੮. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾ

ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੪੩. ਇਦਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਵਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਕਥਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਤਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿਆਦਯੋ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਯੋਗਂ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਬੁਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਬੋਧੀਤਿ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਨਾਮ. ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਕਾਰਭਾਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਤਿਯੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਨਸ੍ਸ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਾਕਾਰਗਹਣਵਸੇਨ ਸੁਭਸੁਖਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚਤੁਧਾ ਭੇਦੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਧਾਨਂ, ਸੋਭਨਂ ਪਧਾਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਾ ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਸੋਭਨਂ ਵਾ ਤਂ ਕਿਲੇਸਵਿਰੂਪਪਵਤ੍ਤਵਿਰਹਿਤਤੋ ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਹਿਤਸੁਖਨਿਪ੍ਫਾਦਕਟ੍ਠੇਨ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਾਵਹਨਤੋ ਪਧਾਨਭਾਵਕਰਣਤੋ ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਵੀਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਯਿਦਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਹਾਨਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਿਚ੍ਚਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਿਤਿਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਤੀਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਇਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ, ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਾ ਵੁਦ੍ਧਾ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਇਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਟ੍ਠੇਨ ਫਲਭੂਤਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਚ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਾਦੋਤਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ. ਸੋ ਛਨ੍ਦਵੀਰਿਯਚਿਤ੍ਤਵੀਮਂਸਾਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਕੋਸਜ੍ਜਪਮਾਦਵਿਕ੍ਖੇਪਸਮ੍ਮੋਹਾਨਂ ਅਭਿਭਵਨਤੋ ਅਭਿਭਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਂ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯਸਤਿਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਬੁਜ੍ਝਨਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਸਤਿਆਦਯੋ ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋਤਿ.

ਇਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਲੋਕਿਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨ ਕਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਚ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਵਵਿਧੇਨ ਵੇਦਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਚ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸੋਲ਼ਸਵਿਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਏਤਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯ ਵਾਯਮਨਕਾਲੇ ਪਠਮਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੁਦਾਚਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਮਕੁਸਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵਾਯਮਨਕਾਲੇ ਦੁਤਿਯਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਯਥਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਛਨ੍ਦਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੁਪ੍ਪਾਦਨਕਾਲੇ ਛਨ੍ਦਿਦ੍ਧਿਪਾਦੋ, ਵੀਰਿਯਂ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਵੀਮਂਸਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੁਪ੍ਪਾਦਨਕਾਲੇ ਵੀਮਂਸਿਦ੍ਧਿਪਾਦੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਯ ਵਿਰਮਣਕਾਲੇ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਾ ਵਿਰਮਣਕਾਲੇ ਸਮ੍ਮਾਜੀਵੋਤਿ ਏਵਂ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇ ਅਵਸੇਸਾ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇਸੁ ਚੇਤੇਸੁ ਏਕਾਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਸਤਿ ਕਾਯਾਦੀਸੁ ਸੁਭਸਞ੍ਞਾਦਿਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਕਮੇਵ ਚ ਵੀਰਿਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੇਸੇਸੁ ਹਾਪਨਵਡ੍ਢਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਅਪਿਚ ਤੇਸੁ –

ਨਵ ਏਕਵਿਧਾ ਏਕੋ, ਦ੍ਵੇਧਾਥ ਚਤੁਪਞ੍ਚਧਾ;

ਅਟ੍ਠਧਾ ਨਵਧਾ ਚੇਵ, ਇਤਿ ਛਦ੍ਧਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ.

ਨਵ ਏਕਵਿਧਾਤਿ ਛਨ੍ਦੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੀਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਵਾਚਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਆਜੀਵੋਤਿ ਇਮੇ ਨਵ ਛਨ੍ਦਿਦ੍ਧਿਪਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਏਕਵਿਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਨ ਭਜਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਦ੍ਵੇਧਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇਧਾ ਠਿਤਾ. ਅਥ ਚਤੁਪਞ੍ਚਧਾਤਿ ਅਥਞ੍ਞੋ ਏਕੋ ਚਤੁਧਾ, ਅਞ੍ਞੋ ਪਞ੍ਚਧਾ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿ ਏਕੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾ ਠਿਤੋ, ਪਞ੍ਞਾ ਤੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਕੋਟ੍ਠਾਸਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਧਾ. ਅਟ੍ਠਧਾ ਨਵਧਾ ਚੇਵਾਤਿ ਅਪਰੋ ਏਕੋ ਅਟ੍ਠਧਾ, ਏਕੋ ਨਵਧਾ ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸਤਿ ਅਟ੍ਠਧਾ ਠਿਤਾ, ਚਤੁਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਇਦ੍ਧਿਪਾਦਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੀਰਿਯਂ ਨਵਧਾਤਿ. ਏਵਂ –

ਚੁਦ੍ਦਸੇਵ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ, ਹੋਨ੍ਤੇਤੇ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ;

ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾ, ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਪਭੇਦਤੋ.

ਸਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ, ਸਰੂਪੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਿਤੋ;

ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਭਵੇ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ.

ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨੀਤਿ ਆਹ. ਸਮਣਭਾਵੋ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਮੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸਾਮਞ੍ਞਾਨਂ ਫਲਾਨਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਮੇਵ. ਇਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਚਤੁਮਗ੍ਗਚਤੁਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ, ਤਤੋ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਚਤੁਮਗ੍ਗਚਤੁਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ, ਤਤੋਪਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਯੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਞ੍ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਧਾਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਧ. ਸ. ੨੭੭ ਆਦਯੋ, ੫੦੫ ਆਦਯੋ) ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ.

ਲੋਕਂ ਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਮਿਧ ਈਦਿਸਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕਾਲਵਚਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਅਪਾਯਲੋਕਂ ਤਰਤਿ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕਾਮਾਵਚਰਲੋਕੇਕਦੇਸਂ ਤਰਤਿ, ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕਾਮਾਵਚਰਲੋਕਂ ਤਰਤਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਲੋਕਂ ਤਰਤਿ. ਲੋਕਾ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕਾ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਤੋਤਿ ਚ ਲੋਕਮ੍ਹਾਤਿ ਚ ਤਦੇਵ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਲੋਕਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਸਗ੍ਗਤ੍ਥਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਸਹ ਉਪਸਗ੍ਗਤ੍ਥੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਮਿਧ ਈਦਿਸਂ ਅਤੀਤਕਾਲਵਚਨਂ ਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਿ, ਸਦਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਲੋਕੇਨ ਅਤਿਰੇਕਾਤਿ ਲੋਕਤੋ ਅਧਿਕਭੂਤਾ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਸ੍ਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਟਾਤਿ ਨਿਗ੍ਗਤਾ. ਲੋਕੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਚਨਾਨਿ ਸਬ੍ਬਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਸੁਪਿ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੇ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕੇ ਨ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਕੇਨ ਨ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕਤਪਟਿਵੇਧਾਨਂ ਕੇਨਚਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਕਤਪਟਿਵੇਧਾਨਂ ਅਕੁਸਲੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਂਲਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਂ.

ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਲਿਤ੍ਤਤ੍ਤਮੇਵ ਨਾਨਾਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਯੇ ਕੇਚਿ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਯੇਨ ਵਾ ਅਲਿਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਾ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾਤਿਆਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਵਿਸੇਸਨਂ. ਯੇ ਕੇਚਿ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਯੇਨ ਯਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਤੇਨ ਤਤੋ ਵਿਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਾ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕਮਲਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕਾ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦੇਵ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਂ. ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਉਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ. ਨ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ. ਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਗਣ੍ਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਬਾਧੀਯਨ੍ਤਿ. ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਲੋਕਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ, ਤਥੇਵ ‘‘ਲੋਕਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤਿ. ਅਪਥਾਤਿਆਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਪਥਾਤਿ ਅਮਗ੍ਗਾ. ਅਗਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਅਵਿਸਯਾਤਿ ਅਨਾਯਤ੍ਤਾ. ਅਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਅਸਮਾਨਾ. ਵਮਨ੍ਤੀਤਿ ਉਗ੍ਗਿਲਨ੍ਤਿ. ਨ ਪਚ੍ਚਾਵਮਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਨ੍ਤਂ ਪੁਨ ਨ ਅਦਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਵਨ੍ਤਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਦੁਕਤ੍ਤਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵਿਸੀਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਕਿਰਨ੍ਤਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਉਸ੍ਸੀਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਿਕਿਰਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਸਿਨੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਨ ਉਸ੍ਸਿਨੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਰਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਠੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ. ਵਿਧੂਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਨ ਸਂਧੂਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਉਜ੍ਜਲਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ. ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਇਮੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਲੋਕਤੋ ਉਤ੍ਤਰਭਾਵੋ ਅਧਿਕਭਾਵੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.