੭. ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਕਥਾ

੧. ਸਚ੍ਚਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯. ਪੁਨ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਾਯ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਏਕਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਤ੍ਥੁ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਕਾ. ਤਦੇਵ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਸਚ੍ਚਂ ਗੋਚਰੋ ਵਿਸਯੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਗੋਚਰਾ. ਸਚ੍ਚਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਸਚ੍ਚਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਾਯਤ੍ਤਾ. ਸਚ੍ਚੇ ਸਮੁਦਾਗਤਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਜਾਨਨੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤਥਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਿਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ.

੪੦. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿਤੇ ਚ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤੁਕਾਮੋ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਞ੍ਚ. ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ, ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਇਸਿਪਤਨੇ. ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚਾਤਿ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਾਤਿ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਕਥਂ? ਭਗਵਾ ਹਿ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋਯੇਵ ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਕਿਲੇਸਸਤ੍ਤੁਘਾਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਹਰਣਚਕ੍ਕਂ ਵਿਯਾਤਿ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ. ਧਮ੍ਮਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਯੇਵ ਭਗਵਾ ਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ ਨਾਮ. ਏਤੇਨ ਧਮ੍ਮੋਯੇਵ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਧਾਰਯਸਮਾਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਇਸਿਪਤਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਕ੍ਖਣੇ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕਿਲੇਸਸਤ੍ਤੁਘਾਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਹਰਣਚਕ੍ਕਸਦਿਸਂ ਦੇਸਨਾਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਏਤੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਚਕ੍ਕਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦਸਮਾਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਕੇ ਸਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਪਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ‘‘ਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਯਥਾਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਠਿਤੋਤਿਆਦੀਹਿ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਭੂਤਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸੋ ਹਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ ਞਾਣਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ ਵਤ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਨੇਤਾ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦਾਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮੀ ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੩). ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਠਿਤੋਤਿ ਵਿਸਯੀਭਾਵੇਨ ਠਿਤੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਚਲਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਕੋਟਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋਤਿਆਦੀਹਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਨ ਵਚਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਮਿਤਾਯ ਚ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿਹਆਦੀਹਿ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾ ਕਤੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਾਰਵੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਿਯਞ੍ਚ ਭਾਵਨੀਯਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋਤਿ ਤਂ ਅਪਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਜਾਯ ਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਕਾਰੇਹਿ ਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਦ੍ਧਜੋ ਧਮ੍ਮਕੇਤੂਤਿ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਧਜਮਿਵ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਕੇਤੁਮਿਵ ਚ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਦ੍ਧਜੋ ਧਮ੍ਮਕੇਤੁ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋਤਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤਿਤੋ ਆਗਤੋ ਭਾਵਨਾਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਚ ਸਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਨਂ ਕਰਣੇਨ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਤਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸਚ੍ਚਾਤਿ ਸਚ੍ਚਞਾਣਾਨਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਮਗ੍ਗਞਾਣਮੇਵ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਞਾਣਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿਯੇਵ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਵੇਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿਯੇਵ ਨਾਮ.

ਸਮੁਦਯਵਾਰਾਦੀਸੁ ਸਮੁਦਯਵਤ੍ਥੁਕਾ ਨਿਰੋਧਵਤ੍ਥੁਕਾ ਮਗ੍ਗਵਤ੍ਥੁਕਾਤਿ ਵਿਸੇਸਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨-੩. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਾਰਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੪੧-੪੨. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਇਦ੍ਧਿਪਾਦਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਵਾਰਾਪਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਪਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ.

ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.