੯. ਬਲਕਥਾ

ਬਲਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੪. ਇਦਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਵਤਿਯਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਬਲਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਦਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਬਲਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ ਅਪਿਚ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਬਲਾਨੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਤਂਤਂਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹਿਰਿਬਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਪਤੋ ਹਿਰੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਹਿਰੀ, ਲਜ੍ਜਾਯੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਾਪਤੋ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ, ਪਾਪਤੋ ਉਬ੍ਬੇਗਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਹਿਰੀ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ ਹਿਰੀ, ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਲਜ੍ਜਾਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾ ਹਿਰੀ, ਭਯਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿਰੀ, ਵਜ੍ਜਭੀਰੁਕਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਸਾ ਏਵ ਹਿਰੀ ਅਹਿਰਿਕੇਨ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਹਿਰਿਬਲਂ. ਤਦੇਵ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇਨ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਣਪਞ੍ਞਾਯੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਵੀਰਿਯਸੀਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਂ ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਮੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਸੀਲਾਦੀਨਿ ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ. ਸਙ੍ਗਹੇ ਬਲਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਦੁਕ੍ਖਮਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਪਰੇਸਂ ਤੋਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਅਧਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਪਨਂ ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਕੁਸਲੇਸੁ ਬਹੁਭਾਵੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ. ਕੁਸਲੇਸੁ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ. ਹਿਰਿਬਲਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਮਾਤਿਕਾਪਦੇਸੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਯੁਜ੍ਜਮਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਮਥਬਲਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਨ੍ਤਿ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਵ.

ਮਾਤਿਕਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਬਲਨ੍ਤਿ ਮੂਲਬਲਟ੍ਠਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਅਪਰੇਹਿ ਨਵਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਅਕਮ੍ਪਿਯੋ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਸਹਜਾਤੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ, ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤਂ ਸੀਲਂ ਦਿਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਵਿਸੋਧੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਵੋਦਾਪੇਤਿ, ਵਸਿਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਮਾਪੇਤਿ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਪਟਿਵੇਧਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਕਮੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਵਧਾ ਬਲਟ੍ਠੋ ਵਿਸੇਸਿਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਵੀਰਿਯਬਲਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ.

ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਯੁਤ੍ਤੋ ਯੋਗੀ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਤੋ ਹਿਰੀਯਤਿ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲੇਹਿਪਿ ਹਿਰੀਯਨਾ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਨ੍ਤਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਆਦੀਨਵਤੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ. ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਰਾਗਾਦਿਵਜ੍ਜਂ. ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਬਨ੍ਧਤਿ. ਖਮਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯੋਗਿਸ੍ਸ ਖਮਤਿ ਰੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਤੋਸੇਤਿ. ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪੇਤਿ. ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਹੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਵਿਦਹਤਿ. ਭਾਵਨਾਬਲਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦੀਨਿਯੇਵ. ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾਯ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨੇਵ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਇਧ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਮਥਬਲਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸਾਨੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿਆਦਿ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿਆਦਿ ਚ ਸਮਥਬਲਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੇਖਾਸੇਖਬਲੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਖਬਲਨ੍ਤਿ ਸੇਖਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਖੋ, ਸਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸ ਸੇਖਸ੍ਸ ਬਲਨ੍ਤਿ ਸੇਖਬਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸੇਖਬਲਨ੍ਤਿ ਅਸੇਖਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਸੇਖੋ, ਸਾਯੇਵ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸ ਅਸੇਖਸ੍ਸ ਬਲਨ੍ਤਿ ਅਸੇਖਬਲਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਸੁ. ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਲੋਕਿਕਮ੍ਪਿ ਹੋਨ੍ਤਂ ਸੇਖਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੇਖਬਲਂ, ਅਸੇਖਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਸੇਖਬਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਅਵਸੇਸਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੇਖਾਸੇਖਬਲਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਖੀਣਾਸਵਬਲੇਸੁ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਞਾਣਬਲਾਨਿ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਕਾਰੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ. ਯਥਾਭੂਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਮੂਲਕਤ੍ਤਾ. ਯਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਵਚਨਂ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਪਟਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾਤਿ ਮਹਾਭਿਤਾਪਟ੍ਠੇਨ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੁਯਾ ਉਪਮਿਤਾ. ਕਾਮਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾ ਚ ਕਿਲੇਸਕਾਮਾ ਚ.

ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਸਙ੍ਖਾਤਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ. ਤਯੋ ਹਿ ਵਿਵੇਕਾ – ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋਤਿ. ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਚ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਕਾਯਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਾਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਚ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਚ ਨਿਰੁਪਧੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਿਸਙ੍ਖਾਰਗਤਾਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕਸਙ੍ਖਾਤਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ ਵਾ. ਪਞ੍ਚ ਹਿ ਵਿਵੇਕਾ – ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਵੇਕੋ ਤਦਙ੍ਗਵਿਵੇਕੋ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਵੇਕੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਵੇਕੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕੋਤਿ. ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕੇ ਨਿਨ੍ਨਂ. ਵਿਵੇਕਪੋਣਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕੇ ਨਤਂ. ਵਿਵੇਕਪਬ੍ਭਾਰਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਸੀਸਭਾਰਂ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਤਂ, ਦੂਰੀਭੂਤਂ ਵਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਅਭਿਰਤਂ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਅਭਿਰਤਂ ਵਾ. ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਨ੍ਤੀਭੂਤਂ, ਏਕਦੇਸੇਨਾਪਿ ਅਨਲ੍ਲੀਨਂ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਸਂਸਟ੍ਠਂ. ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ. ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਆਸਵਾਨਂ ਕਾਰਣਭੂਤੇਹਿ ਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਵਿਗਤਨਿਕਨ੍ਤਿਭੂਤਂ, ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੁਤੋ? ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਦਸਹਿ ਖੀਣਾਸਵਬਲੇਹਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾਬਲਂ, ‘‘ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮੁਦਯਪਹਾਨਬਲਂ, ‘‘ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਬਲਂ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸਤ੍ਤਵਿਧਂ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਬਲਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਸ ਇਦ੍ਧਿਬਲਾਨਿ ਇਦ੍ਧਿਕਥਾਯ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

ਤਥਾਗਤਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਨਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਬਲਾਨਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਬਲਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਆਗਤਬਲਾਨੀਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧਂ ਤਥਾਗਤਬਲਂ – ਕਾਯਬਲਂ ਞਾਣਬਲਞ੍ਚ. ਤੇਸੁ ਕਾਯਬਲਂ ਹਤ੍ਥਿਕੁਲਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ –

‘‘ਕਾਲ਼ਾਵਕਞ੍ਚ ਗਙ੍ਗੇਯ੍ਯਂ, ਪਣ੍ਡਰਂ ਤਮ੍ਬਪਿਙ੍ਗਲਂ;

ਗਨ੍ਧਮਙ੍ਗਲਹੇਮਞ੍ਚ, ਉਪੋਸਥਛਦ੍ਦਨ੍ਤਿਮੇ ਦਸਾ’’ਤਿ. (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੭੬੦; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੪੮; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੨੨);

ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਹਤ੍ਥਿਕੁਲਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲ਼ਾਵਕਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਿਕੁਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਕਾਯਬਲਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਕਾਲ਼ਾਵਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਬਲਂ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਾਲ਼ਾਵਕਾਨਂ ਬਲਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਗਙ੍ਗੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਬਲਂ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਗਙ੍ਗੇਯ੍ਯਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਰਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਣ੍ਡਰਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਤਮ੍ਬਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਤਮ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਙ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਿਙ੍ਗਲਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥੀਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਨੋ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥੀਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਹੇਮਵਤਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਹੇਮਵਤਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਉਪੋਸਥਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ, ਤਂ ਏਕਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬਲਂ. ਨਾਰਾਯਨਸਙ੍ਘਾਤਬਲਨ੍ਤਿਪਿ ਇਦਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਦੇਤਂ ਪਕਤਿਹਤ੍ਥਿਨੋ ਗਣਨਾਯ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸ, ਪੁਰਿਸਗਣਨਾਯ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਰਿਸਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਬਲਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯਬਲਂ.

