਚ. ਵਿਵਿਧੋ ਖੇਪੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਅਮਰਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਅਮਰਾ ਨਾਮ ਮਚ੍ਛਜਾਤਿ, ਸਾ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਨਿਮੁਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਦਕੇ ਸਨ੍ਧਾਵਮਾਨਾ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਵਾਦੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ, ਗਾਹਂ ਨ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾ. ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਕਾਰਣਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਿਕਾ.

ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੨. ਸਞ੍ਞਿਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ. ਅਸਞ੍ਞਿਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ. ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞਿਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ. ਅਥ ਵਾ ਸਞ੍ਞੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਾਦੋ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦੋ, ਸੋ ਯੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇ ਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਤਥਾ ਅਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ, ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਵਾਦਾ ਚ. ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਧਮ੍ਮੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਲਦ੍ਧਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਦੁਕ੍ਖਵੂਪਸਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਾਨਵਾਦਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥਂ ਸਕਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਅਤਿਪਪਞ੍ਚੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੋ. ਤਦਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਤਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦-੧੨. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾਦਿਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੩. ਯਸ੍ਮਾ ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਾਧਾਰਣਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞੋਜਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਾਧਾਰਣੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨੇਵ.

੧੪੪. ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਚਕ੍ਖੁ ਅਹਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋਤਿ ਮਾਨਪੁਬ੍ਬਕੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋ. ਨ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਮਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਾਨਪਟਿਬਨ੍ਧਾ ਮਾਨਮੂਲਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੪੫. ਚਕ੍ਖੁ ਮਮਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਪਰਾਮਾਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ‘‘ਮਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਨਾਸਿਕਾਗਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਰੂਪਾਦੀਨਿਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਨੇਵ. ਨ ਹਿ ਕਸਿਣਰੂਪਂ ਵਿਨਾ ਬਾਹਿਰਾਨਿ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਪਨ ਬਾਹਿਰਾਨਿਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਬਾਹਿਰਾਨਿਪਿ ਹਿ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਅਨਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਮਾਨਵਤ੍ਥੁ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਛ ਵੇਦਨਾ ਤਾਸਂ ਮੂਲਪਚ੍ਚਯਾ ਛ ਫਸ੍ਸਾ ਚ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਪਨ ਇਧ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਂਯੋਜਨਿਕਾਦਿਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੩. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੬. ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ. ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾਦੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੪. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੭. ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਸੋ ਏਵ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਆਲੋਕਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਅਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾਨਂ. ਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਚਾਤਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਿਕਾਨਂ. ਨੇਵ ਸਸ੍ਸਤੋ ਨਾਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾਨਂ. ਅਨ੍ਤਵਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਸਿਣਲਾਭੀਨਂ ਤਕ੍ਕਿਕਾਨਞ੍ਚ ਨਿਗਣ੍ਠਾਜੀਵਿਕਾਨਞ੍ਚ. ਅਥ ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਿਨੋ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਵਾ, ਮਰਣੇਨ ਅਪਰਨ੍ਤਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਿਕਾ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਕਸਿਣਲਾਭੀਨਂ. ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਿਨੋ ਪਨ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਅਨਨ੍ਤਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਿਕਾ ‘‘ਅਪਰਨ੍ਤੇਨ ਅਨਨ੍ਤਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਅਨ੍ਤਵਾ ਚ ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਚਾਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਅਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਵਡ੍ਢਿਤਕਸਿਣਾਨਂ. ਨੇਵ ਅਨ੍ਤਵਾ ਨ ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾਨਂ.

ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੫-੧੬. ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੮. ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਤੋ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਭਾਵਤੋ ਵਿਸੁਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠੀਨਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ‘‘ਓਲੀਯਨਂ ਅਤਿਧਾਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਂ ਆਕਾਰਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਚ ਓਲੀਯਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਅਤਿਧਾਵਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਭਵਨਿਰੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੪੯) ਵੁਤ੍ਤਓਲੀਯਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਸਸ੍ਸਤਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਸਙ੍ਕੋਚਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਭਵੇਨੇਵ ਖੋ ਪਨੇਕੇ ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾ ਹਰਾਯਮਾਨਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਅਤਿਧਾਵਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਉਚ੍ਛੇਦਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਤਿਕ੍ਕਮਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਾਵ ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਮੇਸੁ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਕਾਰਾਪਿ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੇਕਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਸ੍ਸਤਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਉਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਰੂਪਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਗਹਣਤੋ ਪਞ੍ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚਦਸਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਰੂਪਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿ ਗਹਣਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਵਾਨਨ੍ਤਵਾਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨੇ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਸਿਯਾਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਚਾਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ, ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਿਕਾ ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ, ਅਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਹੋਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿਕਾ ਅਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਸਦਿਸਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਿਕਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਾਚਾਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਪਨ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਵਸੇਸਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਿਨਾਸੇ ਅਤ੍ਤਾ ਵਿਨਟ੍ਠੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਵਿਯ ਮਮਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਿਨਿਬਨ੍ਧਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਿਨਾਸੇਪਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੪੭) ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਕਟਾਯੇਵ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਾਦਿਕਾ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਸੋਲ਼ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਤੀਣਿਸਤਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਿਵਿਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਨ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿਆਦਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਯਥਾਯੋਗਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਸਨ੍ਦਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਰਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਸ੍ਸਾਦਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਅਸ੍ਸਾਦਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਾਨੁਗਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਖਨ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਨਤ੍ਥਸਂਯੋਜਨਿਕਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞੋਜਨਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ, ਅਤ੍ਤਵਾਦੇਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਇਮਾ ਸਤ੍ਤ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ, ਸੇਸਾ ਪਨ ਨਵ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਨ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਗਾਹਿਕਾ.

ਇਦਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਵ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦ੍ਵੀਸੁਯੇਵ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਨਿਸ੍ਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿਗਾਥਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਹਿ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਭਵਦਿਟ੍ਠੀ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠੀ ਵਾ. ਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਭਵਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਿਟ੍ਠਿਮੇਵ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਯਂ. ਨ ਹਿ ਏਕੋ ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਤਿ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਵਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੩). ਤਕ੍ਕਿਕਾਤਿ ਤਕ੍ਕੇਨ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਤਕ੍ਕਿਕਾ. ਤੇ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾ ਸਭਾਵਪਟਿਵੇਧਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਾ ਕੇਵਲਂ ਤਕ੍ਕੇਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ ਚ ਝਾਨਲਾਭਿਨੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਲਾਭਿਨੋ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਤੋ ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਏਵ. ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਸੇਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਮੇਵ ਪਦਂ, ‘‘ਸੇ’’ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਤੇਸਂ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਨ ਹਤ੍ਥਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਮੇਤਂ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਨਿਰੋਧੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ-ਕਾਰੋ ਕਾਰਣੋਪਦੇਸੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯਤ੍ਥਾਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸੁਖੇ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਅਯਂ ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖ’’ਮਿਤਿ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਰੋਧਮ੍ਹਿ ਨ ਹਤ੍ਥਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੁਕ੍ਖਮਿਤਿ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫਸ੍ਸਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚ ਕੇਵਲਾ;

ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਚ, ਯਾਵਤਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਏਤੇ ਵੋ ਸੁਖਸਮ੍ਮਤਾ;

ਯਤ੍ਥ ਚੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਮਤਂ.

‘‘ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਰਿਯੇਹਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸੁਪਰੋਧਨਂ;

ਪਚ੍ਚਨੀਕਮਿਦਂ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਲੋਕੇਨ ਪਸ੍ਸਤਂ.

‘‘ਯਂ ਪਰੇ ਸੁਖਤੋ ਆਹੁ, ਤਦਰਿਯਾ ਆਹੁ ਦੁਕ੍ਖਤੋ;

ਯਂ ਪਰੇ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਆਹੁ, ਤਦਰਿਯਾ ਸੁਖਤੋ ਵਿਦੂ.

‘‘ਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੁਰਾਜਾਨਂ, ਸਮ੍ਪਮੂਲ਼੍ਹੇਤ੍ਥਵਿਦ੍ਦਸੁ;

ਨਿਵੁਤਾਨਂ ਤਮੋ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਪਸ੍ਸਤਂ.

‘‘ਸਤਞ੍ਚ ਵਿਵਟਂ ਹੋਤਿ, ਆਲੋਕੋ ਪਸ੍ਸਤਾਮਿਵ;

ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਮਗਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਕੋਵਿਦਾ.

‘‘ਭਵਰਾਗਪਰੇਤੇਹਿ, ਭਵਸੋਤਾਨੁਸਾਰਿਭਿ;

ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਾਨੁਪਨ੍ਨੇਹਿ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਸਮ੍ਬੁਧੋ.