ਞਾਣਬਲਂ ਪਨ ਇਧ ਤਾਵ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਮੇਵ ਦਸਬਲਞਾਣਂ, ਮਜ੍ਝਿਮੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੦) ਆਗਤਂ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਞਾਣਂ, ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਅਕਮ੍ਪਨਞਾਣਂ, ਚਤੁਯੋਨਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ, ਪਞ੍ਚਗਤਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਞਾਣਂ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੩-੩੪) ਆਗਤਾਨਿ ਤੇਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨਿ, ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਤਿ ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਏਵਮਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਅਨੇਕਾਨਿ ਞਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ਏਤਂ ਞਾਣਬਲਂ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਞਾਣਬਲਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਬਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋਤਿ ਕਾਰਣਞ੍ਚ ਕਾਰਣਤੋ. ਕਾਰਣਞ੍ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਭਗਵਾ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਸਂ ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨ ਹੇਤੂ ਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ, ਤਂ ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪੀਤਿ ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ. ਇਦਮ੍ਪੀਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਆਸਭਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਆਸਭਾ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ਗਵਸਤਜੇਟ੍ਠਕੋ ਉਸਭੋ, ਗਵਸਹਸ੍ਸਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਸਭੋ, ਵਜਸਤਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਾ ਉਸਭੋ, ਵਜਸਹਸ੍ਸਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਸਭੋ, ਸਬ੍ਬਗਵਸੇਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬਪਰਿਸ੍ਸਯਸਹੋ ਸੇਤੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਮਹਾਭਾਰਵਹੋ ਅਸਨਿਸਤਸਦ੍ਦੇਹਿਪਿ ਅਸਨ੍ਤਸਨੀਯੋ ਨਿਸਭੋ, ਸੋ ਇਧ ਉਸਭੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਉਸਭਸ੍ਸ ਇਦਨ੍ਤਿ ਆਸਭਂ. ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਆਸਭਂ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਭਂ ਯਥੇਵ ਹਿ ਨਿਸਭਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਸਭੋ ਉਸਭਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋਪਿ ਦਸਹਿ ਤਥਾਗਤਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਤੂਹਿ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪਾਦੇਹਿ ਅਟ੍ਠਪਰਿਸਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇਨ ਅਕਮ੍ਪਿਯੋ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਚ ਤਂ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਆਰੋਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੨੨; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੪੮).

ਪਰਿਸਾਸੂਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਸਮਣਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਤਾਵਤਿਂਸਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ. ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤੀਤਿ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਂ ਅਛਮ੍ਭਿਤਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਂ ਵਾ ਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੬ ਆਦਯੋ; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੮੧ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਸੀਹੋ ਸਹਨਤੋ ਹਨਨਤੋ ਚ ਸੀਹੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਹਨਤੋ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਨਂ ਹਨਨਤੋ ਸੀਹੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਹਸ੍ਸ ਨਾਦਂ ਸੀਹਨਾਦਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਸੀਹੋ ਸੀਹਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਸੀਹੋਪਿ ਤਥਾਗਤਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋ ‘‘ਇਤਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੮) ਨਯੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤੀ’’ਤਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਚਕ੍ਕਸਦ੍ਦੋ ਪਨਾਯਂ –

ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਲਕ੍ਖਣੇ ਚ, ਰਥਙ੍ਗੇ ਇਰਿਯਾਪਥੇ;

ਦਾਨੇ ਰਤਨਧਮ੍ਮੂਰ, ਚਕ੍ਕਾਦੀਸੁ ਚ ਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਇਧ ਮਤੋ, ਤਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਿਭਾਵਯੇ.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਾਨਿ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੧) ਹਿ ਅਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਾਦਤਲੇਸੁ ਚਕ੍ਕਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੫) ਏਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣੇ. ‘‘ਚਕ੍ਕਂਵ ਵਹਤੋ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧) ਏਤ੍ਥ ਰਥਙ੍ਗੇ. ‘‘ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੯) ਏਤ੍ਥ ਇਰਿਯਾਪਥੇ. ‘‘ਦਦਂ ਭੁਞ੍ਜ ਮਾ ਚ ਪਮਾਦੋ, ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤਯ ਕੋਸਲਾਧਿਪਾ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੭.੧੪੯) ਏਤ੍ਥ ਦਾਨੇ. ‘‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਰਹੋਸੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੪੩) ਏਤ੍ਥ ਰਤਨਚਕ੍ਕੇ. ‘‘ਮਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੫੬੨) ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ. ‘‘ਇਚ੍ਛਾਹਤਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ, ਚਕ੍ਕਂ ਭਮਤਿ ਮਤ੍ਥਕੇ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੧.੧੦੪; ੧.੫.੧੦੩) ਏਤ੍ਥ ਉਰਚਕ੍ਕੇ. ‘‘ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਕੇਨਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੬) ਏਤ੍ਥ ਪਹਰਣਚਕ੍ਕੇ. ‘‘ਅਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੬੧; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੬੨) ਏਤ੍ਥ ਅਸਨਿਮਣ੍ਡਲੇ. ਇਧ ਪਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਮਤੋ.

ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਞ੍ਚ ਦੇਸਨਾਞਾਣਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਪਭਾਵਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਫਲਾਵਹਂ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ, ਕਰੁਣਾਪਭਾਵਿਤਂ ਸਾਵਕਾਨਂ ਅਰਿਯਫਲਾਵਹਂ ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਤੋ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨਾਮ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਤੁਸਿਤਭਵਨਤੋ ਵਾ ਯਾਵ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨਾਮ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਦੀਪਙ੍ਕਰਦਸਬਲਤੋ ਵਾ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨਾਮ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਦੇਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਾਵ ਅਞ੍ਞਾਤਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਨਾਮ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ, ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ ਲੋਕਿਯਂ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਪਨੇਤਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਓਰਸਞਾਣਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਕਤਾਨਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਂ. ਠਾਨਸੋ ਹੇਤੁਸੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚੇਵ ਹੇਤੁਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਗਤਿਉਪਧਿਕਾਲਪਯੋਗਾ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਠਾਨਂ. ਕਮ੍ਮਂ ਹੇਤੁ.

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਗਤਿਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਅਗਤਿਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ. ਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਂ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਬਹੂਸੁਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕਮੇਵ ਪਾਣਂ ਘਾਤੇਨ੍ਤੇਸੁ ਇਮਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ ਨਿਰਯਗਾਮਿਨੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਗਾਮਿਨੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਸਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ.

ਅਨੇਕਧਾਤੁਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਆਦੀਹਿ, ਕਾਮਧਾਤੁਆਦੀਹਿ ਵਾ ਧਾਤੂਹਿ ਬਹੁਧਾਤੁਂ. ਨਾਨਾਧਾਤੁਨ੍ਤਿ ਤਾਸਂਯੇਵ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਧਾਤੁਂ. ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਲੋਕਂ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਤਾਸਂ ਤਾਸਂ ਧਾਤੂਨਂ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਸਭਾਵਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ.

ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਨ੍ਤਿ ਹੀਨਪਣੀਤਾਦਿਅਧਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ.

ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਰੇਸਂ ਹੀਨਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਏਕਤ੍ਥਮੇਵ ਵਾ ਏਤਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਭਗਵਤਾ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਭਾਵਞ੍ਚ ਅਪਰਭਾਵਞ੍ਚ, ਵੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਹਾਨਿਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਸਮਾਧਿਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਨ੍ਤਿ ਪਠਮਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਝਾਨਾਨਂ, ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੦੯) ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ, ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮਾਧੀਨਂ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਨਵਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਸਂਕਿਲੇਸਨ੍ਤਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਂ. ਵੋਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਧਮ੍ਮਂ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਾਰਣਂ. ਤਂ ਪਨ ‘‘ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੨੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚੇਵ ਭਵਙ੍ਗਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਚ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਞ੍ਹਿ ਪਗੁਣਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵੋਦਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਵਙ੍ਗੇਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਾਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਕਾਸਿਤਾਨੇਵ.

ਤਤ੍ਥ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਖਯਾ. ਅਨਾਸਵਨ੍ਤਿ ਆਸਵਵਿਰਹਿਤਂ. ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੇਤੋਵਚਨੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ, ਪਞ੍ਞਾਵਚਨੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਮਾਧਿ ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਯੋ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਾਧਿ, ਤਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਯਾ ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਞਾ, ਤਦਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੫੧੬; ੫੨੦). ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਸਮਥਬਲਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਨਾਯੇਵ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਾਤਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਦਸਨ੍ਨਂ ਦਸਬਲਞਾਣਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਵਿਭ. ੮੦੯ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ਪਰਵਾਦਿਕਥਾ ਹੋਤਿ – ਦਸਬਲਞਾਣਂ ਨਾਮ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵਾਯਂ ਪਭੇਦੋਤਿ. ਨ ਤਂ ਤਥਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਹਿ ਦਸਬਲਞਾਣਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ਦਸਬਲਞਾਣਞ੍ਹਿ ਸਕਸਕਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਤਮ੍ਪਿ, ਤਤੋ ਅਵਸੇਸਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਦਸਬਲਞਾਣੇਸੁ ਹਿ ਪਠਮਂ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਦੁਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਮੇਵ, ਤਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮੇਵ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਕਾਰਣਮੇਵ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਮੇਵ, ਛਟ੍ਠਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਮੁਦੁਭਾਵਮੇਵ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਸਂ ਸਂਕਿਲੇਸਾਦਿਮੇਵ, ਅਟ੍ਠਮਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵੁਤ੍ਥਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਤਿਮੇਵ, ਨਵਮਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਮੇਵ, ਦਸਮਂ ਸਚ੍ਚਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮੇਵ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਨ ਏਤੇਹਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ, ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਤੇਸਂ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਇਦ੍ਧਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਕੁਬ੍ਬਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

ਅਪਿਚ ਪਰਵਾਦੀ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਦਸਬਲਞਾਣਂ ਨਾਮੇਤਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਾਵਿਚਾਰਂ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ ਲੋਕਿਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਞਾਣਾਨਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਤਤੋ ਪਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਾਨੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਂ ਸਿਯਾ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਂ, ਸਿਯਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਸਿਯਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ, ਤਤੋ ਪਰਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਰੂਪਾਵਚਰਾਨਿ, ਤਤੋ ਅਵਸਾਨੇ ਏਕਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਨ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਮੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵ ਲੋਕਿਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ.

ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾਗਤੋ ਪਠਮਂਯੇਵ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਞਾਣੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਚੇਵ ਅਨਧਿਗਮਸ੍ਸ ਚ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਕਿਲੇਸਾਵਰਣਾਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਲੋਕਿਯਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਤੋ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਞਾਣੇਨ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਾਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਞਾਣੇਨ ਕਮ੍ਮਾਵਰਣਾਭਾਵਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਕਮ੍ਮਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਏਵਂ ਅਨਾਵਰਣਾਨਂ ਅਨੇਕਧਾਤੁਨਾਨਾਧਾਤੁਞਾਣੇਨ ਅਨੁਕੂਲਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ ਚਰਿਯਾਵਿਸੇਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਧਾਤੁਵੇਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਾਞਾਣੇਨ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਯੋਗਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਂ. ਅਥੇਵਂ ਦਿਟ੍ਠਅਧਿਮੁਤ੍ਤੀਨਂ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿ ਯਥਾਬਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਤਿਕ੍ਖਮੁਦੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਏਵਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਾਪਿ ਪਨੇਤੇ ਸਚੇ ਦੂਰੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਝਾਨਾਦਿਞਾਣੇਨ ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਵਸੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸੇਸੇਨ ਖਿਪ੍ਪਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਨੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਪੁਬ੍ਬਜਾਤਿਵਿਭਾਵਨਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖਾਨੁਭਾਵਤੋ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬੇਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੇਸਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਆਸਵਕ੍ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਵਿਗਤਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਤਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਬਲਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.

੪੫. ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬਬਲਾਨਿ ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿਆਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਦੇਸਨਾ. ਭਾਵਨਾਬਲਾਦੀਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਪਰਿਯਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦਿਕਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤੇਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮਥੇ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਜਾਤੇ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤੇ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸੇਖਬਲੇ ਸੇਖੋ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਖਬਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਅਸੇਖਬਲੇ ਅਸੇਖਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸੇਖਬਲਂ. ਤੇਨ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾਤਿ ਤੇਨ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਨ ਞਾਣੇਨ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾਤਿ ਤਂ ਞਾਣਂ ਖੀਣਾਸਵਬਲਂ. ਲੋਕਿਯੇਨਾਪਿ ਹਿ ਞਾਣੇਨ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾ ਨਾਮ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਭਾਵੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਾਭਾਵਤੋ. ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਬਲਨ੍ਤਿ ਖੀਣਾਸਵਬਲਂ. ਤਸ੍ਸ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿਬਲਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਮਤੋ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯੇਵ ਬਲਂ ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ. ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਵਕਾ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਪਜਾਨਨਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਾਸੁ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਾਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਤਿ ਸੇਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਞਾਣਬਲੇਸੁ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਵਿਭ. ੭੬੦) ਚ ਦਸਸੁਪਿ ਬਲੇਸੁ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਞਾਣਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਸਾਵਕੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਦਸਪਿ ਬਲਾਨਿ ਸਾਵਕੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਾਨੀਤਿ. ਅਧਿਮਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਅਤੁਲਿਯਟ੍ਠੇਨ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾਯੇਵ ਚ ‘‘ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਤਥਾਗਤਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਬਲਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.