‘‘ਕੋ ਨੁ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਰਿਯੇਭਿ, ਪਦਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੁਮਰਹਤਿ;

ਯਂ ਪਦਂ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਾਸਵਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੭੬੪-੭੭੧);

੧੪੯. ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਯਭਾਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਓਲੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਕੁਚਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਤਿਰੇਕਤ੍ਥੋ. ਭਵਾਰਾਮਾਤਿ ਭਵੋ ਆਰਾਮੋ ਅਭਿਰਮਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਵਾਰਾਮਾ. ਭਵਰਤਾਤਿ ਭਵੇ ਅਭਿਰਤਾ. ਭਵਸਮ੍ਮੁਦਿਤਾਤਿ ਭਵੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ. ਦੇਸਿਯਮਾਨੇਤਿ ਤਥਾਗਤੇਨ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੇਨ ਵਾ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ. ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਾ ਭਵਨਿਰੋਧਂ ਵਾ ਨ ਪਵਿਸਤਿ. ਨ ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਸਾਦਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਘਨਭਾਵਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਮਾਨਾ. ਹਰਾਯਮਾਨਾਤਿ ਲਜ੍ਜਂ ਪਾਪੁਣਮਾਨਾ. ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਂ ਪਾਪੁਣਮਾਨਾ. ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਭੋਤਿ ਆਲਪਨਮੇਤਂ. ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ. ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਪਣੀਤਂ, ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਣੀਤਂ. ਯਾਥਾਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਤੋ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਭੂਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਭੂਤਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਾਗਾਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ. ਨਿਰੋਧਾਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਲੋਕਿਯਞਾਣੇਨ, ਪਟਿਵੇਧਕਾਲੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਇਦਾਨਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇਨ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯੇਨ ਅਭਿਸਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਭੂਤੇਧਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਯਥਾਸਭਾਵੇ ਨਿਰੋਧੇ ‘‘ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਪਣੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਤਿ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਤਿਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਨਾਨਾਭਿਸਮਯਤ੍ਤੇ ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਿਕਵਚਨਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾਯ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਸਮਾਨਕਾਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਨਕਾਲੇਪਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਿਕਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਦੋਸੋ. ਸ ਵੇਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਸੋ ਅਰਹਂ. ਭੂਤਪਰਿਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਾ. ਵੀਤਤਣ੍ਹੋਤਿ ਵਿਗਤਤਣ੍ਹੋ. ਭਵਾਭਵੇਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਚ ਮਹਨ੍ਤੇ ਚ ਭਵੇ. ਵੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥੇਪਿ ਹਿ ਅ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਭਵੋਤਿ ਮਹਾਭਵੋ. ਸੋ ਪਨ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਵਾ ਭਵੇਤਿ ਸਸ੍ਸਤੇ. ਅਭਵੇਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦੇ. ਤਦੁਭਯੇਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਰਾਗਾਭਾਵੇਨ ਵੀਤਤਣ੍ਹੋ. ਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਭਵਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਾ. ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੫੦. ਤਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿਆਦਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਗਰਹਣਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਪਸਂਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਰੂਪਭਾਵਂ ਪਨ੍ਨਾ ਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ. ਸੁਨ੍ਦਰਭਾਵਂ ਪਨ੍ਨਾ ਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀ. ਤਿਤ੍ਥਿਯੋਤਿ ਤਿਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਿਤ੍ਥੇ ਸਾਧੁ, ਤਿਤ੍ਥਂ ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯੋ. ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤੋ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੋਤਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਗਹਟ੍ਠੋ. ਯੋ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਤਦੁਭਯਭਾਵਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ.

ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੋਤਿ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚ. ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਤਦੁਭਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕਿਯਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ.

ਗਾਥਾਸੁ ਕੋਧਨੋਤਿ ਯੋ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਕੁਜ੍ਝਤਿ, ਸੋ. ਉਪਨਾਹੀਤਿ ਤਮੇਵ ਕੋਧਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨਨ੍ਧਨਸੀਲੋ. ਪਾਪਮਕ੍ਖੀਤਿ ਲਾਮਕਭੂਤਮਕ੍ਖਵਾ. ਮਾਯਾਵੀਤਿ ਕਤਪਾਪਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਵਾ. ਵਸਲੋਤਿ ਹੀਨਜਚ੍ਚੋ. ਵਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਸੁਦ੍ਧਤਂ ਗਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਗਤੋ. ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਏਵ ਥੋਮਿਤੋ.

ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵੋਹਾਰਂ ਪਹਾਯ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ ਚ ਆਹ. ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਞ੍ਞਨਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਮਞ੍ਞਨਮੂਲਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਮੇਵ.

ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿਆਦੀਹਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਿਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਿਭਾਗਞ੍ਚ ਗਣਨਞ੍ਚ ਕਾਲਸਙ੍ਗਹਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਨੇਕਾਸੁ ਦਿਟ੍ਠੀਸੁ ਕਤਮਾ ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਮਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਕਾਲਦ੍ਵਯੇ ਕਤਮੇਨ ਕਾਲੇਨ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਅਨੁਬਦ੍ਧਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਂ ਮਮ ਅਹੋਸਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਮਮ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਅਤੀਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾਹਂ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਵਤੇਨ ਵਾ ਤਪੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ ਵਾ ਏਸੋਸ੍ਮਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਫਲਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਚ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਯੇਵ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਤੇਨੇਵ ਚ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖੇਨ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਦ੍ਵਾਰੇਨ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨੀਤਿ ਪਾਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰਤਰੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਪਮੁਖਾ ਆਦਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ. ਕਾਨਿ ਤਾਨਿ? ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ.

‘‘ਕਾ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠਿ, ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਾ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ‘‘ਕਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮੁਖਾਨਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਸਾਯੇਵ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਅਤ੍ਤਵਾਦਪਟਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹੋਤਿ.

੧੫੧. ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਾਹਰਣਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਂ ਗਤਾ, ਨਿਬ੍ਬੇਮਤਿਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਟ੍ਠਾਗਤਾਤਿ ਪਾਠੋ ਸਮਾਸਪਦਂ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਸੋਯੇਵ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਨ੍ਦਰਭਾਵਂ ਗਤਾ. ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਇਧ ਵਿਹਾਯ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਇਮਂ ਕਾਮਭਵਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂਪਰਮਾ ਸਤ੍ਤਵਾਰਪਰਮਾ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਂ ਅਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਨਾਦਿਯਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਕੋਲਂਕੋਲਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਲਤੋ ਕੁਲਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕੋਲਂਕੋਲੋ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤੋ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨੀਚੇ ਕੁਲੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇਸੁਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਕੋਲਂਕੋਲਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸਾਤਿ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਕਂਯੇਵ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਂ, ਸੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਭਗਵਤਾ ਗਹਿਤਨਾਮਵਸੇਨੇਵੇਤਾਨਿ ਏਤੇਸਂ ਨਾਮਾਨਿ. ਏਤ੍ਤਕਞ੍ਹਿ ਠਾਨਂ ਗਤੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕੋਲਂਕੋਲੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਏਕਬੀਜੀਤਿ ਭਗਵਤਾ ਏਤੇਸਂ ਨਾਮਂ ਗਹਿਤਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ‘‘ਅਯਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਮੁਦੁਪਞ੍ਞੋ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਨਾਮ, ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞੋ ਪਰਂ ਛਟ੍ਠਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਨਾਮ, ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਏਕਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਤੇਸਂ ਮੁਦੁਮਜ੍ਝਿਮਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਤਂ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਮੇਤਿ. ਇਮੇ ਤਯੋਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਕਾਮਭਵਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਪਨ ਬਹੁਕਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਕਿਂ ਕਾਮਭਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀ. ਤਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ. ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਹਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਰਹਾ. ਅਰਹਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾਤਿ ਕਾਮਭਵਂ ਸਂਸਰਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਨ ਅਰਿਯਾ ਕਾਮਭਵੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ.

ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ. ਸੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਮਨਨ੍ਤਰਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਸਿਰੇਨ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਕਿਲੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ. ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਸ੍ਸ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮਿਨੋਤਿ ਉਦ੍ਧਂਵਾਹਿਭਾਵੇਨ ਉਦ੍ਧਮਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਵਟ੍ਟਸੋਤਂ ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ, ਉਦ੍ਧਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਤੋ ਉਦ੍ਧਮਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸੋਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ, ਅਕਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ. ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਸ੍ਸ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮਿਨੋ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ. ਅਯਂ ਪਨ ਅਨਾਗਾਮੀ ਚਤੁਪ੍ਪਭੇਦੋ – ਯੋ ਅਵਿਹਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਕਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮ. ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦਸ੍ਸੀਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮ. ਯੋ ਇਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਮੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮ. ਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਚਤੂਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ ਨਾਮਾਤਿ. ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਪਨ ਰੂਪਰਾਗਾਰੂਪਰਾਗਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਾ ਸੇਸਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਚਲਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਪਸਨ੍ਨਾ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸੋਤਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਫਲਟ੍ਠਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਗਹਿਤਾਤਿ.

ਭਵਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਾਸਿਨਿਯਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਦਿਟ੍ਠਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.